№ას-702-659-2012 28 მაისი, 2012 წელი
ქ.თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
პაატა ქათამაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)
ვასილ როინიშვილი, ბესარიონ ალავიძე
საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი განხილვის გარეშე
კასატორი – თ. შ-ი
მოწინააღმდეგე მხარე _ ნ. ჭ-ი
გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 19 აპრილის განჩინება
კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება
დავის საგანი – უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვა
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :
2011 წლის 21 მარტს თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიას სარჩელით მიმართა თ. შ-მა მოპასუხე ნ. ჭ-ის მიმართ. მოსარჩელემ მოითხოვა უკანონო მფლობელობიდან უძრავი ქონების გამოთხოვა (ტ.1, ს.ფ. 1-9)
თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 16 იანვრის გადაწყვეტილებით თ. შ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა (ტომი 1, ს.ფ.143-146).
პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა თ. შ-მა, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება (ტომი 1, ს.ფ. 151-159).
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 19 აპრილის განჩინებით თ. შ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2012 წლის 16 იანვრის გადაწყვეტილება.
სააპელაციო პალატამ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილი შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები.:
საჯარო რეესტრის ამონაწერის მიხედვით, ქ.თბილისში, ბ-ის ქუჩის #36-ში მდებარე 22 კვ.მ. ფართი საკადასტრო კოდი #...რეგისტრირებული იყო თ. შ-ის საკუთრებად. საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2011 წლის 14 თებერვლის ინფორმაციის მიხედვით, აღნიშნული უძრავი ნივთის სარეგისტრაციო ჩანაწერებში სართულიანობა არ ფიგურირებდა, ხოლო სარეგისტრაციო დოკუმენტებში შიდა აზომვითი ნახაზი არ იყო წარმოდგენილი.
საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგეტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის 2008 წლის 25 თებერვლის მიმართვის მიხედვით, ბ-ის ქუჩა #36-ში, 1993 წლის 05 მარტის პრივატიზაციის ხელშეკრულებით თ. შ-ს პრივატიზებული ჰქონდა 18 კვ.მ. საცხოვრებელი ფართი და 22 კვ.მ. დახმარე ფართი. 1996 წლის 02 სექტემბრის ნასყიდობის ხელშკერულების მიხედვით თ. შ-მა 18/312 წილი გაასხვისა ნ. ქ-ზე.
საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2011 წლის 19 მაისის ინფორმაცის მიხედვით, თ. შ-ის საკუთრებად აღრიცხული 22კვ.მ. ფართის სარეგისტრაციო დოკუმენტებში არ იყო დაცული აზომვითი ნახაზი ან სართულებრივი გეგმა ნივთის მითითებით, შესაბამისად 22 კვ.მ. ფართის ადგილმდებარეობის დადგენა იყო შეუძლებელი.
საჯარო რეესტრის ამონაწერის მიხედვით, ქ.თბილისში, ბ-ის ქუჩა #36-ში მდებარე 95 კვ.მ. ფართი, საკადასტრო კოდი #..., რეგისტრირებული იყო ნ. ჭ-ის საკუთრებად.
საქმეში წარმოდგენილი 2001 წლის 16 ნოემბრის ნასყიდობის ხელშეკრულების მიხედვით, ნ. ჭ-მა ქ.თბილისში, ბ-ის ქუჩა #36-ში მდებარე უძრავი ქონება შეიძინა ანჟელა გუკასიანისაგან.
სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 2011 წლის 08 აგვისტოს #013887-2011/03 დასკვნის მიხედვით, ქ.თბილისში, ბ-ის ქუჩა #36-ში, ნ. ჭ-ის მიერ დაკავებული ოთახებისა და სათავსოების საერთო ფართი შეადგენდა 94,54 კვ.მ-ს, აღნიშნული ფართი შეესაბამებოდა მის სახელზე საჯარო რესტრში რეგისტრირებულ ფართს (აღნიშნული გარემოება არც მოსარჩელე მხარეს გაუხდია სადავოდ). ამავე დასკვნის მიხედვით, ვინაიდან საქმეში წარმოდგენილი არ იყო და არც საჯარო რესტრის ჩანაწერებში იყო მითითებული, თუ სად მდებარეობდა თ. შ-ის კუთვნილი 22 კვ.მ. ფართი, შეუძლებელი იყო კონკრეტულად ფართის ადგილმდებარეობის დადგენა და იმის განსაზღვრა, მდებარეობდა თუ არა საერთოდ ბ-ის ქუჩა #36-ში.
სააპელაციო პალატამ მიუთითა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 183-ე და 311-ე მუხლებზე, რომლების თანახმად, უძრავ ნივთზე, საკუთრების შეძენა ვლინდება საჯარო რესტრიდან, ხოლო ამავე კოდექსის 312-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, რეესტრის მონაცემების მიმართ არსებობს უტყუარობისა და სისრული პრეზუმფცია, ე.ი. რეესტრის ჩანაწერები ითვლება სწორად ვიდრე არ დამტკიცდება მათი უზუსტობა.
