¹ ბს-518-104(კ-05) 20 ოქტომბერი 2005 წ.,

ქ. თბილისი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატა

შემადგენლობა: ნ. სხირტლაძე (თავმჯდომარე),

ნ. კლარჯეიშვილი (მომხსენებელი),

გ. ქაჯაია

დავის საგანი: ადმინისტრაციული აქტების ბათილად ცნობა.

აღწერილობითი ნაწილი:

2000წ. 4 სექტემბერს ი. ყ-მა სარჩელი აღძრა ხაშურის რაიონულ სასამართლოში მოპასუხეების _ მ. და თ. ყ-ების მიმართ და მოითხოვა სადავო საკარმიდამო მიწის ნაკვეთიდან კუთვნილი წილის გამოყოფა. მოსარჩელემ ხაშურის რაიონულ სასამართლოში შეიტანა დამატებითი სასარჩელო განცხადება, რომლითაც გაზარდა თავისი სასარჩელო მოთხოვნა და დამატებით მოითხოვა მიწის მართვის სახელმწიფო დეპარტამენტის ხაშურის რაიონული სამმართლოს მიერ 2000წ. 2 აგვისტოს მ. ყ-ისა და 2000წ. 22 სექტემბერს თ. ყ-ის სახელზე გაცემული დაბა სურამში, სოფ. ჩუმათელეთში, ... მდებარე საკარმიდამო მიწის ნაკვეთის საკუთრების სარეგისტრაციო მოწმობების, ხაშურის რაიონის სოფ. ჩუმათელეთის მიწის რეფორმის კომისიის 1992წ. 25 სექტემბრის ¹1, ¹2 და ¹3 მიღება-ჩაბარების აქტების, დაბა სურამის საკრებულოს 1995წ. 21 ივნისის ¹17 გადაწყვეტილებისა და 2000წ. 21 ივლისს სურამის კომუნალური მეურნეობის განყოფილების მიერ შედგენილი ნახაზის ბათილად ცნობა.

მოსარჩელემ აღნიშნა, რომ 1973 წლიდან მშობლების _ კ. და ა. ყ-ების გარდაცვალების შემდეგ საკუთრების უფლებით ფლობდა ხაშურის რაიონ, სოფ. ჩუმათელეთში, ... მდებარე საცხოვრებელი სახლის ნაწილს – 2 ოთახს. ხაშურის რაიონის სასამართლოს 1961წ. 16 აგვისტოს გადაწყვეტილებით ზემოაღნიშნული სახლი გაყოფილი იყო ორ ნაწილად კ. ყ-სა და მის დედას _ ო. ყ-ს შორის. 1967 წელს ო. ყ-ის გარდაცვალების შემდეგ სამემკვიდრეო მოწმობის საფუძველზე საცხოვრებელი სახლის 1/2-ზე თანაბარწილ მემკვიდრეებად ცნობილ იქნენ მისი შვილი _ ე. ყ-ი და შვილიშვილები მ. და თ. ყ-ები.

მოსარჩელის განმარტებით, საერთო საკუთრების საცხოვრებელი სახლის მიმდებარედ არსებული 0,24 ჰა მიწის ნაკვეთი არაერთხელ იქნა განაწილებული თანამესაკუთრეთა შორის. მათ შორის _ სურამის კოლმეურნეობის რწმუნებულთა კრების 1989წ. 8 აგვისტოს ¹4 ოქმით. 1992წ. 25 სექტემბერს სოფ. ჩუმათელეთის მიწის რეფორმის კომისიის მიერ აღნიშნულ მიწის ნაკვეთზე მ., ე. და თ. ყ-ების სახელზე გაიცა ¹1, ¹2, ¹3, მიწის მიღება-ჩაბარების აქტები. ე. ყ-ის გარდაცვალების შემდეგ კი მისი კუთვნილი საცხოვრებელი სახლის ნაწილზე მემკვიდრეებად ცნობილ იქნენ გ. და კ. ყ-ები, რომლებსაც სურამის საკრებულოს 1995წ. 21 ივნისის ¹17 გადაწყვეტილებით თანაბარწილად გაუნაწილდათ ე. ყ-ის კუთვნილი 0,430 ჰა მიწის ნაკვეთი, თითოეულს _ 0,215 ჰა მიწის ნაკვეთის ოდენობით.

