საქმე №ას-677-638-2011 24 სექტემბერი, 2012 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ბესარიონ ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

მოსამართლეები:

ვასილ როინიშვილი, ნუნუ კვანტალიანი

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი _ ა. ე-ე (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე _ გ. (გ.) თ-ე (მოპასუხე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 28 თებერვლის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი _ გავრცელებული ინფორმაციის უარყოფა, მორალური ზიანის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ა. ე-მ სარჩელი აღძრა სასამართლოში გ. (გ.) თ-ის მიმართ გავრცელებული ინფორმაციის უარყოფისა და მორალური ზიანის _ 10000000 ევროს ანაზღაურების მოთხოვნით შემდეგ გარემოებათა გამო:

2009 წლის 28 მაისს, 20:00 საათზე, საქართველოს ტელევიზიის პირველი არხზე ნაჩვენები იყო ტელესიუჟეტი, რომლის მსვლელობისას საქართველოს პარლამენტის თავდაცვისა და უშიშროების კომიტეტის თავმჯდომარე გ.თ-მ გაავრცელა ინფორმაცია, რომელიც არ შეესაბამება სიმართლეს და ლახავს მოსარჩელის პატივსა და ღირსებას, კერძოდ, მან გააკეთა რა კომენტარი მოსარჩელის განცხადებაზე, რომ აქვს სურვილი, მონაწილეობა მიიღოს საქართველოს მომავალ საპრეზიდენტო არჩევნებში, მოპასუხემ განაცხადა: „მისი სახელი დაკავშირებულია ორი ადამიანის მკვლელობასთან, ასე, რომ იგი არის ჩვეულებრივი პეტერბურგელი ბანდიტი, მას შეიძლება ისეთივე პრეტენზიები გააჩნდეს პრეზიდენტობაზე, როგორც ტ. ო-ს, რომელიც არის მისი ამჟამინდელი პარტნიორი მუხროვანის ამბოხის მოწყობაში. ასე, რომ მისი კანდიდატურის მხარდაჭერა კი არა, მისთვის გამარჯობის თქმაც არ მინდა“. მოსარჩელის განმარტებით, მოპასუხის მტკიცება, რომ მოსარჩელეს კავშირი აქვს ორი ადამიანის მკვლელობასთან და რომ ტ. ო-ი მისი „პარტნიორია“ „მუხროვანის ამბოხის“ მოწყობაში, ბღალავს მის პატიოსნებასა და ღირსებას, რაც აიძულებს მას, სამოქალაქო კოდექსის მე-18 მუხლის თანახმად, სასამართლო წესით მოითხოვოს ამ ინფორმაციის უარყოფა საქართველოს ტელევიზიის პირველ არხზე. ამასთან, როგორც იგი აღნიშნავს, მოპასუხისათვის წინასწარ იყო ცნობილი, რომ მის მიერ გახმაურებული ფაქტები მცდარია, მას არHჰქონდა მტკიცებულება იმისა, რომ მოსარჩელის სახელი ნამდვილად ფიგურირებს ორი პირის მკვლელობის საქმეში და არ დასტურდება მისი კავშირი ტარიელ ონიანთან Eე.წ „მუხროვანის ამბოხთან“, ვინაიდან, ერთადერთი წყარო, საიდანაც მოპასუხეს შეეძლო, თეორიულად სცოდნოდა ამის შესახებ, არის სასამართლოს გამამტყუნებელი განაჩენი, რადგან პირი უდანაშაულოდ ითვლება, ვიდრე მისი დამნაშავეობა არ დამტკიცდება კანონით დადგენილი წესით და კანონიერ ძალაში შესული სასამართლოს გამამტყუნებელი განაჩენით. ვინაიდან მოსარჩელე სასამართლოს მიერ არ არის ცნობილი დამნაშავედ და ვერ იქნება, ვინაიდან ეს ფაქტები სინამდვილეს არ შეესაბამება, არც ორი პირის მკვლელობაში, არც ტ. ო-თან კავშირში და არც „მ-ის ამბოხთან“, უკვე თავისთავად ცხადია, რომ მოპასუხის მიერ გავრცელებული ინფორმაცია მცდარია და ვერანაირად ვერ დადასტურდება. მოსარჩელის განმარტებით, მოპასუხე წარმოადგენს ერთ-ერთი ადმინისტრაციული ორგანოს მაღალი თანამდებობის პირს, აქედან გამომდინარე, „სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-3 მუხლის მე-2 პუნქტის თანახმად, მოპასუხეს აქვს სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლების შეზღუდვა. მის მიერ გაკეთებული განცხადება არის არა შეფასებითი ხასიათის, არამედ იგი ამტკიცებს ფაქტობრივ გარემოებებს, რომელიც მცდარია და რეალობასთან კავშირი არ აქვს. მოსარჩელის განმარტებით, მოპასუხის მიერ გავრცელებული ცნობების უბრალოდ უარყოფა ვერანაირად ვერ შეძლებს მოსარჩელის დარღვეული უფლების აღდგენას, ვინაიდან იგი არის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობადი და ძლიერი ბიზნესმენი, რომელსაც საქმიანი ურთიერთობები აქვს დამყარებული მრავალი ქვეყნის ბიზნესწრეებთან, სადაც ურთიერთობებში განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ურთიერთნდობა და მხარეების ღირსეული სახელი. მოპასუხის მიერ გაკეთებული განცხადების ერთადერთი მიზანი კი იყო მისი დისკრედიტაცია, გასათვალისწინებელია მისი სტატუსი, გ.თ-ე პარლამენტის წევრია, თავდაცვისა და უშიშროების კომიტეტის თავმჯდომარე, საზოგადოებაში ცნობილი პიროვნება, რომლის აზრიც და პოზიციაც განსაკუთრებით სერიოზულობით აღიქმება საზოგადოების წევრების მიერ და, შესაბამისად, მას მოეთხოვება პასუხისმგებლობისა და თვითკონტროლის ბევრად უფრო მაღალი ხარისხი, ვიდრე საზოგადოების უბრალო წევრს. მოსარჩელის წარმომადგენლის განმარტებით, იდენტური სიუჟეტი გავიდა „რ. 2-ის“ ეთერითაც, მათ, მართალია, მიუთითეს, რომ „პ. ა-ით“ გავიდა და მტკიცებულებაც წარმოადგინეს, მაგრამ აზუსტებენ ფაქტობრივ გარემოებას, რომ სიუჟეტი გავიდა და ცილისმწამებლური განცხადება გავრცელდა როგორც „პ. ა-ის“, ისე „რ. 2-ის“ ეთერით და მათი ჩანაწერი (მტკიცებულება) წარმოდგენილია „რ. 2-დან“ და რომ მის პატივსა და ღირსებას ასევე ლახავდა მოპასუხის განცხადება: „ასე რომ იგი არის ჩვეულებრივი პეტერბურგელი ბანდიტი“, თუმცა აღნიშნა, რომ იგი არის შეფასებითი ხასიათისა და, აღნიშნულის გამო, არ ითხოვს პასუხისმგებლობის დაკისრებას.

გ. (გ.) თ-მ სარჩელი არ ცნო და მოითხოვა მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი დასაბუთებით:

მოპასუხემ მსგავსი განცხადება მართლაც გააკეთა, რაც არ შეიძლება ჩაითვალოს ცილისმწამებლურ განცხადებად, რომელსაც შეეძლო ა.ე-ის პატივი და ღირსება შეელახა, რამდენადაც განცხადებაში გამოითქვა ვარაუდი და აღინიშნა, რომ მოსარჩელის სახელი დაკავშირებულია ორი ადამიანის მკვლელობასთან და იგი არ შეიცავდა მტკიცებას, რომ მოსარჩელე არის მკვლელი. აზრისა და ვარაუდის გამოთქმის უფლება ყველა ადამიანს გააჩნია, მიუხედავად მისი თანამდებობრივი თუ სოციალური მდგომარეობისა. არ შეიძლება ეწოდოს პატივისა და ღირსების შემლახველი და ცილისმწამებლური ისეთი სახის განცხადებას, რომელიც ამა თუ იმ ადამიანთან პარტნიორობაზე მიუთითებს, როგორც მოსარჩელე აღნიშნავს, იგი წარმატებული ბიზნესმენია, აქვს უამრავი კავშირი და საქმიანი ურთიერთობები დამყარებული მრავალი ქვეყნის ბიზნესწრეებთან. გამომდინარე აქედან, მოსარჩელე შესაძლოა მართლაც პარტნიორობდეს ტარიელ ონიანთან, შესაძლოა არც თანამშრომლობდეს, მაგრამ აზრის გამოთქმა, რომ ესა თუ ის პირი პარტნიორობს ამა თუ იმ პირთან, არ შეიძლება ცილისმწამებლურ განცხადებად იქნეს მიჩნეული და შეუძლებელია, მოახდინოს პირის დისკრედიტაცია. მსგავს ვარაუდის ხასიათს ატარებს მოპასუხის განცხადება მუხროვანთან დაკავშირებით, აღნიშნული არ არის კატეგორიული ხასიათის. მოპასუხე კი არ ამტკიცებს თავის განცხადებაში მოყვანილ ფაქტობრივ გარემოებებს, არამედ თავის მოსაზრებას გამოთქვამს. სადავო განცხადება პოლიტიკური ხასიათისაა, რომლის მიზანი იყო მოსარჩელის პოლიტიკური დისკრედიტაცია, როგორც საქართველოს პრეზიდენტობის კანდიდატის და არამც და არამც საქმიანი დისკრედიტაცია. იგი გაკეთებული იყო პოლიტიკური დებატების