საქმე №ას-629-592-2012 7 ივნისი, 2012 წელი
ქ. თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
მაია სულხანიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)
ვასილ როინიშვილი, თეიმურაზ თოდრია
საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე
კასატორი – გ. გ-ე (მოპასუხე)
მოწინააღმდეგე მხარე – რ. გ-ა (მოსარჩელე)
გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 29 თებერვლის განჩინება
კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება
დავის საგანი – უძრავ ნივთზე საკუთრების უფლების აღიარება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
გ. გ-მ სარჩელი აღძრა სასამართლოში რ. გ-ს მიმართ ქ.თბილისში, დ-ის ქ.№9-ში მდებარე №5 ბინის 16 კვ.მ-ზე მოსარჩელის საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ.
მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 28 ივნისის დაუსწრებელი გადაწყვეტილებით სარჩელი დაკმაყოფილდა, ხოლო ამავე სასამართლოს 2011 წლის 3 ნოემბრის განჩინებით გ. გ-ის საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, რაც მოპასუხემ გაასაჩივრა სააპელაციო წესით.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 29 თებერვლის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, ხოლო გასაჩივრებული დაუსწრებელი გადაწყვეტილება და განჩინება დარჩა უცვლელად შემდეგ გარემოებათა გამო:
სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 241-ე მუხლით და მიიჩნია, რომ გამოუცხადებელ მხარეს შეუძლია, გააქარწყლოს ვარაუდი, რომელიც საფუძვლად უდევს დაუსწრებელი გადაწყვეტილების გამოტანას, მოითხოვოს მისი გაუქმება და საქმის განხილვის განახლება იმ შემთხვევაში, თუ დაამტკიცებს, რომ დაუსწრებელი გადაწყვეტილების გამოტანის წინაპირობები არ არსებობდა.
მოცემულ შემთხვევაში აპელანტი გ. გ-ე სადავოდ არ ხდის იმ გარემოებას, რომ მისთვის ცნობილი იყო 2011 წლის 28 ივნისს, 12.00 საათზე დანიშნული სასამართლო სხდომის შესახებ. აპელანტი გასაჩივრებული დაუსწრებელი გადაწყვეტილებისა და განჩინების გაუქმებას მოითხოვს იმ საფუძვლით, რომ მისი სასამართლოს სხდომაზე გამოუცხადებლობა გამოწვეული იყო საპატიო მიზეზით, კერძოდ, აპელანტი შეუთანხმდა რ. გ-ს წარმომადგენელებს, რომ მისთვის ეცნობებინათ რ. გ-ს საქართველოში ჩამოსვლის შესახებ, რაც მათ არ შეასრულეს. აღნიშნულმა საბოლოოდ, გამოიწვია მისი სასამართლოს სხდომაზე გამოუცხადებლობა.
სააპელაციო პალატამ განმარტა, რომ იმ გარემოებათა ჩამონათვალს, რომლებიც შეიძლება მიჩნეულ იქნეს სასამართლო პროცესზე მხარის გამოუცხადებლობის საპატიო მიზეზად, განსაზღვრავს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 215-ე მუხლის მესამე ნაწილი.
სააპელაციო პალატის მოსაზრებით, აპელანტის მიერ სასამართლოს სხდომაზე გამოუცხადებლობის შესახებ მითითებული გარემოებები არ წარმოადგენს მხარის გამოუცხადებლობის საპატიოდ მიჩნევისა და დაუსწრებელი გადაწყვეტილების გამოტანის დამაბრკოლებელ საფუძვლებს. პალატამ აღნიშნა, რომ სწორედ მოპასუხეს უნდა ემტკიცებინა სარწმუნოდ სასამართლოს სხდომაზე მისი გამოუცხადებლობის საპატიოობა, რაც ვერ უზრუნველყო სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის პირველი პუნქტის მოთხოვნათა შესაბამისად.
სასამართლომ უსაფუძვლოდ მიიჩნია სააპელაციო საჩივრის დასაბუთება იმ გარემოებაზე მითითებით, რომ, მართალია, დაუსწრებელი გადაწყვეტილებით დადგინდა ფაქტობრივი გარემოება, რომ თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 1995 წლის 27 სექტემბრის №2/708 გადაწყვეტილებით რ. გ-ა ცნობილ იქნა ქ. თბილისში, დ-ის ქ.№9-ში მდებარე №10 ბინაში განთავსებული ბინის 1/2 ნაწილის მესაკუთრედ, რაც შემდგომში რეგისტრირებული იქნა ტექბიუროში, თუმცა, აპელანტის მითითებით, ტექბიუროში ხსენებულ ბინას იგივე მისამართი არ მინიჭებია, რადგან ცნობა-დახასიათებაში მითითებულია სხვა მისამართი – ქ. თბილისი, დ-ის ქ. N9/2, ბინა 10.
