საქმე №ას-974-915-2012 20 აგვისტო, 2012 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ბესარიონ ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

მოსამართლეები:

ნუგზარ სხირტლაძე, ლევან მურუსიძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორები – ნ. ო-ი, ს. გ-ე (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე – ამხანაგობა „წ. გ. 39-ის“ თავმჯდომარე - ჯ. ვ-ი, დამფუძნებელი წევრები: ა. შ-ი, თ. ვ-ი, ნ. დ-ე, დ. კ-ე, პ. ე-ე, ყოფილი თავმჯდომარე - ზ. ს-ე (მოპასუხე)

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 1 მაისის გადაწყვეტილება

კასატორების მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება

დავის საგანი – ხელშეკრულებიდან გასვლა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ნ. ო-მა და ს. გ-მ სარჩელი აღძრეს სასამართლოში ამხანაგობა „წ. გ. 39-ის“ დამფუძნებელი წევრების: ჯ. ვ-ის, ა. შ-ის, თ. ვ-ის, ზ. ს-ის, ნ. დ-ის, დ. კ-ისა და პ. ე-ის მიმართ ხელშეკრულებიდან გასვლისა და ნ.ო-ის სასარგებლოდ 54 000 აშშ დოლარის, ხოლო ს.გ-ის სასარგებლოდ - 30 000 აშშ დოლარის დაკისრების მოთხოვნით შემდეგ გარემოებათა გამო:

2007 წლის 12 დეკემბერს ნ. ო-სა და ინდივიდუალურ ბინათმშენებლობის ამხანაგობა „წ. გ. 39-ს“ შორის გაფორმდა ხელშეკრულება, რომლის საფუძველზეც ნ. ო-ი ხდებოდა ამხანაგობის წევრი და იღებდა ვალდებულებას, უზრუნველეყო მშენებლობა 54 600 აშშ დოლარის ღირებულების საშენი მასალით. თავის მხრივ, ამხანაგობა იღებდა ვალდებულებას, ნ. ო-ისათვის გადაეცა 84 კვ.მ საცხოვრებელი ფართი მდებარე ქ.თბილისში, წ. გ-ის 39-ში, პირველი სადარბაზოს მე-3 სართულზე. ხელშეკრულება ძალაში შევიდა მისი ხელმოწერის მომენტიდან. 2008 წლის 30 იანვარს მხარეთა შორის შედგა მიღება-ჩაბარების აქტი ნ. ო-ის მიერ ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულების შესრულების თაობაზე. 2009 წლის 16 ოქტომბრის კრების ოქმით ამხანაგობის წევრებმა შეიტანეს ცვლილება და ქ.თბილისში, წ. გ-ის №39-ში მდებარე საცხოვრებელი სახლის მესაკუთრედ დააფიქსირეს ნ. ო-ი. ამხანაგობამ არ შეასრულა ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულებები, რადგანაც ხელშეკრულებით განსაზღვრული ნ. ო-ისათვის გადასაცემი ფართი გაასხვისა და დატვირთა იპოთეკით. რაც შეეხება ს. გ-ს, 2009 წლის 14 ივლისს მას და ინდივიდუალური ბინათმშენებლობის ამხანაგობა „წ. გ. 39-ს“ შორის გაფორმდა ხელშეკრულება, რომლის საფუძველზეც მოსარჩელემ იკისრა ვალდებულება, გადაეხადა ამხანაგობისათვის 30 000 აშშ დოლარი, ხოლო ამხანაგობა „წ. გ. 39-ს“ უნდა გადაეცა ს. გ-ისათვის 75 კვ.მ საცხოვრებელი ბინა, მდებარე ქ.თბილისში, წ. გ-ის №39-ში, მე-7 სართულზე. ს. გ-მ მის მიერ ნაკისრი ვალდებულებები შეასრულა ჯეროვნად, თუმცა ამხანაგობას საპასუხო შესრულება არ განუხორციელებია.

