საქმე №ას-732-688-2012 27 ივლისი, 2012 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ბესარიონ ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

მოსამართლეები:

ვასილ როინიშვილი, პაატა ქათამაძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – შპს „ა-ი“ (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე – კ. ღ-ი (მოსარჩელე)

მოპასუხე - ი. უ-ა (შეგებებული სარჩელის ავტორი), ა. ო-ა

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 28 მარტის გადაწყვეტილება

კასატორის მოთხოვნა - გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით კ. ღ-ის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი – ხელშეკრულების საფუძველზე გადახდილი თანხის დაბრუნება, ზიანის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

კ. ღ-მა სარჩელი აღძრა სასამართლოში შპს „ა-ის“, ა. ო-სა და ი. უ-ს მიმართ საცხოვრებელი სახლის მშენებლობაში წილობრივი მონაწილოების შესახებ ხელშეკრულებიდან გამომდინარე გადახდილი თანხის - 120 736 აშშ დოლარის დაბრუნების, ზიანის ანაზღაურების სახით, სასამართლო გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლამდე, საბანკო კრედიტის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე მოსარჩელის მიერ ბანკისათვის გადახდილი და გადასახდელი პროცენტის, ასევე კრედიტის წინსწრებით დაფარვისათვის გადასახდელი პროცენტის, როგორც ფაქტიური ზიანის ანაზღაურების, მიუღებელი შემოსავლის სახით მოსარჩელის მიერ განხორციელებული შენატანის 55 736 აშშ დოლარის 10%-ის, ყოველწლიურად, 2008 წლის მარტიდან გადაწყვეტილების გამოტანის მომენტამდე დაკისრების, მოსარჩელის მიერ 2008 წლის 28 თებერვლის შეთანხმებით გათვალისწინებული გადახდილი და გადასახდელი ქირის ჯამში 7 200 აშშ დოლარის დაკისრების მოთხოვნით (ქირის დაკისრების მოთხოვნაზე მოგვიანებით მოსარჩელემ უარი განაცხადა) შემდეგ გარემოებათა გამო:

2008 წლის 3 იანვარს მოსარჩელესა და ინდივიდუალურ მენაშენეთა ამხანაგობა „ა. პ-ს“ შორის დაიდო ხელშეკრულება, რომლითაც მოსარჩელემ იკისრა ვალდებულება, ხელშეკრულებით გათვალისწინებული უძრავი ქონების მოპასუხის მიერ გადაცემის სანაცვლოდ, თანხის გადახდის თაობაზე. მოსარჩელემ თანხის გადახდის ვალდებულება შეასრულა ხელშეკრულებით გათვალისწინებული შეთანხმების შესაბამისად, თუმცა მოპასუხეს მშენებლობა არც დათქმულ ვადაში და არც სარჩელის აღძვრის დროისათვის არ დაუსრულებია.

მოპასუხეებმა სარჩელი არ ცნეს, ამასთან, ი. უ-მ შეგებებული სარჩელით მიმართა სასამართლოს კ. ღ-ის მიმართ, საცხოვრებელი სახლის მშენებლობაში წილობრივი მონაწილეობის შესახებ ხელშეკრულებიდან გამომდინარე 30 750 აშშ დოლარის, ყოველ ვადაგადაცილებულ თვეზე, 2009 წლის 1 სექტემბრიდან სასამართლო გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლამდე, პირგასამტეხლოს - 30 750 აშშ დოლარის 0,4%-ის - 123 აშშ დოლარის ასევე მიუღებელი შემოსავლის სახით 2009 წლის 1 სექტემბრიდან სასამართლო გადაწყვეტილების აღსრულებამდე, ყოველწლიურად 30 750 აშშ დოლარის 10%-ის დაკისრების მოთხოვნით.

