№ას-646-609-2012 31 მაისი, 2012 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ბესარიონ ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

მოსამართლეები:

ვასილ როინიშვილი, პაატა ქათამაძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – დ. ფ-ი, ნ. გ-ე-ფ-ი (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე – ლ. ნ-ე (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული განჩინება – ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 7 მარტის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი – ხელშეშლის აღკვეთა, სასაზღვრო მიჯნის აღდგენა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ლ. და ა. ნ-ეებმა სარჩელი აღძრეს სასამართლოში დ., დ. და ნ. ფ-ების მიმართ უკანონო ხელშეშლის აღკვეთის, სასაზღვრო მიჯნის აღდგენისა და ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნით შემდეგ გარემოებათა გამო:

2001 წლის 9 ივლისს მოპასუხე დ. ფ-მა და მისი ოჯახის წევრებმა დ. და ნ. ფ-ებმა თვითნებურად დაარღვიეს ქ.ქუთაისში, ვ-ას №55-ში მდებარე მოსარჩელის საცხოვრებელი სახლის ეზოს სასაზღვრო კაპიტალური ღობე, ბეტონის ბორდიული, აგურის კედელი, მოტეხეს წყლის ონკანის მილი და თვითნებურად გაავლეს ახალი საზღვარი. აღნიშნულის გამო მოსარჩელემ მიმართა ქუთაისის საქალაქო სამმართველოს პოლიციის მე-5 განყოფილებას. დ.ფ-ის მიმართ აღიძრა სისხლის სამართლის საქმე, რაშიც დაზარალებულად ცნეს მოსარჩელე. აღნიშნული სისხლის სამართლის საქმე, 2008 წლის 21 ნოემბრის ძალაში შესული „ამნისტიის შესახებ“ საქართველოს კანონის თანახმად, შეწყდა. საქმესთან დაკავშირებით შედგენილი №700 კონსულტაციის აქტით დადგენილია მოპასუხის მიერ ნ-ეებისათვის მიყენებული ზიანი - 265 ლარი.

მოპასუხეებმა სარჩელი არ ცნეს და მოითხოვეს მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი დასაბუთებით:

სასაზღვრო ზოლში არსებული კაპიტალური ღობე მოპასუხეების მიერ არ ყოფილა დარღვეული. აღნიშნული ღობე ნ-ეებმა გააკეთეს მოპასუხეების ეზოში მიტაცებული 2 მეტრის სიგანის მიწაზე. დ.ფ-ის მიმართ სისხლის სამართლის საქმე აღიძრა თვითნებობის ფაქტზე სათანადო მტკიცებულებების გარეშე. ამასთან, სასარჩელო მოთხოვნა ხანდაზმულია.

ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2010 წლის 16 დეკემბრის გადაწყვეტილებით ლ. ნ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, აღდგა სამეზობლო საზღვარი ნ-ეებსა და ფ-ებს შორის, მოპასუხეებს დაევალათ თავისი სახსრებით პირვანდელი მდგომარეობის აღდგენა, ხოლო სარჩელი მატერიალური ზიანის ფულადი სახით ანაზღაურების ნაწილში არ დაკმაყოფილდა, რაც სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს დ. და ნ. ფ-ებმა.

აღნიშნული საქმე განხილულ იქნა ზემდგომი ინსტანციის სასამართლოების მიერ, საბოლოოდ, ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 7 მარტის განჩინებით დ. ფ-ისა და ნ. გ-ის (ფ-ი) სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, დარჩა უცვლელად ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2010 წლის 16 დეკემბრის გადაწყვეტილება შემდეგი დასაბუთებით:

