საქმე №ას-784-737-2012 12 ივლისი, 2012 წელი
ქ. თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
მაია სულხანიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)
ვასილ როინიშვილი, თეიმურაზ თოდრია
საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე
კასატორები: 1. ნ. გ-ი, ა. ე-ა (მოპასუხე)
2. ა. ს-ი (მოსარჩელე)
გასაჩივრებული გადაწყეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 29 მარტის გადაწყვეტილება
კასატორების მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება
დავის საგანი – ზიანის ანაზღაურება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
ა. ს-მა სარჩელი აღძრა სასამართლოში ნ. გ-ის, თ. გ-ის, ნ. გ-ს, შ. შ-ის, კ. ძ-ის, მ. გ-ს, თ. ც-ის, მ. წ-ს, ლ. კ-ის, ზ. ბ-ის, ა. ე-ს, თ. ტ-ის, გ. მ-ის, ნ. კ-ისა და ვ. ს-ის მიმართ 53 კვ.მ საცხოვრებელი ფართისა და 210 კვ.მ მიწის ნაკვეთის ღირებულების – 789000 ლარის შესაბამისი კომპენსაციის გადახდის შესახებ.
მოპასუხეებმა სარჩელი არ ცნეს.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 29 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც მოსარჩელემ გაასაჩივრა სააპელაციო წესით.
მოცემული საქმე არაერთხელ განხილულ იქნა სხვადასხვა ინსტანციის სასამართლების მიერ.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 29 მარტის გადაწყვეტილებით ა. ს-ის სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება გაუქმდა და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, ა. ე-სა და ნ. გ-ს დაეკისრათ ა. ს-ის სასარგებლოდ თითოეულს 4083 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარის გადახდა შემდეგ გარემოებათა გამო:
სასამართლომ დაადგინა შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებანი:
ა. ს-ის მოთხოვნას წარმოადგენს ა. ე-სა და ნ. გ-ისათვის ამხანაგობაში ა. ს-ის მამის – ა. ს-ის წილის კომპენსაციის დაკისრება.
პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ ა. ს-ის სასარჩელო მოთხოვნას წარმოადგენს იმ წილის კომპენსაცია, რომელიც ა. ს-ის მამა ა. ს-ს ამხანაგობაში მიწის სახით შენატანის პროპორციულად ერგებოდა.
სასამართლომ განსაკუთრებული ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ ა. ს-ის მოთხოვნა შესაბამისი მოთხოვნის დაკმაყოფილების მიზნებისათვის მიმართულია არა მთლიანად ამხანაგობის, არამედ ამხანაგობის ორი წევრის – ნ. გ-ისა და ა. ე-ს წინააღმდეგ. მოთხოვნის ფაქტობრივი საფუძვლების შეფასების მიზნებისათვის პალატამ ხაზგასმით აღნიშნა, რომ ა. ს-მა დაზუსტებული მოთხოვნის პირობებში და სააპელაციო წესით საქმის განხილვის ეტაპზე არაერთგზის განმარტა, რომ იგი წილის კომპენსაციას ითხოვს მხოლოდ ამხანაგობის ორი წევრისაგან და არა მთლიანად მთელი ამხანაგობისაგან. აღნიშნულ განმარტებას დიდი მნიშვნელობა ენიჭება დავის სწორად გადაწყვეტის მიზნებისათვის და იგი გამომდინარეობს დაზუსტებული სარჩელიდან. ამასთან, ა. ს-მა წინამდებარე დავის ფარგლებში სარჩელი გაიხმო ამხანაგობის წევრების მიმართ და მატერიალურ-სამართლებრივ მოთხოვნაზე პასუხისმგებელ პირებად მხოლოდ ნ. გ-ი და ა. ე-ა დაიტოვა.
სააპელაციო პალატამ დაადგინა, რომ მართალია, ა. ს-ი მოთხოვნის საფუძვლად ა. ს-ს, ა. ე-სა და ნ. გ-ს შორის სახელშეკრულებო ურთიერთობის (ნარდობის) არსებობის ფაქტზე აპელირებს, თუმცა, მისი მოთხოვნა მიმართულია არა ნარდობის ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულების შეუსრულებლობით მიყენებული ზიანის ანაზღაურებაზე, არამედ იმ წილის კომპენსაციაზე, რომელიც მის მამას მიწის გადაცემის სანაცვლოდ ამხანაგობა მეგობრობიდან უნდა მიეღო და ვერ მიიღო. ამასთან, მოთხოვნა მიმართულია მხოლოდ ამხანაგობის ორი წევრის – ნ. გ-ისა და ა. ე-ს მიმართ, ხოლო ამხანაგობის დანარჩენი წევრების მიმართ, ა. ს-ის განმარტებით, მას მოთხოვნა არ გააჩნია.
ამდენად, პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ ა. ს-ი ნ. გ-სა და ა. ე-ს წილის კომპენსაციას თხოვს არა ამხანაგობის დანარჩენი წევრების ნაცვლადაც, არამედ, თვლის, რომ მის წინაშე პასუხისმგებელნი მხოლოდ ნ. გ-ი და ა. ე-ა არიან. შესაბამისად, აღნიშნული ნიშნავს იმას, რომ ა. ს-ი ა. ე-სა და ნ. გ-ისაგან ითხოვს მათი წილი პასუხისმგებლობის შესაბამისი თანხის ანაზღაურებას, ხოლო ამხანაგობის დანარჩენი წევრების მიმართ ამ ეტაპზე მას მოთხოვნა არ გააჩნია.
ა. ს-მა ამხანაგობის ყველა წევრი, გარდა ა. ე-სა და ნ. გ-ისა, განსახილველ სარჩელში პასუხისმგებლობისაგან გაათავისუფლა.