სააპელაციო პალატამ განმარტა, რომ დაუსწრებელი გადაწყვეტილების თავისებურება მდგომარეობს სწორედ იმაში, რომ სასამართლო არ ადგენს სარჩელში მითითებული ფაქტობრივი გარემოებების სისწორესა და დასაბუთებულობას საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებების გამოკვლევის საფუძველზე, არამედ დამტკიცებულად მიიჩნევს სარჩელში მითითებულ ყველა ფაქტობრივ გარემოებას. შესაბამისად, სააპელაციო საჩივრის პრეტენზია, რომლითაც სადავოდ არის გამხდარი დამტკიცებულად მიჩნეული ფაქტობრივი გარემოება, სააპელაციო პალატამ უსაფუძვლოდ მიიჩნია, რის გამოც ვერ იქნება გაზიარებული.
პალატამ ასევე არ გაიზიარა აპელანტის მითითება, რომ გასაჩივრებული დაუსწრებელი გადაწყვეტილებით დადგენილად მიჩნეული ფაქტობრივი გარემოებები იურიდიულად არ ამართლებდა რ. გ-ს სასარჩელო მოთხოვნას.
სასამართლომ დაადგინა, რომ თბილისის ვაკე-საურთალოს რაიონული სასამართლოს 1995 წლის 27 სექტემბრის №2/708 გადაწყვეტილებით რ. გ-ა ცნობილ იქნა ქ.თბილისში, დ-ის ქ.№9-ში მდებარე №10 ბინაში განთავსებული ბინის 1/2 ნაწილის მესაკუთრედ, რაც 1994 წლის 17 აგვისტოს პრივატიზებულ იქნა მის მეუღლე რ. გ-ს ძე გ-ის სახელზე.
სასამართლოს გადაწყვეტილებით, რ. გ-სათვის მიკუთვნებული წილი თბილისის ტექნიკური აღრიცხვის ბიუროში აღირიცხა რ. გ-ს საკუთრებად.
რ. გ-ს ბინის ფართი არის რ. გ-ს აწ გარდაცვლილი მეუღლე რ. გ-ის ბინის ნაწილი, რომელიც მისი გარდაცვალების შემდეგ მემკვიდრეობით მიიღო მოპასუხე გ. გ-მ და საჯარო რეესტრში რეგისტრირებულია მისამართით დ-ის ქ. N9, ბინა N5.
მოპასუხე გ. გ-ის კუთვნილი ერთი ოთახი წარმოადგენდა სამოთახიანი იზოლირებული ბინის ერთ ოთახს, ხოლო ამავე ბინის ორი ოთახი წარმოადგენდა რ. გ-ის საკუთრებას, რომლის 1/2 ნაწილი – 16 კვ.მ სასამართლოს გადაწყვეტილებით მიეკუთვნა რ. გ-ს, ხოლო დარჩენილი 1/2 ნაწილი მისი გარდაცვალების შემდეგ მემკვიდრეობით მიიღო მოპასუხემ, რომელმაც ბინის მთლიანი ფართი – დღევანდელი მდგომარეობით 124 კვ.მ, მათ შორის, მოსარჩელის კუთვნილი წილიც – საკუთრების უფლებით დაირეგისტრირა საჯარო რეესტრში.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 230-ე მუხლის მეორე ნაწილის პირველი წინადადების თანახმად, სასამართლომ მიუთითა, რომ ქ.თბილისში, დ-ის ქ.№9-ში მდებარე №10 ბინა საერთო ფართით 124 კვ.მ საჯარო რეესტრში რეგისტრირებულია მოპასუხე გ. გ-ის სახელზე, რომელსაც არა აქვს ამ ბინაში არსებულ 16 კვ.მ ფართზე საკუთრების უფლების კანონისმიერი საფუძველი, რადგან სადავო 16 კვ.მ-ზე საკუთრების უფლება მოპოვებული აქვს რ. გ-ს თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 1995 წლის 27 სექტემბრის №2/708 გადაწყვეტილებით და მისი ეს უფლება რეგისტრირებულია თბილისის ტექნიკური აღრიცხვის ბიუროში. შესაბამისად, პალატამ მიიჩნია, რომ დამტკიცებულად მიჩნეული ფაქტობრივი გარემოებები, სამოქალაქო კოდექსის 170-ე მუხლისა და 173-ე მუხლის პირველი ნაწილების შესაბამისად, იურიდიულად ამართლებს რუსუდან გრიგოლიას სარჩელის მოთხოვნას.