ფარგლებში, მხოლოდ მას შემდეგ, რაც მოსარჩელემ გააკეთა პოლიტიკური განცხადება და გამოთქვა სურვილი, რომ აპირებდა საქართველოს საპრეზიდენტო არჩევნებში თავისი კანდიდატურის წამოყენებას. მოპასუხის მხრიდან განცხადება გაკეთდა როგორც პოლიტიკოსის, პარლამენტის წევრის და არა ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ და აღნიშნული განცხადებით პოლიტიკური პასუხი გასცა მოსარჩელეს, რაც ჩვეულებრივი, ნორმალური და ჯანსაღი მოვლენაა ნებისმიერ პოლიტიკურ ცხოვრებაში, შესაბამისად, განცხადება არ უნდა ჩაითვალოს ცილისმწამებლურად. იმ შემთხვევაში, თუ განცხადება არ არის ცილისმწამებლური, არც მოსარჩელის პატივი და ღირსება არ შელახულა, რაც მოთხოვნის უსაფუძვლოდ მიჩნევის წინაპირობაა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 11 დეკემბრის გადაწყვეტილებით ა. ე-ის სარჩელი მოპასუხე გ. თ-ის მიმართ გავრცელებული ინფორმაციის უარყოფისა და ზიანის ანაზღაურების თაობაზე არ დაკმაყოფილდა, რაც სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელემ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 28 თებერვლის განჩინებით ა. ე-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 11 დეკემბრის გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად შემდეგი საფუძვლებით:

პალატამ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილი გარემოება, რომ მოსარჩელის მიერ გაკეთებული განცხადებები უკავშირდებოდა მის მიერ თავისი კანდიდატურის წამოყენებას საქართველოს პრეზიდენტის პოსტზე. მის მიერ ასევე გაკეთებულ იქნა სხვადასხვა ხასიათის პოლიტიკური განცხადებები. ამ განცხადების პასუხად, მოპასუხემ ასევე გააკეთა განცხადება, რომელიც გადაიცა სხვადასხვა საინფორმაციო საშუალებებით, მათ შორის ტელეკომპანიების: „რ. 2-სა“ და „ი-ის“ ეთერით. მოპასუხის მიერ სადავო განცხადება გავრცელებულ იქნა შემდეგი შინაარსით: „მისი სახელი უკავშირდება ორი ადამიანის მკვლელობას, ასე რომ ის არის ჩვეულებრივი პეტერბურგელი ბანდიტი და მას ისეთივე წარმატებით შეიძლება ჰქონდეს პრეტენზია საქართველოს პრეზიდენტობაზე, როგორც მის ეხლანდელ პარტნიორს მუხროვანთან მიმართებაში ტ. ო-ს“. გ. თ-ე არის პოლიტიკოსი, პარლამენტის წევრი, საქართველოს პარლამენტის თავდაცვისა და უშიშროების კომიტეტის თავმჯდომარე. სასამართლომ მიუთითა „სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლების შესახებ“ საქართველოს კანონის პირველი მუხლის „ი“ ქვეპუნქტზე და მიიჩნია, რომ, კონკრეტულ შემთხვევაში, მოსარჩელე მისი ქმედების შედეგად ცალკეულ საკითხებთან დაკავშირებით საზოგადოებრივი ყურადღების ქვეშ იყო მოქცეული, რაც გამოიწვია მის მიერ განცხადების გაკეთებამ საპრეზიდენტო არჩევნებში თავისი კანდიდატურის წამოყენებასთან დაკავშირებით, აგრეთვე, მოსაზრებების გამოხატვამ ქვეყნისათვის უმნიშვნელოვანეს საკითხებზე, საზოგადოებრივი გაერთიანების ჩამოყალიბებამ და ა.შ, როგორც მოსარჩელის, ისე მოპასუხის წარმომადგენელმაც დაადასტურა, რომ მოსარჩელე საჯარო პირი იყო. თვით სიუჟეტიდანაც აშკარაა, რომ მოსარჩელის შესახებ სხვადასხვა ინტერნეტსაიტებით, პრესის საშუალებით ვრცელდებოდა გარკვეული ინფორმაციები, რაც ასევე გახდა სასამართლოსათვის შესაბამისი პირის საჯარო პირად მიჩნევის საფუძველი. სასამართლომ მიუთითა იმ დროს არსებულ პოლიტიკურ სიტუაციაზე, რის ფონზეც შესაბამისი განცხადებები კეთდებოდა მოსარჩელის და მოპასუხის მხრიდან _ ე.წ მუხროვანის ამბოხი, საზოგადოების გარკვეული ნაწილის მიერ პრეზიდენტის გადადგომის მოთხოვნით აქციების გამართვა და ა.შ.