პალატამ აღნიშნა, რომ მოცემულ დავაზე 2011 წლის 18 ოქტომბერს გამოტანილი განჩინებით, საქართველოს უზენაესმა სასამართლომ გაიზიარა ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს 2011 წლის 2 მარტის გადაწყვეტილების მსჯელობა, რომ საქმეში განთავსებული, საინჟინრო-ტექნიკური ექსპერტიზის №5785/15-2010 დასკვნის „ბ“ და „გ“ პუქტები „დ“ პუნქტთან მიმართებაში ბუნდოვანია, და რომ საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებები დამატებით გამოკვლევას საჭიროებდა. თუკი სააპელაციო სასამართლო ექსპერტიზის დასკვნას წინაღმდეგობრივად მიიჩნევდა, მას შეეძლო, დაენიშნა განმეორებითი ექსპერტიზა. აღნიშნულის აუცილებლობა განპირობებული იყო სადავო ფაქტის - სასაზღვრო მიჯნის გადაწევის მნიშვნელობიდან და იმ გარემოებიდან გამომდინარე, რომ ამ ფაქტის დადგენა სპეციალურ ცოდნას (საქმეში არსებული ნახაზების აზომვით ნახაზებთან შედარებას) მოითხოვდა. მიუხედავად ასეთი მითითებისა, საკასაციო სასამართლომ იმავდროულად განმარტა, რომ დასკვნის „დ“ პუნქტი ერთმნიშვნელოვნად ადგენდა სამეზობლო სასაზღვრო ზოლის აღდგენის წესს, რომლითაც ასევე დგინდებოდა სარჩელის ფაქტობრივი საფუძვლის - სასაზღვრო მიჯნის დარღვევის ფაქტი.

საქმის ხელახალი განხილვისას ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს 2011 წლის 21 დეკემბრის განჩინებით დაინიშნა განმეორებითი ექსპერტიზა. ექსპერტის წინაშე გამოსაკვლევად დაისვა შემდეგი საკითხები: ა) რას შეადგენს ქ.ქუთაისში, ვ-ას ქ. №55-სა და №57-ში ლ. ნ-ისა და ფ-ების მიერ ფაქტობრივად დაკავებული მიწის ნაკვეთების ოდენობა; ბ) ლ. ნ-ისა და ფ-ების მიერ, ფაქტობრივად დაკავებული მიწის ნაკვეთების საზღვრები არის თუ არა შესაბამისობაში ტექნიკური ბიუროს არქივში არსებულ მონაცემებთან; გ) ტექნიკური ბიუროს არქივში დაცული მონაცემების გათვალისწინებით, დარღვეულია თუ არა ქ.ქუთაისში, ვ-ას ქ№55-ში მდებარე ლ. ნ-ისა და ვ-ას ქ№57-ში მდებარე ფ-ების მიწის ნაკვეთებს შორის სამეზობლო საზღვარი. დადებითი პასუხის შემთხვევაში, რა ნაწილშია დარღვეული სამეზობლო საზღვარი და სად უნდა გაევლოს ლ.ნ-ისა და ფ-ების მიწის ნაკვეთებს შორის გამყოფი მიჯნა.

