№ას-281-270-2012 4 ივნისი, 2012 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

თეიმურაზ თოდრია (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ვასილ როინიშვილი, მაია სულხანიშვილი

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორები: 1. შ. ბ-ე (მოპასუხე)

2. ბ. დ-ი , მ. ფ-ა, მ. ც-ე (მოსარჩელეები)

გასაჩივრებული განჩინება – ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 15 დეკემბრის გადაწყვეტილება

1. კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

2. კასატორების მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება

დავის საგანი – გარიგების ბათილად ცნობა, ზიანის ანაზღაურება.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ბ. დ-მა, მ. ფ-მ და მ. ც-მ სარჩელი აღძრეს სასამართლოში შპს „ბ.ე.ჯ.-ის“, შ. ბ-ისა და შ. მ-ის წინააღმდეგ და მოითხოვეს ნასყიდობის ხელშეკრულებების ბათილად ცნობა და ზიანის ანაზღაურება.

ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2010 წლის 3 დეკემბრის გადაწყვეტილებით ბ. დ-ის, მ. ფ-სა და მ. ც-ის მოთხოვნა ხელშეკრულებების ბათილობის ნაწილში დაკმაყოფილდა, მატერიალური ზიანის ანაზღაურების ნაწილში - ნაწილობრივ. ბათილად იქნა ცნობილი შპს “ტ”-სა და შ. ბ-ს შორის დადებული 2008 წლის 29 თებერვლის ნასყიდობის ხელშეკრულება თანმდევი შედეგით. ბათილად იქნა ცნობილი შპს “ბ. ე. ჯ-ის” 2008 წლის 07 აპრილის პარტნიორთა კრების №01/2008 ოქმი თანმდევი შედეგით. ბათილად იქნა ცნობილი შპს “ტ”-სა და შ. მ-ს შორის 2008 წლის 29 თებერვლის განვადებით ნასყიდობის ხელშეკრულება თანმდევი შედეგით. მოპასუხეს შ. ბ-ს მოსარჩელეების სასარგებლოდ დაეკისრა შპს “ტ”-ის დირექტორობის პერიოდში საწარმოზე მიყენებული ზიანის 332791 ლარის ოდენობით გადახდა. მოპასუხეებს დაეკისრათ მოსარჩელეების სასარგებლოდ სასამართლო და სასამართლოსგარეშე ხარჯების სახით – 5 810 ლარის გადახდა.

დასახელებული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს შ. ბ-მ და შ. მ-მ, მოითხოვეს მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 15 დეკემბრის გადაწყვეტილებით შ. ბ-ის სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა; შ. მ-ის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2010 წლის 7 მაისის განჩინება; გაუქმდა ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2010 წლის 3 დეკემბრის გადაწყვეტილება იმ ნაწილში, რომლითაც შ. ბ-ს მოსარჩელეების სასარგებლოდ დაეკისრა შპს „ტ-ის“ დირექტორობის პერიოდში საწარმოსათვის მიყენებული ზიანის, 332791 ლარის გადახდა; გაუქმდა ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2010 წლის 3 დეკემბრის გადაწყვეტილება იმ ნაწილში, რომლითაც ბათილად იქნა ცნობილი შპს „ტ-სა“ და შ. მ-ს შორის 2008 წლის 29 თებერვლის განვადებით ნასყიდობის ხელშეკრულება თანმდევი შედეგით; გაუქმდა ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2010 წლის 3 დეკემბრის გადაწყვეტილება იმ ნაწილში, რომლითაც მოპასუხეებს მოსარჩელეების სასარგებლოდ დაეკისრათ სასამართლო და სასამართლოს გარეშე ხარჯების სახით 5810 ლარის გადახდა; ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2010 წლის 3 დეკემბრის გადაწყვეტილება იმ ნაწილში, რომლითაც ბათილად იქნა ცნობილი შპს „ტ-სა“ და შ. ბ-ს შორის დადებული 2008 წლის 29 თებერვლის ნასყიდობის ხელშეკრულება და შპს„ბ. ე. ჯ. ჯ-ის“ 2008 წლის 7 აპრილის პარტნიორთა კრების №01/2008 ოქმი დარჩა უცვლელი; ბ. დ-ის, მ. ფ-სა და მ. ც-ის სარჩელი შ. ბ-ის მიმართ, ზიანის ანაზღაურების თაობაზე, ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა; შალვა ბახტაძეს შპს ტ-ის სასარგებლოდ დაეკისრა 182844 ლარისა და 58 თეთრის გადახდა; ბ. დ-ის, მ. ფ-სა და მ. ც-ის სარჩელი შპს ტ-სა და შ. მ-ს შორის დადებული 2008 წლის 29 თებერვლის განვადებით ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობის თაობაზე არ დაკმაყოფილდა; შ. ბ-ს ბ. დ-ის, მ. ფ-სა და მ. ც-ის სასარგებლოდ დაეკისრა 3000 (სამიათასი) ლარის გადახდა; ბ. დ-ს, მ. ფ-სა და მ. ც-ს შ. მ-ის სასარგებლოდ დაეკისრათ 5050 ლარის გადახდა; გაუქმდა ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2009 წლის 4 სექტემბრის განჩინებით გამოყენებული უზრუნველყოფის ღონისძიება და ყადაღა მოეხსნა ქ. ბათუმში, გ-ის ქუჩა №88-ში მდებარე შ. მ-ის კუთვნილ უძრავ ქონებას, მიწის (უძრავი ქონების) სარეგისტრაციო ნომერი №...

სასამართლომ საქმეზე დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტორბივი გარემოებები:

შპს ტ-ი რეგისტრირებულია 1997 წლის 12 ნოემბერს და მისი პარტნიორები არიან: შ. ბ-ე – 30% ; მ. ც-ე – 23.35%, მ. ფ-ა 23.35% და ბ. დ-ი 23.3%.

საწარმოს რეგისტრაციის დღიდან 2009 წლის 4 აგვისტომდე შპს ტ-ის დირექტორი იყო შ. ბ-ე. შ. ბ-ე არის, ასევე, შპს ბ. ე. ჯ-ის ერთადერთი პარტნიორი და დირექტორი.

2008 წლის 29 თებერვალს შ. ბ-მ, როგორც ფიზიკურმა პირმა შ. ბ-სთან, როგორც შპს ტ-ის დირექტორთან დადო ნასყიდობის ხელშეკრულება და შეიძინა შპს ტ-ის კუთვნილი უძრავი ქონება, მდებარე ქ. ბათუმი ე-ს ქ. №88-ში. ნასყიდობის საგნის საერთო ფართი შეადგენდა – 3596.16 კვ.მ-ს, ხოლო ნასყიდობის ფასი განისაზღვრა 700 880 ლარით. შ. ბ-ს ნასყიდობის საზღაური არ გადაუხდია.

2008 წლის 7 აპრილს შ. ბ--მ შპს ბ. ე. ჯ-ის კაპიტალში შეიტანა 2008 წლის 29 თებერვალს შპს ტ-საგან შეძენილი ქონება, რის თაობაზეც, შედგა პარტნიორთა კრების ოქმი №01/2008.

2008 წლის 29 თებერვალს შპს ტ-ის დირექტორმა, შ. ბ-მ და შ. მ-მ დადეს განვადებით ნასყიდობის ხელშეკრულება, რომლითაც შ. მ-მ შეიძინა შპს ტ-ის კუთვნილი უძრავი ქონება. საბოლოოდ, შ. მ-მ ნასყიდობის ფასი სრულად გადაიხადა.

შ. ბ-ის დირექტორად ყოფნის პერიოდში, შპს ტ-მა დაგვიანებით წარადგინა საგადასახადო დეკლარაციები და არ გადაიხადა კუთვნილი გადასახადები, რის გამოც, საგადასახადო ორგანომ მას დააკისრა ჯარიმა-საურავები 182844,58 ლარის ოდენობით.

სასამართლომ აღნიშნა, რომ საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 114-ე მუხლისა და მეწარმეთა შესახებ საქართველოს კანონის 9¹ მუხლის მე-6 პუნქტის ”ბ” ქვეპუნქტის თანახმად, შპს-ში საკუთარ თავთან გარიგების დასადებად დირექტორს ესაჭიროება საწარმოს პარტნიორთა კრების თანხმობა. გარდა ამისა, მეწარმეთა შესახებ საქართველოს კანონის მე-9 მუხლის მე-6 პუნქტის თანახმად, საწარმოს წარმომადგენლობითი უფლებამოსილების მქონე პირები, მათ შორის, დირექტორები და სამეთვალყურეო საბჭოს წევრები საზოგადოების საქმეებს უნდა გაუძღვნენ კეთილსინდისიერად; კერძოდ, ზრუნავდნენ ისე, როგორც ზრუნავს ანალოგიურ თანამდებობაზე და ანალოგიურ პირობებში მყოფი ჩვეულებრივი, საღად მოაზროვნე პირი, და მოქმედებდნენ იმ რწმენით, რომ მათი ეს მოქმედება ყველაზე ხელსაყრელია საზოგადოებისათვის.

