№ას-64-61-2012 04 ივნისი, 2012 წელი

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

პაატა ქათამაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ვასილ როინიშვილი, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორი – დ. ტ-ე

მოწინააღმდეგე მხარე – ა. ჩ-ე

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 26 ოქტომბრის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი – ზიანის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2010 წლის 5 თებერვალს თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიას სარჩელით მიმართა ა. ჩ-მ მოპასუხე დ. ტ-ის მიმართ. მოსარჩელემ მოითხოვა მისი კუთვნილი ავტომანქანის („Mersedes Benz~, სახელმწიფო ნომერი ...), დაზიანებით მიყენებული მატერიალური ზიანის მოპასუხის მიერ ანაზღაურება 5025 ლარის ოდენობით (ტომი 1, ს.ფ. 1-10).

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 31 მარტის გადაწყვეტილებით ა. ჩ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა, მოპასუხე დ. ტ-ს მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრა 5025 ლარის გადახდა (ტომი 1, ს.ფ. 213-219).

პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა დ. ტ-მ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 26 ოქტომბრის განჩინებით დ. ტ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 31 მარტის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ საქმეზე დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

2009 წლის 14 ოქტომბერს, დაახლოებით 17:10 საათზე ქ.თბილისში დ. ა-ის ხეივანზე, მცხეთის მხრიდან მარშალ გელოვანის გამზირის მიმართულებით მოძრაობდა ავტომანქანა ბმვ სახელმწიფო ნომრით ..., რომელსაც მართავდა დ. ტ-ე; დ.აღმაშენებლის ხეივანზე მდებარე ...-ე ელექტრო განათების ბოძის მიმდებარედ მსვლელობისას, იგი შეეჯახა თანმხვედრი მიმართულებით მოძრავ ავტომანქანა მერსედეს-ბენცს სახელმწიფო ნომრით ..., რომელსაც მართავდა თ. ჩ-ე; ავტომანქანა №... საკუთრების უფლებით რეგისტრირეუბლია ა. ჩ-ის სახელზე; შეჯახება მოხდა მე-3 სამოძრაო ზოლში;

2009 წლის 14 ოქტომბერს მომხდარ საგზაო-სატრანსპორტო შემთხვევის შედეგად ნ. ა-ის ჯანმრთელობის დაზიანების ფაქტზე თბილისისა და მცხეთა-მთიანეთის საპატრულო პოლიციის მთავარ სამმართველოში 2009 წლის 14 ოქტომბერს დაიწყო წინასწარი გამოძიება;

2009 წლის 9 დეკემბერს თბილისის პროკურატურის შინაგან საქმეთა ორგანოებში გამოძიებაზე საპროცესო ხელმძღვანელობის განყოფილების პროკურორმა მიიღო დადგენილება №008093381 სისხლის სამართლის საქმეზე წინასწარი გამოძიების შეწყვეტის თაობაზე იმ მოტივით, რომ ჯანმრთელობის მსუბუქი დაზიანება არ ითვალისწინებს სისხლის სამართლის პასუხისმგებლობას;

თბილისის საპატრულო პოლიციის მთავარი სამმართველოს 2009 წლის 22 დეკემბრის № ბდ 320546 ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმით დ. ტ-ე ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 125-ე მუხლის მე-10 ნაწილის თანახმად დაჯარიმდა 200 ლარით;

