საქმე №ას-700-657-2012 14 ივნისი, 2012 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მაია სულხანიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ვასილ როინიშვილი, თეიმურაზ თოდრია

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – ინდივიდუალური ბინათმშენებლობის ამხანაგობა „... 91“ (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე – დ. და შ. შ-ები (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 2 აპრილის გადაწყვეტილება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი – ვალდებულების შესრულების აღიარება, ვალდებულებით- სამართლებრივი ურთიერთობის სუბიექტად აღიარება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

დ. და შ. შ-ებმა სარჩელი აღძრეს სასამართლოში ინდივიდუალური ბინათმშენებლობის ამხანაგობების „... 2-სა“ და ... 91-ის“ მიმართ და მოითხოვეს სამართლებრივი ურთიერთობის აღიარება, საცხოვრებელი ფართისა და ავტოფარეხის გადაცემა.

მოპასუხეებმა სარჩელი არ ცნეს.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2007 წლის 23 ივლისის გადაწყვეტილებით დ. და შ. შ-ების სასარჩელო მოთხოვნა არ დაკმაყოფილდა, რაც მოსარჩელეებმა გაასაჩივრეს სააპელაციო წესით.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2008 წლის 8 ივლისის განჩინებით სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა და საქმე დაუბრუნდა იმავე სასამართლოს ხელახლა განსახილველად, რაზეც დ. და შ. შ-ებმა შეიტანეს საკასაციო საჩივარი.

მოცემული საქმე არაერთხელ იქნა განხილული სხვადასხვა ინსტანციის სასამართლოების მიერ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 2 აპრილის გადაწყვეტილებით დ. შ-ის და შ. შ-ის სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება გასაჩივრებულ ნაწილში გაუქმდა და სარჩელი ინდივიდუალური ბინათმშენებლობის ამხანაგობა „... 91-ის“ მიმართ მოთხოვნების ნაწილში ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, დ. და შ. შ-ები აღიარებულ იქნენ ინდივიდუალური ბინათმშენებლობის ამხანაგობა „... 91-ის“ პირველი კატეგორიის მენაშენეებად, რომელთაც შესრულებული აქვთ ვალდებულება – ქ. თბილისში, ქ-ის ქუჩასა და ვ-ფ-ს გამზირს შორის ა. ს. მ-ის დასავლეთით კორპუსში დ. შ-ს ანაზღაურებული აქვს 114.40 კვ.მ ოთხოთახიანი ბინის, ხოლო შ. შ-ს – 100 კვ.მ სამოთახიანი ბინის ღირებულება, დ. შ-ის და შ. შ-ის სარჩელი დანარჩენ ნაწილში არ დაკმაყოფილდა შემდეგ გარემოებათა გამო:

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ განსახილველი სარჩელის საგანია, დ. შ-ე და შ. შ-ე აღიარებულ იქნენ ინდივიდუალური ბინათმშენებლობის ამხანაგობა „... 91-ის“ და ამხანაგობა „... 2-ის“ წევრებად; პირველი კატეგორიის მენაშენეებად, რომელთაც შესრულებული აქვთ ვალდებულება – ქ. თბილისში, ქ-ის ქუჩასა და ვ-ფ-ს გამზირს შორის ა. ს. მ-ის დასავლეთ კორპუსში დ. შ-ს ანაზღაურებული აქვს 142 კვ.მ ოთხოთახიანი ბინის, ხოლო შ. შ-ს – 122 კვ.მ სამოთახიანი ბინისა და ორი ავტოფარეხის ღირებულება; მოპასუხეებს დაევალოთ ქ. თბილისში, ქ-ის ქუჩასა და ვ. ფ-ს გამზირს შორის ა. ს. მ-ის დასავლეთით საცხოვრებელი სახლის აშენებისას 122 კვ.მ სამოთახიანი, 142 კვ.მ ოთხოთახიანი ბინებისა და 2 ავტოფარეხის გადაცემა პირველი კატეგორიის მენაშენეთათვის განთავსებულ ფართში, კერძოდ, „... 91-სათვის” გადაცემულ მე-2 და მე-3 სართულებზე. „... 91-ის“ მიერ ამხანაგობა „... 2-ში“ შეტანილი მიწის ნაკვეთის საკომპენსაციოდ წილის შესაბამისი 63 კვ.მ მიწის საკუთრებაში გადაცემა.