სასამართლომ მიუთითა „სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლების შესახებ“ საქართველოს კანონის პირველ მუხლზე და აღნიშნა, რომ მოსარჩელე ცილისწამებად, მისი პატივისა და ღირსების შემლახველად მიიჩნევს მოპასუხის განცხადებას, რომ ა.ე-ის სახელი „უკავშირდება ორი ადამიანის მკვლელობას“ და, რომ მოსარჩელე ტ. ო-ის ახლანდელი პარტნიორია „მუხროვანთან მიმართებაში“. სასამართლომ არ გაიზიარა მოსარჩელის განმარტება, რომ აღნიშნული გამონათქამი არის ცილისწამება და მიუთითა, რომ, უპირველესად, განცხადების ცილისწამებად მიჩნევისათვის, აუცილებელია, იგი წარმოადგენდეს არსებითად მცდარ ფაქტს. განცხადების ცილისწამებად მიჩნევისათვის აუცილებელია იგი იყოს ასევე პირისათვის ზიანის მიმყენებელი და სახელის გამტეხი. მოსარჩელემ სასამართლოს ვერ წარმოუდგინა მტკიცებულება, რომ მოპასუხის მიერ გავრცელებული განცხადება იყო ცილისწამება, არსებითად მცდარი ფაქტის შემცველი, რომ აღნიშნულით მან ზიანი მიიღო, პატივის და ღირსება შეელახა, სახელი გაუტყდა, რისი მტკიცების ტვირთიც, „სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლების შესახებ“ საქართველოს კანონის თანახმად, მოსარჩელესვე ეკისრებოდა. სასამართლომ, გავრცელებული განცხადების შინაარსიდან გამომდინარე, დადგენილად მიიჩნია, რომ განცხადების, ინტერვიუს არსი იყო შეფასებითი მსჯელობა, იგი გულისხმობდა შეფასებით მსჯელობას, ასახავს მოპასუხის დამოკიდებულებას მოსარჩელის პიროვნების მიმართ და ასეთ შემთხვევაში ფაქტების საკითხი მთავარი არ არის, „სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლების შესახებ“ საქართველოს კანონის პირველი მუხლის „ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად.