მოპასუხეებმა სარჩელი არ ცნეს და მოითხოვეს მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი დასაბუთებით:

არასწორია ნ. ო-ის მოსაზრება, რომ ამხანაგობის ვალებისათვის დამფუძნებლები პასუხს აგებენ სოლიდარულად, ესე იგი მისთვის იმთავითვე იყო ცნობილი 2006 წლის 1 მარტის ხელშეკრულების თაობაზე, რასაც ასევე ადასტურებს 2007 წლის 12 დეკემბრის კრების ოქმი. აღნიშნული, ცხადყოფს, რომ ნ. ო-ი მიღებულ იქნა ამხანაგობაში ჩვეულებრივ წევრად. 2007 წლის 12 დეკემბრის ხელშეკრულებით, მან იკისრა ვალდებულება მშენებლობის პერიოდში უზრუნველეყო მშენებლობა 54 000 აშშ დოლარის საშენი მასალით. მოსარჩელის მიერ არ არის წარმოდგენილი მტკიცებულება შესაბამისი ღირებულების საშენი მასალებით მშენებლობის უზრუნველყოფის თაობაზე, მით უფრო რომ 2008 წლის 30 იანვრის მიღება-ჩაბარების აქტი მათთვის უცნობია. ერთობლივი საქმიანობის ხელშეკრულების 7.4 მუხლის შესაბამისად, ამხანაგობას არ მიუღია გადაწყვეტილება მოსარჩელის მიერ სამშენებლო მასალით უზრუნველყოფის ნაცვლად თანხის მიღების შესახებ. საქმის მასალებით არ დასტურდება ნ. ო-ის მიერ შენატანის განხორცილების ფაქტი, რაც სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის საფუძველს წარმოადგენს. 2007 წლის 12 დეკემბრის კრების ოქმის დადგენილებით ნაწილში მითითებულია, რომ ხელშეკრულებით განსაზღვრული ვალდებულებების შესრულების შემდეგ ნ. ო-ს გამოეყოფა ამხანაგობის საკუთრებიდან მითითებული უძრავი ნივთი. მაგრამ, საქმის მასალებით არ დასტურდება მოსარჩელის მიერ ხელშეკრულებით ნაკისრი იმ ვალდებულების შესრულება, ანუ იმ პირობის შესრულება, რასაც უნდა მოჰყოლოდა უძრავი ნივთის საკუთრებაში გადაცემა. ასევე არაა ნამდვილი ს. გ-სთან 2009 წლის 14 ივლისს დადებული ხელშეკრულება, ვინაიდან ამხანაგობის დაფუძნების ხელშეკრულების 5.1 და 5.6 მუხლების თანახმად, ზ. ს-ე ვალდებული იყო მოსარჩელესთან ხელშეკრულების დადებამდე მიეღო ამხანაგობის დამფუძნებელთა კრების თანხმობა, რაც მას არ მიუღია. ამდენად, ამხანაგობისათვის უცნობია აღნიშნული გარიგებების თაობაზე. ხელშეკრულებით დადგენილი ფართების განკარგვა განხორციელდა უფლებამოსილი პირის წინასწარი თანხმობის გარეშე, რაც მოპასუხეების განმარტებით, სამოქალაქო კოდექსის 59-ე მუხლის თანახმად, გარიგების ბათილობაზე მეტყველებს. ს. გ-ის მიერ წარმოდგენილი №13 სალაროს შემოსავლის ორდერით „წ. გ. 39-თვის“ 30 000 აშშ დოლარის გადაცემის ფაქტი არ დასტურდება. ეს თანხა ამხანაგობას საერთოდ არ მიუღია. ამასთან, ორდერში არ არის მითითებული ვის მიერაა იგი გადახდილი.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 28 თებერვლის გადაწყვეტილებით ნ. ო-ისა და ს. გ-ის სარჩელი ჯ. ვ-ის, ა. შ-ის, თ. ვ-ის, ზ. ს-ის, ნ. დ-ის, დ. კ-ისა და პ. ე-ის მიმართ დაკმაყოფილდა, ჯ. ვ-ს, ა. შ-ს, თ. ვ-ს, ზ. ს-ს, ნ. დ-ს, დ. კ-სა და პ. ე-ს ნ. ო-ის სასარგებლოდ სოლიდარულად დაეკისრათ 54 600 აშშ დოლარის, ხოლო ს. გ-ის სასარგებლოდ _ 30 000 აშშ დოლარის გადახდა, რას სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს მოპასუხეებმა.

აღნიშნული საქმე განხილულ იქნა ზემდგომი ინსტანციის სასამართლოების მიერ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 1 მაისის გადაწყვეტილებით დ. კ-ის, ა. შ-ის, თ. ვ-ის, ჯ. ვ-ის, ნ. დ-ისა და პ. ე-ის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა, გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 28 თებერვლის გადაწყვეტილება ნ. ო-ისა და ს. გ-ის სასარგებლოდ დ. კ-ის, ა. შ-ის, თ. ვ-ის, ჯ. ვ-ის, ნ. დ-ისა და პ. ე-ისათვის თანხის დაკისრების ნაწილში და ნ. ო-ისა და ს. გ-ის სასარგებლოდ ზ. ს-ისათვის თანხის დაკისრების ნაწილში თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 28 თებერვლის გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად შემდეგი საფუძვლებით:

პალატამ 2006 წლის პირველი მარტის ერთობლივი საქმიანობის ხელშეკრულებით დადგენილად მიიჩნია, რომ ზ. ს-ს უფლება ჰქონდა იბა „წ. გ. 39-ის“ სახელით მესამე პირებთან დაედო გარიგებები, მათ შორის, ნარდობის ხელშეკრულება, თუმცა, გარკვეული სახის გარიგებების დადება მხოლოდ ამხანაგობის დამფუძნებელი წევრების კრების განსაკუთრებულ კომპეტენციას განეკუთვნებოდა. 2006 წლის პირველ მარტს ნ. ვ-ს, ა. შ-ს, ზ. ს-ს, ნ. დ-ს, დ. კ-სა და პ. ე-ს შორის გაფორმდა ერთობლივი საქმიანობის ხელშეკრულება, რის საფუძველზეც დაფუძნდა იბა „წ. გ. 39“. 2006 წლის 2 მარტის სანოტარო აქტით ამხანაგობა „წ. გ. 39-ის“ დაფუძნების შესახებ ამხანაგობის მიზნად განისაზღვრა ქ.თბილისში, წ. გ-ის №39-ში მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლის აშენება. დასახელებული აქტით, ამხანაგობის მმართველობის უმაღლეს ორგანოდ დადგინდა დამფუძნებელ წევრთა კრება, რომლის უფლებამოსილებას მიეკუთვნა ამხანაგობის საქმიანობასთან დაკავშირებულ ყველა საკითხზე, მათ შორის, თავმჯდომარის დანიშვნა-გათავისუფლებაზე გადაწყვეტილების მიღება. 2006 წლის 2 მარტის სანოტარო აქტის 6.1 პუნქტით, ამხანაგობის თავმჯდომარე უფლებამოსილია, ერთპიროვნულად წარმოადგინოს ამხანაგობა ნებისმიერ მესამე პირებთან ურთიერთობაში, მათ შორის სახელმწიფო დაწესებულებებსა და ორგანიზაციებში. ამხანაგობის თავმჯდომარე ამხანაგობის სახელით ხსნის ანგარიშებს საბანკო დაწესებულებაში და უფლებამოსილია მათ განკარგვაზე, აქვს უფლება, ხელი მოაწეროს მშენებლობასთან დაკავშირებულ ყველა საფინანსო დოკუმენტს, დადოს გარიგებები ამხანაგობის კრების გადაწყვეტილების გარეშე, გარდა შემთხვევებისა, რომლის გადაწყვეტისთვისაც აუცილებელია კრების მონაწილეობა. ამხანაგობა „წ. გ. - 39 - ში“ ახალი „ჩვეულებრივი“ წევრის მიღება ამხანაგობის დამფუძნებელი წევრების კრების კომპეტენციას განეკუთვნებოდა. ამხანაგობა „წ. გ-ი 39-ის“ 2006 წლის პირველი მარტის სადამფუძნებლო ხელშეკრულების მე-6 მუხლით გათვალისწინებულია ამხანაგობის თავმჯდომარის უფლებამოსილება, რომლის მიხედვითაც, ამხანაგობის თავმჯდომარე უფლებამოსილია, დადოს გარიგებები ამხანაგობის კრების გადაწყვეტილების გარეშე, გარდა მე-5 მუხლში დადგენილი შემთხვევებისა. ამავე სადამფუძნებლო ხელშეკრულების მე-5 მუხლის მიხედვით, დამფუძნებელ წევრთა კრების სპეციალურ კომპეტენციას განეკუთვნება - „ამხანაგობაში ახალი ჩვეულებრივი წევრების მიღება“, ასევე „ამხანაგობაში შენატანების ოდენობისა და კვოტების განსაზღვრა“. პალატის მოსაზრებით, მართალია, ამხანაგობის თავმჯდომარე უფლებამოსილია, ამხანაგობის სახელით დადოს გარიგებები, თუმცა, ამხანაგობაში შესატანი წილის ოდენობის განსაზღვრა და ამხანაგობის წევრის მიღება მხოლოდ ამხანაგობის წევრთა კრების უფლებამოსილებას განეკუთვნება. აღნიშნული ნათლად არის