მოსარჩელის განმარტებით, მ. და თ. ყ-ებზე ჩუმათელეთის მიწის რეფორმის კომისიის მიერ 1992წ. 25 სექტემბერს გაცემული მიღება-ჩაბარების ¹1, ¹2 და ¹3 აქტები იყო უკანონო, ვინაიდან მითითებულ პირებს 1992წ. 1 იანვრის მდგომარეობით არასოდეს ჰქონიათ კანონიერ სარგებლობაში მიწის ნაკვეთი. მოსარჩელემ ასევე უკანონოდ მიიჩნია დაბა სურამის საკრებულოს 1995წ. 21 ივნისის ¹17 გადაწყვეტილება ე. ყ-ის მემკვიდრეებზე კ. და გ. ყ-ებზე მიწის ნაკვეთების განაწილების თაობაზე და 2000 წელს თ., მ., გ. და კ. ყ-ებზე გაცემული მიწის ნაკვეთის საკუთრების სარეგისტრაციო მოწმობები, ვინაიდან მოსარჩელის განმარტებით, აღნიშნულ პირებს არ გააჩნდათ უძრავი ქონების საკუთრების დამადასტურებელი დოკუმენტი.

მოპასუხეებმა მ. და თ. ყ-ებმა სარჩელი არ ცნეს და მოითხოვეს საქმის წარმოების შეწყვეტა იმ საფუძვლით, რომ აღნიშნულ დავაზე იმავე მხარეებს შორის არსებობდა ხაშურის რაიონული სასამართლოს 1989წ. 16 ნოემბრის კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილება.

ხაშურის რაიონული სასამართლოს 2001წ. 9 ნოემბრის გადაწყვეტილებით ი. ყ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ი. ყ-მა, რომელმაც მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების გამოტანა, რომლითაც დაკმაყოფილდებოდა მისი სასარჩელო მოთხოვნები.

საქმე არაერთგზის იქნა განხილული სააპელაციო-საკასაციო სასამართლოების მიერ, ბოლოს თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2005წ. 16 თებერვლის გადაწყვეტილებით ი. ყ-ის სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა; ხაშურის რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილების შეცვლით მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც ი. ყ-ის სარჩელი შემდეგი მოტივით არ დაკმაყოფილდა:

სააპელაციო სასამართლომ რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება გააუქმა სსკ-ის 393-ე მუხლის “ა”, “ბ” და 394-ე მუხლის “ე” ქვეპუნქტების საფუძველზე, რადგან მიიჩნია, რომ სასამართლომ გამოიყენა კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა და გადაწყვეტილება იურიდიულად არ არის საკმარისად დასაბუთებული.

უზენაესი სასამართლოს მითითების შესაბამისად, სააპელაციო პალატამ გამოიკვლია საქმეში წარმოდგენილი საქართველოს რესპუბლიკის პროკურატურის საერთო ზედამხედველობის სამმართველოს 1993წ. 19 ოქტომბრის პასუხი და დადგენილად მიიჩნია, რომ ი. ყ-ისათვის ამ მომენტიდან უკვე ცნობილი იყო ე., თ. და მ. ყ-ების სახელზე 1992წ. 25 სექტემბერს გაცემული მიწის მიღება-ჩაბარების სადავო აქტების შესახებ. იმჟამად მოქმედი სამოქალაქო სამართლის კოდექსის 75-ე და მე-80 მუხლების თანახმად, სასარჩელო ხანდაზმულობის ვადის ათვლაც ამ მომენტიდან უნდა დაიწყოს. ი. ყ-მა თავდაპირველი სარჩელი მიწის ნაკვეთის გამოყოფის შესახებ 2000წ. სექტემბერში აღძრა, ხოლო მიწის ნაკვეთებზე მიღება-ჩაბარების სადავო აქტების ბათილობა მოითხოვა 2000წ. 15 ოქტომბრისა და 2001წ. 26 თებერვლის დამატებითი სარჩელით. ამიტომ ი. ყ-ის სარჩელი მიწის მიღება-ჩაბარების აქტების ბათილად ცნობის თაობაზე ხანდაზმულია.