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 3 ივნისის გადაწყვეტილებით დ. ტ-ის სარჩელი ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა №ბდ320546 ოქმის, ასევე, ქ.თბილისისა და მცხეთა-მთიანეთის საპატრულო პოლიციის მთავარი სამმართველოს 2009 წლის 29 დეკემბრის №20/26-6-4-ტ/72 ინდივიდუალურ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობის შესახებ, არ დაკმაყოფილდა.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ განსახილველ საქმეზე მხარეთა შორის სადავო იყო საკითხი მომხდარ საგზაო-სატრანსპორტო შემთხვევაში გამომწვევი მართლსაწინააღმდეგო ქმედების შესახებ. აპელანტის მტკიცებით, საგზაო- სატრანსპორტო შემთხვევაში, ასევე გამოკვეთილი იყო თ. ჩ-ის მხრიდან ,,საგზაო მოძრაობის უსაფრთხოების შესახებ” კანონის მოთხოვნის უგულებელყოფაც, კერძოდ, თ. ჩ-მ ვერ უზრუნველყო სავალი ზოლიდან ზოლში გადასვლა, მოხვევის მანევრის უსაფრთხოდ განხორციელება, რასაც მოჰყვა საგზაო-სატრანსპორტო შემთხვევა.

სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ დავის სწორად გადაწყვეტისათვის უნდა შეფასებულიყო მომხდარ საგზაო-სატრანსპორტო შემთხვევაში თითოეული მძღოლის ქმედების შესაბამისობა საგზაო მოძრაობის უსაფრთხოების წესებთან, თუ რამდენად იყო დაცული თითოეული მძღოლის მიერ მისი მართვის ქვეშ მყოფი სატრანსპორტო საშუალების ექსპლოატაციისას „საგზაო მოძრაობის უსაფრთხოების შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებული მოთხოვნები. თავის მხრივ, აღნიშნული საკითხის სწორი შეფასებისათვის, სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, მნიშვნელოვანი იყო საქმეში არსებული მასალების გამოკვლევის და ურთიერთშეჯერების შედეგად იმის დადგენა, თუ კონკრეტულად რა სახის მანევრირება განახორციელა თითოეულმა მძღოლმა შეჯახებამდე.

სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, საქმეში წარდგენილი (მასალების) მტკიცებულებების თანახმად უდავო იყო, რომ თ. ჩ-ე, ახდენდა სავალი ზოლიდან ზოლში გადასვლის მანევრს, კერძოდ, პირველი ზოლიდან გადავიდა მეორე ზოლში, შემდეგ მესამე სავალ ზოლში. ასევე, უდავოდ დგინდებოდა, რომ თ. ჩ-ის მიერ აღნიშნული მანევრის განხორციელება განპირობებული იყო იმ საჭიროებით, რომ იგი აპირებდა მოხვევის მანევრის განხორციელებას. აქვე, სააპელაციო სასამართლომ ყურადღება შეაჩერა იმ გარემოებაზე, რომ საქმეში წარდგენილი მტკიცებულებები არ შეიცავდნენ საკმარის მონაცემებს იმ გარემოებების დადგენილად მიჩნევისათვის, რომ თორნიკე ჩუბინიძემ მესამე სამოძრაო ზოლში გადასვლისას დაიწყო უშუალოდ მოხვევის მანევრის განხორციელება.

