№ას-481-455-2012 31 მაისი, 2012 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ბესარიონ ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

მოსამართლეები:

ვასილ როინიშვილი, პაატა ქათამაძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – ლ. ა-ი (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე – ვ. ა-ის უფლებამონაცვლე ი. ა-ი, ნოტარიუსი ნ. ს-ე (მოპასუხე)

მოსარჩელე – კ. ა-ი

მოპასუხე, ნ. ა-ის უფლებამონაცვლე – ა. ა-ი

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 8 თებერვლის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – ლ.ა-ის სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ამ ნაწილში ახალი გადაწყვეტილებით ლ.ა-ის სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი – სამკვიდრო მოწმობის ნაწილობრივ ბათილად ცნობა, სამკვიდროდან წილის მიკუთვნება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

კ. და ლ. ა-ებმა სარჩელი აღძრეს სასამართლოში ვ. ა-ის უფლებამონაცვლე ი. ა-ის, ნოტარიუს ნ. ს-ის, ნ. ა-ისა (საქალაქო სასამართლოს 2011 წლის 6 ივნისის განჩინებით უფლებამონაცვლედ ცნობილ იქნა ა. ა-ი) და ა. ა-ის მიმართ ქ.თბილისში, ბ-ის ქ#11-ში მდებარე სამკვიდრო ქონებიდან მოსარჩელეებისათვის 1/3-1/3 წლის მიკუთვნებისა და ამ ნაწილში ნოტარიუს ნ. ს-ის მიერ 2010 წლის 4 მაისს ვ. ა-ის სასარგებლოდ გაცემული №... სამკვიდრო მოწმობის ბათილად ცნობის მოთხოვნით შემდეგ გარემოებათა გამო:

ქ.თბილისში, ჭ.ბ-ის ქ№1-ში მდებარე უძრავი ქონება ირიცხებოდა მოსარჩელეთა გარდაცვლილი მშობლების სახელზე, რომელიც კ. და ლ. ა-ის გარეშე გადაიფორმა მათმა აწ გარდაცვლილმა ძმამ - ვ. ა-მა, რომელმაც ნოტარიუსს დაუმალა დანარჩენი ორი მემკვიდრის არსებობის ფაქტი და მიიღო სამკვიდრო მოწმობა, ამასთანავე, ქ.თბილისის ნაძალადევის რაიონის გამგეობის 1992 წლის №1113 გადაწყვეტილებაში აღნიშნული ლიტ „გ-სათავსი“ ყოველთვის მოსარჩელეთა მფლობელობასა და სარგებლობაში იმყოფებოდა და ამ ნივთზე პრეტენზიას აცხადებენ ამავე მისამართზე მცხოვრები მოსარჩელეთა ბიძაშვილები: ნ. და ა. ა-ები. გასათვალისწინებელია, რომ ნაძალადევის რაიონის გამგეობის №97 გადაწყვეტილებით მამკვიდრებელ თ. ა-ს დაერთო ნება, ბ-ის ქ№1-ში მდებარე სახლის ლიტ „ა“ ნაგებობაზე მიეშენებინა საცხოვრებელი ოთახი, ანუ უნდა მომხდარიყო ავტოფარეხზე დაშენება, რომელიც მოსარჩელეების ბიძაშვილების საცხოვრებელი სახლის გაგრძელებას წარმოადგენს, თუმცა მათ მფლობელობაში არასოდეს ყოფილა ეს ფართი, ამასთან, ვერ მოხერხდა სამშენებლო პროექტის დაკვეთა და მისი რაიონის გამგეობასთან შეთანხმება. ბ-ის ქ№1-ზე არსებობდა ერთი საბინაო წიგნი ძმების: ი. და იგორ ა-ების სახელზე.