სააპელაციო პალატამ განმარტა, რომ ერთობლივი საქმიანობიდან გასვლის შედეგად წილის კომპენსაციაზე პასუხისმგებლობა ამხანაგობას ეკისრება. სოლიდარული ვალდებულების არსებობის პირობებში მოთხოვნა შესაძლებელია წარდგენილ იქნას ერთი ან რამდენიმე სოლიდარულად ვალდებული პირის წინაშე, რომლებიც ვალდებული არიან, მოთხოვნა სრულად დააკმაყოფილონ. ამ უკანასკნელთ კი,დანარჩენი სოლიდარულად პასუხისმგებელი პირების მიმართ უნარჩუნდებათ რეგრესის წესით მოთხოვნის უფლება, თუმცა აღნიშნული სამართალურთიერთობის სწორად კვალიფიკაციის მიზნებისათვის პალატამ განსაკუთრებული ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ ასეთ შემთხვევაში დასადგენ გარემოებათა წრეს განეკუთვნება ის ფაქტი, კრედიტორი ერთ-ერთი სოლიდარულად ვალდებული პირის მიმართ მოთხოვნის წარდგენის შემთხვევაში, მოთხოვნაზე პასუხისმგებელ პირებად მიიჩნევს დანარჩენ სოლიდარულად ვალდებულ პირებსაც და მხოლოდ ერთ ან რამდენიმე მათგანს ირჩევს მის წინაშე პასუხისმგებელ პირად, თუ იგი მის წინაშე პასუხისმგებელ პირად მიიჩნევს მხოლოდ მათ, ვისაც მოთხოვნა წაუყენა, ხოლო დანარჩენებს ათავისუფლებს პასუხისმგებლობისაგან, არ მიიჩნევს მის წინაშე ვალდებულ პირებად ან პატიობს ვალს. აღნიშნული ფაქტობრივი გარემოების დადგენას დიდი მნიშვნელობა აქვს სოლიდარულად ვალდებული პირების უფლება-მოვალეობათა ურთიერთშორის დადგენის თვალსაზრისით. თუ კრედიტორი, სხვა სოლიდარულად ვალდებულ პირებს პატიობს ვალს, ანუ არ სურს თავისი მოთხოვნის დაკმაყოფილებით შემდეგში მათ რაიმე ვალდებულება წარმოეშვათ, ასეთ შემთხვევაში სოლიდარულად ვალდებული პირები, რომელთა წინაშეც წარდგენილია მოთხოვნა, თავიანთი წილის შესაბამისად აგებენ პასუხს, ვინაიდან კრედიტორის მხრიდან სხვა მოვალეთა ვალდებულებისაგან გათავისუფლება უსპობს მათ შემდგომში რეგრესის უფლებას.
სოლიდარული ვალდებულების პირობებში ერთ-ერთი სოლიდარულად ვალდებული პირის წინაშე სარჩელის აღძვრა გულისხმობს იმას, რომ კრედიტორი მთლიანი მოცულობით ითხოვს ვალდებულების შესრულებას, მხოლოდ ერთი სოლიდარულად ვალდებული პირისაგან. აღნიშნული თავისთავად არ ნიშნავს იმას, რომ კრედიტორი სხვა სოლიდარულად ვალდებულ პირებს პასუხისმგებლობისაგან ათავისუფლებს, რისი გამოხატულებაც შემდეგ რეგრესული წესით შესრულებული ვალდებულების ანაზღაურებაა, თუმცა აღნიშნული წესი არ ვრცელდება იმ შემთხვევებზე, როდესაც კრედიტორი ცალსახად აფიქსირებს, რომ მას სხვა სოლიდარულად ვალდებული პირების წინაშე მოთხოვნა არ გააჩნია და არ სურს აღნიშნული პირების მოპასუხედ დასახელებით რაიმე უხერხულობა შეექმნათ მათ. პალატამ ხაზგასმით აღნიშნა, რომ ა. ს-ს სწორედ ამგვარი დამოკიდებულება გააჩნია ამხანაგობა „მ-ის“ იმ დამფუძნებელი წევრების მიმართ, რომლებიც ამხანაგობის ფინანსურ და ორგანიზაციულ მართვაზე არიან პასუხისმგებელი. მისი განმარტებით, წილის კომპენსაცია მხოლოდ ნ. გ-სა და ა. ე-ს უნდა დაეკისროთ, ვინაიდან ამხანაგობის სხვა წევრები არ არიან მათ წინაშე პასუხისმგებელი.
სასამართლოს მოსაზრებით, აღნიშნული პოზიციის საპროცესო სამართლებრივი გამოხატულება იყო ა. ს-ის მიერ ამხანაგობა „მ-ის“ დანარჩენი წევრების მიმართ სარჩელის გამოხმობა.
პალატამ აღნიშნა, რომ მხოლოდ სარჩელის გამოხმობის ფაქტი არ წარმოადგენს სააპელაციო პალატისათვის იმგვარი დასკვნის გაკეთების საფუძველს, რომ ა. ს-ი ამხანაგობის დანარჩენ წევრებს მოთხოვნას პატიობს. აღნიშნული დასკვნის საფუძველია მისი არაერთგზისი განმარტება, რომ მას მოთხოვნა არ გააჩნია ამხანაგობა „მ-ის“ დანარჩენი წევრების მიმართ და რომ ისინი არ არიან ვალდებული წილის კომპენსაციაზე.
ა. ს-ის მამამ, ა. ს-მა, ამხანაგობა „მ-ში“ შენატანი განახორციელა მიწის სახით. ა. ს-ს მიწის ღირებულების შესაბამისი საცხოვრებელი ფართი არ მიუღია და ამხანაგობას მისთვის არც შესაბამისი წილის კომპენსაცია მოუხდენია.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4 მუხლისა და 102-ე მუხლის თანახმად, სადავო გარემოებათა მტკიცების ტვირთი ერთნაირად ეკისრებათ მხარეებს და ეს ტვირთი თანაბრად ნაწილდება მათ შორის. ამასთან, მტკიცების ტვირთის გადანაწილებას, უმეტესწილად, სადავო ურთიერთობის მომწესრიგებელი მატერიალურსამართლებრივი ნორმა აწესრიგებს.