პალატამ მიიჩნია, რომ 2008 წლის 29 თებერვალს შ. ბ-მ, როგორც ფიზიკურმა პირმა შ. ბ-სთან, როგორც შპს ტ-ის დირექტორთან დადო ნასყიდობის ხელშეკრულება და შეიძინა შპს ტ-ის კუთვნილი უძრავი ქონება, რაც ცხადყოფდა, რომ შ. ბ-მ გარიგება დადო საკუთარ თავთან.

სააპელაციო პალატა არ დაეთანხმა აპელანტ შ. ბ-ს, რომ ამ გარიგებას დაეთნხმნენ ან იგი მოიწონეს შპს ტ-ის პარტნიორებმა, რის დასასაბუთებლადაც მიუთითა შპს ტ-ის პარტნიორთა კრების 2008 წლის 26 სექტემბრის ოქმზე. ამ ოქმის თანახმად, შპს ტ-ის პარტნიორის და დირექტორის, შ. ბ-ის მიერ გაწეული საქმიანობის შესახებ ანგარიში შეფასდა დამაკმაყოფილებლად და დამტკიცდა. ანგარიში დაერთო კრების ოქმს და ჩაითვალა მის განუყოფელ ნაწილად. კრების ოქმზე დართული კრებსითი ანგარიში ეხება შპს ტ-ის კუთვნილ სახლში ფართის რეალიზაციას 2008 წლის 20 სექტემბრის მდგომარეობით. ამ ანგარიშში მითითებული არის: ქონების მიმღები - შ. ბ-ე (კრედიტორი); რეალიზებული ფართი და ნასყიდობის ფასი - 700880 ლარი, ასევე აღნიშნულია, რომ ეს თანხა გადახდილია.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 50-ე, 99-ე ,101-ე, 327-ე, 52-ე მუხლებზე და აღნიშნა, რომ ამ ნორმათა მიხედვით, პარტნიორთა კრების გადაწყვეტილება დადებული გარიგების მოწონებად შეიძლება ჩაითვალოს იმ შემთხვევაში, თუ პარტნიორები მოიწონებენ, უშუალოდ, გარიგებას.

მოცემულ შემთხვევაში, სასამართლომ მიიჩნია, რომ არც პარტნიორთა კრების ოქმიდან და არც მასზე თანდართული ანგარიშებიდან ჩანდა, რომ პარტნიორებს ეცნობათ სადავო გარიგების თაობაზე. მხოლოდ კრებსით ანგარიშში ინფორმაციის მითითება და ანგარიშის დამტკიცება კი, ვერ ჩაითვლებოდა არსებით პირობებზე შეთანხმებად. პალატის განმარტებით, სადავო გარიგებით შ. ბ-ს ქონება გადაეცა ნატურით, არსებული ვალდებულების ანგარიშში. აღნიშნული მიუთითებდა, რომ შ. ბ-ს არ აუღია საწარმოს სასარგებლოდ თანხის გადახდის ვალდებულება და არ გადაუხდია იგი. ამის თაობაზე ინფორმაციას კი კრებსითი ანგარიში არ შეიცავდა. შესაბამისად, კრებსითი ანგარიში რომც ჩათვლილიყო ხელშეკრულების პირობებზე შეთანხმებად, ნათელი იყო, რომ ერთ-ერთ არსებით პირობაზე პარტნიორებს არ უმსჯელიათ. ამიტომ, პალატის აზრით, შპს ტ-ის პარტნიორთა კრებას სადავო გარიგება არ მოუწონებია.