მოგვიანებით მოსარჩელეებმა დააზუსტეს მოთხოვნა და სააპელაციო საჩივრის ფარგლებში სააპელაციო პალატამ იმსჯელა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების კანონიერებაზე შემდეგი მოთხოვნების დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში: დ. შ-ე და შ. შ-ე აღიარებულ იქნენ ინდივიდუალური ბინათმშენებლობის ამხანაგობა „... 91-ის“ და ამხანაგობა „... 2-ის” წევრებად; დ. შ-ე და შ. შ-ე აღიარებულ იქნენ პირველი კატეგორიის მენაშენეებად, რომელთაც შესრულებული აქვთ ვალდებულება – ქ. თბილისში, ქ-ის ქუჩასა და ვ.-ფ-ს გამზირს შორის ა. ს. მ-ის დასავლეთით კორპუსში დ. შ-ს ანაზღაურებული აქვს 142 კვ.მ ოთხოთახიანი ბინის, ხოლო შ. შ-ს – 122 კვ.მ სამოთახიანი ბინისა და ორი ავტოფარეხის ღირებულება.

სასამართლომ აქვე განმარტა, რომ პირველი კატეგორიის მენაშენეებად აღიარება შინაარსობრივად გულისხმობს „... 91-ის“ წევრად აღიარებასაც, რადგან კატეგორიებად სწორედ ამ ამხანაგობის წევრები დაიყვნენ.

სააპელაციო პალატამ გაიზიარა გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით დადგენილი შემდეგი გარემოებები, რომლებიც სააპელაციო საჩივრით სადავოდ არ არის გამხდარი:

ქ.თბილისის საბურთალოს რაიონის პრეფექტურის 1991 წლის 6 ნოემბრის განკარგულებით დადგინდა მოსარჩელეების ამხანაგობა „... 91-ში“ გაწევრიანების ფაქტი დ. შ-სათვის – ოთხოთახიანი ბინის, ხოლო შ. შ-სათვის სამოთახიანი ბინის აშენების უფლებით, აღნიშნული განკარგულებები გაუქმებული არ არის და დ. შ-ე და შ. შ-ე არიან ამხანაგობა „... 91-ის“ წევრები.

საქმეში წარმოდგენილია ინდივიდუალურ მენაშენეთა ამხანაგობა „... 91-ის” გადაწყვეტილებები, რომელთა საფუძველზეც დ. შ-ს უნდა გადასცემოდა ოთხოთახიანი 114,40(74) კვ.მ ბინა, ხოლო შ. შ-ს – 100 (61,80) კვ.მ სამოთახიანი ბინა (მითითებულია საერთო და საცხოვრებელი ფართი). მოსარჩელეთა განმარტებით, შეთანხმება ზეპირად არსებობდა 122 კვ.მ სამოთახიანი, 142 კვ.მ ოთხოთახიანი ბინისა და ორი ავტოფარეხის აშენების თაობაზე, თუმცა, სასამართლოს მითითებით, ასეთი შინაარსის კონკრეტული მტკიცებულება საქმეში არ არის წარმოდგენილი.

პალატამ დაადგინა, რომ მოსარჩელეებსა და მოპასუხე ამხანაგობა „... 91-ს“ შორის არსებობდა შეთანხმება, რომლის საფუძველზეც ამხანაგობას დ. შ-სათვის უნდა გადაეცა მხოლოდ 114.40 კვ.მ ოთხოთახიანი ბინა, ხოლო შ. შ-სათვის – 100 კვ.მ სამოთახიანი ბინა.