შეგებებული სარჩელის ავტორმა მიუთითა შემდეგ გარემოებებზე: 2006 წლის 23 მაისს ი.უ-სა და იმა „ა. პ-ს“ შორის გაფორმდა Nას1-9-63 ხელშეკრულება, რომლის 1.8 პუნქტის თანახმადაც, მშენებლობა 2009 წლის 31 მაისს უნდა დასრულებულიყო, ხოლო ი.უ-ს უნდა გადაცემოდა 1,5 ოთახიანი ბინა, რაც არ განხორციელებულა. შეგებებული სარჩელის ავტორმა, ამავე ხელშეკრულების მე-3 მუხლის შესაბამისად, გადაიხადა შეთანხმებული საზღაური - 30 750 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარი. 2010 წლის 7 ივნისს ი. უ-მ წერილობით განაცხადა უარი ამხანაგობაში მონაწილოებასა და მის მიერ განხორციელებული შენატანის დაბრუნებაზე. პირგასამტეხლოს გადახდისაგან გათავისუფლება და ხელშეკრულებიდან გასვლა, ასევე განხორციელებული შენატანის დაბრუნების მოთხოვნის უფლება, სამშენებლო სამუშაოების დათქმულ ვადაში შეუსრულებლობის შემთხვევაში, რეგულირებული იყო ზემოაღნიშნული ხელშეკრულების 5.3 პუნქტით, ხოლო 5.4 პუნქტით განისაზღვრა კომპანიისათვის პირგასამტეხლოს დაკისრებისა და ამხანაგობის წევრის მიერ ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნის უფლება.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 27 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით კ. ღ-ის სარჩელი მოპასუხეების: შპს „ა-ისა“ და ა. ო-ს მიმართ დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, მოპასუხეებს: შპს „ა-სა“ და ა. ო-ს დაეკისრათ მოსარჩელის კ. ღ-ის სასარგებლოდ 206 351.4 ლარის ანაზღაურება, საიდანაც 2008 წლის 3 იანვრის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე თანხა შეადგენდა 185 594,75 ლარს, ზიანის სახით ანაბრისათვის გათვალისწინებული პროცენტი 2009 წლის 31 ივლისიდან 2011 წლის 26 ოქტომბრის მდგომარეობით - 20 756,65 ლარს, აღნიშნული თანხის გადახდა მოპასუხეების: შპს „ა-ისა“ და ა. ო-ს მიერ მოსარჩელისათვის უნდა განხორციელდეს სასამართლო გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლიდან ერთი წლის შემდეგ, უარი ეთქვა მოსარჩელე კ. ღ-ს მოპასუხეების: შპს „ა-ისა“ და ა. ო-სათვის 2008 წლის 3 იანვრის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე დამატებით 14 971,85 ლარის დაკისრებაზე, 2008 წლის 14 მარტის საკრედიტო ხელშეკრულებიდან გამომდინარე მოსარჩელის მიერ ბანკისათვის გადახდილი (2010 წლის თებერვლის მდგომარეობით 7964,26 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარი) და გადასახდელი პროცენტის (16 426,92 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარი), ასევე კრედიტის წინსწრებით დაფარვისათვის გადასახდელი პროცენტის ზიანის სახით დაკისრებაზე, ანაბრისათვის გათვალისწინებული პროცენტის ზიანის სახით დაკისრებაზე, რაც 2008 წლის მარტიდან 2009 წლის 31 ივლისამდე მდგომარეობით შეადგენდა 11573,51 ლარს და გადახდილი და გადასახდელი ქირის 7200 აშშ დოლარის, როგორც ზიანის ანაზღაურებაზე, არ დაკმაყოფილდა კ. ღ-ის სარჩელი მოპასუხე ი. უ-სათვის სარჩელით მოთხოვნილი თანხის მოპასუხეებთან: შპს „ა-თან“ და ა. ო-სთან ერთად სოლიდარულად დაკისრების თაობაზე, ასევე არ დაკმაყოფილდა ი. უ-ს შეგებებული სარჩელი, დაეკისრა მოპასუხეებს: შპს „ა-სა“ და ა. ო-ს მოსარჩელე კ. ღ-ის სასარგებლოდ სარჩელზე და სარჩელის უზრუნველყოფაზე წინასწარ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის ნაცვლად - 2205,15 ლარი, ხოლო წარმომადგენლის მომსახურებისათვის გაწეული ხარჯის ნაცვლად - 7157 ლარი, რომელიც მოპასუხეებს გადახდათ მოსარჩელის სასარგებლოდ გადაწყვეტილებაში დაკისრებულ თანხასთან (20756,65 ლართან) ერთად ამ გადაწყვეტილებით დადგენილ ვადაში.