პალატამ მიიჩნია, რომ შ. ბ-მ ვერ დაამტკიცა, რომ სადავო გარიგების დადების დროს, იგი მოქმედებდა იმ რწმენით, რომ მისი მოქმედება ყველაზე ხელსაყრელი იყო საზოგადოებისათვის. მეტიც, სასამართლოს სხდომებზე აპელანტმა, ფაქტობრივად, დაადასტურა, რომ სადავო გარიგების დადებისას იგი, უპირატესად, ზრუნავდა საკუთარი ინტერესების და მოთხოვნების დაკმაყოფილებაზე - მან არაერთხელ აღნიშნა, რომ სადავო გარიგებით სურდა დაეკმაყოფილებინა თავისი, როგორც კრედიტორის ინტერესები და ეს მიაჩნდა სამართლიანად. 2007 წლის 26 ივლისის კრებაზე პარტნიორებმა დაადგინეს ქონების გასაყიდი ფასი, 1 კვ.მ. სართულების მიხედვით, 100 ლარიდან 350 ლარამდე, მაგრამ მეწარმეთა შესახებ საქართველოს კანონის მე-9 მუხლის მე-6 პუნქტის თანახმად, პალატამ მიიჩნია, რომ ამ შემთხვევაში, დირექტორს უნდა ემოქმედა არა პარტნიორთა გადაწყვეტილების შესაბამისად, არამედ საწარმოს ინტერესებიდან გამომდინარე.

საქმეში წარმოდგენილი შპს ტ-ის 2007 წლის 26 ივლისის პარტნიორთა კრების №5 ოქმით სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ პარტნიორებმა ქონების სარეალიზაციოდ დაადგინეს გაცილებით მაღალი ფასი, სართულების მიხედვით: 1 კვ.მ. 450 აშშ დოლარიდან 1200 აშშ დოლარამდე.

შპს ე. ა-ის 2009 წლის 27 მაისის №58 დასკვნით კი დადასტურებულად ჩათვალა, რომ სადავო გარიგებით განკარგული უძრავი ქონების ფასი შეადგენდა 1 კვ.მ. 650 აშშ დოლარიდან 1100 აშშ დოლარამდე - შავი კარკასი და 1 კვ.მ. 800 აშშ დოლარიდან 2000 აშშ დოლარამდე - თეთრი კარკასი. იგივე მონაცემები აქვს მითითებული აუდიტორს, ნ, ნ-ეს 2009 წლის 4 ნოემბრის დასკვნაში. აღნიშნულის საწინააღმდეგო მტკიცებულებები აპელანტს არ წარმოუდგენია. ამიტომ, პალატამ დაადგინა, რომ სადავო გარიგებით შპს ტ-ის კუთვნილი ქონება განიკარგა მის სარეალიზაციო ღირებულებაზე ბევრად ნაკლებ ფასად, რითაც, შპს ტ-ს მიადგა ზიანი.

პალატამ აღნიშნა, რომ პარტნიორთა კრების 2007 წლის 26 ივლისის გადაწყვეტილებითაც დადგინდა ქონების რეალიზაცია და არა მისი ნატურის გადაცემა. შ. ბ-ს კი არც უცდია დაეკმაყოფილებინა საწარმოს კრედიტორები მესამე პირებზე ქონების რეალიზაციის გზით. ამასთან, შპს ე. ა-ის დასკვნის თანახმად, საწარმოს შ. ბ-სათვის ვალის ანგარიშში ნატურით გადაცემული 3596.16 კვ.მ. ფართი რომ გაესხვისებინა, იგი მიიღებდა, სულ მცირე, 3596.16X650=2337504 აშშ დოლარს, რაც, დიდად აღემატებოდა 700 880 ლარს. აღნიშნულის საწინააღმდეგო მტკიცებულებები კი, შ. ბ-ს არ წარმოუდგენია.

იმის გათვალისწინებით, რომ ქონების შ. ბ-სათვის ნატურით გადაცემის შედეგად საწარმომ ვერ მიიღო ფულადი სახსრები და ვერ შეასრულა არსებული საბიუჯეტო ვალდებულებები, მეტიც ოპერაციით საწარმოს წარმოეშვა ახალი საბიუჯეტო ვალდებულებები, რომლებიც ასევე ვერ შეასრულა, სწორედ იმიტომ, რომ საწარმოში ფული არ შესულა, საბიუჯეტო ვალდებულებების გამო კი საწარმოს დაერიცხა ჯარიმა-საურავები, პალატამ მიიჩნია, რომ სადავო გარიგება საწარმოსათვის იყო, არა მარტო, არახელსაყრელი, არამედ - საზიანოც. შესაბამისად, მეწარმეთა შესახებ საქართველოს კანონის მე-9 მუხლის მე-4 პუნქტისა და საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 54-ე მუხლის თანახმად, შპს ტალანტსა და შ. ბ-ს შორის 2008 წლის 29 თებერვალს დადებული ხელშეკრულება, სააპელაციო სასამართლომ ჩათვალა, რომ ბათილი იყო.