რაც შეეხებოდა დ. ტ-ის მიერ, მისი მართვის ქვეშ მყოფი ავტომანქანით განხორციელებულ მანევრს, სააპელაციო სასამართლომ აქ ყურადღება მიაქცია იმაზე, რომ მანევრირების შესახებ ის ინფორმაცია, რასაც დ. ტ-ე შესაგებელში და მოწმის დაკითხვის ოქმში აფიქსირებდა, საქმის სხვა მტკიცებულებებით არათუ არ დასტურდებოდა, არამედ მტკიცებულებებით დასტურდებოდა განსხვავებული ფაქტობრივი მდგომარეობა. სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნულის ხაზგასმა მნიშვნელოვნად მიიჩნია იმდენად, რამდენადაც დ. ტ-ის მიერ მითითებული პოზიციის დადასტურების შემთხვევაში, ანუ იმ შემთხვევაში თუკი დადასტურდებოდა, რომ იგი მისი მართვის ქვეშ მყოფი ავტომობილით საგზაო შემთხვევამდე მოძრაობდა მესამე ზოლში და მის მიერ დაკავებულ სამოძრაო ზოლში განახორციელებდა გადასვლას თორნიკე ჩუბინიძე, ამ შემთხვევაში გამოიკვეთებოდა თ. ჩ-ის მხრიდან „საგზაო მოძრაობის უსაფრთხოების შესახებ” კანონის 27.1 მუხლით დადგენილი წესის აშკარა დარღვევა.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ საქმეში არსებული მტკიცებულება – საგზაო სატრანსპორტო შემთხვევის ადგილის დათვალიერების ოქმის თანდართული სქემატური ნახაზი (ტომი 1, ს.ფ 138), რომელიც შედგენილი იყო უშუალოდ საგზაო- სატრანსპორტო შემთხვევის დადგომიდან რამდენიმე წუთში, შეიცავდა მნიშვნელოვან მონაცემებს (მოცემულ დავაში დასახელებული მტკიცებულება მხარეთა მიერ სადავო არ გამხდარა), კერძოდ დ. ტ-ის მართვის ქვეშ მყოფი ავტომობილის მიერ დატოვებული დამუხრუჭების კვალის, სიგრძის და ტრაექტორიის შესახებ მონაცემებს, რომელთა გათვალისწინებითაც ჩატარებული საექსპერტო კვლევის შედეგად უტყუარად დადგინდა, რომ დ. ტ-ე მისი მართვის ქვეშ მყოფი „ბმვ-ს” სახელმწიფო ნომრით ...-ით მოძრაობდა არა მესამე ზოლში, არამედ მეოთხე სამოძრაო ზოლში. ამასთან, ამავე დასკვნის, შსს-ს დასკვნით უტყუარად დგინდებოდა, რომ მანამდე, სანამ დ. ტ-მ საფრთხედ აღიქვა ავტომობილი „მერსედესი”, „ბმვ” 18მ-ით იყო დაშორებული მის მიერ დატოვებული სამუხრუჭე კვალის დასაწყისიდან, ანუ იმ მომენტისათვის, როდესაც საფრთხედ აღიქვა საერთო ჯამში ”ბმვ” ”მერსედესამდე” დაახლოებით 26მ + 18მ მანძილით იყო დაშორებული.

სააპელაციო სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ საგზაო სატრანსპორტო შემთხვევამდე მოვლენათა განვითარების შესახებ მონაცემები, კერძოდ ის, რომ იმ მომენტისათვის, როდესაც თ. ჩ-მ განახორციელა მესამე ზოლში გადასვლის მანევრი, დ. ტ-ე მისი მართვის ქვეშ მყოფი ავტომობილით იმყოფებოდა მეოთხე სამოძრაო ზოლში, შეესაბამებოდა თ. ჩ-ის მიერ მისი მოწმის დაკითხვის ოქმში დაფიქსირებულ იმფორმაციას.

სააპელაციო სასამართლოს შეფასებით, ავტოსაგზაო შემთხვევამდე თ. ჩ-ის მიერ განხორციელებული მანევრირება – ზოლიდან ზოლში გადასვლა და მესამე სამოძრაო ზოლში გადასვლა, ზემომითითებული გარემოებების და მსჯელობის გათვალისწინებით, განხორციელდა ,,საგზაო მოძრაობის უსაფრთხოების შესახებ” კანონის 27.1 მუხლის მოთხოვნის დაცვით, რამდენადაც თ. ჩ-ის უკან მიმავალი დ. ტ-ე ამ მომენტისათვის იმყოფებოდა მე-4 სამოძრაო ზოლში, მისთვის თ. ჩ-ის მიერ განხორციელებული მანევრი – მე-3 სამოძრაო ზოლში შესვლა და მანქანის სვლის შენელება, იმ მომენტში რაიმე იმ წუთიერ საფრთხეს არ წარმოშობდა და დაბრკოლებას არ უქმნიდა უკან მე-4 ზოლში მოძრავ სატრანსპორტო საშუალებას – „ბმვ-ს’’.

სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, არადამაჯერებელი იყო ის, რომ დ. ტ-მ საფრთხედ აღიქვა თ. ჩ-ის მართვის ქვეშ არსებული „მერსედეს ბენცის“ მოძრაობის ტრაექტორია. მხოლოდ ის გარემოება, რომ თ. ჩ-მ მიყოლებით განახორციელა 1-დან მე-2 და შემდეგ მე-2-დან მე-3 სამოძრაო ზოლში გადასვლა, ჯერ კიდევ არ ქმნიდა ობიექტურად იმ ვარაუდის დაშვების საკმარის საფუძველს, რომ „მერსედეს ბენცი’’ აუცილებლად შევიდოდა მე-4 სამოძრაო ზოლშიც და განახორცილებდა მოხვევის მანევრს. სასამართლომ ხაზგასმით მიუთითა, რომ მხოლოდ ზოლიდან ზოლში გადასვლა არ მიანიშნებდა შემდეგი მოხვევის მანევრის განხორცილების გარდაუვალობას. ამ საკითხთან კავშირში მიზანშეწონილი იყო ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 2011 წლის 14 თებერვლის 16925/02/5 დასკვნის შინაარსის შეფასება. პირველ რიგში სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ ექსპერტის დასკვნის მიმართ ურყევი რწმენის ჩამოყალიბება მნიშვნელოვნადაა დამოკიდებული საექსპერტო კვლევის სრულყოფილებაზე. დასრულებული ექსპერტიზის დასკვნის შინაარსიდან გამომდინარე, დასკვნა იმის შესახებ რომ დამდგარ ავტოსაგზაო შემთხვევაში თ. ჩ-ს უგულებელყოფილი აქვს „საგზაო მოძრაობის უსაფრთხოების შესახებ” საქართველოს კანონის 27.1. მუხლის მოთხოვნები, ძირითადად გამომდინარეობდა იმ ფაქტობრივი გარემოებიდან, რომ დასკვნის ავტორის შეფასებით, ავტომობილების ურთიერთკონტაქტის დროს მათ გრძივ ღერძებს შორის შეჯახების კუთხე შეადგენდა 30 გრადუსს. დასკვნა კვლევით ნაწილში არ შეიცავდა იმ უტყუარ ფაქტობრივ გარემოებებზე მითითებას, რაზე დაყრდნობითაც ექსპერტმა მიიჩნია, რომ ავტომობილების შეჯახების კუთხე შეადგენდა 30 გრადუსს. კერძოდ, კვლევით ნაწილში ექსპერტი მიუთითებდა, რომ ავტომობილ ბმვ-ს საგზაო სატრანსპორტო შემთხვევის შედეგად დაზიანებული ჰქონდა წინა მხარე, კერძოდ ბამპერი, რადიატორის მოპირკეთებასთან და წინა პანელის დაბლითა ნაწილთან ერთად შეღუნული იყო შიგნით დაახლოებით შუა ნაწილში. ექსპერტის მითითებით, ასეთი ფორმის შეღუნულობა შესაძლებელი იქნებოდა მხოლოდ წინა ავტომობილის მარჯვენა ან მარცხენა კუთხესთან შეჯახებით და რომ ავტომობილ ბმვ-სთან უკანა მხრიდან პირდაპირი დაჯახებით ასეთი დაზიანება გამორიცხული იქნებოდა. სწორედ იმ გარემოებების გათვალისწინებით, რომ „მერსედეს ბენცი’’ 25 გრადუსიანი კუთხით იყო დახრილი მარცხენა მხარეს არსებულ შესახვევის მხარეს (მარცხენა მხარეს) და რომ შეჯახება მოხდა „მერსედეს-ბენცის’’ უკანა ნაწილის მარცხენა კუთხეში და არა პირდაპირი კონტაქტით, ექსპერტმა საბოლოოდ დაასკვნა, რომ თ. ჩ-ის მხრიდან ადგილი ჰქონდა „საგზაო მოძრაობის უსაფრთხოების შესახებ“ საქართველოს კანონის 27.1 ნორმის დარღვევას.

სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, ექსპერტის მსჯელობა, რის საფუძველზეც მან დაასკვნა, რომ ავტომობილების შეჯახების კუთხე შეადგენდა 30 გრადუსს, მოკლებული იყო დამაჯერებლობას. ექსპერტის მიერ მითითებული მსჯელობა და გაკეთებული შეფასებები დამყარებული იყო მხოლოდ იმ მონაცემებზე, რასაც შეიცავდა საქმეში არსებული მასალა, უშუალოდ ავტომობილები და მათი დაზიანების თავისებურებები გამოკვლეული არ ყოფილა. ამასთან, სააპელაციო სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა შემთხვევის ადგილის დათვალიერების სქემაზე და მის საფუძველზე, ასევე ავტომობილების უშუალო გამოკვლევის შედეგად შედგენილ 2009 წლის 16 ოქტომბრის № 2510/ა დასკვნაზე, რომლის საპირისპიროდ რაიმე მტკიცებულება წარდგენილი არ ყოფილა. აღნიშნული დასკვნის შედეგად დგინდებოდა, რომ შეჯახების მომენტში ავტომობილების შეჯახების კუთხე შეადგენდა მხოლოდ 5 გრადუსს. საგულისხმოა, რომ დასახელებული დასკვნის გამცემი ექსპერტის ლ.ფანოზაშვილის 2011 წლის სასამართლო სხდომაზე გაკეთებული განმარტებებიც, რომლის მიხედვითაც, ავტომობილების დაზიანებების გამოკვლევისას დაფიქსირდა, რომ მერსედესის უკანა მხარეს, უკანა ბამპერზე, მთელ პერიმეტრზე აღენიშნებოდა ურთიერთკონტაქტის შედეგად ბმვ-ს თეთრი ფერის საღებავის ანაბეჭდი, რაც ცალსახად მიუთითებდა, რომ შეჯახება განხორციელდა არა მარცხენა გვერდში, არამედ მთელ უკანა ნაწილში. რამდენადაც არ დასტურდებოდა ავტომობილის 30 გრადუსიანი კუთხით, ასევე მარცხენა კუთხეში შეჯახების შესახებ ფაქტობრივი გარემოებები, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ ექსპერტის მიერ გაკეთებული დასკვნა თ. ჩ-ის მხრიდან „საგზაო მოძრაობის უსაფრთხოების შესახებ“ კანონის 27.1 ნორმის უგულებელყოფის შესახებ, მოკლებული იყო დამაჯერებლობას, შესაბამისად, არ არსებობდა მისი გაზიარების საფუძველი. ნიშანდობლივია, რომ თავად დასკვნით ნაწილში დასკვნის ფორმულირება ამ შემთხვევაში მოკლებული იყო კატეგორიულობას და მხოლოდ გარკვეულ პირობაზე – 30 გრადუსიანი კუთხით დაჯახების პირობაზე მითითებით იყო ჩამოყალიბებული. სააპელაციო სასამართლომ 30 გრადუსიანი კუთხით დაჯახების შესახებ გარემოების არსებობა-არარსებობის საკითხის კვლევა მნიშვნელოვნად მიიჩნია, რამდენადაც ამ გარემოების არსებობის პირობებში შეჯახებისას მერსედესის წინა ნაწილი 25 გრადუსიანი კუთხით უნდა ყოფილიყო დახრილი მარცხნივ განლაგებული შესახვევის მხარეს. აღნიშნული კი შეიძლებოდა გამხდარიყო იმ შეფასების გაკეთების საფუძველი, რომ მერსედესის მძღოლის თ. ჩ-ს მე-3 სამოძრაო ზოლში უკვე დაწყებული ქონდა მოხვევის მანევრის შესრულება. რამდენადაც შემთხვევის ადგილის დათვალიერების შესახებ შედგენილი სქემა და არც ტრასოლოგიური გამოკვლევის შედეგად მომზადებული 2009 წლის 16 ოქტომბრის №2510 დასკვნა არ შეიცავს იმ მონაცემებს, რომ მერსედესი დახრილი იყო 25 გრადუსიანი მარცხნივ მდებარე შესახვევისკენ. სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ თ. ჩ-ს უშუალოდ მანევრის შესრულება არ ჰქონდა დაწყებული.