რაც შეეხება საკითხს, შეიცავს თუ არა აღნიშნული განცხადება დადასტურებად ან უარყოფად ფაქტებს, სასამართლომ „სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-7 მუხლის მე-5 პუნქტის თანახმად განმარტა, რომ გონივრული ეჭვი, რომელიც ვერ დადასტურდება კანონით დადგენილი წესით, განცხადებაში მოყვანილი ცნობებისათვის აზრის სტატუსის მინიჭების სასარგებლოდ უნდა გადაწყდეს. სასამართლოს მითითებით, ევროპული სასამართლოც მიმართულია იქით, რომ სადავო შემთხვევაში შესაბამისი იდეა თუ ინფორმაცია საზოგადოებრივი ინტერესის საგანს მიაკუთვნოს, ხოლო შესაბამისი გამონათქვამები „შეფასებით მსჯელობას“ და არა „ფაქტების გადმოცემას“. ისეთი ქმედების ჩადენა, როგორიც იყო მკვლელობა, მკვლელობის ბრალდება, ისევე, როგორც სამხედრო ამბოხში მონაწილეობა, პარტნიორობა, დაკავშირება, შეიძლებოდა მხოლოდ სისხლისსამართლებრივი პროცედურით და რომ დანაშაულის ბრალდების საფუძვლიანობის სიზუსტის ხარისხი ძნელად თუ შეედრება იმ სიზუსტეს, რომელიც უნდა დაეცვა განმცხადებელს თავისი აზრის გამოხატვისას საზოგადოებრივი ინტერესის მქონე საკითხზე შეფასებითი მსჯელობის დროს. მოპასუხემ ბრძანა ის, რაც შეიძლებოდა განხილულიყო როგორც საზოგადოებრივი ინტერესის მქონე საკითხზე კომენტარი და, მაშასადამე, წარმოადგენდა „შეფასებით მსჯელობას“, არ უკავშირდებოდა ფაქტის გადმოცემას და არ შეიცავდა მტკიცებას, რომ მოსარჩელე წარმოადგენდა ორი ადამიანის მკვლელს. ამ შემთხვევაში, რა თქმა უნდა, ის ცალსახად განხილული იქნებოდა სასამართლოს მიერ, როგორც ფაქტის გადმოცემა. იმ ფორმით, რა ფორმითაც გაკეთდა აღნიშნული განცხადება, რომ „მისი სახელი უკავშირდება ორი ადამიანის მკვლელობას“, სასამართლოს მიერ იმ კონტექსტის გათვალისწინებით, რა კონტექსტშიც გაკეთდა, მიჩნეულ იქნა შეფასებად. სასამართლომ მიიჩნია, რომ ასეთი ფორმით გაკეთებული განცხადებით არც უდანაშაულობის პრეზუმფცია დარღვეულა, შესაბამისად, არ გაიზიარა აღნიშნულზე მოსარჩელის განმარტება, რადგან შესაბამისი განცხადება არ შეეხებოდა კონკრეტულ ბრალდებას კონკრეტული დანაშაულის ჩადენაში. უდანაშაულობის პრეზუმფციის დარღვევა შეუძლია მხოლოდ იმ ორგანოს, რომელმაც შეიძლება პირი დამნაშავედ ცნოს. შესაბამისად, რამდენადაც მოპასუხეს არ შეუძლია მოსარჩელე ცნოს დამნაშავედ ან უდანაშაულოდ, მის მიერ ვერც უდანაშაულობის პრეზუმფცია ვერ დაირღვეოდა. სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა, რომ აღნიშნულის შემდეგ მოპასუხე აკეთებს ერთგვარ დასკვნას, „ასე, რომ ის არის ჩვეულებრივი პეტერბურგელი ბანდიტი“, რომელიც კიდევ უფრო ამყარებს სასამართლოს მოსაზრებას, რომ მოპასუხის განცხადება, მისი კონტექსტის გათვალისწინებით, სწორედ რომ აზრია და არა ცილისწამება.

დადგენილად იქნა მიჩნეული, რომ მოპასუხის შეფასება ემყარებოდა მოსარჩელის თაობაზე გავრცელებულ ინფორმაციებს, რაც ამავე სიუჟეტებშიც აშკარად ჩანს და შესაძლებელია მიჩნეული იყოს კიდეც მოპასუხის მიერ გავრცელებული შეფასების საფუძვლად. იმავე სიუჟეტში, რომლითაც შესაბამისი განცხადება იქნა გავრცელებული, გადმოცემულია მუხროვანის ბატალიონის მეთაურის ჩვენება, რომელშიც იგი აღნიშნავს, რომ მისთვის უცნობია დამფინანსებლების ვინაობა, ესმოდა მხოლოდ ერთი გვარი _ ე-ე.

