საქმე №ას-883-829-2012 19 ივლისი, 2012 წელი
ქ. თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
მაია სულხანიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)
ვასილ როინიშვილი, თეიმურაზ თოდრია
საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე
კასატორი – ვ. ა-ა (მოსარჩელე)
მოწინააღმდეგე მხარე – კ. ა-ი, ფ-ს კ-ი, ნ. კ-ი (მოპასუხე)
გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 11 აპრილის განჩინება
კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება
დავის საგანი – ზიანის ანაზღაურება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
ვ. ა-მ სარჩელი აღძრა სასამართლოში კ. ა-ის, ფ. კ-ისა და ნ-ს კ-ის მიმართ ზიანის – 32047 ლარის ანაზღაურების შესახებ.
მოპასუხეებმა სარჩელი არ ცნეს.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2012 წლის 30 იანვრის გადაწყვეტილებით სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც მოსარჩელემ გაასაჩივრა სააპელაციო წესით.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 11 აპრილის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, ხოლო გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად შემდეგ გარემოებათა გამო:
სასამართლომ დაადგინა, რომ კ. ა-ს, ფ. კ-სა და ნ. კ-ს 2008 წლის 11 იანვრიდან საკუთრებაში ერიცხებათ არასასოფლო სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთი დაზუსტებული ფართობით 6000 კვ.მ ქალაქ თბილისში, დ. დ-ის ასახვევსა და ფ-ის ქუჩის მიმდებარედ.
უფრო ადრე აღნიშნული მიწის ნაკვეთის მესაკუთრეს წარმოადგენდა შპს „ჯ-ი“ სანოტარო წესით 2006 წლის 28 აპრილს დამოწმებული ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე.
სააპელაციო პალატამ ყურადღება გაამახვილა სარჩელის დაკმაყოფილების საფუძვლად აპელანტის მიერ მითითებულ გარემოებაზე, რომ ვ. ა-ა აღნიშნული მიწის ნაკვეთს 1992 წლიდან ამუშავებდა და მასზე გაშენებული ნარგავების განადგურების შედეგად მიყენებული ზიანის ანაზღაურებაზე პასუხისმგებლობა უნდა დაკისრებოდათ მოპასუხეებს. სარჩელის მითითებული საფუძვლიდან გამომდინარე, პალატამ მიიჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში გამოყენებულ უნდა იქნეს სამოქალაქო კოდექსის 992-ე მუხლი, რომელიც ადგენს არასახელშეკრულებო ურთიერთობიდან წარმოშობილი პასუხისმგებლობის დაკისრების იმგვარ საფუძველს, როგორიცაა დელიქტით მიყენებული ზიანი.
აღნიშნული ნორმის მიზნიდან გამომდინარე, იმისათვის, რომ წარმოიშვას ზიანის ანაზღაურების მოვალეობა, მოცემული უნდა იყოს ზიანის მიყენებისათვის პასუხისმგებლობის დაკისრების წინაპირობები, კერძოდ, პირს ზიანის ანაზღაურება დაეკისრება, თუ არსებობს ზიანი (შედეგი), ზიანი მიყენებულია მართლსაწინააღმდეგო მოქმედებით, მართლსაწინააღმდეგო მოქმედებასა და დამდგარ ზიანს შორის არსებობს მიზეზობრივი კავშირი და ზიანის მიმყენებელს მიუძღვის ბრალი. ამ პირობების ერთობლიობა წარმოადგენს იურიდიულ შემადგენლობას და თუნდაც ერთ-ერთი მათგანის არარსებობა გამორიცხავს ზიანის მიყენებისათვის პასუხისმგებლობის დაკისრების შესაძლებლობას. ნორმის შემადგენლობის არსებობის მტკიცების ტვირთი ეკისრება მოსარჩელეს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლით დადგენილი მხარეთა შორის მტკიცების ტვირთის განაწილების პრინციპიდან გამომდინარე.
კონკრეტულ შემთხვევაში, როგორც ზემოთ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებებით ირკვევა, ქალაქ თბილისში, დ. დ-ის ასახვევსა და ფ-ის ქუჩის მიმდებარედ მდებარე არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთი 6000 კვ.მ დაზუსტებული ფართობით არ წარმოადგენს მოსარჩელე ვ. ა-ს საკუთრებას.
საქმის მასალებით ვერ დგინდება მოსარჩელის მიერ მითითებული მიწის ნაკვეთზე მოპასუხეების მართლსაწინააღმდეგო ქმედებით – ნარგავების განადგურებით მოსარჩელისათვის ზიანის მიყენების ფაქტი, რაც აუცილებელ წინაპირობას წარმოადგენს დელიქტით მიყენებული ზიანის ანაზღაურების შესახებ მოთხოვნის დასაკმაყოფილებლად.
ზემოაღნიშნული მსჯელობიდან გამომდინარე, პალატამ მიიჩნია, რომ მოსარჩელემ ვერ უზრუნველყო მისი მტკიცების ტვირთში შემავალი ფაქტობრივი გარემოებების დადასტურება. განსახილველ შემთხვევაში, მხოლოდ მხარის ვარაუდზე აგებული ახსნა-განმარტება, რომელიც არ არის გამყარებული სამოქალაქო საპროცესო კოდექსით გათვალისწინებული სათანადო მტკიცებულებებით, მოსარჩელის მოთხოვნის დაკმაყოფილებას საფუძვლად ვერ დაედება.
პალატამ მიუთითა, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლის მეორე ნაწილზე, სრულად და ობიექტურად შეისწავლა საქმის მასალები, ფაქტობრივი გარემოებები და მიიჩნია, რომ მოსარჩელეს მისთვის ზიანის მიყენების დამადასტურებელი სარწმუნო მტკიცებულება სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის დაცვით არ წარუდგენია. ამდენად, დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების შეფასების საფუძველზე ზიანის მიყენებისათვის პასუხისმგებლობის დაკისრების წინაპირობები არ არსებობს.
სააპელაციო სასამართლოს განჩინება ვ. ა-მ გაასაჩივრა საკასაციო წესით, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება შემდეგი საფუძვლებით:
სასამართლომ საქმე განიხილა ტენდენციურად და არ მისცა შესაძლებლობა კასატორს, სხდომაზე დაეკითხა მოწმეები. ვ.ა-მ სათანადო მტკიცებულებებით დაადასტურა თავისი სასარჩელო მოთხოვნის დასაბუთებულობა, რაც სასამართლომ უკანონოდ არ გაიზიარა.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 14 ივნისის განჩინებით ვ. ა-ს საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად. ამავე განჩინებით კასატორი სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან გათავისუფლდა.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა ვ. ა-ს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის მიხედვით, საკასაციო საჩივარი სხვა ქონებრივ და არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგებზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.
ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი მითითებული საფუძვლით.
საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით.
ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.
ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას მოცემული საკასაციო საჩივარი, რის გამოც კასატორს უარი უნდა ეთქვას საკასაციო საჩივრის განხილვაზე.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
ვ. ა-ს საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.
საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.