ასახული ამავე სადამფუძნებლო დოკუმენტის მე-7 მუხლში, „ამხანაგობის“ წევრის მიღებისას „დამფუძნებელ წევრთა კრება წყვეტს ახალი წევრის მიღების საკითხს და განსაზღვრავს მის წილს საკუთრებაში მისაღები ქონების იდენტიფიკაციით, ასევე შენატანის ოდენობასა და ფორმას, მისი განხორციელების გრაფიკის მიხედვით“. ამხანაგობა „წ. გ. - 39-ს“ მხოლოდ მას შემდეგ წარმოეშობოდა ამხანაგობის წევრისათვის საკუთრების უფლებით ქონების გადაცემის ვალდებულება, რაც ამხანაგობის წევრი შეთანხმებულ ვადაში და ოდენობით განახორციელებდა დათქმული შენატანის შეტანას ამხანაგობაში. ამხანაგობის 2006 წლის პირველი მარტის სადამფუძნებლო ხელშეკრულების მე-7 მუხლი, გარდა იმისა, რომ აკონკრეტებს, თუ ვინ წყვეტს ამხანაგობაში ახალი წევრის მიღების საკითხს, ასევე ადგენს ამხანაგობის წევრის ვალდებულებას, შენატანი შეიტანოს ამხანაგობაში, ანუ განსაზღვრავს შენატანის მიღების ადრესატს, რაც იმას ნიშნავს, რომ ამხანაგობას მხოლოდ მაშინ წარმოეშობა შენატანის პროპორციული წილის ამხანაგობის წევრისათვის საკუთრებაში გადაცემის ვალდებულება, რაც იგი ამხანაგობის წინაშე ნაკისრ ვალდებულებას შეასრულებს. ს. გ-სა და ნ. ო-ს ნაკისრი ვალდებულება ამხანაგობა „წ. გ. - 39-ის“ წინაშე არ შეუსრულებიათ. მათ დათქმული შენატანი ამხანაგობაში არ შეუტანიათ. 2008 წლის 30 იანვრის მიღება-ჩაბარების აქტით დასტურდება, რომ ნ. ო-მა ბინის საფასური ამხანაგობა „წ. გ. 39-ის“ თავმჯდომარე – ზ. ს-ს გადაუხადა. სალაროს შემოსავლის ორდერითა და ზ. ს-ის ნოტარიულად დადასტურებული განცხადებით სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ს. გ-მ ბინის საფასურის ამხანაგობა „წ. გ. 39-ის“ თავმჯდომარე ზ. ს-ს გადასცა. თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2010 წლის 3 დეკემბრის განაჩენით პალატამ დადასტურებულად მიიჩნია, რომ ზ. ს-მ ამხანაგობა „წ. გ. - 39-ის“ სახელით, თუმცა „წ. გ. - 39-ის“ დამფუძნებელ წევრებთან შეთანხმების გარეშე, ნ. ო-სა და ს. გ-სთან გააფორმა ბინის ნასყიდობის ხელშეკრულება, სანაცვლოდ კი ნ. ო-ისაგან 54 600 აშშ დოლარი მიიღო, ხოლო ს. გ-ისაგან – 30 000 აშშ დოლარი. ამავე განაჩენით დასტურდება, რომ ზ. ს-მ მითითებული თანხები მიითვისა და ამხანაგობას არ გადასცა. „წ. გ.ი 39-ის“ 2006 წლის პირველი მარტის სადამფუძნებლო ხელშეკრულების მე-7 მუხლის მიხედვით, „ამხანაგობის“ ყოველი წევრი ვალდებულია შეთანხმებულ ვადაში და ოდენობით განახორციელოს დათქმული შენატანები „ამხანაგობაში“. აღნიშნულიდან გამოდმინარე, სასამართლომ ჩათვალა, რომ ს. გ-ისა და ნ. ო-ის ვალდებულება ამხანაგობა „წ. გ. - 39-გან“ ბინის შეძენის მიზნებისათვის, ფულადი თანხის შეტანა განხორციელებულიყო ამხანაგობაში, შესრულებული არ არის, შესაბამისად, ამხანაგობას არ წარმოეშობოდა მოსარჩელეთა ბინით უზრუნველყოფის ვალდებულება.

