№ას-1034-969-2012 24 სექტემბერი, 2012 წელი

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

პაატა ქათამაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ვასილ როინიშვილი, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი განხილვის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი – სს „ს. რ-ა“

მოწინააღმდეგე მხარე – ლ. კ-ი

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 14 მაისის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი – ზიანის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2011 წლის 27 სექტემბერს თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიას სარჩელით მიმართა ლ. კ-მა მოპასუხე შპს „ს. რ-ის“ მიმართ. მოსარჩელემ მოითხოვა მოპასუხისათვის მის სასარგებლოდ, 2011 წლის სექტემბრის თვიდან ყოველთვიურად სარჩოს დაკისრება 285 ლარის ოდენობით. გარდა ამისა, სარჩელის მოთხოვნას წარმოადგენდა მოპასუხისათვის ლ. კ-ის სასარგებლოდ, ერთობლივად, მიუღებელი სარჩოს სხვაობის დაკისრება 5861.64 ლარის ოდენობით.

მოსარჩელემ განმარტა, რომ მოპასუხე დაწესებულებაში მუშად მუშაობისას, სამსახურებრივი მოვალეობის შესრულების დროს, მიიღო საწარმოო ტრავმა, რომლის ანაზღაურებასაც მრავალი წლის მანძილზე იღებდა მოპასუხისაგან სარჩოს სახით. ეს უკანასკნელი არ ახდენდა მისი სარჩოს ოდენობის გადაანგარიშებას მოქმედი დამხმარე მუშის ხელფასის გათვალისწინებით. ამიტომ, მას ადგებოდა ზიანი (ტომი 1, ს.ფ. 1-11).

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2012 წლის 5 იანვრის გადაწყვეტილებით ლ. კ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა, შპს „ს. რ-ს“ მოსარჩელის სასარგებლოდ მიუღებელი სარჩოს სახით დაეკისრა 5861.64 ლარის, ასევე, ყოველთვიურად, 285 ლარის გადახდა 2011 წლის 1 სექტემბრიდან (ტომი 1, ს.ფ. 121-127).

პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა შპს „ს. რ-მ“, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა (ტომი 1, ს.ფ. 131-141).

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 14 მაისის განჩინებით სს „ს. რ-ის“ სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2012 წლის 5 იანვრის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ საქმეზე დადგენილად ცნო შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

მოსარჩელე ლ. კ-ი წლების განმავლობაში მუშაობდა მოპასუხე შპს „ს. რ-ში”, დამხმარე მუშად;

ლ. კ-მა, შპს „ს. რ-ში” მუშაობის პერიოდში, სამსახურებრივი მოვალეობის შესრულების დროს მიიღო საწარმოო ტრამვა.

მოსარჩელემ, მიღებული ტრავმის გამო, პროფესიული შრომის უნარი დაკარგა უვადოდ, 95%-ით.

მოპასუხე შპს „ს. რ-ა”, მოსარჩელეს, მის მიერ მიღებული საწარმოო ტრამვის გამო, 2007 წლის იანვრიდან, ყოველთვიურად უხდიდა 104 ლარს და 76 თეთრს.

შპს „ს. რ-ში”, ფილიალ „მგზავრთა გადაყვანის“ ტექნიკური დეპარტამენტის ვაგონების სარემონტო დეპოს აწევით-ამწყობ საამქროში დამხმარე მუშის ყოველთვიური ხელფასი 2008 წლის 1 სექტემბრიდან იყო 278 ლარი, ხოლო მისი ოდენობა 2011 წლის 1 მარტიდან შეადგენდა 300 ლარს.

სააპელაციო სასამართლომ შენიშნა, რომ ზემომითითებული ფაქტობრივი გარემოებები აპელანტს სადავოდ არ გაუხდია.

საქმეში წარდგენილი მეწარმეთა და არასამეწარმეო (არაკომერციული) იურიდიული პირების რეესტრის ამონაწერის მონაცმებით დადასტურდა, რომ შპს „ს. რ-მ“ შეიცვალა ორგანიზაციულ სამართლებრივი ფორმა და ჩამოყალიბდა სააქციო საზოგადოებად.

დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების პირობებში სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ მხარეთა შორის წარმოშობილი სამართლებრივ ურთიერთობას მისცა სწორი სამართლებრივი შეფასება და შესაბამის სამართლებრივ ნორმებზე მითითებით სწორად მიიჩნია, რომ ეს ურთიერთობა გამომდინარეობდა ზიანის მიყენების შესახებ სამართლებრივი ურთიერთობიდან.

სააპელაციო სასამართლომ სრულად გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მსჯელობა იმასთან დაკავშირებით, რომ საქართველოს მთავრობის 2007 წლის 24 მარტის №53 დადგენილებით ახლებურად მოწესრიგდა შრომითი მოვალეობის შესრულებისას დასაქმებული პირისათვის ზიანის ანაზღაურების წესი და რომ სხეულის დაზიანებით და ჯანმრთელობისათვის ვნების მიყენებით გამოწვეული ზიანი ანაზღაურდებოდა არასახელშეკრულებო (დელიქტური) პასუხისმგებლობის ფორმით.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ დაადგინა მხარეთა შორის წარმოშობილი დავის სწორად გადაწყვეტისათვის ყველა მნიშვნელოვანი გარემოება. ლ. კ-ის მიერ საწარმოო ტრავმის მიღების შესახებ ფაქტობრივი გარემოება და ის გარემოება, რომ საწარმოო ტრავმის შედეგად მას შრომის უნარი დაკარგული ჰქონდა 95%–ით, სადავო არ გამხდარა. ასევე უდავო იყო, რომ ლ. კ-ი მოპასუხისაგან წლების განმავლობაში ყოველთვიურად იღებდა სარჩოს. შესაბამისად, სამოქალაქო კოდექსის 992–ე მუხლის და 316–ე მუხლის 1-ლი ნაწილით გათვალისწინებულ დანაწესზე მითითებით პირველი ინსტანციის სასამართლომ სწორად დაასკვნა, რომ ლ. კ-ის წინაშე ზიანის ანაზღაურებაზე პასუხისმგებელ პირს წარმოადგენდა მოპასუხე.

სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, აპელანტი პრეტენზიას ძირითადად ამყარებდა იმ გარემოებაზე, რომ ხელფასის ზრდის გამო სარჩოს ოდენობის შეცვლის – გადაანგარიშების შესახებ სამართლებრივ ნორმას არ ითვალისწინებდა მოქმედი კანონმდებლობა და რომ ამ მხრივ პირველი ინსტანციის სასამართლომ არასწორად გამოიყენა სამოქალაქო კოდექსის 408–ე მუხლის 1–ლი და 2–ე ნაწილით გათვალისწინებული ნორმები. სამოქალაქო კოდექსის 408–ე მუხლის თანახმად, იმ პირმა, რომელიც ვალდებულია აანაზღაუროს ზიანი, უნდა აღადგინოს ის მდგომარეობა, რომელიც იარსებებდა, რომ არ დამდგარიყო ანაზღაურების მავალდებულებელი გარემოება. ამავე მუხლის მე–2 ნაწილის თანახმად, თუ სხეულის დაზიანებით ან ჯანმრთელობისათვის ვნების მიყენების შედეგად დაზარალებულს წაერთვა შრომის უნარი ან შეუმცირდა იგი, ანდა იზრდება მისი მოთხოვნილებები, დაზარებულს უნდა აუნაზღაურდეს ზიანი ყოველთვიური სარჩოს გადახდით.