სააპელაციო სასამართლომ ზემოთ მოყვანილი გარემოებების და მსჯელობის გათვალისწინებით დაასკვნა, რომ იმ პირობებში როდესაც თ. ჩ-ე ზოლიდან ზოლში გადასვლის მანევრის განხორციელებისას შევიდა მე-3 სამოძრაო ზოლში და არ ჰქონდა დაწყებული უშუალოდ მოხვევის მანევრის განხორციელება, მის ქმედებაში მოძრაობის წესების რაიმე დარღვევა, კერძოდ „საგზაო მოძრაობის უსაფრთხოების შესახებ“ კანონის 27.1 მუხლით, ასევე 27.5 მუხლით გათავალისწინებული ნორმის დარღვევა არ ფიქსირდებოდა, რამდენადაც მე-3 ზოლში გადასვლის მომენტში დ. ტ-ე მოძრაობდა მე-4 ზოლში და მისთვის თ. ჩ-ის მიერ განხორცილებული მე-3 ზოლში შესვლის მანევრი იმ წუთიერ საფრთხეს არ წარმოშობდა. ამასთან თ. ჩ-ს მარცხნივ მოხვევის მანევრის განხორციელება დაწყებული არ ჰქონია.

შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს საექსპერტო კრიმინალისტიკური მთავარი სამმართველოს ავტოტექნიკური ექსპერტიზის 2009 წლის 5 ნოემბრის №2676/ა დასკვნა, რომლის თანახმადაც ტექნიკური თვალსაზრისით, მძღოლ დ. ტ-ს შეეძლო საგზაო სატრანსპორტო შემთხვევის თავიდან აცილება, თუ ის იმოქმედებდა ,,საგზაო მოძრაობის უსაფრთხოების შესახებ” კანონის 27.1 მუხლის მოთხოვნათა სრული დაცვით.

სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ კონკრეტულ შემთხვევაში ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით დ. ტ-ის მიერ განხორციელებული მანევრი – დამუხრუჭება და მე-4 სამოძრაო ზოლიდან მე-3 სამოძრაო ზოლში გადასვლა, სადაც მოხდა შეჯახება, გახდა მომხდარი ავტოსაგზაო შემთხვევის უშუალო გამომწვევი მიზეზი.

დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით სააპელაციო სასამართლომ ჩათვალა, რომ არ არსებობდა მომხდარ სატრანსპორტო შემთხვევაში თ. ჩ-ის მხრიდან მართლსაწინააღმდეგო ქმედების არსებობის და შესაბამისად, შერეული ბრალის შესახებ სამართლებრივი შეფასების გაკეთების ფაქტობრივი საფუძველი. ამდენად, პირველი ინსტანციის სასამართლომ სამოქალაქო კოდექსის 317-ე, 408-ე და 992-ე მუხლებზე მითითებით სწორად მიიჩნია მომხდარი საგზაო სატრანსპორტო შემთხვევის შედეგად ა. ჩ-ის კუთვნილი ავტომობილის დაზიანებით წარმოშობილი ზიანის ანაზღაურებაზე ვალდებულ პირად (სამოქალაქო კოდექსის 316-ე მუხლი) დ. ტ-ე.