სასამართლომ მიუთითა ევროპული სასამართლოს პრაქტიკაზე, რომლის თანახმადაც დიფამაციის საქმეებში ყველაზე დიდ სირთულეს წარმოადგენდა „ფაქტების გადმოცემისა“ და „შეფასებითი მსჯელობის“ გამიჯვნა. მართალია, „შეფასებითი მსჯელობა“ საზოგადოდ არ ექვემდებარებოდა მტკიცებას, მაგრამ როდესაც იგი კონკრეტულ ბრალდებას გულისხმობდა, ასეთი „შეფასებითი მსჯელობის“ დასაცავად აუცილებელი იყო შესაბამისი, საკმარისი საფუძვლის არსებობა (ჯერუსალემი ავსტრიის წინააღმდეგ). ადამიანის უფლებათა ევროპულმა სასამართლომ საქმეში „ალვეს კოსტა პორტუგალიის წინააღმდეგ“ ასევე აღნიშნა, რომ კონკრეტული ბრალდების წამოყენების დროს სავალდებულო იყო, ბრალდების ავტორს წარმოედგინა თავისი ბრალდების სულ მცირე სოლიდური ფაქტობრივი საფუძველი. სასამართლომ განმარტა, რომ მაშინაც კი, როდესაც განცხადება „შეფასებით მსჯელობას“ წარმოადგენს, ჩარევის თანაზომიერების შეფასება შეიძლება დამოკიდებული აღმოჩნდეს იმაზე, არსებობდა თუ არა შესაბამისი სადავო განცხადებების საკმარისი ფაქტობრივი საფუძველი, შეფასებითი მსჯელობაც შეიძლება გადაჭარბებულად ჩაითვალოს, თუკი იგი არ ემყარება საკმარის ფაქტობრივ საფუძველს (დე ჰაესი და გიჯსელსი ბელგიის წინააღმდეგ), ამდენად, სასამართლომ მიიჩნია, რომ კონკრეტულ შემთხვევაში, არანაირი საფუძველი არ არსებობს, რის გამოც შეიძლებოდა მოპასუხის შეფასებითი მსჯელობა სასამართლოს მიეჩნია გადაჭარბებულად, შესაბამისად, მასში ჩარევის სამართლებრივი საფუძველიც არ არსებობს. სასამართლომ აღნიშნა, რომ პრაქტიკულად შეუძლებელია, პირს მოსთხოვო მხოლოდ ფაქტებზე დამყარებული მოსაზრებების გამოთქმა, ისევე, როგორც შეუძლებელია მოსთხოვო მის მიერ გამოთქმული მოსაზრებების მტკიცება. „ფაქტების არსებობა შეიძლება დემონსტრირებულ იქნეს მაშინ, როცა მოსაზრებები არ ექვემდებარება მტკიცებულებებს“ და „შეხედულებების სიმართლის დამტკიცების მიმართ შეუძლებელია ამ მოთხოვნის შესრულება. იგი თავად არღვევს აზრის თავისუფლებას, რომელიც წარმოადგენს კონვენციის მე-10 მუხლით უზრუნველყოფილი უფლების ფუნდამენტურ ნაწილს” (ლინგენსი ავსტრიის წინააღმდეგ). სასამართლომ მიიჩნია, რომ შესაძლოა, მოპასუხის მიერ გავრცელებული ინფორმაცია ეყრდნობოდა სუსტ ფაქტობრივ მონაცემებს, მაგრამ აღნიშნული მაინც არ არღვევს აზრის გამოხატვის თავისუფლების ფარგლებს, კონვენციის მე-10 მუხლის შესაბამისად (დიხანდი და სხვები ავსტრიის წინააღმდეგ). სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ მოპასუხის განცხადება წარმოადგენდა შეფასებით მსჯელობას, რომელიც გამოყენებული იყო პოლიტიკური რიტორიკის დროს და ამიტომ არ ექვემდებარება დამტკიცებას. იმ შემთხვევაშიც კი, თუ მოპასუხის გამონათქვამი მართლაც შეიცავდა მკაცრ, გამაოგნებელ გამონათქვამებს და ა.