სააპელაციო სასამართლოს შეფასებით, სწორედ დასახელებული ნორმების შინაარსი აძლევდა მოსარჩელეს სამართლებრივ საფუძველს, რომ მოეთხოვა სარჩოს გადახდევინება გაზრდილი ხელფასის კვალობაზე, რამდენადაც ანაზღაურების მავალდებულებელი გარემოების – საწარმოო ტრავმის არარსებობის და შრომის უნარის შენარჩუნების პირობებში, ლ. კ-ი მიიღებდა გაზრდილ ხელფასს. ამასთან, არ იყო გასაზიარებელი საკითხი იმასთან დაკავშირებით, რომ საქმეში არ მოიპოვებოდა იმ გარემოების დამადასტურებელი მტკიცებულება, რომელთა საფუძველზეც დადასტურდებოდა, რომ ამ დროისათვის ლ. კ-ი იქნებოდა, ისევ რკინიგზის თანამშრომელი და აიღებდა გაზრდილ ხელფასს. საკითხის ამგვარად დაყენება უსაფუძვლო იყო დავის სპეციფიკურობიდან გამომდინარე. საქმის სწორად გადაწყვეტისათვის არსებითი მნიშვნელობის იყო თავად ის გარემოება, რომ მუშაკმა ლ. კ-მა მიიღო სხეულის დაზიანება საწარმოო ტრავმის შედეგად და მას წაერთვა შრომის უნარი 95 %–ით სამუდამოდ.

სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა ის მოსაზრება, რომ სარჩოს ანაზღაურების მავალდებულებელი გარემოების დადგომა პირს ართმევდა შესაძლებლობას, ჰქონოდა სამუშაო და მიეღო შესაბამისი ანაზღაურება. ამასთან, სარჩოს მიღების უფლება წარმოადგენდა პირის შესაძლებლობას, ანაზღაურებოდა ზიანი, რაც მიიღო საწარმოო ტრავმის სახით. სარჩოს მიღებით ხდებოდა პირისათვის შემოსავლის მიღების უზრუნველყოფა საწარმოო ტრავმის არარსებობის პირობებში შესაძლო შრომის ანაზღაურების შესაბამისად. თავად ის გარემოება, რომ საწარმოო ტრავმის მიღების გამო მოსარჩელემ დაკარგა სამუშაო და შესაბამისი ანაზღაურების მიღების შესაძლებლობა, თავის მხრივ წარმოშობდა საფუძვლიან და კანონიერ ვარაუდს იმასთან დაკავშირებით, რომ საწარმოო ტრავმის არ მიღების შემთხვევაში მუშაკი განაგრძობდა მუშაობას და რომ, იგი მიიღებდა გაზრდილ ხელფასს. ამდენად აპელანტის ამგვარი პრეტენზია მოკლებულია სამართლებრივ ვარგისიანობას და იგი არ წარმოშობს საკმარის საფუძველს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გასაუქმებლად.

საბოლოოდ, სააპელაციო სასამართლომ დაასკვნა, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ სარჩოს გადაანგარიშების საკითხზე მსჯელობისას სწორად იხელმძღვანელა ზემოთ მოხმობილი ნორმებით, ასევე, საქართველოს შრომის კოდექსის 44–ე მუხლით, მოპასუხე შპს „ს. რ-ა” არამართლზომიერად არ ახდენდა მოსარჩელის სარჩოს ოდენობის გადაანგარიშებას, დამხმარე მუშის გაზრდილი ხელფასის ოდენობის გათვალისწინებით და მოპასუხე შპს „ს. რ-ის” მიერ მოსარჩელისათვის მისაცემი სარჩოს ოდენობაში, დამხმარე მუშის ხელფასის გაზრდილი ოდენობის გაუთვალისწინებლობით, მოსარჩელე არასრულად იღებდა მისაღებ სარჩოს, 2008 წლის სექტემბრის თვიდან, რითაც მას ადგებოდა ზიანი.