მოცემულ შემთხვევაში, მოსარჩელის მოთხოვნა ეფუძნება იმ გარემოებას, რომ ა. ს-ს უფლება ჰქონდა, მიწის შენატანის პროპორციულად მიეღო გარკვეული ფართის ბინა. აღნიშნულ ფაქტობრივ გარემოებას მოპასუხეები ა. ე. და ნ. გ-ი არ უარყოფენ. უფრო მეტიც, მათი მტკიცებით, ა. ს-მა მისი წილის კომპენსაცია მიიღო. მოპასუხეთა მითითებით: „ვ. ს-მა მიიღო ორივეს მისაღები ფართი უსასყიდლოდ, კერძოდ, 230 კვ.მ ფართი და №25 ავტოსადგომი მან მიიღო უფასოდ, ასევე მან მიიღო ნ. ც-ს მიერ ამხანაგობაში შემონატანი თანხა”.
ამდენად, სასამართლომ დადასტურებულად მიიჩნია, რომ მხარეთა შორის არსებობდა შეთანხმება მიწის შენატანის პროპორციული საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი ფართის მიღებასთან დაკავშირებით. ასევე მიწის ამხანაგობა „მ-ისათვის“ გადაცემის ფაქტს, რომლის სანაცვლოდ საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი ფართის მიღების უფლება ა. ს-საც გააჩნდა. აღნიშნული დასკვნის გაკეთების საფუძველს იძლევა ამხანაგობა „მ-ის“ 2003 წლის 8 ივნისის სადამფუძნებლო ხელშეკრულების 1.1 და 2.2 პუნქტები, რომელთა მიხედვითაც, ამხანაგობა „მ-ის“ საკუთრებას წარმოადგენდა 1097 კვ.მ მიწის ნაკვეთი, რომელზეც უნდა განხორციელებულიყო მრავალსართულიანი მრავალბინიანი სახლის მშენებლობა. მიწის სახით შენატანი განახორციელეს 1995 წლის 21 აგვისტოს დაფუძნებული ამხანაგობა „მ-ის“ წევრებმა – ნ.გ-მა, თ. გ-მა, ა. ს-მა და ვ. ს-მა 580 კვ.მ მიწის ფართის ოდენობით, დანარჩენი ფართი შენატანის სახით კ. ძ-მა განახორციელა. ამხანაგობა „მ-ის“ 2003 წლის 8 ივნისის სადამფუძნებლო ხელშეკრულების 2.2 პუნქტის მიხედვით, სხვა წევრებმა შენატანი უნდა განახორციელონ ფულადი ან/და არაფულადი შენატანის სახით, რომლის ოდენობაც და სახეობაც განისაზღვრება „ამხანაგობის“ მიერ.
ამდენად, ვ. ს-მა, რომელმაც შენატანის სახით განახორციელა 86 კვ.მ (76 კვ.მ საცხოვრებელი და 10 კვ.მ. არასაცხოვრებელი ფართი) ფართის შესაბამისი უფლება მიწის ნაკვეთზე, სანაცვლოდ მიიღო 210 კვ.მ. აღნიშნული პროპორციით (41%) ა. ს-ს 53 კვ.მ ფართის შესაბამისი უფლების სანაცვლოდ მიწის ნაკვეთზე ეკუთვნოდა 136 კვ.მ ფართი.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 248-ე მუხლის შესაბამისად, სასამართლომ განმარტა, რომ იგი შეზღუდულია მოსარჩელის მოთხოვნის ფარგლებით. მოსარჩელის მითითებით, მთლიან ოჯახს, საერთო ჯამში 320 კვ.მ ფართი უნდა მიეღო. ვ. ს-მა მიიღო 210 კვ.მ და 12 კვ.მ ავტოსადგომი. შესაბამისად, ა. ს-ს უნდა გადასცემოდა 98 კვ.მ.
ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელე ა. ს-მა დაამტკიცა და სასამართლომაც დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებად ცნო ა. ს-ის მიერ ბინის საფასურის სახით მიწაზე უფლების ამხანაგობაში შეტანის ფაქტი. სასამართლო ვერ გაიზიარებს მოპასუხეთა მითითებას, რომ მხოლოდ აღნიშნული უფლება არ წარმოუშობდა ა. ს-ს ახალაშენებულ მრავალბინიან კორპუსში ფართის მიღების უფლებას, ვინაიდან ფართის მისაღებად საჭირო იყო დამატებითი ფულადი შენატანების განხორციელება. მტკიცების ტვირთის სამართლიანი და ობიექტური განაწილების შედეგად, მოსარჩელემ უნდა დაადასტუროს ხელშეკრულების არსებობის ფაქტი, ხოლო მოპასუხემ – მოსარჩელის მიერ ვალდებულების არაჯეროვანი შესრულება, რის გამოც მას შესაბამისი საპასუხო ვალდებულების შესრულების მოვალეობა არ წარმოშობია. ამდენად, ვინაიდან დადასტურებულ იქნა ა. ს-ის მიერ ჭ-ს №5-ში მდებარე 580 კვ.მ მიწაზე მის სახელზე პრივატიზებული ბინის ფართის პროპორციული მიწის ნაკვეთის ამხანაგობაში შენატანის სახით განხორციელება, ამიტომ მოპასუხემ უნდა ამტკიცოს აღნიშნული უფლების არასაკმარისობა ახალაშენებულ კორპუსში შესაბამისი ფართის მიღების მიზნებისათვის. მოპასუხეთა მხოლოდ სიტყვიერი განმარტება მხედველობაში არ მიიღება აღნიშნული ფაქტობრივი გარემოების სპეციალური მტკიცებულებით დადასტურების საჭიროებიდან გამომდინარე, მით უმეტეს ისეთ პირობებში, როდესაც მოპასუხეები მათივე პოზიციის საწინააღმდეგოდ დამატებით ფულადი შენატანებთან დაკავშირებით ასევე ამტკიცებენ, რომ ა. ს-მა მიიღო შესაბამისი ფულადი კომპენსაცია ნ. ც-სათვის ფართის მიყიდვის გზით.
ამდენად, პალატამ მიიჩნია, რომ ა. ს-მა, როგორც ა. ს-ის მემკვიდრემ, უნდა მიიღოს 98 კვ.მ საცხოვრებელი ფართის კომპენსაცია. ამხანაგობიდან გასვლის შემთხვევაში, გასული წევრის წილის კომპენსაციის ფაქტი მტკიცების საგანში შემავალი გარემოებაა და აღნიშნული ფაქტობრივი გარემოების მტკიცების ტვირთი ამხანაგობას ეკისრება.