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს შპს „ა-მა“ და ა. ო-მ, მოითხოვეს გასაჩივრებული გადაწყველების გაუქმება კ. ღ-ის სარჩელის დაკმაყოფილების, სახელმწიფო ბაჟისა და წარმომადგენლის მომსახურებისთვის გაწეული ხარჯის ანაზღაურების ნაწილში და ამ ნაწილში სააპელაციო სასამართლოს მიერ ახალი გადაწყვეტილების მიღება.

სააპელაციო სასამართლოს შეგებებული სააპელაციო საჩივრით მიმართა კ. ღ-მა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების იმ ნაწილში გაუქმების მოთხოვნით, რომლითაც მოპასუხეებს: შპს „ა-ისა“ და ა. ო-ს მოსარჩელის სასარგებლოდ სასამართლო გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლიდან ერთი წლის შემდეგ დაეკისრათ თანხის ანაზღაურება, ასევე, სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში (გარდა ქირის სახით 7200 აშშ დოლარის დაკისრებაზე უარის თქმისა) და გაუქმებულ ნაწილში სააპელაციო სასამართლოს მიერ ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეძთა პალატის 2012 წლის 28 მარტის გადაწყვეტილებით შპს „ა-ის“ სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, ა. ო-ს სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა, კ. ღ-ის შეგებებული სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, ნაწილობრივ გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 27 ოქტომბრის გადაწყვეტილება (გადაწყვეტილების მეორე და მესამე პუნქტები, ასევე, მეექვსე პუნქტი სახელმწიფო ბაჟის განსაზღვრის ნაწილში) და აღნიშნულ ნაწილში მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც კ. ღ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, შპს „ა-ს“ კ. ღ-ის სასარგებლოდ დაეკისრა 120 736 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარის გადახდა, შპს „ა-ს“ კ. ღ-ის სასარგებლოდ დაეკისრა 20 756,65 ლარის გადახდა, არ დაკმაყოფილდა კ.ღ-ის სარჩელი მოპასუხე ა. ო-ს მიმართ, დანარჩენ ნაწილში გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად შემდეგი დასაბუთებით:

პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ 2008 წლის 3 იანვარს დაიდო ხელშეკრულება კ. ღ-სა და ინდივიდუალური ბინათმშენებლობის ამხანაგობა „ა. პ-ს“ შორის, რომლის თანახმადაც კ. ღ-ს უნდა გადასცემოდა ქ.თბილისში, ს-ს ქ№32-ის მე-2 სადარბაზოში, მე-10 სართულზე მდებარე, სამოთახიანი №39 ბინა (საცხოვრებელი ფართობით 112 კვ.მ, ლოჯია 11.04 კვ.მ). კ. ღ-ის შენატანის ოდენობა განისაზღვრა ბინის ღირებულებით, კერძოდ, 120 736 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარით, ბინის მშენებლობა უნდა დასრულებულიყო მშენებლობის დაწყებიდან 36 თვის განმავლობაში. კ. ღ-მა ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულება შეასრულა და ამხანაგობის ანგარიშზე ჩარიცხულია 185 594,75 ლარი, რაც იმ დროისათვის შეადგენდა 120 736 აშშ დოლარის ეკვივალენტს. ინდივიდუალური ბინათმშენებლობის ამხანაგობა „ა. პ-ს“ 2008 წლის 3 იანვრის ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულება არ შეუსრულებია და კ. ღ-ს არ გადასცემია ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ბინა. 2009 წლის 31 ივლისს კ. ღ-მა წერილობით მიმართა ამხანაგობის თავმჯდომარეს, ვალდებულების შეუსრულებლობის გამო, გადახდილი თანხის უკან დაბრუნების მოთხოვნით. პალატამ არ გაიზიარა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების მსჯელობა, რომ, ვინაიდან, კ. ღ-მა ამხანაგობის ანგარიშზე ჩარიცხა საერთო ჯამში 185 594,75 ლარი, შესაბამისად, მას უნდა დაუბრუნდეს აღნიშნული თანხა და არა 120 736 აშშ დოლარის შესაბამისი ეკვივალენტი ლარში. სააპელაციო პალატის მითითებით, 2008 წლის 3 იანვრის ხელშეკრულების 3.1. პუნქტის თანახმად, წევრის შენატანის ოდენობა განისაზღვრა 120 736 აშშ დოლარის შესაბამისი ეკვივალენტით ლარში. სასამართლომ, სამოქალაქო კოდექსის 383–ე მუხლის თანახმად, განმარტა, რომ ფულადი ვალდებულება გამოიხატება ეროვნულ ვალუტაში. საქართველოში საგადამხდელო საშუალებას წარმოადგენს ეროვნული ლარი, თუმცა, კანონმდებელი მხარეებს აძლევს შესაძლებლობას, ფულადი ვალდებულება დაადგინონ უცხოურ ვალუტაშიც, მაგრამ გადახდა აუცილებლად უნდა მოხდეს შესაბამისი კურსით ქართულ ვალუტაში. იმის გათვალისწინებით, რომ დოლარი გაცილებით მყარი ვალუტაა, სამოქალაქო ბრუნვის მონაწილენი ხშირად ამ გზით იზღვევენ თავს ლარის კურსის არასასურველი ცვლილებისაგან. ვალის ვალუტაა ის ფულადი ერთეული, რომელშიც გამოიხატება ფულადი ვალდებულების თანხა, ხოლო გადახდის ვალუტა ის ფულადი ერთეულია, რომელიც ითვლება ფულადი ვალდებულებების შესრულების საშუალებად. სასამართლომ უდავოდ ჩათვალა, რომ კ. ღ-მა გადაიხადა 120 736 აშშ დოლარის შესაბამისი ეკვივალენტით ლარი, რამაც თანხის გადახდის დროისათვის 185 594,75 ლარი შეადგინა. 2008 წლის 3 იანვრის ხელშეკრულების 3.1. პუნქტით, მხარეებმა ვალის ვალუტად განსაზღვრეს დოლარი, ხოლო გადახდა განხორციელდა ეროვნული ვალუტით, შესაბამისად, პალატა დაეთანხმა კ. ღ-ის პოზიციას, რომ მან გადაიხადა რა 120 736 აშშ დოლარი, უნდა დაუბრუნდეს შესაბამისი თანხა. აღნიშნული თანხის დაკისრების ნაწილში სააპელაციო სასამართლო დაეთანხმა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების სამართლებრივ დასაბუთებას და ჩათვალა, რომ საქალაქო სასამართლომ სწორად იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 316–ე, 317–ე, 361–ე, 629–ე, 355–ე, 405–ე, 352–ე მუხლებით. პალატა ასევე დაეთანხმა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების დასაბუთებას მიუღებელი შემოსავლის სახით 20 756.65 ლარის დაკისრების ნაწილში, შესაბამისად, ჩათვალა, რომ ამ ნაწილში გადაწყვეტილება დასაბუთებულია და არ არსებობდა მისი გაუქმების საფუძველი. პალატამ ასევე მიუთითა კოკი ღლონტის მოთხოვნაზე, ზიანის ანაზღაურების სახით, სასამართლო გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლამდე, საბანკო კრედიტის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე, მოსარჩელის მიერ ბანკისათვის გადახდილი და გადასახდელი პროცენტის, ასევე, კრედიტის წინსწრებით დაფარვისათვის გადასახდელი პროცენტის, როგორც ფაქტიური ზიანის ანაზღაურებაზე და ამ მოთხოვნაზე უარის თქმის ნაწილში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 390–ე მუხლის საფუძველზე, დაეთანხმა პირველი ინსტანციის სასამართლოს როგორც ფაქტობრივ, ასევე სამართლებრივ შეფასებებს, შესაბამისად, ჩათვალა, რომ აღნიშნულ ნაწილში გადაწყვეტილება დასაბუთებულია და არ არსებობდა მისი გაუქმების საფუძველი. არ იქნა გაიზიარებული პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნა, რომ ა. ო-ა შპს „ა-თან“ ერთად წარმოადგენდა სოლიდარულად პასუხისმგებელს თანხის დაბრუნებაზე. სასამართლოს მითითებით, კ. ღ-სა და ინდივიდუალური ბინათმშენებლობის ამხანაგობა „ა. პ-ს“ შორის არსებობდა ნარდობის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე ვალდებულებით–სამართლებრივი ურთიერთობა. სადავო გარემოებას კი, მოცემულ შემთხვევაში, წარმოადგენდა ის, თუ ვინ იყო სადავო სამართალურთიერთობაში მენარდე და ვის უნდა დაკისრებოდა მოსარჩელისათვის თანხის დაბრუნების ვალდებულება. პალატის მითითებით, შპს „ა-სა“ და ა. ო-ს შორის 2004 წლის 4 ოქტომბერს დაიდო ერთობლივი საქმიანობის ხელშეკრულება მრავალფუნქციური კორპუსის ასაშენებლად. აღნიშნული ხელშეკრულებიდან გამომდინარე კი, მენარდესა და, შესაბამისად, კ. ღ-თან ანგარიშვალდებულ პირს, წარმოადგენდა შპს „ა-ი“, 2004 წლის 4 ოქტომბრის ხელშეკრულების 3.1.1. პუნქტის თანახმად, შპს „ა-ი“, რომელსაც ხელშეკრულებით ეწოდა „თავმჯდომარე“, შეისყიდდა მიწის ნაკვეთს ქ.თბილისში ვაკე-საბურთალოს რაიონის ტერიტორიაზე, მოახდენდა მშენებლობისათვის საჭირო ინვესტიციების მოზიდვასა და მშენებლობის წარმოების ორგანიზებას, ასევე, შპს „ა-ი“, ხელშეკრულების 3.5 პუნქტის თანახმად, ახორციელებდა ამხანაგობის საქმიანობის ყოველდღიურ მართვას, იგი წარმოადგენდა ამხანაგობას მესამე პირებთან ურთიერთობაში და მის მიერ დადებული გარიგებები ნამდვილი იყო, 3.9 პუნქტის თანახმად, შპს „ა-ი“ განკარგავდა ამხანაგობის ფინანსურ სახსრებს ერთობლივი საქმიანობის მიზნის მისაღწევად. ა. ო-ს უფლება-მოვალეობებთან მიმართებით, პალატამ მიუთითა ხელშეკრულების 3.1.2. პუნქტზე, რომლის თანახმადაც ა. ო-ა, როგორც საინიციატივო ჯგუფის წევრი, უზრუნველყოფდა ასაშენებელი კომპლექსის დაპროექტებისა და სათანადო ნებართვების მოპოვების ორგანიზებას. ერთობლივი მიზნის მიღწევისათვის სხვადასხვა სახის საქმიანობის თავმჯდომარის მითითებების შესაბამისად შესრულებას. შპს „ა-მა“, 2004 წლის 4 ოქტომბერის ხელშეკრულების პირობებიდან გამომდინარე, აიღო ყველა ის ვალდებულება, რაც აუცილებელი იყო ერთობლივი საქმიანობის მიზნის მისაღწევად – მრავალფუნქციური კორპუსის ასაშენებლად. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, პალატამ ჩათვალა, რომ ვალდებულებების შეუსრულებლობის შემთხვევაში, პასუხისმგებლობა უნდა დაკისრებოდა შპს „ა-ს“, როგორც ამხანაგობის თავმჯდომარეს.