იმ დადგენილი გარემოების გათვალისწინებით, რომ გარიგებით შეძენილი ქონება შ. ბ-მ შეიტანა შპს ბ. ე. ჯ-ის კაპიტალში. ამ საწარმოს ერთადერთი პარტნიორი და დირექტორი კი, იყო თავად შ. ბ-ე, რაც ცხადყოფდა, რომ შპს ბ. ე. ჯ-ის პარტიონრთა კრების 2008 წლის 7 აპრილის გადაწყვეტილება, ასევე, საკუთარ თავთან დადებული გარიგება იყო, ამასთან, შ. ბ-სათვის, როგორც შპს ტ-ის დირექტორისათვის უთუოდ იყო ცნობილი, რომ 2008 წლის 29 თებერვლის ხელშეკრულებით შპს ტ-ს ადგებოდა ზიანი. ეს იყო ცნობილი შ. ბ-სათვის, როგორც შპს ბ. ე. ჯ-ის პარტნიორისა და დირექტორისათვის - ყველა შემთხვევაში, გარიგებაში მონაწილეობდა ერთი და იგივე პიროვნება, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ შ. ბ-ე და შპს ბ. ე. ჯ-ი მოქმედებდნენ განზრახ, შპს ტ-ის ინტერესების საზიანოდ, რის გამოც მეწარმეთა შესახებ საქართველოს კანონის მე-9 მუხლის მე-4 პუნქტისა და საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 54-ე მუხლის თანახმად, შპს ბ. ე. ჯ-ის პარტნიორთა კრების 2008 წლის 7 აპრილის ოქმი, პალატამ მიიჩნია, რომ ბათილი იყო.

პალატამ მიუთითა, რომ საბიუჯეტო ვალდებულებების არაჯეროვანი შესრულების გამო, შპს ტ-ს, სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ, დაეკისრა საურავებისა და ჯარიმების გადახდა. მართალია, სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 2010 წლის 6 სექტემბრის დასკვნაში ჯარიმებისა და საურავების სახით დარიცხულ თანხად მითითებულია 188244 ლარი, თუმცა დასკვნის №3 დანართიდან, რომელსაც ეყრდნობა დასკვნა, ასევე დასკვნის კვლევითი ნაწილიდან გამომდინარეობს, რომ ჯარიმებისა და საურავების საერთო თანხამ შეადგინა 182844,58 ლარი, მაგრამ პალატისათვის გაუგებარია, თუ რა მონაცემების შეჯამებით არის მიღებული ციფრი ”188244”. ამასთან, პალატამ არასარწმუნოდ მიიჩნია, საწარმოსათვის დაკისრებულ სანქციებს შეედგინა მთელი რიცხვი, რის გამოც ჩათვალა, რომ დასკვნის ტექსტში დაშვებული იყო ტექნიკური შეცდომა - გადანაცვლებული იყო ციფრები ”8” და ”2” და გამოტოვებული ”58”, შესაბამისად, პალატამ დაადგინა, რომ შპს ტ-ს, სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ, დაეკისრა 182844,58 ლარის გადახდა, რომელთაგან გადასახადის გადაუხდელობის გამო, შპს ტ-ს დაეკისრა 152198,98 ლარის, ხოლო დეკლარაციის დაგვიანებით წარდგენის გამო - 30645,6 ლარის გადახდა.

იმის გათვალისწინებით, რომ შ. ბ-ს არ განუმარტავს საგადასადახადო დეკლარაციების დაგვიანებით წარდგენის მიზეზი, პალატამ ცალსახად მიიჩნია, რომ ეს ფინანსური სანქცია შპს ტ-ს დაეკისრა შ. ბ-ის არაჯეროვანი მოქმედების გამო.