საქმეში წარმოდგენილი ინდივიდუალური ბინათმშენებლობის ამხანაგობა „... 91-ის” წევრთა საერთო კრების 2002 წლის 10 მაისის №15 ოქმით ამხანაგობის წევრები დაიყვნენ კატეგორიებად. პირველ კატეგორიას მიეკუთვნენ ის წევრები, ვინც თანხა მთლიანად და დროულად დაფარა. ასეთ კატეგორიად მიჩნეულ იქნა 9 მენაშენე, რომელთა შორისაც არ არიან მოსარჩელეები. მეორე კატეგორიას მიეკუთვნენ ის წევრები, რომელთაც გადახდილი ჰქონდათ გარკვეული თანხა და უნდა აშენებოდათ შესაბამისი ფართიც. მშენებლობის განახლების პროცესში მათ აღნიშნული ფართი მიეცემოდათ უსასყიდლოდ. სხვა მათ მიერ დაკავებულ 1 კვ.მ ფართზე კი უნდა გადაეხადათ 120 აშშ დოლარი. მესამე კატეგორიას მიეკუთვნენ მენაშენეები, რომელთაც შეტანილი ჰქონდათ ამახანაგობაში გარკვეული თანხა, მაგრამ მათ არ სურდათ მშენებლობის გაგრძელება. ისინი გადიოდნენ ამხანაგობიდან იმ პირობით, რომ მიეცემოდათ შესაბამისი კომპენსაცია.

უდავო გარემოებაა, რომ ამხანაგობა „... 91-მა” დამოუკიდებლად ვერ შესძლო დაფუძნების მიზნის მიღწევა – მრავალბინიანი სახლის აშენება.

2003 წლის 26 ნოემბერს დაიდო ინდივიდუალური ბინათმშენებლობის ამხანაგობა „... 2-ის” დაფუძნების შესახებ ხელშეკრულება, რომლითაც ამხანაგობა „... 91“ წარმოადგენს ამხანაგობა „... 2-ის” ერთ-ერთ დამფუძნებელს, რომელმაც შესატანის სახით შეიტანა 3 138 კვ.მ მიწის ნაკვეთი და სანაცვლოდ გადაეცა მრავალსართულიან საცხოვრებელ სახლში საცხოვრებელი ფართი მე-2 და მე-3 სართულებზე, ავტოფარეხები და სარდაფი კარკასულ მდგომარეობაში.

პალატამ ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ მოსარჩელეები სარჩელით ითხოვდნენ სამოთახიანი და ოთხოთახიანი ბინების და 2 ავტოფარეხის გადაცემას სწორედ ზემოაღნიშნულ „... 91-სათვის” გადაცემულ მე-2 და მე-3 სართულებზე განთავსებულ ფართში.

ინდივიდუალური ბინათმშენებლობის ამხანაგობა „... 2-მა” ვალდებულება იკისრა ამხანაგობა „...-91-ის” მენაშენეების წინაშე, რომლებსაც ამ მშენებლობაში ადრე შეტანილი ჰქონდათ გარკვეული თანხა და სურვილს გამოთქვამდნენ, გაწევრიანებულიყვნენ ახლადშექმნილ ამხანაგობა „... 2-ში” და მონაწილობა მიეღოთ მშენებლობის პროცესში. ამდენად, ამხანაგობა „...-91-ის” წევრებს, რომლებსაც ახალაშენებულ შენობაში ბინების მისაღებად ადრე შეტანილი ჰქონდათ მშენებლობისათვის გარკვეული თანხა. მათ უნდა გამოეხატათ შესაბამისი ნება და მონაწილობა მიეღოთ მშენებლობის პროცესში, რაც მოსარჩელეებს არ განუხორციელებიათ. მოსარჩელეთა მხრიდან ასეთი ნების გამოვლენა არ დასტურდება. შესაბამისად, სასამართლომ მოსარჩელეთა ამხანაგობა „... 2-ის“ დამოუკიდებელ წევრებად აღიარების შესახებ უსაფუძვლოდ მიიჩნია.

ამასთან, რადგან მოსარჩელეები წარმოადგენენ ამხანაგობა „... 91-ის“ წევრებს და ამხანაგობა „... 91“ თავად წარმოადგენს ამხანაგობა „... 2-ის“ დამფუძნებელ წევრს, მოსარჩელეები არაპირდაპირ წარმოადგენენ ასევე ამხანაგობა „... 2-ის“ წევრებსაც, მაგრამ არა დამოუკიდებელ წევრებს, რადგან ამხანაგობა „... 2-ს“ გააჩნდა ვალდებულება ამხანაგობა „... 91-ის“ და არა დამოუკიდებლად მოსარჩელეების წინაშე.