მოცემულ შემთხვევაში, ამხანაგობა „მ-ის“ წევრებს, ნ. გ-სა და ა. ე-ს, ეკისრებოდათ იმ ფაქტობრივი გარემოების დამტკიცების ვალდებულება, რომ ამხანაგობამ ა. ს-ს ან ნაცვლად ა. ს-ისა, ვ. ს-ს გადასცა ა. ს-ის წილი.
აღნიშნული ფაქტობრივი გარემოების დამადასტურებელი მტკიცებულება საქმეში წარმოდგენილი არ არის და უფრო მეტიც, ამხანაგობის წევრებს მითითებული ფაქტი რომც დაედასტურებინათ, არასათანადო კრედიტორის წინაშე ვალდებულების შესრულება არ ათავისუფლებს მოვალეს ვალდებულების შესრულებისაგან, თუ არასათანადო კრედიტორის წინაშე ვალდებულების შესრულების დროისათვის არ არსებობდა სათანადო კრედიტორის თანხმობა.
ამხანაგობა „მ-ის“ დამფუძნებელი წევრები პასუხისმგებელი არიან ამხანაგობის ფინანსურ და ორგანიზაციულ მართვაზე. ამხანაგობის წევრებს შორის პასუხისმგებლობის ფარგლები და წილობრივი მონაწილეობა დადგენილი არ არის.
ამხანაგობა „მ-ის“ სადამფუძნებლო ხელშეკრულება ითვალისწინებს ამხანაგობაში დამფუძნებელი და ჩვეულებრივი წევრების უფლება-მოვალეობებს. აღნიშნული დებულების 3.2 პუნქტის მიხედვით, დამფუძნებელ წევრებს განეკუთვნებიან ამ ხელშეკრულების ხელმომწერი პირები, რომლებიც ამხანაგობის წევრთა მიერ არჩეული არიან ამხანაგობის საინიციატივო ჯგუფში და რომლებიც პასუხისმგებელი არიან ამხანაგობის ორგანიზაციულ-ფინანსურ მართვაზე. მოცემულ შემთხვევაში, საქმეში წარმოდგენილ სადამფუძნებლო ხელშეკრულებას ხელს აწერს 24 წევრი. ამხანაგობა „მ-ის“ სადამფუძნებლო ხელშეკრულებაზე ხელმომწერ პირებს შორის არიან ასევე ჩვეულებრივი წევრებიც. აღნიშნული დასკვნის ფაქტობრივი საფუძველია ამავე დებულების 3.4 პუნქტი, რომლის მიხედვითაც, ჩვეულებრივი წევრები არიან ის პირები, რომლებიც ხელს აწერენ ამ ხელშეკრულებას (დამფუძნებელთა გარდა).
პალატამ მიიჩნია, რომ დამფუძნებელი წევრების რიცხვს განეკუთვნება ის 16 წევრი, რომელთა წინააღმდეგაც ა. ს-მა სარჩელი აღძრა კრების ოქმის ბათილობისა და ამხანაგობის მიერ მიყენებული ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნით. აღნიშნული გამომდინარეობს ა. ს-ის სარჩელის საფუძვლებიდან, სადამფუძნებლო ხელშეკრულებიდან, ა. ე-სა და ნ. გ-ის წარმომადგენლის განმარტებიდან, ასევე გამოთხოვილი 2/8150 საქმის მასალებიდან. მოცემულ შემთხვევაში, აღნიშნულ წევრთაგან წილის კომპენსაციაზე პასუხისმგებელ სუბიექტად ა. ს-მა მხოლოდ ნ. გ-ი და ა. ე-ა დაასახელა.
ნ. გ-სა და ა. ე-ს ა. ს-ის სასარგებლოდ, წილის საკომპენსაციოდ უნდა დაეკისროთ თითოეულს, 4 083 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარის გადახდა.
სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა ა. ს-ის მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულება, მისაღები 1 კვ.მ ფართის ღირებულებასთან მიმართები.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლის მიხედვით, პალატა წარმოდგენილი მტკიცებულების ყოველმხრივი, ობიექტური შეფასების შედეგად მიიჩნევს, რომ გადაწყვეტილების გამოტანის დროისათვის, სადავო საცხოვრებელი ფართის ადგილმდებარეობის გათვალისწინებით, 1 კვ.მ ღირებულება (დასრულებული, ექსპლუატაციაში მიღებული) 1 000 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარია, საშუალოდ, 1650 ლარი. თუმცა, გასათვალისწინებელია ის გარემოება, რომ ა. ს-ს ისევე, როგორც ამხანაგობის დანარჩენ წევრებს, ბინა კარკასულ მდგომარეობაში უნდა მიეღოთ, ამიტომ მისაღები ფართის ღირებულების დადგენისას სასამართლომ იხელმძღვანელა კარკასულ მდგომარეობაში არსებული ფართის ღირებულებით ადგილმდებარეობის შესაბამისად ბაზარზე არსებული ფასების გათვალისწინებით.
შესაბამისად, პალატამ ჭ-ს №5-ში მდებარე 1 კვ.მ საცხოვრებელი ფართის ღირებულებად, საშუალოდ, 1100 ლარი მიიჩნია, რაც ასევე, საშუალოდ 666,66 აშშ დოლარის ეკვივალენტურია. ამდენად, ა. ს-ის მიერ მისაღები ფართის კომპენსაციის ოდენობა 107 800 ლარია, რაც საშუალოდ, 65 333 აშშ დოლარს შეადგენს, ხოლო დამფუძნებელი წევრების რაოდენობის გათვალისწინებით, ნ. გ-ისა და ა. ე-სათვის დასაკისრებელი თანხის ოდენობა თითოეულისათვის 4083 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარია.
სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 938-ე მუხლის მესამე ნაწილით, 373-ე მუხლის პირველი, მეორე ნაწილებით და შესაბამისი მტკიცებულების არარსებობის პირობებში დაადგინა, რომ ამხანაგობა „მ-ს“ წილის კომპენსაცია ა. ს-ისათვის არ გადაუცია. მოპასუხეთა მტკიცებით, წილის კომპენსაცია ვ. ს-მა მიიღო. სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოპასუხეებმა ვერ დაადასტურეს ვ. ს-ის მიერ აღნიშნული წილის მიღების ფაქტი, რომლის დასადასტურებლადაც ისინი 2/8150-06 საქმის მასალებზე აპელირებდნენ. პალატის განმარტებით, სასამართლო რომც დაყრდნობოდა აღნიშნულ საქმის მასალებში ვ. ს-ის განმარტებას იმასთან დაკავშირებით, რომ „ნოტარიუსში მივედით და ც-ს მივყიდე ბინა, ჩამირიცხეს თანხა ბანკში. ერთი ბინა იყო ჩემი, ერთი მამაჩემის და ჩემი დის, გ-ი და ე-ა შეგვპირდნენ, რომ აგვიშენებდნენ, გავიდა სამი წელი, ნებართვებს აკეთებდნენ...”, საქმის მასალებით არ დასტურდება ა. ს-ის თანხმობა მისი წილის ვ. ს-ის მიერ მიღებასთან დაკავშირებით. შესაბამისად, ვ. ს-ის მიერ ა. ს-ის წილის მიღება არ ათავისუფლებს ამხანაგობა „მ-ს“ ა. ს-ის წინაშე წილის კომპენსაციისაგან, ამავე ამხანაგობის მიერ ისეთი მტკიცებულების წარმოდგენის გარეშე, რომლითაც დადასტურდებოდა ა. ს-ის თანხმობა მისი წილის ვ. ს-ის მიერ მიღებასთან დაკავშირებით.
სამოქალაქო კოდექსის 937-ე მუხლის პირველის ნაწილის, 463-ე, 465-ე, 449-ე მუხლის შესაბამისად, პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ ა. ს-ი, ამ ეტაპზე ვალდებულების შესრულებაზე პასუხისმგებელ პირებად არ მიიჩნევს ამხანაგობის დანარჩენ წევრებს, შესაბამისად, დაუშვებელია ა. ე-სა და ნ. გ-ისათვის იმ სოლიდარულად ვალდებული პირების წილის პასუხისმგებლობის დაკისრება, რომლებსაც მოსარჩელე ამ ეტაპზე პასუხისმგებლობისაგან ათავისუფლებს.
სამოქალაქო კოდექსის 473-ე მუხლის შესაბამისად, პალატამ მიიჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში არსებობს კანონით გათვალისწინებული ის შემთხვევა, როდესაც მოვალე დანარჩენ კრედიტორებს პასუხისმგებლობისაგან ათავისუფლებს სამოქალაქო კოდექსის 449-ე მუხლის საფუძველზე.
სასამართლომ ჩათვალა, რომ სასამართლოს მიერ ა. ე-სა და ნ. გ-ისათვის ამხანაგობის იმ წევრების წილი პასუხისმგებლობის დაკისრება, რომელ ამხანაგობის წევრებსაც ა. ს-ი პასუხისმგებელ წევრებად არ მიიჩნევს, უკარგავს ა. ე-სა და ნ. გ-ს რეგრესის წესით მოთხოვნის უფლებას. პალატის განმარტებით, ერთი სოლიდარული მოვალის მიმართ მოთხოვნის წარდგენა, მოთხოვნის საფუძვლიანობის პირობებში, მაშინ წარმოადგენს აღნიშნული პირისათვის ვალდებულების სრულად დაკისრების საფუძველს, როდესაც კრედიტორი დანარჩენ მოვალეებსაც მიიჩნევს კრედიტორად, თუმცა, თავის პროცესუალურ მოწინააღმდეგე მხარედ არ ასახელებს. რაც შეეხება ისეთ ვითარებას, როდესაც მოვალე მხოლოდ ორ სოლიდარულ კრედიტორს მხოლოდ იმის გამო თხოვს ვალდებულების სრულად შესრულებას, რომ დანარჩენებს არ მიიჩნევს ვალდებულებაზე პასუხისმგებელ პირებად, აღნიშნული გულისხმობს, რომ არსებობს სამოქალაქო კოდექსის 449-ე მუხლის წინაპირობები. მითითებული ფაქტობრივი შემადგენლობის არსებობა კი, თავის მხრივ, გამორიცხავს რეგრესის უფლებას, რომელიც შეიძლება გააჩნდეს იმ ორ სოლიდარულ მოვალეს დანარჩენი სოლიდარული მოვალეების მიმართ, რომელთაც კრედიტორი ვალდებულად არ თვლის. ასეთ სამართალურთიერთობაში მხოლოდ ორი სოლიდარულად ვალდებული პირისათვის სრული ვალდებულების შესრულების დაკისრება არათანაბარ მდგომარეობაში ჩააყენებს მათ.
ამდენად, პალატა არ დაეყრდნო სამოქალაქო კოდექსის 467-ე მუხლს. ამასთან, აპელანტ ა. ს-ის უფლებების დაცვის მიზნებისათვის და სამომავლოდ მისი უფლებების დაცვის პერსპექტივის გათვალისწინებით სასამართლომ მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 469-ე მუხლზე და განმარტა, რომ ა. ს-ის მიერ დანარჩენი სოლიდარული მოვალეების მიმართ პოზიციის შეცვლის შემთხვევაში, თუ იგი მიიჩნევს მათ მის წინაშე პასუხისმგებელ პირებად, სარჩელის შეტანა ერთ-ერთი სოლიდარული მოვალის მიმართ კრედიტორს არ ართმევს უფლებას, შეიტანოს სარჩელი დანარჩენ მოვალეთა მიმართაც.
სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ა. ს-მა გაასაჩივრა საკასაციო წესით, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება შემდეგი საფუძვლებით:
სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ემყარება იმას, რომ კასატორმა დანგრეული ბინის სანაცვლოდ მოითხოვა ამხანაგობა „მ-ის“ მიერ აშენებულ სახლში შეპირებული ფართი ან ამ ფართის საფასური.