სასამართლომ არ გაიზიარა შპს „ა-ის“ პოზიცია, რომ კ. ღ-ი წარმოადგენდა ინდივიდუალური ბინათმშენებლობის ამხანაგობა „ა. პ-ის“ წევრს. აღნიშნულის საწინააღმდეგოდ კი, მიუთითა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მსჯელობაზე, რომლის თანახმადაც, კ. ღ-სა და ინდივიდუალური ბინათმშენებლობის ამხანაგობა „ა. პ-ს“ შორის არსებობდა ნარდობის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე ვალდებულებით–სამართლებრივი ურთიერთობა და, რომ კ. ღ-ი არ წარმოადგენდა ამხანაგობის წევრს. პალატის განმარტებით, ნებისმიერი გარიგება, უპირველეს ყოვლისა ნების გამოვლენაა, შესაბამისად, უნდა დადგინდეს მიზანი, რომლის მიღწევაც სურთ მხარეებს თავიანთი ნების გამოვლენით, სამოქალაქო კოდექსის 52-ე მუხლის თანახმად. მიუხედავად იმისა, რომ მხარეებმა 2008 წლის 3 იანვრის ხელშეკრულებას ამხანაგობაში წევრად მიღების ხელშეკრულება უწოდეს, სამართლებრივი ბუნებით იგი წარმოადგენდა ნარდობის ხელშეკრულებას, რომლის თანახმადაც კ. ღ-ის ინტერესს წარმოადგენდა ახალაშენებულ საცხოვრებელ კორპუსში კონკრეტული ბინის მიღება. ამასთანავე, ხელშეკრულების მე-4 მუხლით, კ. ღ-ის უფლება–მოვალეობები განისაზღვრა მხოლოდ მისთვის გადასაცემ ბინასთან მიმართებაში, რაც არსებითად განსხვავდება ამხანაგობის საერთო მიზნისაგან, აშენებულიყო მრავალფუნქციური კორპუსი. გაზიარებულ იქნა პირველი ინსტანციის სასამართლოს შეფასება, რომ სამოქალაქო კოდექსის 930-ე მუხლის საფუძველზე შექმნილი ამხანაგობა უპირველეს ყოვლისა არის მოგებაზე ორიენტირებული, რა მიზანიც, მოცემულ შემთხვევაში, კ. ღ-ს არ ამოძრავებდა, შესაბამისად, ის ვერ ჩაითვლებოდა ამხანაგობის წევრად. სასამართლო არ დაეთანხმა კ.ღ-ის პრეტენზიას, რომ გადაწყვეტილების აღსრულების წესის განსაზღვრის ნაწილში გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არის სამართლებრივად დაუსაბუთებელი და ჩათვალა, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ სწორად გამოიყენა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 251-ე მუხლი, სწორად მიუთითა, რომ მოპასუხე თავის საქმიანობას ახორციელებს რა სამშენებლო სექტორში, შესაბამისად, შეუსრულებელი ვალდებულებები გააჩნდა არა მარტო მოსარჩელის, არამედ სხვა მრავალრიცხოვანი კრედიტორების წინაშე, რის გამოც თანხის მობილიზებისათვის მოპასუხეს უნდა მისცემოდა გონივრული ვადა.