მოპასუხე ი. ა-მა სარჩელი არ ცნო და მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის საფუძვლად მიუთითა იმ გარემოებაზე, რომ მოსარჩელეებს სამკვიდრო არც ფაქტობრივი ფლობით და არც მამკვიდრებელთა გარდაცვალებიდან 6-თვიანი ვადის დაცვით სანოტარო ბიუროში განცხადების წარდგენით არ მიუღიათ.

ნოტარიუსმა ნ. ს-ემ ასევე არ ცნო სარჩელი და განმარტა, რომ სანოტარო მოქმედება კანონით დადგენილი წესის შესაბამისადაა შესრულებული, ხოლო მოპასუხე ა. ა-ი დაეთანხმა წარმოდგენილ სასარჩელო მოთხოვნას.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 19 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით კ. ა-ის სარჩელი ვ. ა-ის უფლებამონაცვლე ი. ა-ის მიმართ დაკმაყოფილდა, კ. ა-ი ცნობილ იქნა ქ.თბილისში, ბ-ის ქ№1-ში მდებარე, ვ. ა-ის სახელზე რიცხული უძრავი ქონების (საკადასტრო კოდი #01.12.12.019.020) 1/3-ის მესაკუთრედ და ამ ნაწილში ბათილად იქნა ცნობილი ნოტარიუს ნ. ს-ის მიერ 2010 წლის 4 მაისს ვ. ა-ის სასარგებლოდ გაცემული №... სამკვიდრო მოწმობა. კ. ა-ის სარჩელი ნოტარიუს ნ. ს-ის, ნ. ა-ის უფლებამონაცვლე ა. ა-ისა და თავად ა. ა-ის მიმართ არ დაკმაყოფილდა, ასევე არ დაკმაყოფილდა ლ. ა-ის სარჩელი.

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ლ. ა-მა, მოითხოვა ლ.ა-ის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით მისი სარჩელის დაკმაყოფილება.

ამავე გადაწყვეტილებაზე სააპელაციო საჩივარი შეიტანა ვ. ა-ის უფლებამონაცვლე ი. ა-მა, რომელმაც მოითხოვა სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით კ. ა-ის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 8 თებერვლის განჩინებით ლ. ა-ისა და ვ. ა-ის უფლებამონაცვლე ი. ა-ის სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად შემდეგი დასაბუთებით:

სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ ქ.თბილისში, ბ-ის ქ№1-ში მდებარე მიწის ნაკვეთი და მასზე განთავსებული შენობა-ნაგებობები 2010 წლის 10 მაისამდე ირიცხებოდა ძმების: ი. და იიგ. ა-ების საკუთრებაში. 1989 წლის 28 მაისს გარდაიცვალა ი. ა-ი, რომელსაც დარჩა ოთხი პირველი რიგის მემკვიდრე: მეუღლე - თ.ა ა-ი, შვილები: კ., ლ. და ვ. ა-ები. ი. ა-ის გარდაცვალების დროისათვის ქ.თბილისში, ბ-ის ქ№1-ში ცხოვრობდენენ თ.ა ა-ი და ვ. ა-ი, ხოლო კ. ა-ი ამ პერიოდში ფლობდა და სარგებლობდა (ეს უფლებრივი მდგომარეობა გრძელდება დღემდე) მითითებულ მისამართზე არსებული კაპიტალური ავტოფარეხით, რომელიც ი. და იიგ. ა-ების სახელზე რიცხულ საცხოვრებელ სახლზე დაკანონდა ქ.თბილისის ნაძალადევის რაიონის გამგეობის 1992 წლის 1 ივლისის №1113 გადაწყვეტილებით. ლ. ა-ი გათხოვების შემდეგ, 1986 წლიდან, აღარ ცხოვრობდა მშობლების ბინაში, მას 2010 წლიდან სახლთმფლობელობის მესაკუთრის, გარდაცვლილი ძმის - ვ. ა-ის შვილის ი.ს, ნებართვით საცხოვრებლად დროებით გამოყოფილი აქვს ერთი ოთახი. 1991 წლის 7 თებერვალს თ.ა ა-ის სახელზე სანოტარო წესით გაიცა საკუთრების უფლების მოწმობა ი. ა-ის სახელზე რიცხული როგორც მეუღლეთა მიერ ქორწინების განმავლობაში შეძენილი ქონების - ავტომანქანა მ 21-ის (გამოშვებული 1949 წელს, სახელმწიფო ნომერი კ 6617 გა) 1/2-ზე. იმავე რიცხვით ი. ა-ის სამკვიდრო მასაში შემავალ ავტომანქანა მ 21-ის (გამოშვებული 1949 წელს, სახელმწიფო ნომერი კ 6617 გა) 1/2-ზე გაიცა კანონისმიერი მემკვიდრეობის უფლების მოწმობა მეუღლე თ.ა ა-ის სასარგებლოდ. ეს უკანასკნელი გარდაიცვალა 2006 წლის 16 ოქტომბერს. თ.ა ა-ს დარჩა სამი პირველი რიგის მემკვიდრე, შვილები: კ., ლ. და ვ. ა-ები. დედის გარდაცვალებიდან კანონით განსაზღვრულ ვადაში არც ერთ მათგანს არ მიუმართავს ნოტარიუსისათვის სამკვიდრო მოწმობის მისაღებად. 2010 წლის 4 მაისს ნოტარიუს ნ. ს-ის მიერ თ.ა ა-ის სამკვიდრო ქონებაზე - პასივებსა და აქტივებზე, მათ შორის, თ.ა ა-ის სამკვიდრო ქონებაში შემავალი მისი მეუღლის, 1989 წლის 28 მაისს გარდაცვლილი ი. ა-ის დანაშთ ქონებაზე (ქ.თბილისში, ბ-ის ქ№1-ში მდებარე უძრავი ქონების კუთვნილ წილზე), გაიცა სამკვიდრო მოწმობა ერთი-ერთი მემკვიდრე ვ. ა-ის სასარგებლოდ. აღნიშნული სამკვიდრო მოწმობის საფუძველზე ვ. ა-ი დარეგისტრირდა ქ.თბილისში, ბ-ის ქ№1-ში მდებარე უძრავი ქონების მესაკუთრედ საჯარო რეესტრში. 2010 წლის 15 ივლისს გარდაიცვალა ვ. ა-ი. 2011 წლის 1 თებერვალს მამკვიდრებელ ვ. ა-ის სამკვიდროზე გაიცა სამკვიდრო მოწმობა შვილის - ი. ა-ის სასარგებლოდ. მოპასუხე ა. ა-ი არის მოსარჩელეების ბიძაშვილი (ისევე როგორც მისი აწ გარდაცვლილი და ნ. ა-ი), რომელიც ცხოვრობს ქ.თბილისში, ბ-ის ქ№1-ში და პრეტენზიას აცხადებს ამ მისამართზე აშენებულ სათავს ლიტ „გ-ზე“ (კაპიტალურად აშენებულ ავტოფარეხზე), რომელიც ყოველთვის კ. ა-ის მფლობელობასა და სარგებლობაში იყო. პალატა არ დაეთანხმა აპელანტ ვ. ა-ის უფლებამონაცვლე ი. ა-ის მოსაზრებას, რომ, რადგან ი. ა-ის სამკვიდროს გახსნის მომენტისათვის (1989 წლისათვის) მოქმედი სამოქალაქო სამართლის კოდექსის 103-ე მუხლის მიხედვით, მიწა არ წარმოადგენდა მოქალაქეთა პირადი საკუთრების ობიექტს და ასეთად მხოლოდ მოქალაქეთა სარგებლობაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე განთავსებული საცხოვრებელი სახლი განიხილებოდა, პირველი ინსტანციის სასამართლოს საფუძველი არ ჰქონდა, დადგენილად მიეჩნია ფაქტი, რომ ავტოფარეხის დაუფლებით კ. ა-ი დაეუფლა თავისი მშობლების დანაშთ ქონებას. სასამართლომ მიუთითა, რომ ბ-ის ქ№1-ში მდებარე მიწის ნაკვეთი იყო ი. ა-ისა და მისი ძმის - იიგ. ა-ის თანამფლობელობაში (1997 წლის 25 ნოემბრის შემდეგ თანასაკუთრებაში), მიწის ნაკვეთი მათ შთამომავლებს შორის დღემდე არ არის გამიჯნული და წარმოადგენს ერთიან უძრავ ნივთს.

