№ას-581-549-2012 5 ივლისი, 2012 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

თეიმურაზ თოდრია (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ვასილ როინიშვილი, მაია სულხანიშვილი

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – დ. ს-ა

მოწინააღმდეგე მხარე – ს. ხ-ე

გასაჩივრებული განჩინება – ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 9 მარტის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი – თანხის დაკისრება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

დ. ს-მ სარჩელი აღძრა სასამართლოში ს. ხ-ის წინააღმდეგ და მოითხოვა მოპასუხისათვის, მის სასარგებლოდ, უსაფუძვლო გამდიდრებით მიღებული 42100 ლარის დაკისრება.

მოპასუხე ს. ხ-მ სარჩელი არ ცნო.

ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2011 წლის 15 დეკემბრის გადაწყვეტილებით დ. ს-ს სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

საქალაქო სასამართლოს დასახელებული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა დ. ს-მ, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 9 მარტის განჩინებით დ. ს-ს სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

სააპელაციო სასამართლომ საქმეზე დადგენილად ცნო შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

პალატის აზრით, საქალაქო სასამართლომ სავსებით სწორად დაადგინა, რომ 2008 წლის 25 ივნისს ა. რ-სა და მ. მ-ს შორის გაფორმდა შენობის ქირავნობის ხელშეკრულება. ქირის თანხა განისაზღვრა 1000 ლარით. ფართი მდებარეობს ქ. ქუთაისში, წ. ნ-ს, რ-ის, ც-თა 17-2-1-ში.

თავის მხრივ მ. მ-მა ქვექირავნობის ხელშეკრულებები გააფორმა - 2008 წლის 1 აგვისტოს ჯ. გ-სთან, ქირა განისაზღვრა 500 ლარით; 2008 წლის 13 აგვისტოს მ. რ-თან, ქირა განისაზღვრა 400 ლარით; 2008 წლის 4 ნოემბერს რ. ჯ-სთან, ქირა განისაზღვრა 150 ლარით; 2009 წლის 1 თებერვალს ლ. შ-სთან, ქირა განისაზღვრა 150 ლარით; 2008 წლის 04 ოქტომბერს მ. მ-თან, ქირა განისაზღვრა 150 ლარით; 2008 წლის 27 ოქტომბერს მ. თ-თან, ქირა განისაზღვრა 150 ლარით; 2008 წლის 6 ოქტომბერს დ. დ-თან, ქირა განისაზღვრა 150 ლარით; 2008 წლის 13 აგვისტოს ი. ქ-თან, ქირა განისაზღვრა 150 ლარით; 2008 წლის 1 აგვისტოს ე. ც-სთან, ქირა განისაზღვრა 150 ლარით; 2008 წლის 01 აგვისტოს მ. ლ-თან, ქირა განისაზღვრა 150 ლარით; 2008 წლის 12 სექტემბერს ი. ფ-სთან, ქირა განისაზღვრა 150 ლარით; 2008 წლის 04 აგვისტოს მ. ც-თან, ქირა განისაზღვრა 150 ლარით; 2008 წლის 01 აგვისტოს ხ. კ-თან, ქირა განისაზღვრა 300 ლარით; 2008 წლის 17 ივნისს ჯ. ს-სთან, ქირა განისაზღვრა 150 ლარით.

სააპელაციო პალატამ ჩათვალა, რომ საქალაქო სასამართლომ სავსებით სწორი სამართლებრივი შეფასება მისცა დადგენილ ფაქტებს და მართებულად მიუთითა, რომ, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, იმის მტკიცების ტვირთი, რომ აპელანტის კუთვნილ თანხას იღებდა მოწინააღმდეგე მხარე, ეკისრებოდა დ. ს-ს, მას კი, არ წარმოუდგენია თავისი მოთხოვნის დამადასტურებელი არცერთი მტკიცებულება.

მოწმეებმა, როგორც პირველი ინსტანციის სასამართლოში, ასევე სააპელაციო სასამართლოში დაკითხვისას განმარტეს, რომ ისინი ქირას, ფიზიკურად უხდიდნენ თავდაპირველად, მ. მ-ს და შემდეგ - მ. ს-ს, თუმცა არც-ერთ მათგანს უთქვამს, რომ თანხა, ოდესმე, გადაუხადა სოფიო ხამაშურიძეს, ან ის, რომ მარიკა სურგულაძეს ისინი ქირას უხდიდნენ ს. ხ-ის მითითებითა და დავალებით, ან ის, რომ მ. ს-ისათვის გადახდილ თანხას, სინამდვილეში, იღებდა ს. ხ-იძე. პალატის აზრით, მართალია, მოწმემ მ. ც-მა განმარტა, რომ ს.ხ-ს გადასცა დაახლოებით 700-750 ლარად ღირებული ყელსაბამი, თუმცა იქვე აღნიშნა, რომ ეს ყელსაბამი ს. ხ-მ წაიღო ”ნისიად”, ანუ შეიძინა გადახდის განვადებით და არა ქირაში ჩასათვლელად, შესაბამისად, პალატამ აღნიშნა, რომ მოწმეთა ჩვენებით აპელანტის მოთხოვნა არ დასტურდებოდა, ხოლო სხვა მტკიცებულებები აპელანტს სასამართლოსათვის არ წარმოუდგენია. ამასთან, არც იმის დამადასტურებელი მტკიცებულება წარუდგენია, რომ მან მოწინააღმდეგე მხარის ნაცვლად გადაიხადა 1900 ლარი.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო პალატის აზრით, საქალაქო სასამართლომ მართებულად მიიჩნია სარჩელი დაუსაბუთებლად.

სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა აპელანტის პოზიცია იმის თაობაზე, რომ საქალაქო სასამართლომ დაუსაბუთებლად უთხრა მას უარი შუამდგომლობების დაკმაყოფილებაზე, ვინაიდან საქალაქო სასამართლოს სხდომის ოქმიდან ჩანს, რომ აპელანტმა დააყენა შუამდგომლობები მოწმეთა დაკითხვისა და მტკიცებულებათა გამოთხოვის შესახებ. ამათგან, მოწმეთა დაკითხვის თაობაზე შუამდგომლობა საქალაქო სასამართლომ დააკმაყოფილა. სასამართლომ არ დააკმაყოფილა შუამდგომლობა მტკიცებულებათა გამოთხოვის შესახებ (ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2011 წლის 7 დეკემბრის სხდომის ოქმი 13:24:26-13:24:27). ამის შემდეგ, სხვა მტკიცებითი შუამდგომლობები მოსარჩელეს არ დაუყენებია. სხდომის ოქმიდან ჩანს (ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2011 წლის 7 დეკემბრის სხდომის ოქმი 13:14:18-13:14:42), რომ აპელანტმა მოითხოვა ქუთაისის საქალაქო სამმართველოს პოლიციის მე-2 განყოფილების წარმოებაში არსებული სისხლის სამართლის საქმიდან იმ პირთა, ქვემოქირავნეთა ჩვენებების გამოთხოვა, რომლებიც მონაწილეობდნენ სადავო სამართალურთიერთობაში. აღნიშნულთან მიმართებაში, პალატამ გაიზიარა საქალაქო სასამართლოს პოზიცია იმის თაობაზე, რომ აპელანტის მიერ გამოთხოვილი მტკიცებულებები წარმოადგენდა მოწმეთა ჩვენებებს.

პალატამ აღნიშნა, რომ მხარეთა შეჯიბრებითობისა და პროცესუალური თანასწორუფლებიანობის ძირითადი პრინციპიდან გამომდინარე, მოწმის ჩვენება მხოლოდ იმ შემთხვევაში ჩაითვლებოდა მტკიცებულებად, თუ მხარეებსა და სასამართლოს მიეცემოდათ საშუალება, მოწმის ჩვენების სანდოობის შემოწმების მიზნით, დაუსვან მას შეკითხვები და გამოიკვლიონ მისი ჩვენება სხვა მტკიცებულებებთან ერთობლიობაში. ამასთან დაკავშირებით, პალატამ მიუთითა ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს გადაწყვეტილებაზე საქმეზე „დარბი შვედეთის წინააღმდეგ“, სადაც ევროპულმა სასამართლომ ეროვნული სასამართლოს სხდომაზე მოწმეთა ჩვენებების შეუმოწმებლობა ჩათვალა სამართლიანი სასამართლოს უფლების დარღვევად. შესაბამისად, საგამოძიებო ორგანოების მიერ შედგენილი მოწმეთა გამოკითხვის ოქმებით საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებები ვერ დადასტურდებოდა. ასეც რომ არ ყოფილიყო, აპელანტის განმარტებით, ზემოხსენებულ პირებს მიცემული აქვთ იგივე შინაარსის ჩვენება, რაც სასამართლოში დაკითხულ მოწმეებს. ამ ფაქტების საკვლევად კი დამატებითი მტკიცებულებების შეკრება სააპელაციო პალატამ საქმისათვის მნიშვნელოვნად არ მიიჩნია. ამდენად, პალატის აზრით, საქალაქო სასამართლომ სწორად უთხრა უარი აპელანტს მტკიცებულებათა გამოთხოვაზე.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 9 მარტის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა დ. ს-მ, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება იმ საფუძვლით, რომ სააპელაციო სასამართლომ არასწორად შეაფასა წარმოდგენილი მტკიცებულებები და არასწორად შეაფასა ისინი. სასამართლომ უკანონოდ არ დააკმაყოფილა მისი შუამდგომლობა ქუთაისის №2 პოლიციის განყოფილებიდან საქმის მასალების გამოთხოვის თაობაზე, რომელიც უშუალოდ მ.მ-ის განცხადების საფუძველზე აღიძრა ს. ხ-ის მიმართ, ამასთან, სასამართლომ არასწორად ასახა მოწმე მ. ც-ის ჩვენება.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 27 აპრილის განჩინებით დ. ს-ს საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ დ.ს-ს საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას დ. ს-ს საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

„სახელმწიფო ბაჟის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-5 მუხლის პირველი პუნქტის „მ“ ქვეპუნქტის ტანახმად, დ. ს-ა, როგორც ინვალიდობის მქონე პირი, გათავისუფლებულია სახელმწიფო ბაჟჲს გადახდის ვალდებულებისაგან.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. დ. ს-ს საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.