პალატამ დაადგინა, რომ შ. ბ-ის არაჯეროვანი მოქმედებით შპს ტ-ს მიადგა 182844,58 ლარის ზიანი და მეწარმეთა შესახებ საქართველოს კანონის მე-9 მუხლის მე-6 პუნქტის თანახმად, ეს ზიანი მან უნდა აანაზღაუროს.

სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა შ. ბ-ის პოზიცია იმის თაობაზე, რომ თუ ბათილად იქნება ცნობილი გარიგება, გაუქმდება დასაბეგრი ოპერაცია და საგადასახადო ორგანოს მიერ დაკისრებული სანქციები. აღნიშნულთან მიმართებაში სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ დასაბეგრი ოპერაციის გაუქმება პირდაპირ კავშირში არ იყო დეკლარაციის დაგვიანებით წარდგენით გამოწვეულ სანქციასთან - ის საწარმოს დაეკისრება, მიუხედავად იმისა, იქნება თუ არა ბათილად ცნობილი გარიგება. და, გარდა ამისა, პალატამ ჩათვალა, რომ გარიგების ბათილად ცნობა, თავისთავად, არ გამოიწვევდა დაკისრებული გადასახადის კორექტირებასა და, განსაკუთრებით, საჯარიმო სანქციების გაუქმებას.

ამასთან, პალატამ გაიზიარა შ. ბ-ის პოზიცია იმის თაობაზე, რომ საქალაქო სასამართლომ არასწორად დააკისრა მას ზიანის ანაზღაურება მოწინააღმდეგე მხარის სასარგებლოდ. პალატამ აღნიშნა, რომ მეწარმეთა შესახებ საქართველოს კანონის მე-9 მუხლის მე-5 პუნქტის თანახმად, შ. ბ-ს ზიანის ანაზღაურება უნდა დაკისრებოდა შპს ტ-ის სასარგებლოდ.

სააპელაციო პალატა არ დაეთანხმა აპელანტებს, რომ მოწინააღმდეგე მხარეს არა ჰქონდა მოთხოვნის უფლება და მეწარმეთა შესახებ საქართველოს კანონის მე-9 მუხლის მე-5 პუნქტზე მითითებით აღნიშნა, ბ. დ-ი, მ. ფ-ა, მ. ც-ე იყვნენ შპს ტ-ის პარტნიორები და, შესაბამისად, მათ უფლება ჰქონდათ მოეთხოვათ დირექტორის მიერ შპს ტ-სათვის მიყენებული ზიანის ანაზღაურება.

სააპელაციო სასამართლომ სამოქალაქო კოდექსის 408.1-ე მუხლზე მითითებით მიიჩნია, რომ მოცემულ საქმეზე კი პირვანდელი მდგომარეობა აღდგებოდაა გარიგების ბათილობის შემთხვევაში.

იმ დადგენილი გარემოების გათვალისწინებით, რომ შ. ბ-მ გარიგებით განზრახ მიაყენა ზიანი შპს ტ-ს, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ მოსარჩელეები იყვნენ მოთხოვნის უფლების მქონე პირები, ანუ სათანადო მოსარჩელეები.

სააპელაციო სასამართლომ, მეწარმეთა შესახებ საქართველოს კანონის მე-9 მუხლის მე-4 პუნქტზე მითითებით, არ გაიზიარა შ. ბ-ის პოზიცია მასზე, რომ მოთხოვნა ხანდაზმული იყო.

სააპელაციო პალატამ გაიზიარა შ. ბ-ის პოზიცია იმის თაობაზე, რომ საქალაქო სასამართლომ არასწორად დააკისრა მას ზიანის ანაზღაურება 332791-182844,58=149946,42 ლარის ოდენობით და მიიჩნია, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილება შ. ბ-სათვის 149946,42 ლარის დაკისრების ნაწილში, უსაფუძვლო იყო.