საჯარო სამართლის იურიდული პირი, ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნულ ბიუროს მომართვით, ასევე სააპელაციო სასამართლოს მთავარ სხდომაზე მხარეთა განმარტებებით სასამართლომ მიიჩნია, რომ ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს 2011 წლის 21 დეკემბრის განჩინებით დანიშნულ განმეორებითი ექსპერტიზის ჩატარებას ხელი შეუშალეს დ. ფ-მა და ნ. გ-ემ, ვინაიდან ადგილზე მისულ ექსპერტს არ მისცეს აზომვითი სამუშაოების ჩატარების უფლება. პალატამ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 169-ე მუხლის მე-4 ნაწილის შესაბამისად, დადასტურებულად მიიჩნია მოწინააღმდეგე მხარე ლ. ნ-ის მითითება იმის თაობაზე, რომ მხარეთა შორის სასაზღვრო ზოლი დარღვეულია, ასევე საინჟინრო-ტექნიკური ექსპერტიზის №5785/15-2010 ,,დ“ პუნქტით სწორად იქნა განსაზღვრული მხარეთა შორის სასაზღვრო ზოლის აღდგენის ვარიანტი (დანართი №2-ის მიხედვით). ქ.ქუთაისის შსს პოლიციის მე-5 განყოფილების უფროსის მიმართ, ქ.ქუთაისის მერიის ტექნიკური აღრიცხვის ტერიტორიული სამსახურის უფროსის 2001 წლის 16 აგვისტოს წერილითა და ამ წერილზე დართული სიტუაციური გეგმა-ნახაზით სასამართლომ ჩათვალა, რომ იმ დროისათვის ფაქტობრივი მდგომარეობით არსებული სასაზღვრო ზოლის ფუნდამენტი არ იყო ტექნიკური აღრიცხვის ტერიტორიულ სამსახურში არსებული კანონიერი მონაცემების შესაბამისი. კანონიერ ზომებთან შესაბამისობაში მოსაყვანად, საჭირო იყო თ. გ-ის სახლის ფასადზე, სახლის კუთხიდან გადაიზომოს 0,7 მეტრი დასავლეთის მხარეს, ხოლო სახლის უკანა მხარეს, სახლის კუთხიდან გადაიზომოს დასავლეთის მხარეს 3,90 მეტრი და ამ სამ წერტილზე გატარდეს სასაზღვრო ზოლი გ-ესა და ფ-ის საკარმიდამო ნაკვეთებს შორის. რაც შეეხება გ-ესა და ფ-ს შორის უფრო ზუსტი, მანამდე არსებული საზღვრის დადგენა ვერ მოხერხდა 20 წლის განმავლობაში ინვენტარიზაციის ჩაუტარებლობის გამო. სასამართლომ მიუთითა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლით გათვალისწინებულ მტკიცებულებათა სასამართლოს მიერ შეფასების წესზე, ამავე კოდექსის 169-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე, რომლის შესაბამისადაც დადასტურებულად ითვლება მოწინააღმდეგე მხარის, ლ. ნ-ის მითითება, რომ მხარეთა შორის სასაზღვრო ზოლი დარღვეულია და რომ საინჟინრო-ტექნიკური ექსპერტიზის №5785/15-2010 დასკვნის „დ“ პუნქტით სწორად იქნა განსაზღვრული სასაზღვრო ზოლის აღდგენის ვარიანტი (დანართი №2-ის მიხედვით), თუმცა სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლიდან გამომდინარე, საქმეში განთავსებული ქ.ქუთაისის შსს პოლიციის მე-5 განყოფილების უფროსის მიმართ, ქ.ქუთაისის მერიის ტექნიკური აღრიცხვის ტერიტორიული სამსახურის უფროსის 2001 წლის 16 აგვისტოს წერილითა და ამ წერილზე დართული სიტუაციური გეგმა-ნახაზითაც დადასტურებულად მიიჩნია მხარეთა შორის საზღვრის დარღვევის ფაქტი და მისი აღდგენის მიზნით საინჟინრო-ტექნიკური ექსპერტიზის №5785/15-2010 დასკვნის „დ“ პუნქტით განსაზღვრული ვარიანტის სისწორე. აღნიშნული კი გამორიცხავდა აპელანტთა მტკიცების გაზიარებას საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილების უსწორობაზე.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს დ. ფ-მა და ნ. გ-ემ (ფ-ი), მოითხოვეს გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი საფუძვლებით:

სააპელაციო სასამართლომ დავის განხილვისას სრულად და საფუძვლიანად არ შეისწავლა საქმეში არსებული მტკიცებულებები, არ გამოარკვია საქმისათვის არსებითი და მნიშვნელოვანი გარემოებები. პალატამ, ურთიერთგამომრიცხავი მტკიცებულებების საფუძველზე, მიიღო უკანონო გადაწყვეტილება. საქმეში წარმოდგენილი საარქივო დოკუმენტებით, 1958 წლის ინვენტარიზაციისას შედგენილი გეგმა-ანაზომებით უდავოდ დასტურდება ის ფაქტი, რომ ნ-ისა და ფ-ის მიწის ნაკვეთების ფართები ადრინდელ საზღვრებში არ არის მოქცეული, შესაბამისად, საზღვრები, როგორც უნებართვო, წითლითაა მოხაზული. ექსპერტიზის დასკვნაც თვითნებურად დადგენილი საზღვრებით მიწის ნაკვეთზეა შედგენილი, შესაბამისად, უკვე დარღვეული საზღვრებით ადრინდელი მიჯნის აღდგენა შეუძლებელია. აღნიშნულ ფაქტთთან დაკავშირებით, სასამართლომ საერთოდ არ გააანალიზა ტექ.ბიუროს მიერ გაცემული 2001 წლის 16 აგვისტოს №1/233 დასკვნა, ექსპერტიზისა და ტექ.ბიუროს სქემატური ნახაზები (საზღვრის აღდგენის ვარიანტებზე). პალატამ სწორად განმარტა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლი, მაგრამ, მოცემული მუხლის დანაწესის შესაბამისად, ყოველმხრივ, სრულად და ობიექტურად არ განიხილა საქმეში არსებული მტკიცებულებები და ისე გაიზიარა საქალაქო სასამართლოს 2010 წლის 16 დეკემბრის გადაწყვეტილება. მიუხედავად უზენაესი სასამართლოს მითითებისა, პალატას არ მოუხდენია მტკიცებულებათა ერთმანეთთან შეჯერება. სააპელაციო სასამართლომ საერთოდ არ იმსჯელა სააპელაციო საჩივრის იმ პრეტენზიაზე, რომ ხანდაზმულობის მოტივით არ დაეკმაყოფილებინა სასარჩელო მოთხოვნა. სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიყენა სამოქალაქო კოდექსის 121-ე, 128-ე, 130-ე, 132-ე მუხლები, 136-ე მუხლის მე-2 ნაწილი, 138-ე, 172-ე მუხლები და 181-ე მუხლის მე-2 ნაწილი. პალატამ გაიზიარა 2001 წელს სისხლის სამართლის საქმეზე გამოძიებისას ტექ.ბიუროს განმარტება სასაზღვრო ზოლის დარღვევაზე მითითებული პარამეტრებით და სასამართლო განჩინებით დანიშნული ლ.სამხარაულის სახელობის საექსპერტო ბიუროს დასკვნა, რომელიც არსებითად განსხვავდება ექსპერტიზის დასკვნისაგან, ასევე, შეიცავს ურთიერთგამომრიცხავ მონაცემებს, რომელთა გაანალიზება და შეჯერება სააპელაციო სასამართლოს არ მოუხდენია საქმეში არსებულ სხვა მტკიცებულებებთან მიმართებით. სააპელაციო სასამართლომ დაარღვია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლის მოთხოვნა და ურთიერთგამომრიცხავი გარემოებების შემცველი ექსპერტიზის დასკვნით დაადგინა სამეზობლო მიჯნა, ამასთან, გამოიყენა კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა, არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, შედეგად კი, საქმეზე მიიღო უკანონო გადაწყვეტილება. პალატამ არასწორად გაიზიარა საქალაქო სასამართლოს დასკვნა სარჩელის ხანდაზმულობის ვადის არგაშვების შესახებ, რადგანაც 2001 წლის 22 აგვისტოს სისხლის სამართლის საქმე აღიძრა დ. ფ-ის მიმართ, სახლი თ. გ-ის საკუთრებაში, ხოლო მიწა სარგებლობაში აღირიცხებოდა, მას საჩივრით არ მიუმართავს პოლიციისათვის დარღვეული უფლების აღდგენის მოთხოვნით, ხოლო ამ უკანასკნელის შვილიშვილმა, როგორც საქალაქო სასამართლო მიუთითებს და სააპელაციო სასამართლო იზიარებს, თ.გ-ის ოჯახის წევრმა, მინდობილობის გარეშე მიმართა პოლიციას, შესაბამისად, არც ვადა არ არის გაშვებული, საქმეზე გამოძიება ამნისტიის გამო შეწყდა 2008 წლის 25 დეკემბერს, სარჩელი კი შეტანილია 2010 წლის 6 აპრილს. ა. ნ-ე არ იყო მესაკუთრე, არც თ.