ხელშეკრულებაში მიეთითა ამხანაგობა „...-91-ის” ვალდებულება დაუბრუნოს თანხები იმ მენაშენეებს, რომლებიც საკუთარი სურვილით გავიდნენ ამხანაგობა „... 91-დან”, საშუალოდ 1 კვ.მ-ზე 150 აშშ დოლარის ოდენობით.

პალატას მითითებით, მხარეები არ დავობენ იმ გარემოებაზე, რომ ამხანაგობა „... 2-მა” შეასრულა თავისი ვალდებულება ამხანაგობა „... 91-ის” წინაშე და გადასცა მას აშენებულ მრავალსართულიან საცხოვრებელ სახლში საცხოვრებელი ფართი მე-2 და მე-3 სართულებზე.

თავის მხრივ, ამხანაგობა „... 91-მა” მიიღო გადაწყვეტილება აღნიშნული ფართის ე.წ. პირველი კატეგორიის 9 მენაშენეზე განაწილების თაობაზე.

2004 წლის 6 ოქტომბერს შედგა ამხანაგობა „... 91-ის” კრება, რომელზეც მიღებულ იქნა გადაწყვეტილება 9 მენაშენისათვის შესაბამისი ფართების გადაცემაზე, რომლებსაც სრულად ჰქონდათ გადახდილი თანხა. კრებამ ასევე განსაზღვრა ის ფართები, რისი შესაბამისი ღირებულებაც ჰქონდათ ანაზღაურებული გარკვეულ მენაშენეებს, რომლებსაც ვალდებულება სრულად არ ჰქონდათ შესრულებული. მათ შორის არიან მითითებული მოსარჩელეები, რომელთა მიერ გადახდილი თანხის შესაბამის ფართებად განსაზღვრულია შემდეგი: დ. შ-ე – 28 კვ.მ საცხოვრებელი ფართი; შ. შ-ე – 14 კვ.მ საცხოვრებელი ფართი. ამ ფართების საკომპენსაციო თანხის გადახდაზე ამხანაგობა „... 91” უარს არ აცხადებს, მაგრამ სარწმუნოდ ვერ ასაბუთებს, როგორ დაიანგარიშა საკომპენსაციო ფართების მითითებული ოდენობა.

სააპელაციო სასამართლომ ჩათვალა, რომ მოსარჩელეთა მიერ ვალდებულების შესრულება ფაქტის დადასტურების მიზნით უნდა დადგინდეს, სრულად ჰქონდათ თუ არა მოსარჩელებს გადახდილი შენატანი შეთანხმებულ 114,40 კვ.მ და 100 კვ.მ სართო ფართის ბინებზე.

სასამართლომ დაადგინა, რომ მოსარჩელეებმა უშუალოდ ამხანაგობა „... 91-ში” 1991 წელს გადაიხადა 160 000 მანეთი. სააპელაციო საჩივრით სადავოდ არის გამხდარი დამატებით 150 000 მანეთის ბანკის მეშვეობით ამხანაგობა „... 91-ის” სასარგებლოდ გადახდა.

საქართველოს შს სამინისტროს საექსპერტო-კრიმინალისტიკური მთავარი სამმართველოს საბუღალტრო-სარევიზიო კვლევათა ჯგუფის სპეციალიტების მიერ ამხანაგობა „...-91-ის” სამეურნეო და საფინანსო საქმიანობის რევიზიის ჩატარების თაობაზე 2006 წლის 14 ივნისის აქტით, რომელსაც გაეცნო და ხელს აწერს ასევე ამხანაგობა „... 91-ის” თავმჯდომარე ქ. ჯ-ე, დასტურდება, რომ 1992 წლის 19 ოქტომბერს საბროკერო ფირმა 168/2 „ლ-მა“ ს.კ.ბ. „კ-ის“ ბანკის მეშვეობით ამხანაგობა „... 91-ში” ჩარიცხა 150 000 რუსული მანეთი. საგადასახადო დავალებაში ვისთვისაა ჩარიცხული არ ჩანს, ხოლო, როგორც ამხანაგობა „... 91-ის” თავმჯდომარე ჯ-ე განმარტავს, აღნიშნული თანხა ეკუთვნოდა დ. შ-ს. შესაბამისად, დადგენილია მოსარჩელეთა მიერ სულ 310 000 მანეთის გადახდა.

