საქმე N:ას-439-416-2012

saqme #as-571-539-2011 25 maisi, 2011 weli

№ას-439-416-2012 6 ივნისი, 2012 წელი,

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატის

შემადგენლობა

ნუნუ კვანტალიანი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

პაატა ქათამაძე, ბესარიონ ალავიძე

სხდომის მდივანი _ ლელა სანიკიძე

კასატორები _ ი. მ-ე, ი. გ-ი, ი. გ-ი

წარმომადგენელი _ პ. კ-ე

მოწინააღმდეგე მხარეები _ თ. ა-ა

წარმომადგენელი _ ლ. წ-ი

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 26 იანვრის გადაწყვეტილება

კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება

დავის საგანი – საცხოვრებელ სადგომზე საკუთრების უფლების გადაცემა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

თ. ა-მ სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ი. მ-ის, ი. გ-ისა და ი. გ-ის მიმართ და მოითხოვა საცხოვრებელ სადგომზე მოსარგებლედ ცნობა და თანხის გადახდის ვალდებულების დაკისრება შემდეგი დასაბუთებით: თ. ა-ა 1996 წლიდან 2000 წლის ბოლომდე ცხოვრობდა და სარგებლობდა ქ.თბილისში, სოფელ წ-ში მდებარე 371 კვ.მ მიწის ნაკვეთით, მასზე განთავსებული ერთსართულიანი კაპიტალური სახლითა და ეზოში არსებული დამხმარე შენობით, რომელიც ამჟამად წარმოადგენს მოპასუხეების საკუთრებას. აღნიშნულ ფართში ცხოვრობდა უფლების დათმობის შესახებ არსებული ზეპირსიტყვიერი შეთანხმების საფუძველზე, კერძოდ, 1996 წლის გაზაფხულზე საცხოვრებელ სადგომზე უფლების მოპოვების სანაცვლოდ, მოსარჩელემ გადაიხადა 4000 აშშ დოლარი. გარიგების დადების დღიდან ცხოვრობდა და სარგებლობდა აღნიშნული ფართით, როგორც საკუთარით. თ.ა-ს მიერ მოპასუხეების საკუთრებაში არსებულ ფართის გასაუმჯობესებლად, რომელიც იმყოფებოდა მის მფლობელობაში, გასწია მნიშვნელოვანი ხარჯები, კერძოდ, ეზოში დადგა წყლის ავზი, ააშენა 14 კვ.მ ფართის კაპიტალური შენობა და რიგი სამშენებლო სამუშაოები. აუდიტის დასკვნით დადგენილია, რომ მის მიერ ჩატარებული სამუშაოების შედეგად შექმნილი ქონების ღირებულება შეადგენს 8000 აშშ დოლარს. 2010 წლამდე მოპასუხეებს რაიმე პრეტენზია არ გააჩნდათ თ.ა-ს და მისი ოჯახის წევრების აღნიშნულ ფართში ცხოვრებასთან დაკავშირებით. 2010 წლის 29 ივნისს მათ შეიტანეს განცხადება შსს-ს ძველი თბილისის სამმართველოში თ. ა-სა და მისი ოჯახის ფართიდან გამოსახლების მოთხოვნით. მესაკუთრეები წინააღმდეგი არიან, რომ მხარეები შეთანხმდნენ.