რაც შეეხებოდა ზიანის ოდენობას – 5025 ლარს, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ საქმეში არსებული 2009 წლის 2 ნოემბრის №ს-2040 ექსპერტის დასკვნაზე (ტომი 1, ს.ფ. 14-16) დაყრდნობით სწორად გაიზიარა მოსარჩელის პოზიცია ზიანის ოდენობასთან დაკავშირებით, რამდენადაც საპირისპირო მტკიცებულება საქმეში წარდგენილი არ ყოფილა. სააპელაციო სასამართლომ აქვე აღნიშნა, რომ ამავე 2009 წლის 2 ნოემბრის დასკვნის შინაარსიდან იკვეთებოდა ასევე ის გარემოება, რომ ა. ჩ-ის კუთვნილი „მერსედეს-ბენცის’’ აღდგენა ავტოსაგზაო შემთხვევამდე არსებული მდგომარეობით, მიღებული დაზიანებების გათვალისწინებით მიზანშეუწონელი იყო. ამდენად, პირველი ინსტანციის სასამართლომ ზიანის ანაზღაურება ფულადი თანხის ანაზღურების სახით და ამ თანხის ოდენობა სწორად განსაზღვრა. აღნიშნულთან მიმართებით სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტის პრეტენზია და მითითება მის მიერ წარდგენილ წერილობით დოკუმენტზე (ტომი 1, სფ. 101). სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, მითითებული მტკიცებულება არ შეიცავდა მონაცემებს იმ დასკვნის გასაკეთებლად, რომ ა. ჩ-ის კუთვნილი „მერსედეს ბენცის“ აღდგენა შესაძლებელი იყო იმ მდგომარეობით, რაც არსებობდა საგზაო სატრანსპორტო შემთხვევამდე.

სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, დაკმაყოფილებას ასევე არ ექვემდებარებოდა აპელანტის მოთხოვნა თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2011 წლის 15 მარტის საოქმო განჩინების გაუქმების თაობაზე იმ მოტივით, რომ დავის უფრო სწორად და სწრაფად გადაწყვეტისათვის სასამართლოს განსახილველ საქმესთან უნდა გაეერთიანებინა სხვა მოსამართლის წარმოებაში არსებული საქმე, კერძოდ, სამოქალაქო საქმე №2/10073-09, რამდენადაც პირველი ინსტანციის სასამართლოს მოცემულ დავაზე მიღებული ჰქონდა სწორი გადაწყვეტილება და დასახელებულ საქმეთა ერთ საქმედ გაერთიანების მიზანშეწონილობის შემთხვევაშიც, მხოლოდ აღნიშნული, არ შეიძლებოდა გამხდარიყო მიღებული სწორი გადაწყვეტილების, ასევე სადავო საოქმო განჩინების გაუქმების პროცესუალურ-სამართლებრივი საფუძველი (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე მუხლის მე-3 ნაწილი).

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ სააპელაციო საჩივარში მითითებული გარემოებები არ ქმნიდნენ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე და 394-ე მუხლებით გათვალისწინებულ შემადგენლობას და გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების პროცესუალურ-სამართლებრივ საფუძვლებს. შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლო დაეთანხმა გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებას და დაასკვნა, რომ იგი უცვლელად უნდა დარჩენილიყო (ტომი 2, ს.ფ. 103-118).

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება დ. ტ-მ გაასაჩივრა საკასაციო წესით.

კასატორი მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლოს დავის სწორად გადაწყვეტისათვის უნდა შეეფასებინა მომხდარ საგზაო-სატრანსპორტო შემთხვევაში თითოეული მძღოლის ქმედების შესაბამისობა საგზაო მოძრაობის უსაფრთხოების წესებთან, თუ რამდენად იყო დაცული თითოეული მძღოლის მიერ მისი მართვის ქვეშ მყოფი სატრანსპორტო საშუალების ექსპლუატაციისას „საგზაო მოძრაობის უსაფრთხოების შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებული მოთხოვნები, რაც შესაძლებელი იქნებოდა საქმეში არსებული მტკიცებულებების ყოველმხრივი, სრული და ობიექტური განხილვის შედეგად, რაც სააპელაციო სასამართლოს არ გაუკეთებია. აღნიშნულს შედეგად მოჰყვა არასწორი გადაწყვეტილების გამოტანა.