გ-ისაგან ჰქონია რწმუნებულება, მისი სახელით შეეტანა განცხადება პოლიციაში, სწორედ, ამ მოტივით უნდა ეთქვა სასამართლოს უარი მოსარჩელისათვის სარჩელი დაკმაყოფილებაზე. აღნიშნულის შესახებ მხარემ სათანადოდ მიუთითა შესაგებელსა და სააპელაციო საჩივარში, თუმცა აღნიშნულის თაობაზე გასაჩივრებულ განჩინებაში მითითებული არ არის, სხდომის ოქმის აუდიო ჩანაწერში ასევე არ არის ასახული აპელანტთა დაჟინებული მოთხოვნა, სასამართლოს ემსჯელა ხანდაზმულობის საკითხზე. გასაჩივრებული განჩინების 4.4 პუნქტი, სადაც საუბარია განმეორებითი ექსპერტიზის ჩატარებაში ხელშეშლაზე, არასწორია. განმეორებით ექსპერტიზის დანიშვნის განჩინებაში სასამართლომ დაადგინა ექსპერტიზის ბიუროს ვალდებულება, ეცნობებინა სასამართლოსათვის ექსპერტიზის დანიშვნის დღეზე, რაც თავისთავად სასამართლოს ავალებდა შეეტყობინებინა მხარეებისათვის ექსპერტიზის ჩატარების დროის თაობაზე, რაც ექსპერტმა არ შეასრულა და ხელოვნურად შექმნა ისეთი სიტუაცია, რის თაობაზეც მითითებულია საქმეში წარმოდგენილ კასატორის შუამდგომლობასა და განცხადებაში. საქმის მასალებით დასტურდება ექსპერტიზის ჩატარების შესახებ მხოლოდ მოსარჩელის ინფორმირება, ამასთან, ექსპერტის განმარტება საკონტაქტო მონაცემების არქონის თაობაზე ყოველგვარ საფუძველსაა მოკლებული, რადგანაც საქმეში მოიპოვება საკონტაქტო მონაცემები. პალატამ დადგენილად მიიჩნია კასატორების მიერ ნ-ეების მიწის ნაკვეთზე სამეზობლო სასაზღვრო ზოლის გადაწევით სასაზღვრო ღობის აგება და ძველის დანგრევა. კაპიტალური ღობე გაკეთებული იყო მოსარჩელის მამამთილის მიერ აგურით და იგი თავისით დაინგრა, ხოლო ნანგრევები ეყარა სასაზღვრო ზოლის გასწვრივ, ასევე, დანგრეული იყო საქონლის სადგომი და აბანოს კედლები სახლის ბოლოში. უდავოდ დადგენილია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები: მოსარჩელის მამკვიდრებელმა, თ. გ-ემ, 1957 წლის 23 სექტემბრის ხელშეკრულებით შეიძინა 408 კვ.მ მიწის ნაკვეთი მფლობელობის უფლებით, 1958 წლის საინვენტარიზაციო გეგმა-ანაზომის მიხედვით, დარღვეულია მიწის საზღვრები, ამოხაზულია წითლით და მითითებულია, რომ ნაკვეთის ფართი 569 კვ. მეტრია, ანუ დასტურდება, რომ 1958 წლისათვის მოხდა ფ-ისა და თ.გ-ის მიწის ნაკვეთების ინვენტარიზაცია, რა დროსაც დადგინდა, რომ ორივე მიწის ნაკვეთი მოქცეულია არაკანონიერ საზღვრებში, 1958 წლის საინვენტარიზაციო გეგმა-ანაზომებით დასტურდება, რომ ფ-ების სარგებლობაში იყო 1068 კვ.მ მიწა, ნ-ეების სარგებლობაში - 569 კვ.მ მიწა, რაც ერთად შეადგენს 1629 კვ.მ მიწის ნაკვეთს. ექსპერტიზის დასკვნით, რომლის თანახმდაც დადგენილად ჩაითვალა სამეზობლო საზღვარი და დააკანონა სასამართლომ, დღევანდელი ფაქტობრივი მდგომარეობით, ფ-ების სარგებლობაშია 929.3 კვ.მ მიწა, რაც იმას ნიშნავს, რომ ორივე მხარის ფაქტიურ მფლობელობაშია1821.2 კვ.მ მიწა. შესაბამისად, 1958 წლის საინვენტარიზაციო გეგმა-ანაზომებით დადგენილ არაკანონიერ საზღვრებში მოქცეულ რაოდენობასთან შედარებით, დღეისათვის, მხარეებს მფლობელობაში გააჩნიათ 193 კვ.მ-ით მეტი მიწა, რაც თავისთავად გამორიცხავს ზუსტი სამეზობლო საზღვრის განსაზღვრის შესაძლებლობას, სასამართლომ პოლიციისათვის ქუთაისის ტექ.ბიუროს მიერ 2001 წლის 16 აგვისტოს გადაცემული ინფორმაციითა და სქემატური ნახაზით დადგენილად მიიჩნია ფ-ების მხრიდან სამეზობლო საზღვრის დარღვევა, შეთავაზებული ვარიანტითა და სქემატური ნახაზით დასაშვებად მიიჩნია ამ ზოლის აღდგენის შესაძლებლობა, რაც არასწორია, რადგანაც სასამართლო დაეყრდნო არასწორ მტკიცებულებებს, ამასთან, არ გამოიყენა სამოქალაქო კოდექსის 181-ე მუხლის მე-2 ნაწილი, საზრვარი უნდა დარჩენილიყო დადგენილი ფაქტობრივი მდგომარეობით.