სასამართლომ აღნიშნა, რომ განსახილველ შემთხვევაში, მართალია, საჯარო რეესტრის ამონაწერის მიხედვით ქ.თბილისში, ბ-ის ქუჩა #36-ში მდებარე 22 კვ.მ. ფართი რეგისტრირებული იყო თ. შ-ის საკუთრებად, მაგრამ წარმოდგენილი მასალების მიხედვით, დაუდგენელი იყო ფართის ადგილმდებარეობა.
სასამართლომ ასევე აღნიშნა, რომ საჯარო რეესტრის ამონაწერის მიხედვით, ქ.თბილისში, ბ-ის ქუჩა #36-ში მდებარე 95 კვ.მ. რეგისტრირებული იყო ნ. ჭ-ის საკუთრებად. სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 2011 წლის 08 აგვისტოს #013887-2011/03 დასკვნის მიხედვით, ქ.თბილისში, ბ-ის ქუჩის #36-ში, ნ. ჭ-ის მიერ დაკავებული ოთახებისა და სათავსოების საერთო ფართი, რომელიც შეადგენდა 94,54 კვ.მ-ს, შეესაბამებოდა მის სახელზე საჯარო რესტრში რეგისტრირებულ ფართს.
შესაბამისად, სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოსარჩელე თ. შ-მა ვერ დაადასტურა, რომ ნ. ჭ-ი ფლობდა თ.შ-ის საკუთრებად რეგისტრირებულ ქ.თბილისში, ბ-ის ქუჩა #36-ში მდებარე 22 კვ.მ. ფართს. სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 2011 წლის 08 აგვისტოს #013887-2011/03 დასკვნის მიხედვით, კი ნ. ჭ-ის მიერ დაკავებული ფართი შეესაბამებოდა მის სახელზე საჯარო რესტრში რეგისტრირებულ ფართს.
სამოქალაქო საქმეთა პალატამ არ გაიზიარა აპელანტ თ. შ-ის განმარტება იმასთან დაკავშირებით, რომ სასამართლო ექსპერტიზამ პასუხი ვერ გასცა მის წინაშე დასმულ შეკითხვას - ქ.თბილისში ბ-ის ქუჩა N36-ში დაკავებული თ. შ-ის საკუთრებად აღრიცხული 22 კვ.მ დაკავებული ჰქონდა თუ არა ნ. ჭ-ს. აღნიშნულთან მიმართებაში პალატამ აღნიშნა, რომ სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 2011 წლის 08 აგვისტოს #013887-2011/03 დასკვნის მიხედვით, დგინდებოდა ის ფაქტი, რომ ნ. ჭ-ის მიერ დაკავებული ფართი შეესაბამებოდა მის სახელზე საჯარო რესტრში რეგისტრირებულ ფართს, ხოლო, იმის დადასტურება, რომ ნ. ჭ-ი ფლობდა თ.შ-ის საკუთრებად რეგისტრირებულ, ქ.თბილისში, ბ-ის ქუჩა #36-ში მდებარე 22 კვ.მ. ფართს, ეკისრებოდა თავად მოსარჩელე თ. შ-ს, რომელმაც მისი დადასტურება საქართველოს სსკ-ის მე-4 და 102-ე მუხლების თანახმად ვერ შეძლო (ტ.2, ს.ფ. 38-44).
სააპელაციო სასამართლოს დასახელებული განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა თ. შ-მა.
კასატორის მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლომ არ მიაქცია ყურადღება იმ ფაქტს, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ გადაწყვეტილებას საფუძვლად ედო მხოლოდ ექსპერტის დასკვნა, რომელიც არ შეიძლებოდა მიჩნეულიყო უდავო და ვარგის მტკიცებულებად. კასატორის მიუთითებს სამოქალაქო კოდექსის 312-ე მუხლის მე-2 ნაწილზე, რომლის თანახმად, საჯარო რეესტრის მონაცემების მიმართ მოქმედებს უტყუარობისა და სისრულის პრეზუმფცია და განმარტავს, რომ მის მიერ საქმეში წარმოდგენილი იყო აღნიშნულის დამადასტურებელი მტკიცებულება, საკუთრების უფლების დამადასტურებელი ამონაწერი რეესტრიდან, რომელშიც თ. შ-ი მოიხსენიება ბ-ის №36-ში მდებარე ფართის მესაკუთრედ. კასატორი ასევე აღნიშნავს, რომ ექსპერტის დასკვნაში მითითებულია მხოლოდ იმის შესახებ, რომ მოპასუხე ნ. ჭ-ის სახელზე, საჯარო რეესტრში რეგისტრირებულ ფართს შეესაბამება მის მფლობელობაში არსებულ ფართს და არ მიუთითებს, ნ. ჭ-ზე, როგორც სადავო ფართის მესაკუთრეზე (ტ.2, ს.ფ. 74-81).
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ თ. შ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.
სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.
საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.
ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას თ. შ-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა :
1. თ. შ-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;
2. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.