პალატამ სრულად გაიზიარა აპელანტ შ. მ-ის პოზიცია და ჩათვალა, რომ შეცდომით იქნა აღიარებული შპს ტ-სა და მას შორის დადებული გარიგება ბათილად. პალატამ აღნიშნა, რომ შ. ბ-ეს წარმომადგენლობითი უფლებამოსილება შეზღუდული არ ჰქონია და რომც ჰქონოდა, ეს ცნობილი არ იქნებოდა შ. მ-სათვის. ამიტომ, ამ მოტივით, გარიგების ბათილად აღიარების საფუძვლები არ არსებობდა. პალატამ ასევე მიიჩნია, რომ შ. მ-ს შპს ტ-სათვის ზიანი არ მიუყენებია - მან შეიძინა შპს ტ-ის კუთვნილი ქონება და სრულად გადაიხადა ნასყიდობის ფასი. პალატის მითითებით, შესაძლებელია ,ფასი არ შეესაბამებოდა მის მიერ შეძენილი ქონების ღირებულებას, თუმცა ეს არ ნიშნავდა, რომ შ. მ-ე და შ. ბ-ე მოქმედებდნენ ერთად, შპს ტ-სათვის ზიანის მიყენების მიზნით. ყოველ შემთხვევაში, აღნიშნულის დამადასტურებელი მტკიცებულებები მოსარჩელეებს არ წარმოუდგენიათ, ამასთან, შპს ტ-სა და შ. მ-ს შორის ხელშეკრულება დაიდო საქართველოს სამოქალაქო კოდექსით გათვალისწინებული წესების დაცვით და, ამიტომ, ამ ხელშეკრულების ბათილად აღიარების საფუძვლები არ არსებობს.

პალატამ მიუთითა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 89-ე მუხლზე და აღნიშნა, რომ მოცემულ საქმეზე მიღებული გადაწყვეტილება, არა მარტო გავლენას მოახდენდა შპს ტ-ის უფლებებსა და მოვალეობებზე მხარეთა მიმართ, არამედ ეს გადაწყვეტილება ეხებოდა, უშუალოდ, ამ საწარმოს, რის გამოც, შპს ტ-ი შეიძლება ჩათვლილიყო მესამე პირად. მოცემულ შემთხვევაში, შპს ტ-ის ჩაბმა მესამე პირად მოითხოვეს მოსარჩელეებმა. ზემოთქმულიდან გამომდინარე, პალატამ ჩათვალა, რომ საქალაქო სასამართლომ, 2010 წლის 7 მაისის განჩინებით, მართებულად დააკმაყოფილა მათი ეს მოთხოვნა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 15 დეკემბრის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა როგორც შ. ბ-მ, ასევე ბ. დ-მ, მ. ფ-მ და მ. ც-მ.

შ. ბ-მ საკასაციო საჩივრით მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა იმ საფუძვლით, რომ სასამართლომ არასწორად გადაწყვიტა სათანადო მოსარჩელეობის საკითხი, ვინაიდან ბ. დ-ს და სხვა პარტნიორებს დირექტორის წინააღმდეგ სხვა სახელით დერივატული სარჩელის აღძვრის უფლებამოსილება არ გააჩნდათ, მეწარმეთა შესახებ საქართველოს კანონის 9/1.6.ბ მუხლის შესაბამისად. ამასთან, სააპელაციო სასამართლომ არასწორად დაადგინა, რომ თითქოს შ. ბ-ს არ გადაუხდია უძრავი ქონების ნასყიდობის საფასური. ასევე არასწორად დაადგინა, თითქოს შპს „ტ-ის“ დირექტორმა შ. ბ-მ არამართლზომიერად გააფორმა საკუთარ თავთან უძრავი ნივთის ნასყიდობის ხელშეკრულება. ასევე არასწორად იქნა დადგენილი, რომ შ. ბ-მ საწარმოს ზიანი მიაყენა და თუკი სახეზე იყო გარკვეული უარყოფითი ეფექტი, აღნიშნული გამოწვეული არ ყოფილა შ. ბ-ის ბრალეული ქმედებით.