რამდენადაც დადგინდა, რომ მოპასუხე შპს „ს. რ-ში”, ფილიალ „მგზავრთა გადაყვანის“ ტექნიკური დეპარტამენტის ვაგონების სარემონტო დეპოს აწევით-ამწყობ საამქროში დამხმარე მუშის ყოველთვიური ხელფასი 2008 წლის 1 სექტემბრიდან იყო 278 ლარი, ხოლო მისი ოდენობა 2011 წლის 1 მარტიდან შეადგენდა 300 ლარს, სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, პირველი ინსტანციის სასამართლომ სწორად შეაფასა, რომ 2008 წლის სექტემბრის თვიდან 2011 წლის მარტის თვემდე დამხმარე მუშის ხელფასის – 278 ლარის და დაკარგული პროფესიული შრომის უნარის ოდენობის გათვალისწინებით, მოსარჩელეს უნდა მიეღო სარჩო: 264 ლარი და 10 თეთრი, ნაცვლად 104 ლარისა და 76 თეთრისა (278 ლარის 95%). გარდა ამისა, 2011 წლის მარტის თვიდან სარჩელის შეტანამდე დამხმარე მუშის ხელფასის – 300 ლარის და დაკარგული პროფესიული შრომის უნარის ოდენობის გათვალისწინებით მოსარჩელეს უნდა მიეღო სარჩო 285 ლარი, ნაცვლად 104 ლარისა და 76 თეთრისა (300 ლარის 95%). ამდენად, პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ სწორად დადგინდა, რომ ჯამში 2008 წლის სექტემბრის თვიდან 2011 წლის მარტის თვემდე, მოსარჩელის მიუღებელი სარჩოს ოდენობა შეადგენდა: 4780 ლარს და 20 თეთრს (264.10 ლარი - 104.76 ლარი X 30 თვე), ხოლო 2011 წლის მარტის თვიდან სარჩელის შეტანამდე (2011 წლის სექტემბრის თვემდე), მოსარჩელის მიუღებელი სარჩოს ოდენობა შეადგენს: 1081 ლარს და 44 თეთრს (285 ლარი - 104.76 ლარი X 6 თვე).

სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტის პრეტენზია სარჩოს დაბეგვრასთან დაკავშირებით და აღნიშნა, რომ განსახილველ დავაში სასამართლოს მიერ დასადგენ გარემოებათა წრეს განეკუთვნებოდა დამხმარე მუშის ყოველთვიური ხელფასის ოდენობის დადგენა, მოსარჩელისათვის მისაცემი სარჩოს ოდენობის გადაანგარიშების საკითხის გადაწყვეტის მიზნით. შესაბამისად სასამართლოს მიერ მოპასუხისათვის დაკისრებული სარჩო წარმოადგენდა იმ თანხას, რომელიც მთლიანად უნდა მიეღო მოსარჩელეს.

სააპელაციო სასამართლომ ასევე არ გაიზიარა აპელანტის პრეტენზია იმის შესახებ, რომ სარჩოს გადაანგარიშებისას პირველი ინსტანციის სასამართლოს უნდა გაეთვალისწინებინა ლ. კ-ის პენსიონერობის საკითხი და მისი პენსიის გათვალისწინებით უნდა მოეხდინა სარჩოს ოდენობის დადგენა. სარჩოს დაკისრების საფუძველს და მავალდებულებელ გარემოებას წარმოადგენდა საწარმოო ტრავმის მიღების შედეგად შრომის უნარის დაკარგვის შესახებ გარემოება. შესაბამისად სარჩოს ოდენობის ნაწილობრივ (შემცირების) ან/და მთლიანად გაუქმების საფუძველი შეიძლებოდა გამხდარიყო მხოლოდ დაზარალებულის შრომისუნარიანობის აღდგენა და სარჩოს ანაზღაურების მავალდებულებელი გარემოების ნაწილობრივ ან მთლიანად აღმოფხვრა. ამდენად მოცემულ შემთხვევაში ლ. კ-ის მიერ პენსიის მიღების შესახებ გარემოება არ იყო კავშირში და არ წარმოშობდა სარჩოს ოდენობის შემცირების საფუძველს.