სააპელაციო პალატამ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 316-ე მუხლის პირველი ნაწილით, 317-ე მუხლის პირველის ნაწილით, 369-ე მუხლით და აღნიშნა, რომ ნ. ო-სა და ს. გ-ს მათთვის დაკისრებული ვალდებულება, რომელიც მოცემულ სამართალურთიერთობაში წინმსწრებ ვალდებულებას წარმოადგენდა, ჯეროვნად არ განუხორციელებიათ, კერძოდ, ნ. ო-სა და ს. გ-ს მითითებული ვალდებულება ამხანაგობა „წ. გ. 39-ის“ 2006 წლის პირველი მარტის სადამფუძნებლო ხელშეკრულების მე-7 მუხლის მიხედვით, „ამხანაგობაში“ კი არ შეუტანიათ, არამედ გადასცეს ამხანაგობის სახელით მოქმედ ზ. ს-ს. ამხანაგობის თავმჯდომარეს აღნიშნული შესრულების მიღების უფლებამოსილება არ გააჩნდა, ვინაიდან სადამფუძნებლო ხელშეკრულება პირდაპირ განსაზღვრავდა ამხანაგობის თავმჯდომარის უფლებებსა და თანხის მიღებაზე უფლებამოსილ სუბიექტს. „წ. გ. 39-ის“ 2006 წლის პირველი მარტის სადამფუძნებლო ხელშეკრულების მე-7 მუხლის შესაბამისად, თანხის მიღების კომპეტენცია ერთმნიშვნელოვნად მხოლოდ ამხანაგობას ჰქონდა. ამდენად, თანხის ამხანაგობის ანგარიშზე შეტანამდე, ამხანაგობას არ წარმოეშობოდა საპასუხო ვალდებულება - პირების ამხანაგობის წევრად მიღებისა და ბინით უზრუნველყოფის მოვალეობა. სასამართლომ მიუთითა იმ გარემოებაზეც, რომ ნ. ო-ი და ს. გ-ე ამხანაგობის მიერ ვალდებულების შესრულებას კი არ ითხოვდნენ, არამედ თანხის უკან დაბრუნებას - პირვანდელი მდგომარეობის აღდგენას, რაც ნიშნავს თანხის დაბრუნებაზე პასუხისმგებელი სუბიექტის განსაზღვრის პრიორიტეტულობას. სასამართლოს მოსაზრებით, სამოქალაქო კოდექსის 408-ე მუხლის თანახმად, თანხის დაბრუნებაზე პასუხისმგებელი სუბიექტია ის, ვისმა ქმედებამაც გამოიწვია ანაზღაურების მავალდებულებელი გარემოება, რაც მოცემულ შემთხვევაში ზ. ს-ის მიერ თანხების მითვისებაში მდგომარეობს და არა ამხანაგობა „წ. გ. 39-ის“ მიერ ვალდებულების შეუსრულებლობაში. პალატის განმარტებით, ზ. ს-ის მიერ დანაშაულის ჩადენის ფაქტი კანონიერ ძალაში შესული განაჩენითაა დადასტურებული, ხოლო ამხანაგობის ვალდებულების წარმოშობის ფაქტის ამსახველი მტკიცებულებები საქმეში არ არის წარმოდგენილი. დასტურდება, რომ წარმომადგენლის მიერ გამოვლენილი ნება არ შეესაბამება წარმოდგენილი პირის ნამდვილ ნებას, შესაბამისად, ადგილი აქვს ნების გამოვლენის ნაკლს და იგი შეცილებადია, ვინაიდან ნების ნაკლი წარმოდგენილი პირისაგან ანუ ამხანაგობა „წ. გ. 39-გან“ მომდინარეობს, თანახმად სამოქალაქო კოდექსის 106-ე მუხლის მე-2 ნაწილისა. სასამართლომ, სამოქალაქო კოდექსის 113-ე მუხლის შესაბამისად, მიიჩნია, რომ ზ. ს-ს არ ჰქონდა ამხანაგობის სახელით თანხის მიღების უფლებამოსილება და მას რომც არ მიეთვისებინა ნ. ო-ისა და ს. გ-ისაგან თანხა, ამხანაგობისათვის საპასუხო ვალდებულების წარმოშობა, მაინც ამხანაგობის ნებაზე, მის მიერ თანხმობის გამოხატვაზე იქნებოდა დამოკიდებული. ზ. ს-ის მიერ თანხის მიღება ავტომატურად არ წარმოუშობდა ამხანაგობას საპასუხო ვალდებულებებს, მით უმეტეს ისეთ პირობებში, როდესაც კანონიერ ძალაში შესული განაჩენით დადგენილია ზ. ს-ის მიერ აღნიშნული თანხების მითვისების ფაქტი.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სასამართლომ ჩათვალა, რომ ს. გ-სა და ნ. ო-ს გადახდილი თანხა ვალდებულების ძალით უკან უნდა დაუბრუნდეთ. მითითებული ვალდებულების წარმოშობის წყარო კი მიყენებული ზიანია და არა ხელშეკრულება, ვინაიდან, ამხანაგობის სახელით, თანხის მიღების მიზნებისათვის წარმომადგენლობითი უფლებამოსილების არარსებობის გამო, ამხანაგობა „წ. გ. 39-ს“ ვალდებულება არ წარმოშობია, ხოლო, რადგან ნ. ო-ისა და ს. გ-ის მიერ გადახდილი თანხა დანაშაულებრივი გზით მიითვისა ზ. ს-მ, თანხის დაბრუნებაზე ვალდებული პირი სწორედ ეს უკანასკნელია და არა ამხანაგობა „წ. გ. 39-ის“ წევრები, მით უმეტეს, რომ კანონიერ ძალაში შესული განაჩენით ზ. ს-ის მიერ მითითებული დანაშაულის ჩადენა დადასტურებულია. სასამართლო არ დაეთანხმა მოწინააღმდეგე მხარეთა პოზიციას, რომ ს. გ-ისა და ნ. ო-ის მიერ გადახდილი თანხა ზ. ს-ის მიერ გადაცემულ იქნა ამხანაგობა „წ. გ. 39-თვის“, რადგანაც აღნიშნული გარემოების დამადასტურებელი მტკიცებულება საქმეში წარმოდგენილი არ არის, დასახელებული ფაქტის საპირისპიროდ, კანონიერ ძალაში შესულ განაჩენში მითითებულია, რომ ზ. ს-მ ნ. ო-ისა და ს. გ-ისაგან ამხანაგობის წევრებისაგან ფარულად აიღო თანხები და მიითვისა.