სააპელაციო პალატამ უსაფუძვლოდ მიიჩნია სურამის სადაბო საკრებულოს 1995წ. 21 ივლისის გადაწყვეტილების ბათილობის შესახებ სარჩელიც, რადგან სადავო გადაწყვეტილებით დაკმაყოფილდა მოწინააღმდეგე მხარეთა: კ. და გ. ყ-ების განცხადება აწ გარდაცვლილ ე. ყ-ის სახელზე რიცხული 430 კვ.მ ნაკვეთის გაყოფის შესახებ. საკრებულოს 1995წ. 21 ივნისის გადაწყვეტილება ეფუძნება სოფ. ჩუმათელეთის მიწის რეფორმის კომისიის 1992წ. 25 სექტემბერს გაცემულ ¹1 მიღება-ჩაბარების აქტს, რომლის ბათილად ცნობაზე სარჩელიც ხანდაზმულია.

სააპელაციო სასამართლომ ასევე უსაფუძვლოდ მიიჩნია სარჩელი მიწის სარეგისტრაციო მოწმობების ბათილობის შესახებ, რადგან რეგისტრაციის სამართლებრივი საფუძველია სარეფორმო კომისიის 1992წ. 25 სექტემბრის ¹1; ¹2 და ¹3 მიღება-ჩაბარების აქტები. სასამართლომ ასევე არ დააკმაყოფილა ი. ყ-ის მოთხოვნა ახალი ადმინისტრაციული აქტის გამოცემის თაობაზე, რომლითაც მას საკუთრებაში გადაეცემა დაბა სურამში, ... მდებარე 0,12 ჰა მიწის ნაკვეთი, ვინაიდან აღნიშნული საკითხის გადაწყვეტა “ადგილობრივი თვითმმართველობისა და მმართველობის შესახებ” ორგანული კანონის მე-13 მუხლის “ბ” ქვეპუნქტის თანახმად, ადგილობრივი მმართველობის ორგანოს კომპეტენციაა. ამასთან, სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სსრ მინისტრთა საბჭოს 1988წ. 16 მაისის ¹233 დადგენილებით და რადგან ი. ყ-ი ქალაქად მცხოვრებთა კატეგორიას განეკუთვნება, რომელსაც მხოლოდ 0,06 ჰა მიწის ნაკვეთი შეიძლება ჰქონდეს და იგი სწორედ 0,06 ჰა-ს მესაკუთრეა, სარჩელი საცხოვრებელი სახლის პროპორციულად 0,12 ჰა-ს ნაკვეთის საკუთრებაში გადაცემის შესახებ, უსაფუძვლობის გამო, არ დააკმაყოფილა.

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გასაჩივრდა ი. ყ-ის მიერ, რომელიც შემდეგი მოტივით ითხოვს გადაწყვეტილების გაუქმებას და ახალი გადაწყვეტილებით მისი სარჩელის დაკმაყოფილებას:

კასატორის მითითებით, უსაფუძვლო და დაუსაბუთებელია სასამართლოს შეფასება ი. ყ-ის სარჩელის ხანდაზმულობის შესახებ, რადგან 287-ე საქმის ფურცელზე წარმოდგენილი დოკუმენტის ი. ყ-ისათვის ჩაბარების უტყუარი მტკიცებულება მოპოვებული არ არის. კასატორის აზრით, ასევე არასწორია საქართველოს სსრ მინისტრთა საბჭოს 1988წ. ¹233 დადგენილების შესაბამისად, ი. ყ-ის სარჩელისათვის იმ მოტივით უარის თქმა, რომ დადგენილებით მას, როგორც ქალაქად მცხოვრებს, მხოლოდ 0,06 ჰა-ს ნაკვეთი ეკუთვნოდა. აღნიშნული ეწინააღმდეგება სკ-ის 1513-ე მუხლის მოთხოვნებს, რომელმაც საკუთრების უფლება მიანიჭა სადავო ნაკვეთის ნახევარზე, კერძოდ, ვინაიდან მიწის ნაკვეთის საერთო ფართობი 2400 კვ.მ-ია და ი. ყ-ი არის ამ ნაკვეთზე მდებარე საცხოვრებელი სახლის ნახევრის მესაკუთრე, სკ-ის 1513-ე მუხლიდან გამომდინარე, მოსარჩელე შესაბამისად მოიპოვებს მიწის ნაკვეთის ნახევარზე საკუთრების უფლებას და სარჩელი 0,12 ჰა-ს საკუთრებაში გადაცემის შესახებ კანონიერია. კასატორმა ასევე აღნიშნა, რომ სასამართლომ არ შეაფასა ის კანონდარღვევები, რომლითაც გამოცემულია სადავო აქტები, რაც მათი ბათილობის უპირობო საფუძველია და რის გამოც ერთხელ უკვე დაკმაყოფილდა მათი სარჩელი.