პალატამ მიიჩნია, რომ საქმეში არ მოიპოვება მტკიცებულება, რაც დაადასტურებდა მოსარჩელეთა და ამხანაგობა „... 91-ის” შეთანხმებას გადასახდელი თანხის კონკრეტულ ოდენობაზე.

სარჩელი ეფუძნება იმ გარემოებას, რომ მოსარჩელეები მოპასუხესთან 1991 წელს შეთანხმებული იყვნენ 160 000 მანეთის გადახდის სანაცვლოდ ორი ბინის (სამოთახიანი და ოთხოახიანი) აშენების და გადაცემის შესახებ. ამასთან, რადგან ბინების აშენება ვერ დასრულდა, მოსარჩელემ დამატებით გადაიხადა 150 000 მანეთი, თუმცა 160 000 მანეთი საკმარისი იყო ვალდებულების შესრულებულად მიჩნევისათვის.

სასამართლოს მითითებით, საქმეში წარმოდგენილი არ არის რაიმე მტკიცებულება, რომ მოსარჩელეებთან შეთანხმებული იყო მეტი თანხის გადახდა ან მოპასუხე ამხანაგობა „... 91-მა“ შეატყობინა მოსარჩელეებს ხელშეკრულების შეცვლილი გარემოებებისადმი მისადაგების აუცილებლობისა და დამატებითი შენატანების განხორციელების საჭიროების შესახებ,

პალატა აღნიშნა, რომ თავად ამხანაგობა „... 91-ის“ წარმომადგენლის განმარტებით, ამჟამად შეთანხმებისა და თანხის გადაცემის მომენტში ასაშენებელი 1 კვ.მ ფართის ღირებულების დადგენა შეუძლებელია.

მოპასუხემ ასევე ვერ დაასაბუთა, თუ რატომ, რა დაანგარიშებით და რა მტკიცებულებებზე დაყრდნობით იქნა განსაზღვრული ამხანაგობა „... 91-ის” 2004 წლის 6 ოქტომბრის კრებაზე მოსარჩელეების მიერ გადახდილი თანხის შესაბამის ფართებად 28 კვ.მ და 14 კვ.მ.

ამდენად, სასამართლოს მოსაზრებით, სწორედ ამხანაგობამ უნდა ამტკიცოს, რომ მოსარჩელეების მიერ გადახდილი 310 000 მანეთი არ იყო საკმარისი მოსარჩელეთა ვალდებულების შესასრულებლად, რაც მან ვერ შესძლო. ამხანაგობა ვერ უთითებს კონკრეტულ მტკიცებულებებზე დაყრდნობით რას შეადგენდა (რა ხარჯების ერთობლიობა იყო და როგორ ხდებოდა დაანგარიშება) 1კვ.მ ასაშენებელი ფართის ღირებულება იმ პერიოდში.

პალატამ აღნიშნა, რომ საქმეში წარმოდგენილი სისხლის სამართლის საქმის მასალებით დასტურდება ასაშენებელი ბინების ღირებულებაზე იმ პერიოდში დადებული შეთანხმებები შემდეგი სახით: 74 407 მანეთი – 100 კვ.მ-ზე, 91 907 კვ.მ – 157 კვ.მ-ზე, 77 857 მანეთი – 120 კვ.მ-ზე, 75 107 მანეთი – 147 კვ.მ-ზე და ა.შ. თავად მოპასუხის მიერ წარმოდგენილი მასალის მიხედვით, დ. ლ-ს 1991 წელს გადახდილი ჰქონდა 100 000 მანეთი, 1 კვ.მ-ზე – 1 500 მანეთის ანგარიშში, რაც შეეხება ბ. რ-ს, რომელსაც გადაეცა საკუთრებაში 180 კვ.მ ფართი, საქმის მასალებით დასტურდება 1991 წლის 30 მარტს მის მიერ 162 000 მანეთის გადახდა.