ამ მოთხოვნით მხარის მამას მართლაც ჰქონდა შეტანილი სარჩელი 2005 წელს, მაგრამ, რადგანაც ამხანაგობასთან ხელშეკრულების არქონის გამო ვერ დაამტკიცა ეს მოთხოვნა, სამივე ინსტანციის სასამართლომ უარი უთხრა სარჩელის დაკმაყოფილებაზე. 2009 წლის ბოლოს კასატორმა მოიპოვა ოფიციალური სამედიცინო დასკვნები მამის ჯანმრთელობის მდგომარეობის შესახებ, რითაც დგინდება, რომ მამამისი 1997 წლიდან გარდაცვალებამდე, ანუ 2007 წლამდე, იყო სრულიად უსინათლო და კრებებზე სიარულიც არ შეეძლო. სააპელაციო სასამართლოს ძველი საქმეების გადასინჯვისას ეს დოკუმენტებიც უნდა გაეთვალისწინებინა.
საქართველოს უზენაესმა სასამართლომ თავისი 2010 წლის 11 მარტის განჩინებაში მიიჩნია, რომ სახლის დანგრევამდე ა.ს-ი წარმოადგენდა ბინისა და შესაბამისი მიწის ნაკვეთის მესაკუთრეს და, სამოქალაქო კოდექსის 938-ე მუხლის თანახმად, მას ამხანაგობისაგან შეეძლო, მოეთხოვა იმ ქონების კომპენსაცია, რომელსაც ის დანგრევამდე ფლობდა. კასატორმა, როგორც განსვენებული მამამისის სამართალმემკივდრემ, წარმოდგენილი სარჩელით მოითხოვა ამ ქონების შესაბამისი კომპენსაცია. არც ამჟამინდელ და არც შემდგომ წერილობით თუ ზეპირ განცხადებებში მას არ მოუთხოვია რაიმე შეპირებული ფართი ან მისი საფასური.
სააპელაციო სასამართლომ გადაწყვეტილებით ფაქტობრივად გააუქმა სამივე ინსტანციის სასამართლოს წინა გადაწყვეტილება და დაადგინა, რომ კასატორის მამას ეკუთვნოდა ახალაშენებულ სახლში 98 კვ.მ კარკასი. სასარჩელო მოთხოვნა რომ მართლაც ფართი ან მისი საფასური ყოფილიყო, გაურკვეველია, რის საფუძველზე დაადგინა სასამართლომ რომ მხარის მამას 53 კვ.მ ბინისა და შესაბამისი მიწის ნაკვეთის სანაცვლოდ ეკუვნოდა 98 კვ.მ კარკასი მაშინ, როდესაც ნ.გ-მა 17 კვ.მ ბინის სანაცვლოდ, რომელსაც არავითარი დამხმარე სათავსი არ გააჩნდა, უფასოდ მიიღო 240 კვ.მ გარემონტებული ბინა, 100 კვ.მ ოფისი, რომელიც 2006 წელს გაასხვისა, მაღაზია და ორი ავტოფარეხი, ა.ე-მ კი – 240 კვ.მ ბინა რემონტით და ორი ავტოფარეხით.
ასევე არ ირკვევა, რის საფუძველზე დაადგინა სააპელაციო სასამართლომ, რომ ამ სახლში 1 კვ.მ-ის ღირებულებაა 660 აშშ დოლარი მაშინ, როდესაც კასატორის მიერ წარმოდგენილია 2005 წლის ივლისში აღებული აუდიტის დასკვნა, რომ იმ დროისათვის მშენებარე სახლში 1 კვ.მ ღირდა 3000 ლარი, ანუ მაშინდელი კურსით 2000 აშშ დოლარი. სამწუხაროდ აუდიტის დასკვნა საქმეს არ დაერთო და დარჩა მხოლოდ განცხადება აუდიტის დასკვნის წარმოდგენის შესახებ. საჭიროების შემთხვევაში მხარემ მზადყოფნა გამოთქვა, ხელმეორედ წარმოედგინა აუდიტის დასკვნა.
მოსარჩელემ ა.ე-ა და ნ.გ-ი სოლიდარულად პასუხისმგებელ პირებად მიიჩნია, რადგან ისინი თავიდანვე მონაწილეობდნენ სადავო სახლის გარშემო მიმდინარე პროცესებში, ამხანაგობის ყველა წევრის სახელით აწარმოებდნენ მასთან მოლაპარაკებას და უფასოდ მიიღეს დიდი ფართი სახლში. ისინი, როგორც სოლიდარულად პასუხისმგებელი პირები იქნებოდნენ მოპასუხეები, ხოლო სასამართლო პროცესის დამთავრების შემდეგ ამხანაგობის დანარჩენ წევრებთან თვითონ გაარკვევდნენ ურთიერთობას.
სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების მიხედვით ა.ე-სა და ნ.გ-ს მოეხსნათ ამხანაგობის სოლიდარულად მოვალე წევრების სტატუსი და დანარჩენი ამხანაგობის წევრების ვალდებულების საკითხის გარკვევა თავისთავად კასატორს დაეკისრა.
2009 წლის შემდეგ ყველა ინსტანციის სასამართლოს შემადგენლობა აღნიშნავს, რომ კასატორის ოჯახს არაფერი არ მიუღია დანგრეული ბინისა და შესაბამისი მიწის სანაცვლოდ. ვერც ერთმა სასამართლომ ვერ განმარტა, თუ მხარემ მოთხოვნის ადრესატები არასწორად აირჩია, რომელი წლის მდგომარეობით შექმნილ ამხანაგობას ან თუნდაც რომელ სოლიდარულად პასუხისმგებელ პირებს უნდა მოეთხოვოს კომპენსაცია.
სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებაზე სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში საკასაციო საჩივარი შეიტანეს ნ. გ-მა და ა. ე-მაც, მოითხოვეს ამ ნაწილში მისი გაუქმება და საქმის დაბრუნდება იმავე სასამართლოსათვის ხელახლა განსახილველად შემდეგი მოტივებით:
სასამართლომ სამოქალაქო კოდექსის 938-ე მუხლის მესამე ნაწილის დეფინიცია გადმოსცა მხოლოდ ნაწილობრივ, თუმცა გაუგებარია, რომელი ფაქტობრივი გარემოების შესაფასებლად გამოიყენა იგი. თუკი გავითვალისწინებთ, რომ შემდგომ სასამართლო მსჯელობს სამოქალაქო კოდექსის 373-ე მუხლით, არ ირკვევა საერთოდ რა კავშირშია და საიდან ამტკიცებს სასამართლო, რომ წილის კომპენსაციაზე იყო საუბარი. კასატორები უთითებდნენ, რომ ამხანაგობა „მ-ისაგან“ ს-ების ოჯახს მიღებული აქვს ბინა, რომელიც ვ. ს-მა საჯარო რეესტრის ამონაწერით მიიღო და 100 კვ.მ-ის ღირებულება. კასატორებს არ გამოუთქვამთ აზრი, რომ ა.ს-მა ამხანაგობიდან გადასვლისას მიიღო წილის კომპენსაცია, რომელიც ვ. ს-ს გადასცა ამხანაგობამ მამისათვის გადასაცემად. მხარისათვის უცნობია თუ რაზე დაყრდნობით აკეთებს ასეთ შეფასებას სასამართლო. შესაბამისად, ასეთი მსჯელობა საერთოდ დაუსაბუთებელია, მით უმეტეს ისეთ ვითარებაში, როდესაც ვ. ს-ი თავად არის ა. ს-ის მემკვიდრე, მან თავისი წილი სამკვიდრო უფლება დაუთმო ა. ს-ს. ამდენად, თუკი სასამართლომ დაადგინა, რომ ვ. ს-მა მიიღო მამის სიცოცხლეში კომპენსაცია, ხოლო დავა გამომდინარეობს მისი გარდაცვალების შემდგომ და იმ ვითარებაში, როდესაც ა.და ვ. ს-ები, სამოქალაქო კოდექსის 1421-ე მუხლის მე-4 ნაწილს შესაბამისად, არიან მამის მემკვიდრეები, პალატას უნდა შეეფასებინა ის ფაქტი, რომ თავად ვ. ს-ი არის ა.ს-ის მემკივდრე, რომელმაც მიიღო მამის მემკვიდრეობა და გადასცა ა. ს-ს. გაურკვეველია, რეალურად რა სამართლებრივად ურთიერთობა არსებობდა.
აღსანიშნავია, რომ სამოქალაქო კოდექსის 937-ე, 463-ე, 465-ე, 473-ე მუხლებზე პალატა მსჯელობს იმ გარემოებიდან გამომდინარე, რომ ამხანაგობასა და ა. ს-ს შორის არსებობდა ვალდებულება და ის სოლიდარულ ვალდებულ პირებად მიიჩნევს მთელ ამხანაგობას, ა. ე-სა და ნ. გ-ს აკისრებს თავის წილ პასუხისმგებლობას. მითითებული მსჯელობა სამართლებრივად გაუმართავი და დაუსაბუთებელია. სამოქალაქო კოდექსის 937-ე, 963-ე, 465-ე, 473-ე მუხლებზე მითითებისას უნდა არსებობდეს მონაწილეთა შორის ხელშეკრულება. სასამართლომ დაადგინა, რომ ა. ს-ის მიმართ ამხანაგობა „მ-ს“ გააჩნდა ვალდებულება, თუმცა არ გაურკვევია თავად ა. ს-ს გააჩნდა თუ არა ვალდებულება ამხანაგობა „მ-ს“ მიმართ და ის შესრულებული ჰქონდა თუ არა. ამდენად, თავად ამხანაგობა „მ-ა“ ჩამოყალიბდა ქ.თბილისის მუნიციპალიტეტის კაბინეტის 1995 წლის 10 აგვისტოს №18.14.763 დადგენილებით, რომელმაც განსაზღვრა, რომ სახელმწიფოს კუთვნილებაში მყოფ მიწის ნაკვეთზე შესაძლებელი იყო ჭ-ს ქ.№5-ში მცხოვრები ოჯახების ავარიული სახლების დანგრევის შემდეგ გამონთავისუფლებული ტერიტორიის ინდივიდუალურ მენაშენეთა ამხანაგური საცხოვრებელი სახლის აშენება.
აღნიშნული დადგენილია №2/8150-06 გადაწყვეტილებით. ამავე გადაწყვეტილებით ირკვევა, რომ ა.ს-ს, როგორც ცალკე სუბიექტს, მიწის ნაკვეთი არ მიუღია საკუთრებაში. ა. ს-მა თავისი უფლება – აეშენებინა თავისივე ხარჯებით საცხოვრებელი ბინა, დაუთმო ამხანაგობა „მ-ს“ თანახმად სამოქალაქო კოდექსის 198-ე მუხლის პირველი ნაწილისა. შესაბამისად, ა. ს-ის მიერ მოთხოვნის ცვლილებების მიუხედავად, მას ა.ს-ს ბინის აშენების უფლება დათმობილი ჰქონდა ამხანაგობისათვის, რისთვისაც რაიმე ტიპის საზღაური მას არ მოუთხოვია. თავის მხრივ, სასამართლოს 2007 წლის 9 ოქტომბრის №2/8150-06 გადაწყვეტილება შესულია კანონიერ ძალაში და მას სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 106-ე მუხლის „ბ“ პუნქტის საფუძველზე გააჩნია პრეიუდიციული ძალა. გაუგებარია, რა საფუძვლით უნდა ემტკიცებინა მოპასუხეებს, რომ კომპენსაცია მიეცა ს-ების ოჯახს.