მოპასუხეებმა შესაგებლით სარჩელი არ ცნეს შემდეგი დასაბუთებით: მოპასუხე სადავო საცხოვრებელ სახლში ცხოვრობდა 1997 წლიდან არამართლზომიერად, კერძოდ, იგი სახლში იყო შეჭრილი, რასაც ადასტურებს ის გარემოება, რომ მას უძრავი ქონების მესაკუთრისგან არ ჰქონდა მინიჭებული მფლობელობის უფლება. საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს შესაბამისმა ორგანომ მიიღო გადაწყვეტილება მოპასუხეთა საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონებიდან თ.ა-ს გამოსახლების თაობაზე, რაც ამ უკანასკნელმა გაასაჩივრა საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროში, თუმცა მოსარჩელის მოთხოვნა არ დაკმაყოფილდა და გამოსახლების შესახებ გადაწყვეტილება კანონიერად იქნა მიჩნეული, ხოლო თ.ა-ს სასამართლო წესით არ გაუსაჩივრებია სამინისტროს მიერ გამოცემული ბრძანება. სარჩელზე თანდართული აუდიტის დასკვნა არ აკმაყოფილებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხდლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნას შეფასებული ნივთებისა და განხორციელებული სამუშაოების კუთვნილების დადგენის თვალსაზრისით. მოსარჩელე არ წარმოადგენს ზემოხსენებული „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ“ საქართველოს კანონით აღიარებულ მოსარგებლეს. აღნიშნულს ადასტურებს ის უდავო ფაქტი, რომ საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს შესაბამისმა ორგანომ დააკმაყოფილა მოპასუხეების მოთხოვნა თ.ა-ს გამოსახლების შესახებ, რაც კანონიერად მიიჩნია ზემდგომმა ადმინისტრაციულმა ორგანომ, თუმცა, თუკი თ. ა- მიჩნეული იქნებოდა მოსარგებლედ, კერძოდ, საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრის 2007 წლის 24 მაისის №747 ბრძანებით დამტკიცებული „საკუთრებაში არსებული უძრავი ნივთის ხელყოფის ან სხვაგვარად ხელშეშლის აღკვეთის წესის“ თანახმად, „საცხოვრებელი სადგომის სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ“ საქართველო კანონით გათვალისწინებული მოსარგებლის უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტის წარდგენა გამოსახლების პროცედურის შეჩერების საფუძველი იქნებოდა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2011 წლის 17 აგვისტოს გადაწყვეტილებით თ. ა-ს სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელემ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2011 წლის 26 იანვრის გადაწყვეტილებით სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა. პალატამ დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები: ამონაწერით საჯარო რეესტრიდან დგინდება, რომ თბილისში, სოფელ წ-ში მდებარე 1371 კვ.მ. მიწის ნაკვეთზე, შენობა-ნაგებობა №1, №2 და №3-ზე, დაზუსტებული ფართით 171,32 კვ.მ რეგისტრირებულია ი. გ-ის, ი. მ-ისა და ი. გ-ის საკუთრების უფლება. რეგისტრაციის საფუძვლად მითითებულია ანდერძი (დამოწმების თარიღი: 20/12/1990, ნოტარიუსი გ. კ-ე). ტექნიკური პასპორტის მიხედვით, მოპასუხეებმა საცხოვრებელი სახლი საკუთრებაში მიიღეს 1993 წლის 13 აპრილის ანდერძისმიერი სამკვიდრო მოწმობის საფუძველზე. სადავო საცხოვრებელი სადგომის საბაზრო ღირებულება შეადგენს 32000 აშშ დოლარის ეკვივალენტ ეროვნულ ლარს. საქმეზე მოწმედ დაკითხული ნ. ფ-ის განმარტებით დგინდება, რომ შეთანხმება სახლის ნასყიდობასთან დაკავშირებით შედგა თ. ა-ს, მოპასუხეებსა და მოწმეს შორის. ნასყიდობის ფასი – 4000 აშშ დოლარი თ. ა-სგან, მოპასუხეების თანხმობით, მიიღო ნ. ფ-მა, რის შემდეგაც სადავო სადგომი მფლობელობაში გადასცა მოსარჩელეს. მოწმე ტ. ძ-ის ჩვენების მიხედვით, 1996 წელს თ. ა-მ გაარემონტა სადავო საცხოვრებელი სახლი. სარემონტო სამუშაოების დროს იქვე იმყოფებოდა მოპასუხეების მამაც, რომელიც არათუ რაიმე პრეტენზიას გამოხატავდა მისი შვილების სახლში ,,უცხო პირების შეჭრასთან” დაკავშირებით, არამედ, პირიქით, ეხმარებოდათ მათ გარკვეულ საქმიანობაში, ასევე, საქმეზე მოწმედ დაკითხული მხარეების მეზობლების: ე. დ-ისა და ა. ქ-ის განმარტებებით დგინდება, რომ თ. ა-ა სადავო სადგომს ფლობდა 1996 წლის ადრე გაზაფხულიდან და მას მოპასუხეებთან ჰქონდა კეთილმეზობლური დამოკიდებულება, რაიმე პრეტენზია მის მიმართ მოპასუხეებს არ გააჩნდათ.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით, მტკიცებულებათა შეფასების პრინციპიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლო დადგენილად მიიჩნევს, რომ თ. ა-ა სადავო საცხოვრებელ სახლს ფლობდა 1996 წლის გაზაფხულიდან, რაც ასევე, თბილისის სააპელაციო სასამართლოში 2012 წლის 26 იანვარს გამართულ სხდომაზე დაადასტურა მოპასუხეთა წარმომადგენელმა. სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა მოწინააღმდეგე მხარეთა მოსაზრება იმასთან დაკავშირებით, რომ თ. ა-ა შეჭრილი იყო და უკანონოდ ფლობდა სადავო საცხოვრებელ სადგომს. პირველი ინსტანციის სასამართლოს შეკითხვაზე მოპასუხე ი. გ-ის განმარტებით, „მოსარჩელეს აივნის მარტო ერთი მხარე უნდა ამოეშენებინა“. ამრიგად, სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ მოპასუხეებისათვის ჯერ კიდევ თ. ა-ს მიერ სარემონტო სამუშაოების ჩატარების დროისათვის, 1996 წელს უკვე ცნობილი იყო იმის თაობაზე, რომ სადავო სახლში ცხოვრობდა დ. ა-ა. ასეთ შემთხვევაში, თუ გავითვალისწინებთ მოპასუხეთა განმარტებას სადავო ფართში მოსარჩელის შეჭრასთან დაკავშირებით, გაურკვეველია, 14 წლის განმავლობაში, 1996 წლიდან 2010 წლამდე, თ. ა-ს სადავო სადგომიდან გამოსახლებამდე, თუ რატომ არ მიმართეს შესაბამის ორგანოებს მესაკუთრეებმა უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვის მოთხოვნით. სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნულთან დაკავშირებით არ გაიზიარა მოწინააღმდეგე მხარეთა განმარტება და მიიჩნია, რომ იმ შემთხვევაშიც კი, თუ დავუშვებთ, რომ მათ არ შეეძლოთ განეხორციელებინათ რაიმე მოქმედება, ვინაიდან, თ. ა-ა იყო ,,გავლენიანი პირი” - პარლამენტის წევრი, გაურკვეველია, 1999 წლიდან, როდესაც მოსარჩელე აღარ იყო წარმომადგენლობითი ორგანოს წევრი, რატომ არ მოითხოვეს მოპასუხეებმა საკუთრების უფლების გადაცემა, ასევე, საქმის მასალებით არ დასტურდება ის გარემოება, რომ თ. ა-ა ქირავნობის ხელშეკრულების საფუძველზე სარგებლობდა სადავო ფართით. ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოსარჩელე დ. ა-ა სადავო საცხოვრებელ სადგომს ფლობდა კეთილსინდისიერად, მესაკუთრეთა ნების შესაბამისად. უძრავი ქონების აუდიტორული შეფასების თანახმად, სადავო საცხოვრებელი სადგომის საბაზრო ღირებულება შეადგენს 32000 აშშ დოლარის ეკვივალენტს ეროვნულ ლარს. ამასთან, სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ მითითებულ გარემოებათა საპირისპირო მტკიცებულება მოპასუხეებს სასამართლოში არ წარმოუდგენიათ.

„საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ“ საქართველოს კანონის 1-ლი მუხლის შესაბამისად, ეს კანონი აწესრიგებს საცხოვრებელი სადგომის მესაკუთრესა და მოსარგებლეს შორის 1921 წლის 25 თებერვლიდან 1996 წლის 27 ივნისამდე წარმოშობილ იმ ურთიერთობებს, რომლებიც სპეციალურ სამართლებრივ მოწესრიგებას მოითხოვს. მითითებული კანონის შესაბამისად, საცხოვრებელი სადგომის ფლობის ფაქტს განმარტავს ამავე კანონის 1¹-ლი მუხლის „ა“ ქვეპუნქტი, რომლის მიხედვით, აღნიშნული კანონის მიზნებისათვის მოსარგებლეს ფლობის უფლება მოპოვებული უნდა ჰქონდეს მესაკუთრესთან სანოტარო ფორმის დაცვის გარეშე დადებული წერილობითი ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე, საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის უფლების დათმობის გარიგებით ან ადმინისტრაციული აქტით. აღსანიშნავია, რომ აღნიშნულ უფლებათა ნამდვილობას კანონი უკავშირებს გარკვეული დროის პერიოდს, რაც იმას ნიშნავს, რომ მოსარგებლეს ზემოხსენებული საფუძვლით წარმოშობილი უფლება არა მხოლოდ მოპოვებული უნდა ჰქონდეს, არამედ აღნიშნული უფლება ნამდვილი ანუ იურიდიული ძალის მქონე უნდა იყოს ამავე კანონის მიღების დროისათვის _ 1998 წლის 25 ივნისისათვის. „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის მე-4 პუნქტის თანახმად, გარიგება საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის უფლების დათმობის შესახებ უნდა დასტურდებოდეს შემდეგი გარემოებებით: სადავო საცხოვრებელ სადგომში რეგისტრაციით და კომუნალური გადასახადების გადახდით ანდა მესაკუთრისათვის გარკვეული ოდენობის საფასურის გადახდით (გარდა ქირავნობის ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ქირისა).

სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ მოსარგებლედ ფაქტობრივად ითვლება პირი, რომელიც საცხოვრებელ სადგომს იყენებს ისე, როგორც მესაკუთრე, იმ ფაქტობრივად არსებული გარიგების საფუძველზე, რომელიც არსებობდა მას და საცხოვრებელი სადგომის მესაკუთრეს შორის. „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის მე-4 პუნქტით გათვალისწინებული გარემოებები, როგორიცაა: სადავო საცხოვრებელ სადგომში რეგისტრაცია, კომუნალური გადასახადების გადახდა, მესაკუთრისათვის გარკვეული ოდენობის საფასურის გადახდა, ემსახურება ერთადერთ მიზანს, დადასტურებულ იქნეს საცხოვრებელი სადგომის დათმობის ფაქტი. განსახილველი ნორმაში მითითებულ გარემოებებს ზუსტად ის მნიშვნელობა გააჩნიათ, რომ დადგინდეს საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის ფაქტი, როდესაც ეს ფაქტი იწვევს მხარეთა შორის დავას. იმ შემთხვევაში, როდესაც უტყუარად დასტურდება ნივთზე ფაქტობრივი ბატონობა და არ არსებობს ამ ფაქტის გამომრიცხავი ისეთი გარემოებები, როგორიცაა: ქირავნობა, მესაკუთრეთა ნების საწინააღმდეგოდ საცხოვრებელ სადგომში შეჭრა და ა.შ, სააპელაციო სასამართლო ასკვნის, რომ მხარეთა შორის არსებობდა საცხოვრებელი სადგომის დათმობის ურთიერთობა, რაც წესრიგდება „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობის შესახებ“ საქართველოს კანონის მოთხოვნათა შესაბამისად (იხ. საქმე №ას-420-393-2010, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2010 წლის 4 ნოემბრის გადაწყვეტილება). „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთო-ბების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის მე-3 პუნქტის თანახმად, თუ მხარეებს შორის არსებობს გარიგება საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის უფლების დათმობის შესახებ, მესაკუთრეს უფლება აქვს, მოსარგებლეს მოსთხოვოს საცხოვრებელი სადგომის მფლობელობის შეწყვეტა, მხოლოდ მოსარგებლისთვის (ან თავდაპირველი მოსარგებლის უფლებამონაცვლისთვის) დაკავებული საცხოვრებელი სადგომის საბაზრო ღირებულების 75%-ის გადახდის შემთხვევაში. ამავე მუხლის მე-6 პუნქტის მიხედვით, თუ მესაკუთრე უარს აცხადებს მოსარგებლისთვის ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული კომპენსაციის გადახდაზე, მოსარგებლეს უფლება აქვს, მესაკუთრეს მოსთხოვოს შესაბამისი ანაზღაურება, თუ მესაკუთრე უარს აცხადებს მოსარგებლისთვის ამ მუხლის მე-3 პუნქტით გათვალისწინებული კომპენსაციის გადახდაზე, მოსარგებლეს უფლება აქვს, მესაკუთრეს მოსთხოვოს შესაბამისი ანაზღაურების (დაკავებული საცხოვრებელი სადგომის საბაზრო ღირებულების 25%-ის) სანაცვლოდ დაკავებულ საცხოვრებელ სადგომზე საკუთრების უფლების გადაცემა. მითითებული ნორმის ანალიზით, მოსარგებლის უფლება, საცხოვრებელი სადგომის საბაზრო ღირებულების 25%-ის გადახდის სანაცვლოდ მოითხოვოს საკუთრების უფლების გადაცემა საცხოვრებელ სადგომზე, წარმოიშობა მას შემდეგ, რაც მესაკუთრე უარს განაცხადებს მოსარგებლისთვის შესაბამისი კომპენსაციის გადახდაზე.

