საქმე №ას-848-796-2012 12 ივლისი, 2012 წელი
ქ. თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
მაია სულხანიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)
ვასილ როინიშვილი, თეიმურაზ თოდრია
საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე
კასატორები – ს. ხ-ე (მოპასუხე, შეგებებული სარჩელის ავტორი)
მოწინააღმდეგე მხარე – თ. ნ-ი, გ. ჩ-ა, ი. ლ-ე, ჟ. მ-ი (მოსარჩელეები, შეგებებულ სარჩელზე – მოპასუხეები)
გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 4 აპრილის გადაწყვეტილება
კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება
დავის საგანი – უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვა
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
ჟ. მ-მა, ი. ლო-მ, თ. ნ-მა და გ. ჩ-მ სარჩელი აღძრეს სასამართლოში ს. ხ-ის მიმართ და მოითხოვეს მოპასუხის უკანონო მფლობელობიდან ქ. თბილისში, თ-ის №3 შესახვევში მდებარე 41.66 კვ.მ ბინის გამოთხოვა.
მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და შეგებებული სარჩელით მიმართა სასამართლოს მოსარჩელეთათვის 800 ლარის დაკისრების შესახებ.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 27 დეკემბრის გადაწყვეტილებით არც ერთი მოთხოვნა არ დაკმაყოფილდა, რაც ი. ლ-მ, თ. ნ-მა და გ. ჩ-მ გაასაჩივრეს სააპელაციო წესით.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 4 აპრილის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება გაუქმდა და ი. ლ-ის, თ. ნ-ისა და გ. ჩ-ს სარჩელი დაკმაყოფილდა, მოპასუხე ს. ხ-ის მფლობელობიდან გამოთხოვილ იქნეს ქ.თბილისში, თ-ის №3 შესახვევში მდებარე უძრავი ქონებიდან (საკადასტრო კოდი ...) 41.66 კვ.მ და გადაეცა მესაკუთრეებს (მოსარჩელეებს) გ. ჩ-ს, ი. ლ-ს, თ. ნ-ს შემდეგ გარემოებათა გამო:
სასამართლომ დაადგინა, რომ საჯარო რეესტრის 2011 წლის 25 მაისის ამონაწერით, ჟ. მ-ი, ი. ლ-ე, თ. ნ-ი, გ. ჩ-ა ამჟამად წარმოადგენენ სადავო უძრავი ქონების – შენობა-ნაგებობის საერთო სასარგებლო ფართიდან 41.66 კვ.მ-ის მესაკუთრეებს. უფრო ადრე აღნიშნული უძრავი ქონება ეკუთვნოდა ს. ხ-ს, ხოლო მოსარჩელეები იყვნენ ამ ქონების იპოთეკარები.
სადავო ბინას ამჟამად ფლობს მოპასუხე ს. ხ-ე. მისი განმარტებით ირკვევა, რომ აღნიშნულ ბინის ფლობისა და სარგებლობის უფლებით იგი სარგებლობდა ბინის ყოფილი მესაკუთრე ს. ხ-ის ნებართვით. ახალ მესაკუთრეებზე (იპოთეკარებზე) ბინის საკუთრების უფლებით გადასვლის შემდგომ ს. ხ-ე გააფრთხილეს ბინის გათავისუფლების აუცილებლობის შესახებ. მოგვიანებით კი, ახალი მესაკუთრეებისაგან თანხმობა მიიღო ქირის სახით 200 ლარის გადახდის პირობით ბინაში დარჩენის თაობაზე. 2010 წლის 24 თებერვლიდან 24 ივნისამდე ს. ხ-ე ყოველთვიურად უხდიდა აპელანტებს ქირის სახით 200 ლარს.
ამდენად, სასამართლომ დაადგინა, რომ 2010 წლის 24 ივნისის შემდგომ ს. ხ-მ შეწყვიტა სადავო ბინის სარგებლობისათვის შეთანხმებული ქირის გადახდა.
სამოქალაქო კოდექსის 531-ე მუხლის თანახმად, საქმის მასალებით დგინდება, რომ ფაქტობრივად მხარეები ქირავნობიდან წარმოშობილ სამართლებრივ ურთიერთობებში იმყოფებიდნენ ერთმანეთთან და 2010 წლის 24 თებერვლიდან 24 ივნისამდე მოსარჩელე ყოველთვიურად უხდიდა ბინის მესაკუთრეებს (აპელანტებს) ქირას – 200 ლარს.