ბ. დ-მა, მ. ფ-მ და მ. ც-მ საკასაციო საჩივრით მოითხოვეს გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება კერძოდ, იმ ნაწილში, რომლითაც გაუქმდა ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2010 წლის 3 დეკემბრის გადაწყვეტილება შ. ბ-ზე მოსარჩელეების სასარგებლოდ 332791 ლარის გადახდის დაკისრების შესახებ და მის ნაცვლად დაეკისრა 182844.58 ლარი, ანუ იმ ნაწილში, რომლითაც პრაქტიკულად შემცირდა შპს „ტ-ის“ სასარგებლოდ ზიანის სახით გადასახდელი თანხა 182 844.58 ლარამდე. შ. მ-სთან მიმართებაში: იმ ნაწილში, რომლითაც გაუქმდა ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2010 წლის 3 დეკემბრის გადაწყევტილება შპს „ტ-სა“ და შ. მ-ს შორის 2008 წლის 29 თებერვლის განვადებით ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილობის შესახებ თანამდევი შედეგით; ასევე სასამართლო ხარჯებთან მიმართებაში იმ ნაწილში, რომლითაც გაუქმდა ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2010 წლის 3 დეკემბრის გადაწყვეტილება მოსარჩელეების სასარგებლოდ მოპასუხეებზე სასამართლოსა და სასამართლოს გარეშე ხარჯების სახით 5810 ლარის გადახდის დაკისრების შესახებ და მის ნაცვლად დაეკისრა 3000 ლარი. ასევე მათთვის შ. მ-ის სასარგებლოდ 5050 ლარის დაკისრების ნაწილში და იმ ნაწილში, რომლითაც გაუქმდა ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2009 წლის 4 სექტემბრის განჩინებით გამოყენებული უზრუნველყოფის ღონისძიება და, შესაბამისად, რომლითაც ყადაღა მოეხსნა შ. მ-ის კუთვნილ უძრავ ქონებას.

კასატორთა აზრით, სასამართლომ უსაფუძვლოდ შეამცირა შ. ბ-ზე დაკისრებული ზიანის ოდენობა მის მიერ შეტანილ თანხებზე დარიცხულ სარგებლის სახით. არასწორად ჩათვალა დადგენილად, რომ შ. მ-მ სრულად გადაიხადა სადავო გარიგების ღირებულება. კასატორთა მოსაზრებით, შ. მ-ს არ დაუწყია უძრავი ქონების ფლობა, რაც გამორიცხავს მის ინტერესს ქონებისადმი. კასატორთა აზრით, შ. ბ-ს არ ჰქონდა სარგებლის დარიცხვის არც სამართლებრივი და არც ფაქტობრივი საფუძვლები, ამასთან, შ. ბ-ს არ ჰქონდა უფლება მიეღო სარგებელი 98441 ლარი თითქოსდა მის მიერ შეტანილ თანხებზე დარიცხული სარგებლის სახით.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 20 თებერვლის განჩინებით შ. ბ-ის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 27 მარტის განჩინებით ბ. დ-ის, მ. ფ-სა და მ. ც-ის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ შ. ბ-ის, ასევე ბ. დ-ის, მ. ფ-სა და მ. ც-ის საკასაციო საჩივრები არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორები მიუთითებენ რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას შ. ბ-ისა და ბ. დ-ის, მ. ფ-სა და მ. ც-ის საკასაციო საჩივრები, რის გამოც საკასაციო საჩივრებს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივრები დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორებს უნდა დაუბრუნდეთსაკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟების (6000 - 6000 ლარი) 70% – 4200-4200 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. შ. ბ-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. ბ. დ-ის, მ. ფ-სა და მ. ც-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

3. კასატორ შ. ბ-ეს (პირადი №...) საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს საერთო სასამართლოების დეპარტამენტის საგირავნო-სადეპოზიტო ანგარიშიდან დაუბრუნდეს (სს ბანკი „რესპუბლიკა“ ბანკის BIC კოდი: REPLGE22, მიმღების IBAN ანგარიშის № GE79 BR00 0000 0033 0500 01.) სახელმწიფო ბაჟის სახით მის მიერ №... სალაროს შემოსავლის ორდერით 2012 წლის 3 თებერვალს გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (6000 ლარი) 70% –4200 ლარი.

4. კასატორებს: ბ. დ-ს (პირადი № ...), მ. ფ-სა (პირადი №...) და მ. ც-ს (პირადი №...) საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს საერთო სასამართლოების დეპარტამენტის საგირავნო-სადეპოზიტო ანგარიშიდან დაუბრუნდეს (სს ბანკი „რესპუბლიკა“ ბანკის BIC კოდი: REPLGE22, მიმღების IBAN ანგარიშის № GE79 BR00 0000 0033 0500 01.) სახელმწიფო ბაჟის სახით კ. ფ-ის მიერ №... სალაროს შემოსავლის ორდერით 2012 წლის 24 მარტს გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (6000 ლარი) 70% –4200 ლარი.

5. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.