ზემომითითებული ფაქტობრივი გარემოებების და მსჯელობის გათვალისწინებით სააპელაციო სასამართლომ ჩათვალა, რომ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების პირობებში პირველი ინსტანციის სასამართლომ სწორი სამართლებრივი შეფასება მისცა დავის სწორად გადაწყვეტისათვის მნიშვნელოვან საკითხებს და მიიღო არსებითად სწორი გადაწყვეტილება. შესაბამისად, სააპელაციო სააპელაციო საჩივარი უსაფუძვლო იყო და არ ექვემდებარებოდა დაკმაყოფილებას (ტომი 2, ს.ფ. 41-50).

დასახელებულ განჩინებაზე შპს „ს. რ-მ“ შეიტანა საკასაციო საჩივარი. კასატორი მოითხოვს გასაჩივრებული განჩინების გაუქმებას და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმას.

საკასაციო საჩივარი მოტივირებულია შემდეგი არგუმენტებით:

გასაჩივრებულ განჩინებაში სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მსჯელობა იმასთან დაკავშირებით, რომ საქართველოს მთავრობის 2007 წლის 24 მარტის №53 დადგენილებით ახლებურად მოწესრიგდა შრომითი მოვალეობის შესრულებისას დასაქმებული პირისათვის ზიანის ანაზღაურების წესი და რომ სხეულის დაზიანებით და ჯანმრთელობისათვის ვნების მიყენებით გამოწვეული ზიანი ანაზღაურდება არასახელშეკრულებო (დელიქტური) პასუხისმგებლობის ფორმით. სააპელაციო სასამართლომ არასწორად განმარტა კანონის დასახელებული ნორმა. სასამართლო თავის განჩინებაშივე ცალსახად მიუთითებს, რომ საქმე გვაქვს ზიანის ანაზღაურებასთან და არა გადაანგარიშებასთან. ყურადსაღებია ამავე დადგენილების 1.2 პუნქტი, რომლის თანახმად, დამსაქმებელი ვალდებულია აანაზღაუროს ზიანი, რომელიც მიადგა დასაქმებულის ჯანმრთელობას შრომითი მოვალეობის შესრულებისას, თუ ზიანი გამოწვეულია დამსაქმებლის ბრალეული მოქმედებით და შრომის კოდექსი და სამოქალაქო კოდექსი ითვალისწინებს ზიანის ანაზღაურების ვალდებულებას ასეთი მოქმედებისათვის, ამასთან, თუ არ არის გასული მოთხოვნის წარდგენის საქართველოს სამოქალაქო კოდექსით დადგენილი ხანდაზმულობის ვადა.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, კანონმდებელი მიუთითებს ზიანის ანაზღაურებაზე და არა გადაანგარიშების შესაძლებლობაზე, რამდენადაც აღნიშნულ „წესს“ არც შრომის კოდექსი, არც სამოქალაქო კოდექსი და ზოგადად, არც მოქმედი ქართული კანონმდებლობა არ ითვალისწინებს.

სასამართლომ გამოიყენა სამოქალაქო კოდექსის 408-ე მუხლის პირველი ნაწილი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა. ამასთან, მართალია სასამართლომ გამოიყენა სამოქალაქო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-2 ნაწილი, მაგრამ არასწორად განმარტა იგი. სამოქალაქო კოდექსში სხეულის დაზიანებით ან ჯანმრთელობისათვის ვნების მიყენების შედეგად წარმოშობილი ზიანის ანაზღაურებას აწესრიგებს 408-ე მუხლის მე-2 და არა 1-ლი ნაწილი. გარდა ამისა, კასატორის მოსაზრებით, მოსარჩელის მოთხოვნის დამყარება სამოქალაქო კოდექსის 408-ე მუხლის პირველ ნაწილზე და პირვანდელი მდგომარეობის აღდგენის მოთხოვნა დაუსაბუთებელია იმ მოტივითაც, რომ სხეულის დასახიჩრების და ტრავმის მიღების შემთხვევაში შეუძლებელია პირვანდელი მდგომარეობის აღდგენა, რასაც ვერ ვიტყვით მატერიალური ზარალის დადგომის შემთხვევაზე.