გარდა ამისა, 1991 წლის 10 დეკემბრის მდგომარეობით 1 აშშ დოლარის ოფიციალური კურსი უდრიდა 0,5731 რუსულ რუბლს, ხოლო კომერციული კურსი –1.7193 რუსულ რუბლს. შესაბამისად, აღნიშულ პერიოდში 160 000 რუსული რუბლი ოფიციალური კურსით შეადგენდა 279 183.39 აშშ დოლარს, ხოლო კომერციული კურსით – 93 061.13 აშშ დოლარს. აქვე დამატებით შეიძლება აღინიშნოს, რომ 2003 წლის 26 ნოემბერს ხელშეკრულებით ასაშენებელ კორპუსში 1 კვ.მ-ის აშენების ღირებულებად განსაზღვრული იყო 120 აშშ დოლარი, გადახდილი თანხების საკომპენსაციოდ კი, 1 კვ.მ-ზე დადგენილი იყო 150 აშშ დოლარი. 120 აშშ დოლარად არის შეფასებული 1 კვ.მ-ის ღირებულება 2004 წლის 6 ოქტომბრის ოქმითაც.

მხარეები არ დავობენ და ადასტურებენ იმ ფაქტს, რომ მშენებლობის დაწყებისას 1991 წელს 1კვ.მ ნაკლები ღირდა, ვიდრე მომდევნო წლებში.

სააპელაციო პალატამ ყურადღება გაამახვილა საქმეში წარმოდგენილ ამხანაგობა „... 91-ის“ თავმჯდომარე ქ. ჯ-ის ხელწერილზე ამხანაგობის წევრ ე. ა-ის მიმართ, რომლის თანახმადაც 1992 წლის 7 დეკემბერს ე. ა-ის მიერ გადარიცხული 25 000 მანეთი მიჩნეულ იქნა 8,3 კვ.მ ფართის ღირებულების ანაზღაურებად, ანუ 1992 წლის ბოლოსათვის 1 კვ.მ თავად ამხანაგობის მიერ შეფასებული იყო 3 000 მანეთად. როგორც უკვე აღინიშნა, მოსარჩელებს 160 000 მანეთი გადახდილი ჰქონდათ ჯერ კიდევ 1991 წლის დეკემბერში, 150 000 მანეთი კი, –1992 წელს.

პალატამ არ იმსჯელა, თუ რას შეადგენს მოსარჩელეების მიერ 1991-1992 წლებში გადახდილი თანხის სანაცვლო კომპენსაცია, რადგან კომპენსაციის დაკისრება არ წარმოადგენს წინამდებარე სარჩელის საგანს. მოპასუხემ ვერ დაამტკიცა, რომ მოსარჩელეების მიერ შეთანხმებული ფულადი ვალდებულება არ არის შესრულებული სრულად.

ამდენად, სასამართლომ დაადგინა, რომ დ. და შ. შ-ები არიან ინდივიდუალური ბინათმშენებლობის ამხანაგობა „... 91-ის“ პირველი კატეგორიის მენაშენეები, ანუ ამხანაგობის წევრები, რომელთაც შესრულებული აქვთ ვალდებულება – ქ. თბილისში, ქ-ის ქუჩასა და ვ.-ფ-ს გამზირს შორის ა. ს. მ-ის დასავლეთ კორპუსში დ. შ-ს ანაზღაურებული აქვს 114.40 კვ.მ ოთხოთახიანი ბინის, ხოლო შ. შ-ს – 100 კვ.მ სამოთახიანი ბინის ღირებულება.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 180–ე მუხლის თანახმად, მოსარჩელეები ითხოვენ, აღიარებულ იქნეს ამხანაგობაში მათი წევრობა და სახელშეკრულებო ვალდებულების შესრულების ფაქტი – ვალდებულების შესრულების აღიარება, ვალდებულებით-სამართლებრივი ურთიერთობის სუბიექტად აღიარება.