სამოქალაქო კოდექსის 1328-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სასამართლომ განმარტა, რომ, მოცემულ შემთხვევაში, სამკვიდრო ქონებაში შევიდა ამ მიწის ნაკვეთზე მამკვიდრებლის სანივთო უფლება (საკუთრება, მფლობელობა და ა.შ) და არა ეს ნივთი. ამდენად, ის ფაქტი, რომ, როგორც მამის, ისე დედის გარდაცვალების მომენტისათვის კ. ა-ი ფლობდა (სარგებლობდა) სადავო სახლთმფლობელობაში შემავალ დამხმარე სათავსს, რომელიც განთავსებული იყო მამკვიდრებელთა თანასაკუთრებაში (თანამფლობელობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთზე და ამდენად, წარმოადგენდა მის არსებით შემადგენელ ნაწილს, უდავოდ მიუთითებს იმ გარემოებაზე, რომ მან ფაქტობრივი ფლობით სრულად მიიღო სამკვიდროს კუთვნილი წილი. რაც შეეხება კ. ა-ის მიერ მამის კუთვნილი ავტომანქანის ფლობასა და სარგებლობას, აღნიშნული, პალატის მოსაზრებით, დასტურდება, როგორც მოსარჩელის განმარტებით, ასევე, მოპასუხე ა. ა-ის, მოპასუხის წარმომადგენელ გულბათ კიკნაძის განმარტებებით, ასევე მოწმეთა: მანანა ღვინიაშვილისა და ნელი ტომარაძის ჩვენებებით. აღნიშნულის გათვალისწინებით, სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია კ. ა-ის მიერ, როგორც მამის, ისე დედის გარდაცვალების შემდეგ დანაშთი სამკვიდრო ქონების ფაქტობრივი ფლობა, რაც გამოიხატა მამის კუთვნილი ავტომანქანის ფლობასა და სარგებლობაში, ასევე, ბ-ის ქ№1-ში მდებარე ავტოფარეხით სარგებლობაში. პალატა დაეთანხმა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების დაასკვნას, რომ ლ. ა-ი არ დაუფლებია მშობლების დანაშთ სამკვიდრო ქონებას კანონით განსაზღვრულ ვადაში, ვინაიდან თვით ლ. ა-ის ახსნა-განმარტებით დგინდება, რომ იგი სამკვიდრო სახლში ცხოვრობდა 1986 წლამდე, შემდეგ გათხოვდა და საცხოვრებლად გადავიდა მეუღლის მშობლების ბინაში. 1987 წელს შეეძინა შვილი. 1996 წელს გარდაეცვალა მეუღლე. მეუღლის გარდაცვალების შემდეგ - 2008 წლამდე ცხოვრობდა შვილთან და დედამთილთან ერთად ამ უკანასკნელის კუთვნილ ერთოთახიან ბინაში, რომელიც შემდგომ გაიყიდა ვალების გამო. მას შემდეგ ცხოვრობს ქირით, შვილთან, რძალსა და შვილიშვილთან ერთად. იმის გამო, რომ ძალიან გაუჭირდა ქირის გადახდა, ძმას, აწ გარდაცვლილ ვ. ა-ს სთხოვა თავშესაფარი მშობლების აშენებულ სახლში, რაზედაც მიიღო უარი. სასამართლომ ზემოაღნიშნული განმარტებისა და სააპელაციო სასამართლოში ლ. ა-ის მიერ მიცემული განმარტების ანალიზით დადასტურებულად მიიჩნია, რომ მას არ გამოუვლენია ნება სამკვიდროს მისაღებად იმ ვადაში, რაც კანონით არის დადგენილი, აღნიშნული კი დაუსაბუთებელს ხდის ლ. ა-ის მითითებას სამკვიდროს ფაქტობრივი ფლობით დაუფლების შესახებ. პალატა არ დაეთანხმა ლ. ა-ის მოსაზრებას, რომ მან დედის გარდაცვალებიდან ორმოცი დღის გასვლის შემდეგ სახლიდან წაიღო მოძრავი ნივთები, რაც ადასტურებს მის მიერ სამკვიდროს მიღების ფაქტს, რადგანაც სასამართლომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4 და 102-ე მუხლების შესაბამისად, ჩათვალა, რომ მოსარჩელემ ზემოაღნიშნული გარემოება ვერ დაადასტურა. სასამართლომ მიუთითა მოსარჩელის ინიციატივით დაკითხულ მოწმე მანანა ღვინიაშვილის განმარტებაზე, რომ ლ. ა-მა „დედის კუთვნილი ნოხი წაიღო დედის გარდაცვალებიდან ერთი თუ ორი წლის შემდეგ“ ამასთან, წაღებულ ნივთებზე ამბობდა ჩემია, დედაჩემმა მიყიდაო. აპელანტ ლ. ა-ის წარმომადგენლის განმარტების თანახმად კი, ნივთები წარმოადგენდა ლ. ა-ის საკუთრებას. ისინი მას ჩუქებით მიღებული ჰქონდა მშობლებისაგან. ნივთები მას არ წაუღია. ისინი იძულებით გაუყარა ვ. ა-მა სახლიდან.

სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების მითითება, რომ, ვინაიდან მოსარჩელეები მოითხოვდნენ მამის - 1989 წლის 28 მაისს გარდაცვლილი ი. ა-ის და დედის - 2006 წლის 16 ოქტომბერს გარდაცვლილი თ.ა ა-ის სამკვიდრო ქონებიდან წილის მიკუთვნებას, სამოქალაქო კოდექსის 1507-ე მუხლის პირველი ნაწილისა და ამავე კოდექსის 1504-ე მუხლის გათვალისწინებით, ი. ა-ის სამკვიდროს მიღებასთან დაკავშირებული სადავო საკითხები უნდა მოწესრიგებულიყო სადავო სამართლებრივი ურთიერთობის წარმოშობის დროს მოქმედი საქართველოს სსრ სამოქალაქო სამართლის კოდექსის (1964 წლის რედ.) შესაბამისი ნორმებით, ხოლო თ.ა ა-ის სამკვიდროს მიღებასთან დაკავშირებული საკითხები - ახალი სამოქალაქო კოდექსით. პალატამ მიუთითა სამოქალაქო სამართლის კოდექსის (1964 წლის რედ.) 539-ე, 544-ე, 556-ე მუხლებზე და განმარტა, რომ იდენტური შინაარსის დანაწესებს ადგენს სამოქალაქო კოდექსის (1997 წლის რედ.) შესაბამისი მუხლები (1336-ე, 1421-ე, 1424-ე მუხლები). მემკვიდრეობის უფლების რეალიზაციისათვის აუცილებელია ორი პირობიდან ერთ-ერთის შესრულება: სამკვიდროს ფაქტობრივ დაუფლება (მართვა), ან სანოტარო ორგანოში განცხადების წარდგენა. აღნიშნული მოქმედებები განხორციელებულ უნდა იქნას სამკვიდროს გახსნიდან ექვსი თვის ვადაში. დადგენილი ვადის გაშვების შემთხვევაში მემკვიდრე, როგორც წესი, კარგავს სამკვიდროს მიღების უფლებას. სამკვიდროს მიღება არის ცალმხრივი გარიგება, რაც იმას ნიშნავს, რომ მემკვიდრის მოქმედებები უნდა მიუთითებდნენ მემკვიდრის ნებაზე სამკვიდროს მიღების შესახებ ანუ სამკვიდროს მიღებულად მიჩნევისათვის გადამწყვეტი მნიშვნელობა აქვს მემკვიდრის ნებას, სურვილს, მიიღოს სამკვიდრო. ამასთან, ფლობა და მართვა უნდა მიუთითებდეს იმაზე, რომ მემკვიდრემ ამით განახორციელა მესაკუთრის ბატონობა და, აქედან გამომდინარე, იკისრა მესაკუთრის ყველა უფლება და ვალდებულება. პალატამ გაიზიარა საქალაქო სასამართლოს მოსაზრება, რომ კ. ა-ი ფაქტობრივად დაეუფლა, როგორც მამის, ისე დედის დანაშთ სამკვიდრო ქონებას, ხოლო ლ. ა-ის მიერ სამკვიდროს ფაქტობრივი დაუფლების ფაქტი საქმის მასალებით არ დგინდება,. პალატის მოსაზრებით, ლ. ა-ის განმარტებები, რომ წილი მოითხოვა მხოლოდ მას შემდეგ, რაც ფინანსურად გაუჭირდა და დარჩა უბინაოდ (2009 წელს), უდავოდ ადასტურებს იმ გარემოებას, რომ მას არ გამოუვლენია სამკვიდროს მიღების ნება (ასეთის სურვილი არც ჰქონია, მისივე განმარტებით) იმ ვადაში, რაც კანონით არის დადგენილი.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ლ. ა-მა, მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების მისი სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით მისი სარჩელის დაკმაყოფილება შემდეგი დასაბუთებით:

სააპელაციო სასამართლომ, მართალია, სწორად გამოიყენა კანონი - სამოქალაქო კოდექსის 1421-ე მუხლის მე-2 ნაწილი, თუმცა, არასწორად განმარტა იგი და აღნიშნა, რომ ლ. ა-ს სამკვიდრო ფაქტობრივი ფლობით არ მიუღია, აღნიშნული კი უკანონოა, რადგანაც კასატორი, რომელსაც არ გააჩნია საცხოვრებელი, კარგავს სამკვიდროს მიღების უფლებას, სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია რა სადავო ფაქტობრივი გარემოება კასატორის მიერ სამკვიდრო ქონების ფაქტობრივი ფლობით მიუღბლობის თაობაზე, რადგანაც გათხოვების შემდგომ, 1986 წლიდან მეუღლესთან საცხოვრებლად გადასვლის გამო, აღნიშნული არასწორია, რადგანაც მამკვიდრებელთა გარდაცვალებამდეც და შემდგომაც ლ.ა-ი გარკვეული დროის განმავლობაში ცოვრობდა ქ.თბილისში, ბ-ის ქ№1-ში, საცხოვრებელ სახლში გააკეთა კოსმეტიკური რემონტი და უვლიდა ავადმყოფ მშობლებს, ამასთან, სამკვიდროს შემადგენილი გარკვეული ნივთები გადაიტანა თავის ბინაში, რაც სამოქალაქო კოდექსის 1421-ე მუხლის შესაბამისად, სწორედ სამკვიდროს მიღებაზე მეტყველებს, აღნიშნული დასტურდება საქმეში არსებილი მტკიცებულებებითაც.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 1 მაისის განჩინებით ლ. ა-ის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლითა და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

2012 წლის 18 მაისს კასატორმა განცხადებით მომართა სასამართლოს სადაც მიუთითა მის მიერ სამკვიდრო ქონების ფაქტობრივი ფლობით მიღებაზე, მოითხოვა საქმის ზეპირი მოსმენით განხილვა და განცხადებას დაურთო მტკიცებულებები 13 ფურცლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა ლ. ა-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთმითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ლ. ა-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