ასევე დგინდება, რომ მესაკუთრეების (აპელანტები) მხრიდან შეწყდა ქირავნობის ხელშეკრულება ს. ხ-ის მიერ ქირის გადაუხდელობის გამო. აღნიშნული საფუძვლით ქირავნობის ურთიერთობის შეწყვეტა გათვალისწინებულია საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 558-ე მუხლით. კონკრეტულ შემთხვევაში, მხარეთა მიერ ქირავნობის ვადა თავიდანვე განსაზღვრული არ ყოფილა და ს. ხ-ის მფლობელობასა და სარგებლობაში მხოლოდ იმ პირობით დარჩა სადავო ბინა, რომ იგი ყოველთვიურად გადაიხდიდა მხარეთა შორის შეთანხმებულ თანხას, ამიტომ საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 559-ე მუხლის მესამე ნაწილით მინიჭებული უფლებამოსილების ფარგლებში ქირავნობის საგნის მესაკუთრეს სრული უფლება ჰქონდა, ცალმხრივად შეეწყვიტა მოპასუხესთან არსებული ქირავნობის ფაქტობრივი ურთიერთობა ქირის გადაუხდელობის საფუძველზე მითითებით.
ზემოთ აღნიშნული მსჯელობიდან გამომდინარე პალატამ მიიჩნია, რომ მოსარჩელეთა მოთხოვნა ს. ხ-ის მფლობელობაში არსებული ქირავნობის საგნის მათთვის დაბრუნების თაობაზე საფუძვლიანია, ვინაიდან მხარეთა შორის არსებული ურთიერთობა შეწყვეტილია ქირის გადაუხდელობის გამო, შესაბამისად, ს. ხ-ე მოვალეა, დააბრუნოს მის ფლობელობაში არსებული ნივთი, რაც გამომდინარეობს სამოქალაქო კოდექსის 564-ე მუხლით გათვალისწინებული დამქირავებლის ვალდებულებიდან.
სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ს. ხ-მ გაასაჩივრა საკასაციო წესით, მოითხოვა მისი გაუქმება და პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების ძალაში დატოვება შემდეგი საფუძვლებით:
სასამართლომ არასწორად გამოიყენა სამოქალაქო კოდექსის 558-ე და 561-ე მუხლები. მოსარჩეელები 2011 წლის 25 მაისიდან გახდნენ სადავო ბინის მესაკუთრენი და ქირის მოთხოვნის უფლებაც სწორედ ამ მომენტიდან წარმოეშვათ. კასატორმა სამი თვის ქირა გადაიხადა, რაც პალატამ უკანონოდ არ გაიზიარა.
სააპელაციო პალატამ არასწორად განმარტა სამოქალაქო კოდექსის 170-ე და 172-ე მუხლები, ვინიადან მოსარჩელეებმა თავისი უფლება ბოროტად გამოიყენეს და აღნიშნულით შელახეს კასატორის, როგორც მესამე პირის უფლებები.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 15 ივნისის განჩინებით ს. ხ-ის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა ს. ხ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის მიხედვით, საკასაციო საჩივარი სხვა ქონებრივ და არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგებზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.
ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი მითითებული საფუძვლით.
საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით.
ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.
ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას მოცემული საკასაციო საჩივარი, რის გამოც კასატორს უარი უნდა ეთქვას საკასაციო საჩივრის განხილვაზე.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორ ს. ხ-ს უნდა დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით მის მიერ 2012 წლის 13 ივნისს გადახდილი 300 ლარის 70% – 210 ლარი.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
ს. ხ-ის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.
კასატორ ს. ხ-ს (პირადი №...) საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს საერთო სასამართლოების დეპარტამენტის საგირავნო-სადეპოზიტო ანგარიშიდან დაუბრუნდეს (სს ბანკი „რესპუბლიკა“ ბანკის BIC კოდი: REPLGE22, მიმღების IBAN ანგარიშის № GE79 BR00 0000 0033 0500 01) 2012 წლის 13 ივნისს №5233342 სალაროს შემოსავლის ორდერით გადახდილი 300 ლარის 70% – 210 ლარი.
საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.