კასატორის მოსაზრებით, შეუძლებელია გამოირიცხოს დაზარალებულის ბრალი აღნიშნული ავტოსაგზაო შემთხვევის დადგომაში. როგორც სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს ექსპერტის დასკვნა, ასევე ექსპერტთა დაკითხვის, მათ მიერ გაცემული დასკვნების ანალიზის, ავტოსაგზაო შემთხვევის მონაწილეთა დაკითხვის ოქმებიდან გამომდინარე, შეიძლება რეალური სურათის წარმოდგენა ავტოსაგზაო შემთხვევის განვითარების შესახებ, რაც უდავოდ ადასტურებს იმ გარემოებას, რომ დაზარალებულის მოქმედებამ შეუქმნა საფრთხე და რომ მხოლოდ ამ საფრთხის თავიდან აცილების მიზნით დაამუხრუჭა დ. ტ-მ. აღნიშნულის საპირისპიროდ, სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა შინაგან საქმეთა სამინისტროს საექსპერტო კრიმინალისტიკური მთავარი სამმართველოს 2009 წლის 16 ოქტომბრის №2510/ა დასკვნა, რომელიც გაიცა ექსპერტ ლ.ფ-ის მიერ და რომელსაც ხსენებული დასკვნის გაცემის დროისათვის ჰქონდა ექსპერტად მუშაობის მხოლოდ ერთი წლის გამოცდილება.

კასატორი ყურადღებას ამახვილებს სასამართლო პრაქტიკაზე, კერძოდ, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 9 ნოემბრის გადაწყვეტილებაზე საქმეზე №ას-494-463-2010, სადაც განმარტებულია, რომ სატრანსპორტო საშუალების ექსპლოატაციის შედეგად დამდგარი ზიანის დაკისრებისას უნდა გამოირიცხოს დაზარალებულის ბრალი. მართალია, დელიქტური ვალდებულებებიდ მომწესრიგებელი ნორმები არ ითვალისწინებს შემხვედრი ბრალის საკითხს, მაგრამ სამოქალაქო კოდექსის 326-ე მუხლის თანმახმად, წესები სახელშეკრულებო ვალდებულების შესახებ გამოიყენება ასევე სხვა არასახელშეკრულებო ვალდებულებათა მიმართ, თუკი ვალდებულების ხასიათიდან სხვა რამ არ გამომდინარეობს. ამავე კოდექსის 415-ე მუხლის თანახმად, თუ ზიანის წარმოშობას ხელი შეუწყო დაზარალებულის მოქმედებამაც, მაშინ ზიანის ანაზღაურების ვალდებულება და ამ ანაზღაურების მოცულობა დამოკიდებულია იმაზე, თუ უფრო მეტად რომელი მხარის ბრალით არის ზიანი გამოწვეული.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ დ. ტ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას დ. ტ-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401.4 მუხლის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (300 ლარი) 70% – 210 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. დ. ტ-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. კასატორ დ. ტ-ს საერთო სასამართლოების დეპარტამენტის სადეპოზიტო ანგარიშიდან დაუბრუნდეს მის მიერ საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (300 ლარი, გადახდის თარიღი – 2012 წლის 31 იანვარი, სალაროს შემოსავლის ორდერი №1, ანგარიში: სს ბანკი „რესპუბლიკა“, ბანკის BIC კოდი: REPLGE22, მიმღების IBAN ანგარიშის № GE79 BR00 0000 0033 0500 01) 70% – 210 ლარი სს ბანკი „რესპუბლიკის“ მეშვეობით;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.