საკასაციო პალატა ვერ გაიზიარებს კასატორის შუამდგომლობას საქმის ზეპირი მოსმენით განხილვისა და მტკიცებულებათა საქმისათვის დართვის თაობაზე, რადგანაც, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, ამ კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე საკასაციო საჩივრის დასაშვებობას ამოწმებს სასამართლოს კოლეგიური შემადგენლობა. კოლეგია უფლებამოსილია, აღნიშნული საკითხი გადაწყვიტოს ზეპირი განხილვის გარეშე. დასაშვებობის შემოწმების ვადა არ უნდა აღემატებოდეს 3 თვეს. იმ გარემოების გათვალისწინებით, რომ კანონმდებლობა საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხის განხილვას, როგორც წესი, მხარეთა დაუსწრებლად ადგენს, ამასთანავე, ვინაიდან მოცემული საკასაციო საჩივარი დაუშვებლადაა მიჩნეული, საკასაციო პალატა თვლის, რომ შუამდგომლობა საქმის ზეპირი მოსმენით განხილვის თაობაზე უსაფუძვლოა და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

რაც შეეხება ლ.ა-ის მიერ 2012 წლის 18 მაისის №2094-12 განცხადებაზე დართულ მტკიცებულებებს, პალატა თვლის, რომ ისინი უნდა დაუბრუნდეს კასატორს, რადგანაც სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, საკასაციო სასამართლო იმსჯელებს მხარის მხოლოდ იმ ახსნა-განმარტებაზე, რომელიც ასახულია სასამართლოთა გადაწყვეტილებებში ან სხდომათა ოქმებში. აღნიშნული ნორმა ადგენს საკასაციო სასამართლოს მიერ ფაქტობრივი გარემოებების შეფასების პროცესუალურ ფარგლებს და მისი შინაარსიდან გამომდინარეობს, რომ საკასაციო სასამართლოში ახალ ფაქტებზე მითითება და ახალი მტკიცებულებების წარმოდგენა არ დაიშვება, შესაბამისად, ახალი მტკიცებულებები ვერც სასამართლოს მიერ იქნება გაზიარებული მიუხედავად იმისა, მხარეს ობიექტურად ჰქონდა თუ არა შესაძლებლობა სასამართლოსათვის მანამდე წარმოედგინა ისინი. აღნიშნული გარემოება საკასაციო პალატის მიერ მტკიცებულებათა საქმისათვის დართვაზე უარის თქმის საფუძველია.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 104-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სასამართლო არ მიიღებს, არ გამოითხოვს ან საქმიდან ამოიღებს მტკიცებულებებს, რომლებსაც საქმისათვის მნიშვნელობა არ აქვთ. აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორს უნდა დაუბრუნდს მის მიერ 2012 წლის 18 მაისის #ა-2094-12 განცხადებაზე დართული მტკიცებულებები 13 ფურცლად.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორ ლ. ა-ს უნდა დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით მის მიერ 2012 წლის 21 აპრილს №... სალაროს შემოსავლის ორდერით გადახდილი 334 ლარის 70% – 233,8 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

ლ. ა-ის შუამდგომლობა საქმის ზეპირი მოსმენით განხილვის თაობაზე არ დაკმაყოფილდეს უსაფუძვლობის გამო. ლ. ა-ის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო. კასატორ ლ. ა-ს (პირადი №...) საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს საერთო სასამართლოების დეპარტამენტის საგირავნო-სადეპოზიტო ანგარიშიდან დაუბრუნდეს (სს ბანკი „რესპუბლიკა“ ბანკის BIC კოდი: REPLGE22, მიმღების IBAN ანგარიშის № GE79 BR00 0000 0033 0500 01.) სახელმწიფო ბაჟის სახით მის მიერ 2012 წლის 21 აპრილს №... სალაროს შემოსავლის ორდერით გადახდილი 334 ლარის 70% – 233,8 ლარი. კასატორს დაუბრუნდეს მის მიერ 2012 წლის 18 მაისის წარმოდგენილ №ა-2094-12 განცხადებაზე დართული მტკიცებულებები 13 ფურცლად. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.