მხარეები თანახმა არიან, 1997 წლის სამოქალაქო კოდექსის გამოყენებაზე, რასაც უშუალოდ ეფუძნება წარმოდგენილი სააპელაციო საჩივარიც.

სასამართლომ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებათა შეფასებისას იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 317-ე მუხლის პირველი ნაწილით, 930-ე, 932-ე მუხლებით, 361-ე მუხლის მეორე ნაწილით.

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ინდივიდუალურმა ბინათმშენებლობის ამხანაგობა „... 91-მა“ გაასაჩივრა საკასაციო წესით, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი საფუძვლებით:

სასმაართლომ საქმე განიხილა მიკერძოებულად. სარჩელის დაკმაყოფილებას შესაბამისი სამართლებრივი შედეგი არ მოჰყვება, რადგან სარჩელი აღძრულია იურიდიული ინტერესის არარსებობის პირობებში. საკასაციო სასამართლოში არასწორად შეიცვალა სასარჩელო მოთხოვნა, ვინაიდან ვალდებულების შესრულების აღიარება და სამართლებრივი ურთიერთობის სუბიექტად ცნობა ერთი და იგივე მოთხოვნა არ არის. აღნიშნულის შესახებ მხარემ ჯერ კიდევ საკასაციო სასამართლოშჲ განაცხადა, თუმცა აღნიშნულს რეაგირება არ მოჰყოლია.

სასამართლომ არასწორად განმარტა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 180-ე და სამოქალაქო კოდექსის 317-ე მუხლები. სააპელაციო პალატამ ვერ იმსჯელა აღიარებით სარჩელზე და ყურადღება გადაიტანა სხვა საკითხებზე.

სამოქალაქო კოდექსის 930-ე მუხლიდან გამომდინარე, დ. და შ. შ-მა ვერ იმოქმედეს ერთობლივად ამხანაგობის წევრებთან ერთად საერთო მიზნების მისაღწევად და აღძრეს აღიარებითი სარჩელი. წინააღმდეგ შემთხვევაში ისინი წარადგენდნენ მიკუთვნებით მოთხოვნას.

პირველი ინსტანციის სასმაართლოს გადაწყვეტილებით სარჩელს ერთი პუნქტით ეთქვა უარი და არც დამატებითი გადაწყვეტილება მიღებული არ ყოფილა. სააპელაციო პალატა კი, მოთხოვნის გრაფაში უთითებს, რომ აპელანტმა მოითხოვა გადაწყეტილების გასაჩივრებულ ნაწილში გაუქმება, ხოლო სარეზოლუციო ნაწილით სარჩელი არ დაკმაყოფილდა. ამდენად, გასაჩივრებული განჩინება იმდენად დაუსაბუთებელია, რომ გაურკვეველია, რომელის სასარჩელო მოთხოვნა იქნა გასაჩივრებული.

დაუსაბუთებელია სასამართლოს მსჯელობა, რომ მოსარჩელეები არიან ამხანაგობა „... 2-ის“ არაპირდაპირი წევრები, რადგან გაურკვეველია რა სამართლებრივ შედეგს წარმოშობს ამხანაგობის არაპირდაპირი წევრობა.

სააპელაციო სასამართლომ არ გაითვალისწინა ის დადგენილი ფაქტი, რომ დ. და შ. შ-ები ამხანაგობაში გაწევრიანდნენ 1991 წლის რაისაბჭოს აღმასკომის გადაწყვეტილებით და გახდნენ ამხანაგობა „... 91-ის“ წევრები. აღნიშნულმა ამხანაგობამ დამოუკიდებლად ფუნქციონება ვერ გააგრძელა, რის გამოც ჩამოყალიბდა ახალი „... 91“. სამოქალაქო კოდექსის 930-ე მუხლის თანახმად, დ. და შ. შ-ებს არ გამოუხატავთ ახალშექმნილ ამხანაგობა „... 91-ის“, მით უმეტეს, პირველი კატეგორიის წევრად გახდომის ნება.