განსახილველ შემთხვევაში, დადგენილია, რომ მოსარჩელე თ. ა-ა წარმოადგენს „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებულ მოსარგებლეს, მოპასუხეები: ი. მ-ე, ი. გ-ი და ი. გ-ი კი – მესაკუთრეებს; ამასთან, დადგენილია, რომ მოპასუხეებს, როგორც სადავო საცხოვრებელი სადგომის მესაკუთრეებს, არ გამოუვლენიათ ნება იმისა, რომ სათანადო კომპენსაციის გადახდის სანაცვლოდ მოსარჩელეს (მოსარგებლეს) გაეთავისუფლებინა საცხოვრებელი სადგომი. აღნიშნული კი მოსარგებლეს აძლევს შესაძლებლობას, შესაბამისი თანხის გადახდის სანაცვლოდ სადგომზე მოიპოვოს საკუთრების უფლება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს ი. მ-მ, ი. გ-მა და ი. გ-მა შემდეგი დასაბუთებით: სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობიდან გამომდინარე, რომელიც საფუძვლად დაედო გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით დადგენილ შედეგს, იკვეთება, რომ საქმის ამგვარი შედეგით დასრულების ერთადერთ ფაქტობრივ წანამძღვარს თ. ა-ს მხრიდან სადავო საცხოვრებელი სადგომის 1996 წლიდან დაუფლების ფაქტი წარმოადგენს, რომლის საწინააღმდეგო მტკიცებულებაც თითქოსდა საქმეში არ მოიპოვება. მოცემულ საქმეზე თავად მოსარჩელე მხარემ წარმოადგინა ზემოაღნიშნული ფაქტობრივი გარემოების საწინააღმდეგო წერილობითი მტკიცებულება, კერძოდ, 1997 წლით დათარიღებული თანხმობა, რომელზე აპელირებითაც მოსარჩელე, სწორედ, იმ ფაქტის დადასტურებას ცდილობდა, რომ მან მესაკუთრეებთან დადებული გარიგებით შეისყიდა სადავო საცხოვრებელი სადგომი. ნიშანდობლივია, რომ წარმოდგენილ სარჩელში თ. ა-ა თავისი მოთხოვნის, როგორც შინაარსობრივ, ისე ფაქტობრივ ასპექტებს, სწორედ, ამ წერილობით დოკუმენტზე აფუძნებდა. შესაბამისად, სასამართლოს მთავარ სხდომაზე მოწმეთა მიერ მიცემულ ჩვენებებთან დაკავშირებით, რომლებშიც მათ მიუთითეს, რომ თ. ა-ა 1996 წლიდან ფლობდა საცხოვრებელ სადგომს, კასატორებმა მიუთითეს, რომ, აღნიშნულ შემთხვევაში, მოსარჩელე მხარე ურთიერთსაწინააღმდეგო ფაქტობრივი მონაცემებით ცდილობდა თავისი მოთხოვნის დასაბუთებას, კერძოდ, ერთ შემთხვევაში, მოწმეთა ჩვენებით ცდილობდა ფლობის ფაქტის დადასტურებას 1996 წლის მონაცემებით, რადგან სადავო ურთიერთობის მარეგულირებელი საკანონმდებლო აქტით, სწორედ, აღნიშნულ პერიოდში ფლობდა მოსარგებლის სტატუსის მოსაპოვებლად, ხოლო, მეორე შემთხვევაში, მოსარჩელე 1997 წლით დათარიღებული დოკუმენტით ამტკიცებდა სადგომის შეძენისა და დაუფლების ფაქტს.