კაასატორებმა წარმოდგენილ საკასაციო საჩივარს დაურთეს მტკიცებულება 1 ფურცლად, ამასათან სასამართლოს წინაშე იშუამდგომლეს ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოების მიერ დაკისრებუილი სასამართლო ხარჯების: ექსპერტიზის ხარჯის - 150 და 200 ლარის, ასევე ადვოკატის მომსახურების ხარჯის - 300 ლარის მოწინააღმდეგე მხარისათვის დაკისრება.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 16 მაისის განჩინებით დ. ფ-ი და ნ. გ-ე-ფ-ი „სახელმწიფო ბაჟის შესახებ“ საქართველოს კანნონის მე-5 მუხლის პირველი პუნქტის „მ¹“ ქვეპუნქტის საფუძველზე, სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან გათავისუფლდნენ, ხოლო მათი საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლითა და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

2012 წლის 25 მაისს დ. ფ-მა განცხადებით მომართა სასამართლოს და წარმოადგინა მისი წერილობითი განმარტებანი საკასაციო საჩივრის თაობაზე. განცხადებას კასატორმა დამატებით დაურთო ახალი მტკიცებულებები 23 ფურცლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა დ. ფ-ისა და ნ. გ-ე-ფ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთმითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას დ. ფ-ისა და ნ. გ-ე-ფ-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

რაც შეეხება საკასაციო საჩივარსა და 2012 წლის 25 მაისის №ა-2196-12 განცხადებაზე დართულ მტკიცებულებებს, პალატა თვლის, რომ ისინი უნდა დაუბრუნდეთ კასატორებს, რადგანაც სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, საკასაციო სასამართლო იმსჯელებს მხარის მხოლოდ იმ ახსნა-განმარტებაზე, რომელიც ასახულია სასამართლოთა გადაწყვეტილებებში ან სხდომათა ოქმებში. აღნიშნული ნორმა ადგენს საკასაციო სასამართლოს მიერ ფაქტობრივი გარემოებების შეფასების პროცესუალურ ფარგლებს და მისი შინაარსიდან გამომდინარეობს, რომ საკასაციო სასამართლოში ახალ ფაქტებზე მითითება და ახალი მტკიცებულებების წარმოდგენა არ დაიშვება, შესაბამისად, ახალი მტკიცებულებები ვერც სასამართლოს მიერ იქნება გაზიარებული მიუხედავად იმისა, მხარეს ობიექტურად ჰქონდა თუ არა შესაძლებლობა სასამართლოსათვის მანამდე წარმოედგინა ისინი. აღნიშნული გარემოება საკასაციო პალატის მიერ მტკიცებულებათა საქმისათვის დართვაზე უარის თქმის საფუძველია.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 104-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სასამართლო არ მიიღებს, არ გამოითხოვს ან საქმიდან ამოიღებს მტკიცებულებებს, რომლებსაც საქმისათვის მნიშვნელობა არ აქვთ. აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორებს უნდა დაუბრუნდთ მათ მიერ საკასაციო საჩივარსა და 2012 წლის 25 მაისის №ა-2196-12 განცხადებაზე დართული მტკიცებულებები სულ 24 ფურცლად.