სააპელაციო სასამართლომ დაარღვია სამოქალაქო კოდექსის 930-ე მუხლი, როდესაც დ. და შ. შ-ები ჩათვალა 2003 წელს შექმნილი ამხანაგობა „... 91-ის“ წევრებად.

სასამართლომ არასწორად მიიჩნია, რომ მხარემ ვერ დაასაბუთა, თუ რა ღირებულების იყო ასაშენებელი ბინები მაშინ, როცა კასატორმა წარადგინა აუდიტის დასკვნა, საიდანაც ირკვევა, თუ რა თანხითაა შესაძლებელი 28 კვ.მ-ის აშენება.

სასამართლომ არ იმსჯელა კასატორის მიერ წარდგენილ საპროექტო საახარჯთაღრიცხვო დოკუმენტაციაზე პროექტთან მიმართებით.

სასამართლომ არასწორად დაადგინა თანხის გადახდის ფაქტები მენაშენეთა მიერ და ამ თანხების გადახდებს საფუძვლად დაუდო სისხლის სამართლის საქმეში დაკითხული ყოფილი წევრების ჩვენებები, რომლებსაც თვით პროკურატურა არ იზიარებს. სასამართლომ აღნიშნა, რომ რ. ბ-მ გადაიხადა 162000 მანეთი და მიიღო 180 კვ.მ, რაც არასწორია, რადგან პირველი კატეგორიის მენაშენის მიერ გადახდილი თანხები შეადგენს თითოეულ პირზე დაახლოებით 3000000 მანეთს. საქმის განხილვისას სასამართლომ უნდა იხელმძღვანელოს კასატორის მიერ წარმოდგენილი აუდიტის დასკვნით.

სააპელაციო პალატამ მტკიცების ტვირთი დააკისრა მოპასუხეს, რომელმაც წარადგინა მშენებლების მიერ შედგენილი ნუსხა, რითაც მოსარჩელეებსაც დაუდგინა მათ მიერ გადახდილი თანხის შესაბამისი ფართის ოდენობა. სასამართლომ აღნიშნა, რომ მოპასუხის განმარტებით ვერ დგინდება თანხების ოდენობა, რაც ასევე არასწორია, რადგან საქმეში არსებული მტკიცებულებებით დასტურდება, რომ მოპასუხეს აქვს დაკისრებული მტკიცების ტვირთი ამ ნაწილში და მოპასუხემ წარმოადგინა აღნიშნულის შესახებ მტკიცებულებები.

ასევე აღსანიშნავია, რომ მშენებლობის ნებართვა გაიცა 1996 წლამდე, ამდენად, შ-ის სარჩელი ხანდაზმულია.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 29 მაისის განჩინებით ინდივიდუალური ბინამშენებლობის ამხანაგობა „... 91-ის“ საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა ინდივიდუალური ბინამშენებლობის ამხანაგობა „... 91-ის“ საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის მიხედვით, საკასაციო საჩივარი სხვა ქონებრივ და არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგებზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.

ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას მოცემული საკასაციო საჩივარი, რის გამოც კასატორს უარი უნდა ეთქვას საკასაციო საჩივრის განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორ ინდივიდუალური ბინამშენებლობის ამხანაგობა „... 91-ის“ თავმჯდომარე ქ. ჯ-ს უნდა დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით 2012 წლის 29 მაისს თ. წ-ის მიერ გადახდილი 300 ლარის 70% – 210 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

ინდივიდუალური ბინამშენებლობის ამხანაგობა „... 91-ის“ საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.

კასატორ ინდივიდუალური ბინამშენებლობის ამხანაგობა „... 91-ის“ თავმჯდომარე ქ. ჯ-ს (პირადი №...) საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს საერთო სასამართლოების დეპარტამენტის საგირავნო-სადეპოზიტო ანგარიშიდან დაუბრუნდეს (სს ბანკი „რესპუბლიკა“ ბანკის BIC კოდი: REPLGE22, მიმღების IBAN ანგარიშის № GE79 BR00 0000 0033 0500 01) 2012 წლის 29 მაისს №5185229 სალაროს შემოსავლის ორდერით თ. წ-ის მიერ გადახდილი 300 ლარის 70% – 210 ლარი.

საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.