1997 წლით დათარიღებული დოკუმენტის საფუძველზე დგინდება, რომ თ. ა-ა 1997 წლიდან ფლობდა სადავო ფართს და არა 1996 წლიდან. ამ მხრივ, არამართებულია გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებაში სააპელაციო სასამართლოს მითითება იმის შესახებ, რომ თითქოს მოპასუხეები სადავო ფართს 1996 წლიდან ფლობდნენ. მოპასუხეებმა მიუთითეს, რომ მოწმეთა მიერ მიცემულ ჩვენებაში 1996 წლის მითითება ეწინააღმდეგება თავად მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილ წერილობით მტკიცებულებას, რომელიც შედგენილია 1997 წელს. პირველი ინსტანციის სასამართლომ სამართლებრივად სწორად შეაფასა საქმის გარემოებები. ამასთან, საგულისხმოა, რომ თავად ზემოაღნიშნული, 1997 წლით დათარიღებული წერილობითი დოკუმენტი შეიცავს დათქმას სამომავლო გასხვისების და არა უკვე შემდგარი გარიგების დადასტურების თაობაზე. უდავოა, რომ თ. ა-ა 1997 წლიდან ფლობდა სადავო ფართს და არა 1996 წლიდან, რასაც ცხადყოფს თავად მის მიერ წარმოდგენილი 1997 წლით დათარიღებული წერილობითი დოკუმენტის ანალიზი. მოწმე ნ. ფ-ის ჩვენებაში, რომელზეც სააპელაციო სასამართლო განსაკუთრებულ აქცენტს აკეთებს, ურთიერთსაწინააღმდეგო მონაცემებია გადმოცემული, კერძოდ, აღნიშნულმა მოწმემ ერთ შემთხვევაში განაცხადა, რომ თ. ა-ა 1997 წლის გაზაფხულიდან ფლობდა სადავო ფართს.

2012 წლის 6 ივნისს სასამართლო სხდომაზე მხარეებმა წარმოადგინეს მორიგების აქტი და იშუამდგომლეს მისი დამტკიცება შემდეგი პირობებით:

ერთი მხრივ, ი. მ-ე, ი. გ-ი, ი. გ-ი და, მეორე მხრივ, თ. ა-ა, სასამართლო წარმოებაში არსებულ საქმეს, რომელზეც დავის საგანს წარმოადგენს საცხოვრებელ სადგომზე მესაკუთრედ ცნობა კომპენსაციის გადახდის სანაცვლოდ, ვწყვეტთ მორიგებით, შემდეგ პირობებზე შეთანხმებით:

1. ი. მ-ე, ი. გ-ი და ი. გ-ი თ. ა-ს გადაუხდიან 27000 აშშ დოლარს წინამდებარე მორიგების აქტის სასამართლო განჩინების დამტკიცების დღიდან 06 თვის ვადაში. აღნიშნული ვალდებულება შესაძლებელია შესრულდეს ვადამდეც.