მესამე პირთა წარმომადგენელმა ი. ყ-ის საკასაციო საჩივარი უსაფუძვლობისა და დაუსაბუთებლობის მოტივით არ ცნო, მოითხოვა მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა და სააპელაციო პალატის გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვება. მოწინააღმდეგე მხარეთა წარმომადგენლები, მიუხედავად სასამართლოში არაერთგზის მოწვევისა, საკასაციო საჩივრის განხილვაზე არ გამოცხადდნენ და კასაცია განხილულ იქნა მათი დასწრების გარეშე, თანახმად ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 261-ე მუხლის მე-3 ნაწილისა.

სამოტივაციო ნაწილი:

საკასაციო პალატა საქმის მასალების გაცნობის, კასატორისა და მესამე პირთა წარმომადგენლების მოსმენის, საკასაციო საჩივრის საფუძვლიანობის შესწავლისა და გასაჩივრებული გადაწყვეტილების კანონიერება-დასაბუთების შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ი. ყ-ის საკასაციო საჩივარი უსაფუძვლობისა და დაუსაბუთებლობის მოტივით არ უნდა დაკმაყოფილდეს. შესაბამისად, უცვლელად უნდა დარჩეს თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2005წ. 16 თებერვლის გადაწყვეტილება შემდეგ გარემოებათა გამო:

საკასაციო პალატა სრულად იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებას სარჩელის ხანდაზმულობის შესახებ, რადგან ტომი I, 287-ე ფურცელზე წარმოდგენილია საქართველოს რესპუბლიკის პროკურატურის საერთო ზედამხედველობის სამმართველოს 1993წ. 19 ოქტომბრის პასუხი ი. ყ-ის საჩივრებთან დაკავშირებით და პალატა თვლის, რომ ამ მომენტიდან კასატორისათვის უკვე ცნობილი იყო ე., თ. და მ. ყ-ების სახელზე 1992წ. 25 სექტემბერს გაცემული მიწის მიღება-ჩაბარების სადავო აქტების თაობაზე. იმჟამად მოქმედი სამოქალაქო სამართლის კოდექსის 75-ე და მე-80 მუხლების თანახმად, სასარჩელო ხანდაზმულობის ვადის ათვლაც ამ მომენტიდან უნდა დაიწყოს. ი. ყ-მა თავდაპირველი სარჩელი მიწის ნაკვეთის გამოყოფის შესახებ 2000წ. სექტემბერში აღძრა, ხოლო მიწის ნაკვეთებზე მიღება-ჩაბარების სადავო აქტების ბათილობა მოითხოვა 2000წ. 15 ოქტომბრისა და 2001წ. 26 თებერვლის დამატებითი სარჩელით. ამიტომ ი. ყ-ის სარჩელი მიწის მიღება-ჩაბარების აქტების ბათილად ცნობის თაობაზე ხანდაზმულია და სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება კანონიერია.

მართალია, ხანდაზმულობის ვადის დარღვევით სარჩელის წარდგენა სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის საფუძველია, მაგრამ გარდა ხანდაზმულობისა, საკასაციო პალატა ასევე ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებას სარჩელის უსაფუძვლობისა და დაუსაბუთებლობის შესახებ, კერძოდ საკასაციო პალატა უსაფუძვლობის მოტივით ვერ გაიზიარებს კასატორის მოსაზრებას სკ-ის 1513-ე მუხლის თანახმად, მიწის სადავო ნაკვეთის ნახევრის, 0,12 ჰა-ს მისთვის, როგორც ამ ნაკვეთზე განთავსებული სახლის ნახევრის მესაკუთრისათვის, საკუთრებაში გადაცემის შესახებ.