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს ნ. ო-მა და ს. გ-მ, მოითხოვეს დასახელებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით ნ. ო-ისა და ს. გ-ის სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება, კერძოდ, ნ. ო-ის სასარგებლოდ 54 000 აშშ დოლარის, ხოლო ს. გ-ის სასარგებლოდ 30 000 აშშ დოლარის მოწინააღმდეგე მხარეებისათვის დაკისრება, კასატორებმა ასევე მოითხოვეს მოსარჩელეების მიერ გაწეული სასამართლო ხარჯების მოპასუხეთათვის სოლიდარულად დაკისრება და სააპელაციო პალატის გადაწყვეტილებით გაუქმებული სარჩელის უზრუნველყოფის ღონისძიების ძალაში დატოვება, ასევე საქმის საქართველოს უზენაესი სასამართლოს დიდი პალატისათვის განსახილველად გადაცემა შემდეგი საფუძვლებით:

საქმის ხელახლა განხილვისას სააპელაციო სასამართლომ არ შეასრულა უზენაესი სასამართლოს მითითებანი, სასამართლომ საქმეში არსებული მტკიცებულებები ობიექტურად არ გამოიკვლია, კერძოდ, სასამართლომ შეფასება არ მისცა სარჩელზე დართულ 2006 წლის 1 მარტის წესდებას 6.1 პუნქტს, რომელსაც საქმის 2011 წელს განხილვისას სრულიად სხვაგვარი შეფასება ჰქონდა მიცემული. სასამართლომ გადაწყვეტილების გამოცხადებისას აღნიშნა და დასაბუთებულ გადაწყვეტილებაში მიუთითა შეცვლილ სასამართლო პრაქტიკაზე, თუმცა სასამართლოს მიერ მითითებული სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება კანონიერ ძალაში არ არის შესული, ხოლო უზენაესი სასამართლოს განჩინებით სასამართლო პრაქტიკა არ არის დადგენილი. სააპელაციო სასამართლომ არასწორად არ ჩათვალა კასატორების მიერ შეტანილი თანხა ამხანაგობაში შენატანად, რადგანაც სასამართლომ არასწორად შეაფასა ამხანაგობის დაფუძნების თაობაზე წესდებით დადგენილი უფლებები და ვალდებულებები, სააპელაციო პალატამ მთლიანად გაიზიარა სისხლის სამართლის საქმეზე კანონიერ ძალაში შესული განაჩენით დადგენილი გარემოებები, რითაც უხეშად დაარღვია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 106-ე მუხლი, რომელმაც საკანონმდებლო ცვლილებების განხორციელების შედეგად სხვაგვარი დატვირთვა მიიღო და სისხლის სამართლის საქმეზე მიღებულ, კანონიერ ძალაში შესულ განაჩენს პრეიუდიციული მნიშვნელობა აღარ მიენიჭა. აღნიშნული საპროცესო დარღვევის არარსებობის შემთხვევაში სასამართლო სრულიად სხვაგვარ გადაწყვეტილებას გამოიტანდა, საყურადღებოა, რომ არც სისხლის სამართლის საქმეში და არც სამოქალაქო საქმეში არ მოიპოვება მტკიცებულებები სადავო ხელშეკრულებების გაყალბების თაობაზე. ნ.ო-ის სასარგებლოდ გაფორმებული 2009 წლის 16 ოქტომბრის ამხანაგობის კრების ოქმით, რომელსაც ამხანაგობის ყველა წევრი აწერს ხელსა და რომლითაც ნ.ო-ს საკუთრებაში გადაეცა უძრავი ქონება, დასტურდება, რომ კასატორს ნამდვილად ამხანაგობაში აქვს თანხა შეტანილი. მხარეთა მიერ სადავოდ არ გამხდარა კრების ოქმზე ხელმოწერის ნამდვილობა, ამასთანავე, კრების ოქმის არსებობას ადასტურებს ამ დოკუმენტის თაობაზე მიღებული ამხანაგობის 2010 წლის 13 ოქტომბრის გადაწყვეტილება, რომლითაც ზემოაღნიშნული კრების ოქმი გაუქმდა, თუმცა აღნიშნულს არ შეიძლება იურიდიული მნიშვნელობა მიენიჭოს. აღნიშნული გარემოება და თავად კრების ოქმი აბათილებს სასამართლოს მსჯელობას ამხანაგობის წესდების მე-5 მუხლთან მიმართებით და ამხანაგობაში ახალი „ჩვეულებრივი“ წევრის მიღების შესახებ. არასწორია სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობა, რომ კასატორთა ამხანაგობის წევრად მიღების თაობაზე საჭირო ოყო დამფუძნებელთა საერთო კრების მოწვევა, აღნიშნულს ადასტურებს 2006 წლის 1 მარტის სანოტარო აქტი, სადაც განსაზღვრულია ამხანაგობის თავმჯდომარის უფლებამოსილება, წარმოადგინოს ამხანაგობა მესამე პირებთან ურთიერთობაში. სადავო ხელშეკრულებების გაფორმებისას ამხანაგობის თავმჯდომარე ზ.