სხვა სახელშეკრულებო ურთიერთობისაგან განსხვავებით, როდესაც მხარეს ყოველთვის შეიძლება ჰქონდეს ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ვალდებულების შესრულების მოლოდინი, ასეთი მოლოდინი დასაქმებულს ვერანაირად ვერ ექნება შრომითსამართლებრივი ურთიერთობის მოქმედების პირობებში. საქართველოს შრომის კოდექსის 37-38-ე მუხლების თანახმად, დამსაქმებელს, ნებისმიერ დროს, ყოველგვარი დასაბუთების გარეშე შეუძლია დასაქმებულთან მოშალოს შრომითი ხელშეკრულება. აქედან გამომდინარე, შეუძლებელია იმის თქმა, იმუშავებდა თუ არა მოსარჩელე მოპასუხე საწარმოში (თუნდაც მას ვალდებულება ჯეროვნად შეესრულებინა) და შესაბამისად, მიიღებდა თუ არა იგი მთელი ამ წლების განმავლობაში შრომის ანაზღაურებას.

რაც შეეხება თავად სარჩოს ოდენობას და მისი გაანგარიშების წესს, მოქმედი კანონმდებლობით აღნიშნული საკითხი არ არის დარეგულირებული. შესაბამისად, არ შეიძლება იმის მტკიცება, რომ სარჩო გამოანგარიშებულ უნდა იქნეს ხელფასიდან.

საკასაციო საჩივარში ყურადღება გამახვილებულია იმ გარემოებაზეც, რომ რამდენადაც მოპასუხე ორგანიზაციას ჰყავს სხვადასხვა საწარმოო ტრავმის შედეგად დაზარალებული რამდენიმე ასეული დებიტორი და სს „ს. რ-ა“ ასეთ პირებს ისედაც უხდის ყოველთვიურ სარჩოს, მისთვის იმის დავალდებულება, რომ სარჩოს გაანგარიშება მოახდინოს მოქმედი თანამშრომლის ხელფასის ზრდის პროპორციულად, მნიშვნელოვნად უშლის ხელს ორგანიზაციის ბიზნეს აქტივობის ამაღლებას.

სააპელაციო სასამართლომ არასწორად იმსჯელა სარჩოს დაბეგვრასთან დაკავშირებით. მოსარჩელის მიერ მოთხოვნილი თანხა წარმოადგენს სარჩოს, რომელიც საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-80 და 82-ე მუხლების მიხედვით იბეგრება საშემოსავლო გადასახადით. სს „ს. რ-ა“, როგორც ყოფილი დამქირავებელი, მოქმედი საგადასახადო კოდექსის თანახმად არის საგადასახადო აგენტი, რომელიც ახდენს საშემოსავლო გადასახადის გამოანგაირიშებას გადამხდელთათვის, მის დაკავებას და გადასახადის თანხის კანონმდებლობის შესაბამისად ბიუჯეტში გადარიცხვას. ლ. კ-ზე, როგორც მნიშვნელოვნად გამოხატული შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირზე, ვრცელდება საგადასახადო კოდექსის 82-ე მუხლით გათვალისწინებული შეღავათი, კერძოდ, არ იბეგრება მის მიერ კალენდარული წლის განმავლობაში მიღებული დასაბეგრი შემოსავალი 3000 ლარამდე. გადაწყვეტილებაში მიუღებელი სარჩოს სახით მითითებულია 5861 ლარზე, რაც სცილდება 3000 ლარს (ტომი 2, ს.ფ. 53-61).

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ სს „ს. რ-ის“ საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას სს „ს. რ-ის“ საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401.4 მუხლის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (401.23 ლარი) 70% – 280.861 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. სს „ს. რ-ის“ საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. კასატორ სს „ს. რ-ს“ დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (401.23 ლარი) 70% – 280.861 ლარი;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე პ. ქათამაძე

მოსამართლეები: ვ. როინიშვილი

ბ. ალავიძე