სსკ-ის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, საკასაციო სასამართლოსათვის სავალდებულოა სააპელაციო პალატის მიერ წარმოდგენილ წერილობით მტკიცებულებებზე დაყრდნობით დადგენილი ფაქტობრივი გარემობა, რომ ხაშურის რაიონის სოფ. ჩუმათელეთის მიწის რეფორმის კომისიის 1992წ. 25 სექტემბრის ¹1, ¹2, ¹3 მიღება-ჩაბარების სადავო აქტებით მესამე პირებს: მ. ყ-ს საკუთრებაში გადაეცა ჩუმათელეთში, ... მდებარე 2400 კვ.მ-დან 0,05 ჰა მიწის ნაკვეთი, თ.ყ-ს _ 0,05 ჰა, ე. ყ-ს – 0,439 ჰა, რომელიც სამკვიდრო მოწმობისა და სურამის სადაბო საკრებულოს 1995წ. 12 ივნისის სადავო გადაწყვეტილებით აღირიცხა კ. და გ. ყ-ების საკუთრებად 215-215 კვ.მ ოდენობით. სააპელაციო სასამართლოს მიერ ასევე დადგენილია, რომ ი. ყ-ი ... მდებარე 2400 კვ.მ ნაკვეთიდან ფლობს 0,06 ჰა ნაკვეთს.

საკასაციო პალატა საქმეში წარმოდგენილი წერილობით მტკიცებულებების შესწავლის შედეგად ასევე დადგენილად მიიჩნევს შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებას:

1. ხაშურის რაიონის სახალხო სასამართლოს 1963წ. 16 აგვისტოს გადაწყვეტილებით სოფ. ჩუმათელეთში მდებარე 4-ოთახიანი საცხოვრებელი სახლი შემდეგნაირად გაიყო დედა-შვილს შორის: ორი ოთახი მიეკუთვნა კ. ყ-ს, რომლის მემკვიდრეც არის კასატორი ი. ყ-ი და ორი ოთახი _ ოლია ყ-ს, რომელმაც კუთვნილი ორი ოთახი დაუტოვა ე., მ. და თ. ყ-ებს.

2. ხაშურის რაიონული სასამართლოს 1991წ. 18 დეკემბრის გადაწყვეტილებით მოხდა ოლია ყ-ის მემკვიდრეების: ე., მ. და თ. ყ-ებს შორის, ჩუმათელეთში, ... მდებარე სამკვიდრო ქონების, ორი ოთახის რეალური წილის გაყოფა;

3. კ. ყ-ის გარდაცვალების შემდეგ, მართალია, ... მდებარე ორი ოთახი მემკვიდრეობით მიიღო კასატორმა ი. ყ-მა, მაგრამ მიწა იმჟამად მოქმედი სამოქალაქო სამართლის კოდექსის (1964წ.) 93-ე მუხლის პირველი ნაწილის იმპერატიული მითითების მიხედვით, წარმოადგენდა მხოლოდ სახელმწიფო საკუთრებას და მისი გაცემა ხდებოდა სარგებლობის უფლებით. ვინაიდან ი. ყ-ი არ იყო სოფლის მკვიდრი, ქ. თბილისში ცხოვრობდა და კოლმეურნეობასთან კავშირი არ ჰქონდა, მას სურამის კოლმეურნეობის რწმუნებულთა კრების 1973წ. 13 ნოემბრის გადაწყვეტილებით (ოქმი ¹13) ჩამოეჭრა საკარმიდამო მიწის ნაკვეთი და მიეზომა მხოლოდ 0,02 ჰა. საკომლო ზონარგაყრილი წიგნის მიხედვითაც 1974 წლიდან ი. ყ-ს ეწერა 0,02 ჰა ნაკვეთი;