ს-ე იყო და სწორედ მან დადო ხელშეკრულებები, რაც დამკვიდრებული პრაქტიკიდან გამომდინარეობს. საქმეში წარმოდგენილი ს. გ-სთან დადებული ხელშეკრულებიდან გამომდინარე, არ შეიძლება გაზიარებულ იქნას სასამართლოს მსჯელობა, რადგანაც ასეთ შემთხვევაში გასათვალისწინებელია ხელშეკრულების მხარის მიზანი, ს.გ-ის მიზანს წარმოადგენდა თანხის გადახდის სანაცვლოდ ფართის მიღება, სწორედ ამიტომაა ასახული ხელშეკრულებაში კასატორის სტატუსად „წევრი“ და არა „დამფუძნებელი“ ან „ჩვეულებრივი“ წევრი. ამხანაგობის იმდროინდელი თავმჯდომარე უფლებამოსილი იყო გარიგება დაედო ამხანაგობის სახელით მესამე პირებთან, შესაბამისად, ამხანაგობის „წევრის“ მიღებისათვის სავალდებულო პარტნიორთა მოწვევა არაა, აღნიშნული თავად საზოგადოების წესდებიდან გამომდინარეობს. რაც შეეხება ნ. ო-ს, ის ამხანაგობის „ჩვეულებრივ“ წევრადაა მიღებული და ამას დაეთანხმა ამხანაგობის დამფუძნებელი ყველა წევრი, აღნიშნულის გარემოება დადასტურებულია 2009 წლის 16 ოქტომბრის დამფუძნებელთა კრების ოქმის შედგენით, როდესაც მხარეს გადაეცა ფართი მისთვის ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ფართის სანაცვლოდ. ზ. ს-ე ნ.ო-თან მიმართებით არ იყო ვალდებულია, მოეწვია კრება, მისი ამხანაგობაში გაწევრიანების მიზანი ერთობლივი საქმიანობის განხორციელება კი არ იყო, არამედ, თანხის გადახდის სანაცვლოდ ინდივიდუალურად განსაზღვრული ნივთის მიღება იყო, შესაბამისად, ამხანაგობის თავმჯდომარეს სრული უფლებამოსილება გააჩნდა, გაეფორმებინა ხელშეკრულება კასატორთან. მხარეთა შორის წარმოშობილი ურთიერთობა ნარდობის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე ურთიერთობაა და მოთხოვნას მხარე სწორედ სამოქალაქო კოდექსის 937-ე მუხლზე ამყარებდა, აღნიშნული ნორმის დიპოზიცია, სამოქალაქო კოდექსის 940-ე მუხლის შინაარსთან არ შეიძლება იქნას გაიგივებული, რადგანაც ამ უკანასკნელი ნორმით რეგულირებულია შემთხვევა, როდესაც ამხანაგობა უკვე წყვეტს საქმიანობას და მისი აქტივები აღემატება ვალებს, ხოლო 937-ე მუხლი შეეხება შემთხვევას, როდესაც ამხანაგობას ფუნქციონირების დროს წარმოეშობა ვალდებულებები. გარდა აღნიშნულისა, ზემოთმითითებული ასახულია ასევე ამხანაგობის მიერ 2006 წლის 1 მარტს გაფორმებულ სანოტარო აქტში. არასწორია სასამართლოს მსჯელობა, რომლითაც მთლიანად იქნა გაზიარებული სისხლის სამართლის საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 3 ოქტომბრის განაჩენით დადგენილი გარემოებები, მაშინ, როდესაც ვერც წინასწარი და ვერ სასამართლო გამოძიების დროს ვერ იქნა დადგენილი ამხანაგობის დამფუძნებელთა ბრალეული ქმედება, საყურადღებოა, რომ განხორციელებული საპროცესო ცვლილებების შედეგად, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 106-ე მუხლით განაჩენს სამოქალაქო საქმის მიმართ პრეიუდიციული მნიშვნელობა აღარ ენიჭება და სამოქალაქო საქმის განხილვისას სასამართლო ვალდებულია გამოიკვლიოს და დაადგინოს მხარის ბრალეულობის საკითხი, მოცემული გარემოება კი, საქმის მასალებით დასტურდება.

ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, კასატორებმა მოითხოვეს წინამდებარე საკასაციო საჩივრის დაშვება და საქმის საქართველოს უზენაესი სასამართლოს დიდი პალატისათვის განსახილველად გადაცემა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 18 ივლისის განჩინებით ნ. ო-ისა და ს. გ-ის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლითა და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა ნ. ო-ისა და ს. გ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთმითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ნ. ო-ისა და ს. გ-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორ ნ. ო-ს უნდა დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით ნ. მ-ის მიერ 2012 წლის 16 ივლისის №1 საგადახდო დავალებით გადახდილი 4507,50 ლარის 70% – 3155,25 ლარი, ხოლო კასატორ ს. გ-ს უნდა დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით ნ. მ-ის მიერ 2012 წლის 16 ივლისის №1 საგადახდო დავალებით გადახდილი 2476,65 ლარის 70% – 1733,655 ლარი.

რაც შეეხება კასატორთა შუამდგომლობას საქმის საქართველოს უზენაესი სასამართლოს დიდი პალატისათვის განსახილველად გადაცემის თაობაზე, საკასაციო პალატა აღნიშნულს ვერ გაიზიარებს და თვლის, რომ არ არსებობს შუამდგომლობის დაკმაყოფილების საფუძველი, რადგანაც სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391¹ მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, საქმის საკასაციო წესით განმხილველ სასამართლოს შეუძლია მოტივირებული განჩინებით საქმე განსახილველად გადასცეს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს დიდ პალატას, თუ: ა) საქმე თავისი შინაარსით წარმოადგენს იშვიათ სამართლებრივ პრობლემას; ბ) საკასაციო პალატა არ იზიარებს სხვა საკასაციო პალატის მიერ ადრე ჩამოყალიბებულ სამართლებრივ შეფასებას (ნორმის განმარტებას); გ) საკასაციო პალატა არ იზიარებს დიდი პალატის მიერ ადრე ჩამოყალიბებულ სამართლებრივ შეფასებას (ნორმის განმარტებას).

განსახილველ შემთხვევაში, წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს კანონის ზემოაღნიშნულ იმპერატიულ მოთხოვნებს, ამასთანავე, ვინაიდან არ დასტურდება მისი სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილით გათვალისწინებული საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვების წინაპირობები, პალატა თვლის, რომ შუამდგომლობა უსაფუძვლოა და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ნ. ო-ისა და ს. გ-ის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.

2. კასატორ ნ. ო-ს (პ/№...) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით ნ. მ-ის მიერ 2012 წლის 16 ივლისის №1 საგადახდო დავალებით გადახდილი 4507,50 ლარის 70% – 3155,25 ლარი.

3. კასატორ ს. გ-ს (პ/№...) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით ნ. მ-ის მიერ 2012 წლის 16 ივლისის №1 საგადახდო დავალებით გადახდილი 2476,65 ლარის 70% – 1733,655 ლარი.

4. ნ. ო-ისა და ს. გ-ის შუამდგომლობა საქმის საქართველოს უზენაესი სასამართლოს დიდი პალატისათვის განსახილველად გადაცემის თაობაზე არ დაკმაყოფილდეს უსაფუძვლობის გამო.

5. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.