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა შპს „ა-მა“, მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების კ.ღ-ის სასარგებლოდ 120736 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარის დაკისრებისა და 20756.65 აშშ დოლარის დაკისრების ნაწილში გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი საფუძვლებით:

სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, კ.ღ-ი ამხანაგობა „ა.პ-ის“ წევრი არ ყოფილა და ამხანაგობის ვალდებულებაზე პასუხისმგებლობა მხოლოდ შპს „ა-ს“ ეკისრებოდა, სასამართლოს აღნიშნული დასკვნა სამოქალაქო კოდექსის 930-ე მუხლის განმარტებას ეწინააღმდეგება. კ.ღ-ის ხელშეკრულებაში მონაწილეობადა თანხის შეტანა სწორედ საერთო მიზნის მიღწევას ემსახუებოდა, ამდენად, სასამართლომ არასწორად განმარტა სამოქალაქო კოდექსის 930-ე მუხლი, ასევე 629-ე მუხლი, რადგანაც მხარეთა შორის 2008 წლის 3 იანვარს დადებული ხელშეკრულება ნარდობის ხელშეკრულება არ არის. სასამართლომ არასწორად აღნიშნა ისიც, რომ მხოლოდ ამხანაგობის მიზანი იყო მოგების მიღება და არა კ.ღ-ისა, ხელშეკრულების მიზანთან არ აქვს კავშირი იმას, სახლის აშენების შემდგომ თუ რა დატვირთვით გამოიყენებს ამხანაგობის წევრი მას, ამასთანავე, მოსარჩელემ თავადვე დაადასტურა, რომ ის ამხანაგობის წევრია, სასამართლომ კი ამის საწინააღმდეგო დასკვნა გააკეთა, რაც მხარეთა შეჯიბრებითობის პრინციპს ეწინააღმდეგება. პირველი ინსტანციის სასამართლომ უდავოდ დადგენილად მიიჩნია და სააპელაციო პალატამაც გაიზიარა, რომ კ.ღ-ი გაერთანდა ამხანაგობა „ა. პ-ში“, თუმცა სააპელაციო პალატა მას ამხანაგობის წევრად მაინც არ მიიჩნევს. სააპელაციო სასამართლომ არასწორად განმარტა სამოქალაქო კოდექსის 401-ე მუხლი შესრულების ვადის გადაცილებასთან მიმართებით, რადგანაც 2008 წლის აგვისტოს ომი საყოველთაოდ აღიარებულ ფაქტს წარმოადგენს და სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 106-ე მუხლის თანახმად, მტკიცებას არ საჭიროებს ამ გარემოების შედეგად სამშენებლო სექტორში არსებული ვითარების გაუარესება, ამ ვითარების დადგომაში კი კასატორს ბრალი არ მიუძღვის და მხარეთა მიერ შეთანხმებული ვადის გადაცილება შპს „ა-ის“ ბრალეული ქმედების შედეგს არ წარმოადგენს, სამშენებლო სამუშაოები მიმდინარეობს და ის აუცილებლად დასრულდება. არასწორია სასამართლოს მსჯელობა ზიანის ანაზღაურების ვალდებულების დაკისრების თაობაზე, რადგანაც არ არსებობს შპს „ა-ის“ ქმედებასა და დამდგარ შედეგს შორის, ასეთის არსებობის შემთხვევაში, მიზეზობრივი კავშირი. საქმის პირველი ინსტანციის წესით კ.ღ-ი მიუთითებდა ბინის მიღების ინტერესზე, მოგვიანებით მან თანხის საბანკო ანაბარზე განთავსების შესაძლებლობაზე მიუთითა, სასამართლოს მსჯელობა კი, არ გამომდინარეობს სამოქალაქო კოდექსის 411-ე და 412-ე მუხლებისა და საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ერთგვაროვანი პრაქტიკისაგან. შპს „ა-სათვის“ წინასწარ არ შეიძლებოდა სავარაუდო ყოფილიყო კ.ღ-ისათვის ზიანის მიყენება. არასწორია ასევე სასამართლოს პოზიცია შპს „ა-სათვის“ კ.ღ-ის სასარგებლოდ 120000 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარის დაკისრების შესახებ, აღნიშნულის თანხის დაკისრება, კასატორის მოსაზრებით, უსაფუძვლოა, მით უმეტეს, სასამართლოს მიერ მითითებული ოდენობით, რადგანაც საქმეში არსებული მტკიცებულებებით დასტურდება კ.ღ-ის მიერ 185594 ლარის და არა 120000 აშშ დოლარის გადახდის ფაქტი, შესაბამისად, თანხის დაკისრების მართებულად მიჩნევის შემთხვევაშიც კი, მხარეს უნდა აუნაზღაურდეს თანხა იმ ოდენობით, რა ოდენობითაც მან გაწია ხარჯი, ამასთანავე, მოქმედი კანონმდებლობით, საქართველოს ტერიტორიაზე ანგარიშსწორება ხორციელდება ლარში, ხოლო სასამართლოს მსჯელობა, რომ კურსი ცვლილების გამო ანაზღაურება აშშ დოლარში უნდა განხორციელდეს, არასწოია.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 6 ივნისის განჩინებით შპს „ა-ის“ საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლითა და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა შპს „ა-ის“ საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთმითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას შპს „ა-ის“ საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორ შპს „ა-ის“ უნდა დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით მის მიერ 2012 წლის 4 ივნისს №2092 საგადახდო დავალებით გადახდილი 8000 ლარის 70% – 5600 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

შპს „ა-ის“ საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო. კასატორ შპს „ა-ს“ (საიდენტიფიკაციო №...) საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს საერთო სასამართლოების დეპარტამენტის საგირავნო-სადეპოზიტო ანგარიშიდან (სს ბანკი „რესპუბლიკა“ ბანკის BIC კოდი: REPLGE22, მიმღების IBAN ანგარიშის № GE79 BR00 0000 0033 0500 01.) დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით მის მიერ 2012 წლის 4 ივნისს №2092 საგადახდო დავალებით გადახდილი 8000 ლარის 70% – 5600 ლარი. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.