4. სურამის კოლმეურნეობის რწმუნებულთა კრების 1989წ. 8 აგვისტოს ¹4 გადაწყვეტილებით ე. ყ-ს გამოეყო 0,043 ჰა ნაკვეთი, მ. ყ-ს _ 0,05 ჰა, თ. ყ-ს _ 0,05 ჰა, ხოლო ი. ყ-ს _ 0,06 ჰა, რაც ხაშურის პროკურატურამ უკანონოდ მიიჩნია და სურამის კოლმეურნეობის რწმუნებულთა კრების 1989წ. 14 ნოემბრის გადაწყვეტილებით (ოქმი ¹6) 0,06 ჰა თანაბარწილად მიეცათ თინა, მ. და ე. ყ-ებს, 0,06 ჰა _ ი. ყ-ს, ხოლო დანარჩენი 0,12 ჰა ჩაჰბარდა კოლმეურნეობას, საიდანაც 0.06 ჰა. იჯარით გამოეყო ი. ყ-ს;

5. სურამის კოლმეურნეობის რწმუნებულთა კრების 1990წ. 25 დეკემბრის გადაწყვეტილებით (ოქმი ¹10) გაუქმდა 0,06 ჰა-ზე ი. ყ-თან 1989წ. 19 დეკემბერს დადებული მიწის იჯარის ხელშეკრულება და ძალაში დარჩა სურამის კოლმეურნეობის რწმუნებულთა კრების 1989წ. 8 აგვისტოს ¹4 გადაწყვეტილება, რომლითაც ე. ყ-ს სადავო 0,24 ჰა-დან გამოეყო 0,43 ჰა საკარმიდამო მიწის ნაკვეთი, ი. ყ-ს _ 0,06 ჰა, მ. ყ-ს _ 0,06 ჰა და თ. ყ-ს _ 0,5 ჰა;

6. სურამის კოლმეურნეობის რწმუნებულთა კრების 1990წ. 25 დეკემბრის გადაწყვეტილება ი. ყ-ის მიერ სასარჩელო წესით გასაჩივრდა 0,06 ჰა-ზე იჯარის ხელშეკრულების მოშლის ნაწილში. ხაშურის რაიონული სასამართლოს 1992წ. 24 აგვისტოს გადაწყვეტილებით ი. ყ-ის სარჩელი იჯარის ხელშეკრულების აღდგენის შესახებ არ დაკმაყოფილდა.

წარმოდგენილი წერილობითი მტკიცებულებების შესწავლა-ანალიზის საფუძველზე, საკასაციო პალატას უდავოდ დადგენილად მიაჩნია ის გარემოება, რომ სურამის კოლმეურნეობის რწმუნებულთა კრების 1990წ. 25 დეკემბრის გადაწყვეტილებით სოფ. ჩუმათელეთში, ... ქ. ¹179-ში მდებარე 0,24 ჰა საკარმიდამო ნაკვეთი მიწის რეფორმამდე განაწილებული იყო შემდეგნაირად: ე. ყ-ი _ 0,043 ჰა, მ. ყ-ი _ 0,06 ჰა, ი. ყ-ი _ 0,06 ჰა, თ. ყ-ი – 0,06 ჰა. რაც შეესაბამება იმჟამად მოქმედ მიწის კანონმდებლობას. სახელდობრ, საქართველოს სსრ მინისტრთა საბჭოს 1988წ. 16 მაისის ¹233 დადგენილებით მოქალაქეებს, რომლებიც ოჯახებით ცალ-ცალკე მუდმივად ცხოვრობენ ქალაქებში და სოფ. ადგილას თითოეულს ცალ-ცალკე პირად საკუთრებაში ჰქონდა სახლის ნაწილი, სახლის ნაწილის მფლობელ თითოეულ ოჯახს გამოეყოფოდა სახლთან მდებარე მიწის ნაკვეთი 0,06 ჰა-მდე ოდენობით.

ამრიგად, საკასაციო პალატას უდავოდ დადასტურებულად მიაჩნია ის გარემოება, რომ კასატორი ი. ყ-ი, საქართველოს სსრ მინისტრთა საბჭოს 1988წ. ¹233 დადგენილების შესაბამისად და სურამის კოლმეურნეობის რწმუნებულთა კრების 1990წ. 25 დეკემბრის გადაწყვეტილებით ფლობდა სოფ. ჩუმათელეთში, ... მდებარე 0,06 ჰა მიწის ნაკვეთს.