სასამართლოს არ შეუფასებია ერთობლივი საქმიანობის ამხანაგობა „მე-ის“ სადამფუძნებლო ხელშეკრულების მე-12 მუხლი, სადაც მითითებულია, რომ 12.4 პუნქტის შესაბამისად, გამსვლელ წევრს უბრუნდება მის მიერ უკვე გადახდილი შენატანები, იმ ხარჯების გამოკლებით, რაც აუცილებელია გასვლის რეგისტრაციისათვის. შესაბამისად, აღნიშნულის საპირისპირო ნებისმიერი მსჯელობა მცდარია. ვინაიდან ამხანაგობა „მ-ა“ შექმნილია 1995 წლის 10 აგვისტოს №18.14.763 გადაწყვეტილებით, მასზე უნდა გავრცელდეს ქ.თბილისის მუნიციპალიტეტის კაბინეტის №14.03.93 დადგენილება, რომელიც მიღებულ იქნა 1993 წლის 9 ივლისს და „ქ.თბილისში ინდივიდუალური მენაშენეების ამხანაგობების მიერ საცხოვრებელი სახლების მშენებლობის შესახებ“ დებულების მე-12 პუნქტი. სასამართლომ არ გაითვალისწინა, რომ ა.ს-ს შენატანი მიწის სახით არ განუხორციელებია, არ არსებობს მტკიცებულება, რომ მისი კუთვნილი 53 კვ.მ ბინის საფასური შეტანილი იყო სამშენებლო ხარჯთაღრიცხვაში, ასევე ა. ს-ი უთითებს, რომ მამამისს თანხა ამხანაგობაში არ შეუტანია. ამდენად, დაუსაბუთებელია სასამართლოს მიერ წილის კომპენსაციის დაკისრება. გადაწყვეტილება ემყარება მხოლოდ ა. ს-ის მითითებას, რომ ნ. გ-ი და ა. ე-ა შეპირდნენ ს-ების ოჯახს 320 კვ.მ-ს გადაცემას, ასეთი ხელშეკრულება კი არ არსებობს. უფრო მეტიც, თავად ა. ს-მა დააზუსტა მოთხოვნა 2010 წლის 26 ივლისის სხდომაზე და განმარტა, რომ ის ითხოვდა 789 000 ლარს ორი ფიზიკური პირისაგან 90-იან წლებში მამამისის ა. ს-ის მიმართ მათი ზეპირი დანაპირებისა და ზეპირი გარიგების საფუძველზე, რომ ისინი გადასცემდნენ ა.ს-ს 320 კვ.მ ბინას. ვინაიდან ბინა არ გადასცეს, მან მოითხოვა 53 კვ.მ-ისა და 210 კვ.მ მიწის ნაკვეთის საფასური, რაც შეადგენს 789 000 ლარს.
ა. ს-ს „ამხანაგობა“ მოთხოვნის დაზუსტების დროს არსად უხსენებია, თუმცა პალატა მსჯელობს ამხანაგობიდან წილის კომპენსაციაზე, რაც სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 248-ე მუხლის დარღვევაა და სასამართლომ ა. ს-ს მიაკუთვნა ის, რაც მას არ მოუთხოვია. ა.ს-სა და მოპასუხეებს შორის არ დადებულა ნარდობის ხელშეკრულება, რომლის მიხედვითაც უნდა დაშენებულიყო სამსართულიანი სახლი. აქვეა საპირისპირო მსჯელობა, რომ 580 კვ.მ მიწის ნაკვეთი გადაეცა არა ა. ე-ს და ნ. გ-ს, არამედ ამხანაგობა „მ-ს“.
სასამართლოს არ შეუფასებია ის ფაქტი, რომ ა. ე-ა ამხანაგობაში გაწევრიანდა 2003 წლის 6 აგვისტოს ანუ მაშინ, როდესაც ა. ს-ი გავიდა ამხანაგობიდან. შესაბამისად, არ ირკვევა რომელი ვალდებულებიდან გამომდინარე და რომელი ამხანაგობიდან აკისრებს სასამართლო კომპენსაციას პირს, რომელიც ა. ს-ის გასვლამდე არ ყოფილა ამხანაგობის წევრი. საქმე იმაშია, რომ ა. ს-ი თავად ვერ გარკვეულა რა სტატუსით და ვისგან ელის თანხას. სასამართლომ დაარღვია შეჯიბრებითობის პრინციპი და კასატორს არასწორად დააკისრა მტკიცების ტვირთი.
სასამართლომ მსჯელობის მიღმა დატოვა ფაქტობრივი გარემოებანი, რომელიც უკვე დადგენილია ერთ სამოქალაქო საქმეზე და აქვს პრეიუდიციის ძალა, აღნიშნული მნიშვნელოვანი დარღვევაა და ეწინააღმდეგება სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლის იმპერატიულ დანაწესს.
ამასთან, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან და, ამდენად, არსებობს საკასაციო საჩივრის დაშვების სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილით დადგენილი წანამძღვრები.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 31 მაისის განჩინებით – ა. ს-ის, ხოლო 2102 წლის 26 ივნისის განჩინებით ნ. გ-ისა და ა. ე-ს საკასაციო საჩივრები მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად. ა. ს-ი სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან გათავისუფლდა.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა ა. ს-ის, ნ. გ-ისა და ა. ე-ს საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ ისინი დაუშვებლად უნდა იქნენ მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის მიხედვით, საკასაციო საჩივარი სხვა ქონებრივ და არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგებზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.
ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი მითითებული საფუძვლით.
საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით.
ამასთან, საკასაციო საჩივრების განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.
ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას მოცემული საკასაციო საჩივრები, რის გამოც კასატორებს უარი უნდა ეთქვას საკასაციო საჩივრების განხილვაზე.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორებს – ნ. გ-სა და ა. ე-ს უნდა დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით ა. ე-ს მიერ 2012 წლის 18 ივნისს გადახდილი 325-325 ლარის, სულ – 650 ლარის 70% – 455 ლარი.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
ა. ს-ის, ნ. გ-ისა და ა. ე-ს საკასაციო საჩივრები დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.
კასატორ ნ. გ-ისა (პირადი №...) და ა. ე-ს (პირადი №...) საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს საერთო სასამართლოების დეპარტამენტის საგირავნო-სადეპოზიტო ანგარიშიდან დაუბრუნდეთ (სს ბანკი „რესპუბლიკა“ ბანკის BIC კოდი: REPLGE22, მიმღების IBAN ანგარიშის № GE79 BR00 0000 0033 0500 01) 2012 წლის 18 ივნისის №1 სალაროს შემოსავლის ორდერებით ა. ე-ს მიერ სულ გადახდილი 650 ლარის 70% – 455 ლარი.
საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.