2. იმ შემთხვევაში, თუ ი. მ-ე, ი. გ-ი, ი. გ-ი ვერ შეასრულებენ მორიგების აქტის პირველი პუნქტით გათვალისწინებულ ფულად ვალდებულებას, თ. ა-ს საკუთრებაში გადაეცემა ქ.თბილისში, სოფელ წ-ში მდებარე, ი. მ-ის, ი. გ-ისა და ი. გ-ს საკუთრებაში არსებულ საცხოვრებელ სახლში (საკადასტრო კოდი №...) მხოლოდ მის მიერ დაკავებული საცხოვრებელი სადგომის ფართი, (სარჩელში აღნიშნული საცხოვრებელი ფართი 75 კვ.მ და ეზოში განთავსებული დამხმარე სათავსო 14 კვ.მ.) ხოლო ამის სანაცვლოდ თ. ა-ა ვალდებულია, ი. მ-ს, ი. გ-სა და ი. გ-ს გადაუხადოს 8000 აშშ დოლარი (დაკავებული საცხოვრებელი სადგომის საბაზრო ღირებულება 25%).

3. ი. მ-ის, ი. გ-ისა, ი. გ-ის მიერ მორიგების აქტის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული ფულადი ვალდებულების შესრულებამდე თ. ა-ა უფლებამოსილია ისარგებლოს ქ.თბილისში, სოფელ წ-ში, ი. მ-ის, ი. გ-ისა და ი. გ-ის საკუთრებაში არსებულ საცხოვრებელ სახლში მის მიერ დაკავებული საცხოვრებელი სადგომით.

4. ი. მ-ის, ი. გ-ისა, ი. გ-ის მიერ მორიგების აქტის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული ფულადი ვალდებულების შესრულებამდე ყადაღა დაედოს ქ.თბილისში, სოფელ წ-ში მდებარე, ი. მ-ის, ი. გ-ისა და ი.გ-ის საკუთრებაში არსებულ საცხოვრებელ სახლში (საკადასტრო კოდი №...) არსებულ 75 კვ.მ. ფართს და ეზოში განთავსებული დამხმარე 14 კვ.მ ფართის ნაგებობას, ხოლო მორიგების აქტის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული ფულადი ვალდებულების შესრულებისთანავე აღნიშნულ უძრავ ნივთზე დადებული ყადაღა გაუქმდეს.

5. ი. მ-ის, ი. გ-ისა, ი. გ-ის მიერ მორიგების აქტის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული ფულადი ვალდებულების შესრულების მომენტიდან 10 დღის ვადაში თ. ა-ა ვალდებულია უზრუნველყოს ქ.თბილისში, სოფელ წ-ში, ი. მ-ის, ი. გ-ისა და ი. გ-ის საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონების (№...) ფარგლებში მის მიერ დაკავებული მთლიანი ფართის გამოთავისუფლება და სრულად დაცლა, გარდა საცხოვრებელ ფართში და მის ეზოში არსებული ტექნიკური და საკომუნიკაციო აღჭურვილობებისა (წყლის ავზი და სხვ.). შესაბამისად, თ. ა-მ აღნიშნული ფართი ი. მ-ს, ი. გ-სა და ი. გ-ს უნდა გადასცეს გამოთავისუფლებულ მდგომარეობაში.

6. იმ შემთხვევაში, თუ თ. ა-ა დაარღვევს მორიგების აქტის მე-5 პუნქტით გათვალისწინებულ რომელიმე ვალდებულებას, მას ი. მ-ის, ი. გ-ისა და ი. გ-ის მიმართ დაეკისრება პირგასამტეხლოს გადახდა მორიგების აქტის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული მთლიანი თანხის (27000 აშშ დოლარის) 0.2%-ის ოდენობით ყოველ ვადაგადაცილებულ დღეზე.

7. მორიგების აქტის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული ვალდებულების შეუფერხებლად შესრულების მიზნით თ. ა-ა ვალდებულია გადასცეს ი. მ-ს, ი. გ-სა და ი. გ-ს თავის კუთვნილი საბანკო რეკვიზიტები წერილობითი ფორმით, რომლის სისწორეზე პასუხისმგებლობა ეკისრება თ. ა-ს, ხოლო არასწორი საბანკო რეკვიზიტების მიწოდების შემთხვევაში ი. მ-ს, ი. გ-ს და ი. გ-ის ეხსნებათ ყოველგვარი პასუხისმგებლობა.