“საქართველოს რესპუბლიკაში სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის რეფორმის შესახებ” საქართველოს მინისტრთა კაბინეტის 1992წ. 18 იანვრის ¹48 დადგენილების მე-5 პუნქტის მიხედვით: “საქართველოს რესპუბლიკის მოქალაქეებზე კანონით დადგენილი ნორმის ფარგლებში რიცხული საკარმიდამო, საბაღე და სააგარაკო მიწები უსასყიდლოდ გადავიდა მათ კერძო საკუთრებაში”. მიწის რეფორმის შესახებ მოქმედი კანონმდებლობა და “სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის საკუთრების შესახებ” კანონის ამოქმედების თაობაზე საქართველოს პარლამენტის 1996წ. 22 მარტის ¹66 დადგენილება იმპერატიულად მიუთითებდა, რომ 1992 წლამდე მოქალაქეთა კანონიერ სარგებლობაში არსებული საბაღე, საბოსტნე, სააგარაკო და საკარმიდამო მიწის ნაკვეთები გამოცხადდა მათ კერძო საკუთრებად.

ვინაიდან კასატორი ი. ყ-ი მიწის რეფორმის დაწყების მომენტისათვის, სურამის კოლმეურნეობის რწმუნებულთა კრების 1990წ. 25 დეკემბრის გადაწყვეტილებით სოფ. ჩუმათელეთში, თამარ მეფის ქ. ¹179-ში მდებარე 0,24 ჰა ნაკვეთიდან ფლობდა 0,06 ჰა-ს, ე. ყ-ი _ 0,43 ჰა-ს, მ. და თ. ყ-ები _ 0,06-0,06 ჰა-ს, მიწის რეფორმის შედეგად აღნიშნული ფიზიკური პირები გახდნენ ამ ნაკვეთების კერძო მესაკუთრენი, შესაბამისად ი. ყ-ის საკუთრებაში გადავიდა 0,06 ჰა ნაკვეთი და დამატებით 0,06 ჰა, სულ 0,12 ჰა-ს საკუთრებაში გადაცემაზე მისი სარჩელი უსაფუძვლოა და უკანონო.

საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ ი. ყ-ის სარჩელის დაკმაყოფილების საფუძველი ვერ იქნება სკ-ის 1513-ე მუხლი, რადგან აღნიშნული ნორმა ახალი სკ-ის ამოქმედებასთან ერთად ამოქმედდა 1997წ. 25 ნოემბრიდან და ამ მომენტისათვის, მიწის რეფორმის შესახებ კანონმდებლობის საფუძველზე, სოფ. ჩუმათელეთში მდებარე სადავო მიწის ნაკვეთის პრივატიზაცია უკვე დასრულებული იყო და მესამე პირებს: მ., თინა, კ. და გ. ყ-ებს უკვე მოპოვებული ჰქონდათ სადავო ნაკვეთებზე საკუთრების უფლება.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა თვლის, რომ ი. ყ-ის საკასაციო საჩივარი უსაფუძვლობისა და დაუსაბუთებლობის მოტივით არ უნდა დაკმაყოფილდეს და უცვლელად დარჩეს თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2005წ. 16 თებერვლის გადაწყვეტილება, რადგან საკასაციო საჩივარში მითითებულ კანონდარღვევებს ადგილი არ ჰქონია და პალატამ წარმოდგენილ მტკიცებულებათა და ფაქტობრივ გარემოებათა სწორი შეფასება-დადგენით, ასევე, კანონის მართებული გამოყენება-განმარტებით გამოიტანა კანონიერი გადაწყვეტილება ი. ყ-ის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ და არ არსებობს მისი გაუქმების სამართლებრივი საფუძველი.

სარეზოლუციო ნაწილი:

საკასაციო პალატამ იხელმძღვანელა ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი, სსკ-ის 47-ე, 410-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ი. ყ-ის საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2005წ. 16 თებერვლის გადაწყვეტილება;

3. ი. ყ-ი გათავისუფლდეს საკასაციო საჩივარზე სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან;

4. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.