რაც შეეხება კასატორების შუამდგომლობას სასამართლო ხარჯების განაწილების თაობაზე, პალატა თვლის, რომ არც აღნიშნული წარმოადგენს საფუძვლიან მოთხოვნას, რადგანაც, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე მუხლის თანახმად, იმ მხარის მიერ გაღებული ხარჯების გადახდა, რომლის სასარგებლოდაც იქნა გამოტანილი გადაწყვეტილება, ეკისრება მეორე მხარეს, თუნდაც ეს მხარე განთავისუფლებული იყოს სახელმწიფოს ბიუჯეტში სასამართლო ხარჯების გადახდისაგან. თუ სარჩელი დაკმაყოფილებულია ნაწილობრივ, მაშინ მოსარჩელეს ამ მუხლში აღნიშნული თანხა მიეკუთვნება სარჩელის იმ მოთხოვნის პროპორციულად, რაც სასამართლოს გადაწყვეტილებით იქნა დაკმაყოფილებული, ხოლო მოპასუხეს – სარჩელის მოთხოვნათა იმ ნაწილის პროპორციულად, რომელზედაც მოსარჩელეს უარი ეთქვა. იმ მხარის წარმომადგენლის დახმარებისათვის გაწეულ ხარჯებს, რომლის სასარგებლოდაც იქნა გამოტანილი გადაწყვეტილება, სასამართლო დააკისრებს მეორე მხარეს გონივრულ ფარგლებში, მაგრამ არა უმეტეს ამ კოდექსის 47-ე მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებული ოდენობისა. ამ მუხლში აღნიშნული წესები შეეხება აგრეთვე სასამართლო ხარჯების განაწილებას, რომლებიც გასწიეს მხარეებმა საქმის სააპელაციო და საკასაციო ინსტანციებში წარმოებისას. თუ სააპელაციო ან საკასაციო სასამართლო შეცვლის გადაწყვეტილებას ან გამოიტანს ახალ გადაწყვეტილებას, იგი შესაბამისად შეცვლის სასამართლო ხარჯების განაწილებასაც. თუ სააპელაციო ან საკასაციო სასამართლო დააბრუნებს საქმეს ხელახლა განსახილველად, მთელი სასამართლო ხარჯები, რაც გაწეულია ამ საქმის განხილვასთან დაკავშირებით, სარჩელის აღძვრიდან დაწყებული, უნდა შეჯამდეს და შემდეგ განაწილდეს მხარეთა შორის ამ მუხლის მიხედვით.

მოცემული ნორმის ანალიზისა და იმ გარემოების გათვალისწინებით, რომ კასატორების მიმართ პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილებით დადგენილი შედეგი არ შეცვლილა, საკასაციო პალატა მოკლებულია შესაძლებლობას, გაიზიაროს და დააკმაყოფილოს კასატორების შუამდგომლობა სასამართლო ხარჯების მოწინააღმდეგე მხარისათვის დაკისრების თაობაზე.

„სახელმწიფო ბაჟის შესახებ“ საქართველოს კანნონის მე-5 მუხლის პირველი პუნქტის „მ¹“ ქვეპუნქტის თანახმად, კასატორები საკასაციო საჩივარზე სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან გათავისუფლებული არიან.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

დ. ფ-ისა და ნ. გ-ე-ფ-ის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო. კასატორები სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან გათავისუფლებული არიან. დ. ფ-სა და ნ. გ-ე-ფ-ს დაუბრუნდეთ საკასაციო საჩივარსა და 2012 წლის 25 მაისის №ა-2196-12 განცხადებაზე დართული მტკიცებულებები 24 ფურცლად. კასატორების შუამდგომლობა სასამართლო ხარჯებისა და ადვოკატის მომსახურების საფასურის მოწინააღმდეგე მხარისათვის დაკისრების თაობაზე არ დაკმაყოფილდეს უსაფუძვლობის გამო. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.