8. წინამდებარე მორიგების აქტით განსაზღვრული პირობებით მთლიანად არის მოწესრიგებული თ. ა-ს უფლებრივი საკითხები, რომლებიც გამომდინარეობს „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ“ საქართველოს კანონიდან და ი. მ-ს, ი. გ-ისა და ი. გ-ის მიერ მორიგების აქტის პირველი პუნქტით ნაკისრი ფულადი ვალდებულების შესრულებისთანავე თ. ა-ს უწყდება მოსარგებლის სტატუსი ი. მ-თან, ი. გ-თან და ი. გ-თან არსებული სამართლებრივი ურთიერთობების ფარგლებში.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო გაეცნო რა მხარეთა მიერ წარმოდგენილ მორიგების აქტს, მიიჩნევს, რომ მათი მოთხოვნა მორიგების დამტკიცების თაობაზე კანონიერია და უნდა დაკმაყოფილდეს, გაუქმდეს ამ საქმეზე სასამართლოს მიერ მიღებული ყველა გადაწყვეტილება, ხოლო მოცემული საქმის წარმოება შეწყდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-3 მუხლის მეორე ნაწილის პირველი წინადადების თანახმად, მხარეებს შეუძლიათ საქმის წარმოება მორიგებით დაამთავრონ. მითითებული ნორმა ითვალისწინებს მოდავე მხარეთა მიერ გარკვეული შეთანხმების მიღწევის შემთხვევაში საქმის მორიგებით დამთავრების შესაძლებლობას.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში მხარეთა მიერ შეთანხმებული მორიგების პირობები არ ეწინააღმდეგება კანონს და არ ლახავს მესამე პირთა ინტერესებს. აღნიშნულიდან გამომდინარე, წარმოდგენილი მორიგების აქტი უნდა დამტკიცდეს.

მოდავე მხარეების მიერ შედგენილი მორიგების აქტი დაერთო საქმეს.

მხარეებს განემარტათ, რომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 272-ე მუხლის „დ“ ქვეპუნქტის თანახმად, მხარეთა მორიგების შედეგად მოცემულ დავაზე სამოქალაქო საქმის წარმოება უნდა შეწყდეს, ხოლო, ამავე კოდექსის 273-ე მუხლის მეორე ნაწილის თანახმად, საქმის წარმოების შეწყვეტის შემთხვევაში სასამართლოსათვის ხელმეორედ მიმართვა დავაზე იმავე მხარეებს შორის, იმავე საგანზე და იმავე საფუძვლით არ შეიძლება.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 49-ე მუხლის მეორე ნაწილის შესაბამისად კი, თუ სასამართლოს მთავარ სხდომამდე მხარეები მორიგდებიან, მხარეები მთლიანად თავისუფლდებიან სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან, ვინაიდან მოცემულ შემთხვევაში მხარეებმა მორიგების აქტი წარმოადგინეს საკასაციო სასამართლოს მთავარ სხდომამდე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ი. მ-ს, ი. გ-სა და ი. გ-ს უნდა დაუბრუნდეს ი. გ-ის მიერ 2012 წლის 12 აპრილს გადახდილი სახელმწიფო ბაჟი 2622.40 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 272-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

თ. ა-ს, ი. მ-ის, ი. გ-ისა და ი. გ-ის შუამდგომლობა მორიგების თაობაზე დაკმაყოფილდეს.

დამტკიცდეს მორიგება ერთი მხრივ თ. ა-სა და მეორეს მხრივ, ი. მ-ის, ი. გ-ისა და ი. გ-ის შორის შემდეგი პირობებით:

შეწყდეს სამოქალაქო საქმის წარმოება თ. ა-ს სარჩელისა გამო ი. მ-ის, ი. გ-ისა და ი. გ-ის მიმართ საცხოვრებელ სადგომზე საკუთრების უფლების გადაცემის თაობაზე.

ი. მ-ს, ი. გ-სა და ი. გ-ს დაუბრუნდეს ი. გ-ის მიერ 2012 წლის 12 აპრილს გადახდილი სახელმწიფო ბაჟი 2622.40 ლარი (2012 წლის 12 აპრილი, სალაროს შემოსავლის ორდერი #5048661) სს ბანკ ,,რესპუბლიკის“ მეშვეობით.

საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.