სააპელაციო სასამართლოს განჩინება გ. გ-მ გაასაჩივრა საკასაციო წესით და მოითხოვა მისი გაუქმება შემდეგი საფუძვლებით:
სააპელაციო სასამართლომ არ გაითვალისწინა, რომ საქართველოს კონსტიტუციის, ევროპის კონვენციის პირველი მუხლის, სამოქალაქო კოდექსის 158-ე, 159-ე, 167-ე, 312-ე, 129-ე და 1421-ე მუხლების შესაბამისად, კასატორი სადავო ბინის კეთილსინდისიერი მფლობელია და მფლობელობის შეწყვეტის საფუძველი არ არსებობს.
დაუსაბუთებელია სასამართლოს დასკვნა, რომ მოცემულ საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებანი რ. გ-ს სასარჩელო მოთხოვნას, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 230-ე მუხლის მეორე ნაწილის შესაბამისად, იურიდიულად ამართლებს.
სასამართლომ არასწორად დაადგინა საქმის ფაქტობრივი გარემოებანი.
პირველ შემთხვევაში სასამართლო უთითებს, რომ რ. გ-ა ცნობილ იქნა ქ.თბილისში, დ-ჲს ქ.№9-შჲ მდებარე №10 ბინაში განთავსებული ბინის ½ ნაწილის მესაკუთრედ თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 1995 წლის 27 სექტემბრის №2/708 გადაწყვეტილებით, მეორე შემთხვევაში კი, სასამართლოს არავითარი მტკიცებულება არ გაჩნდა, დაედგინა, რომ რ. გ-ს საკუთრებაა სულ სხვა ბინა – დ-ის ქ.№9-ში არსებული №5 ბინა, რომელიც მემკვიდრეობით მიიღო გ. გ-მ. ასეთ შემთხვევაში სასამართლოს უნდა დაედგინა, რომ დ-ის ქ.№9-ში მდგებარე №10 და №5 ბინები ერთი და იგივეა.
სასამართლომ დაარღვია სამოქალაქო კოდექსის 142-ე მუხლის პირველი ნაწილი და არასწორად გამოიყენა მტკიცებულებად სასამართლოს 1995 წლის 27 სექტემბრის გადაწყვეტილება.
მოსარჩელის მიერ წარდგენილი მტკიცებულებების შეფასების შედეგად ვერ დგინდება, მოსარჩელე რის საფუძველზე ითხოვს სადავო ფართის მიკუთვნებას.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 14 მაისის განჩინებით გ. გ-ის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა გ. გ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის მიხედვით, საკასაციო საჩივარი სხვა ქონებრივ და არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგებზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.
ამდენად, სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობა საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხს უკავშირებს გარკვეულ შეზღუდვებს და ადგენს იმ დავათა კატეგორიებს, რომლებზეც შეტანილი საკასაციო საჩივარი საკასაციო სასამართლოს მიერ დასაშვებად უნდა იქნეს ცნობილი.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები მითითებული ნორმით გათვალისწინებული არც ერთი საფუძვლით.
მოცემულ შემთხვევაში სადავოა სასამართლო პროცესზე მხარის არასაპატიო მიზეზით გამოუცხადებლობის გამო დაუსწრებელი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილების მართლზომიერება. აღნიშნულ საკითხზე არსებობს სასამართლოს პრაქტიკა, რომელიც ასახულია საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 20 ოქტომბრის №ას-937-975-2011 განჩინებაში. აღნიშნული პრაქტიკა სავსებით სწორადაა ასახულია სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებულ განჩინებაში.
კასატორი ვერ ასაბუთებს და საქმის მასალებითაც არ დასტურდება სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვა ისეთი საპროცესო დარღვევით, რაც არსებითად იმოქმედებს საქმის შედეგზე, შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ამ საფუძვლითაც დაუშვებელია.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორ გ. გ-ს უნდა დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით მის მიერ 2012 წლის 2 მაისს გადახდილი 587,15 ლარის 70% – 411 ლარი.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
გ. გ-ის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.
კასატორ გ. გ-ს (პირადი №...) საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს საერთო სასამართლოების დეპარტამენტის საგირავნო-სადეპოზიტო ანგარიშიდან დაუბრუნდეს (სს ბანკი „რესპუბლიკა“ ბანკის BIC კოდი: REPLGE22, მიმღების IBAN ანგარიშის № GE79 BR00 0000 0033 0500 01) 2012 წლის 2 მაისს №1 სალაროს შემოსავლის ორდერით გადახდილი 587,15 ლარის 70% – 411 ლარი.
საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.