შ რამაც მოსარჩელე შეურაცხყოფილი დატოვა, პოლიტიკოსის პროფესიის არჩევით, მოსარჩელემ თავისი თავი თვითონ დააყენა ასეთი კრიტიკის ქარცეცხლის ქვეშ, მათ შორის პარლამენტის წევრის მხრიდან, იმ პოლიტიკური პარტიის წარმომადგენლის მხრიდან, რომლის წევრიც გახლავთ პრეზიდენტი და ეს იყო ტვირთი, რომელიც პოლიტიკოსს უნდა ეზიდა დემოკრატიულ საზოგადოებაში (უკრაინის მედია ჯგუფი უკრაინის წინააღმდეგ). აღნიშნული განცხადება ძირითადად ფოკუსირებულია მოსარჩელეზე, რომელსაც სურს, წამოაყენოს თავისი კანდიდატურა პრეზიდენტის პოსტზე, მიმართულია მისი, როგორც საჯარო მოხელის, პოლიტიკოსის, პოლიტიკაში ჩართული პირის კრიტიკაზე, გამოხატავს მის დამოკიდებულებას მოსარჩელისადმი და მთლიანობაში აღნიშნული თავსდება „შეფასებითი მსჯელობის“ ფარგლებში. სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოსარჩელის რეპუტაციის დაცვის ინტერესი ვერ გადაწონის შესაბამის საჯარო ინტერესს, რაც მოსარჩელის მიმართ არსებობდა. მოპასუხის მიერ გაკეთებულ განცხადებას შეიძლებოდა დადებითი წვლილი შეეტანა საჯარო დისკუსიის გამართვაში კონკრეტულ საკითხთან დაკავშირებით. მით უფრო, რომ მოპასუხეს მოსარჩელესთან დაკავშირებული განცხადება მანამდეც ჰქონდა გაკეთებული, რაც დასტურდება საქმეში არსებული მტკიცებულებებით. მას სრული უფლება ჰქონდა, გამოეთქვა თავისი მოსაზრება და მოეხდინა შესაბამის საკითხზე საჯარო დებატების ინიცირება. როგორც ევროპული სასამართლოს პრაქტიკაც მოწმობს, საჯარო დისკუსიისას, რომლის მიზანიც ჭეშმარიტების გარკვევაა, პატივისა და ღირსების დაცვის მოთხოვნები გაცილებით დაბალია, ვიდრე პოლიტიკური საკითხების ღია განხილვის ინტერესი. შესაბამისად, მოპასუხის მიერ გავრცელებული სადავო განცხადება არ წარმოადგენდა უმიზეზო პერსონალურ თავდასხმას მოსარჩელეზე. იგი უშუალოდ უკავშირდებოდა კონკრეტულ პოლიტიკურ ვითარებას და წარმოადგენდა ერთგვარ წვლილს საზოგადოებრივი ინტერესის მქონე საკითხის საჯარო განხილვაში (უნაბჰენგიგე ინიციატივ ინფორმაციონსფიფალტ ავსტრიის წინააღმდეგ). მოპასუხის მიერ გავრცელებული ინფორმაცია, მისი შეფასება, უაღრესად მნიშვნელოვანი იყო და შეეხებოდა ქვეყნისა და საზოგადოებისათვის უმნიშვნელოვანეს საკითხს, პრეზიდენტობის კანდიდატთან დაკავშირებულ საკითხს და აღნიშნულით დაინტერესების ხარისხი საზოგადოებაში უაღრესად მაღალი იყო, მით უფრო, იმ ფონზე, რა ფონზეც აღნიშნული განცხადებები კეთდებოდა. იმ შემთხვევაშიც კი, როდესაც აღიარებულია, რომ „ინფორმაცია“ საზოგადოებრივი ინტერესის საკითხს შეეხებოდა, მათდამი მოპყრობა ყოველთვის ერთგვაროვანი არ არის. საზოგადოებისათვის რაც უფრო აქტუალური, საჭირბოროტო თუ სისხლხორცეული მნიშვნელობისაა პრობლემა, მით უფრო მეტია შესაბამისი ინფორმაციის დაცულობის ხარისხი. სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ასევე შეფასებას წარმოადგენს განცხადების ის ნაწილი, სადაც აღნიშნულია, რომ: „მას ისეთივე წარმატებით შეიძლება ჰქონდეს პრეტენზია საქართველოს პრეზიდენტობაზე, როგორც მის ახლანდელ პარტნიორს მუხროვანთან მიმართებაში ტ. ო-ს.“ სასამართლოს განმარტებით, აღნიშნული გამომდინარეობს კონტექსტის შინაარსიდან, იგი გამოხატავს მოპასუხის აზრს მოსარჩელის, როგორც პრეზიდენტობის კანდიდატის შესაძლო შანსზე, გამხდარიყო პრეზიდენტი, და აქცენტი კეთდება, რომ ეს შანსი შეიძლება ისეთი იყოს, როგორიც შეიძლება ჰქონდეს ტ. ო-ს პრეზიდენტობაზე. ის, რომ ტ. ო-ი წარმოადგენს მის პარტნიორს მუხროვანთან მიმართებაში, არ შეიძლება განხილულ იქნას კონტექსტიდან ამოვარდნილად, ცალკე, როგორც ფაქტი. განცხადება არ აკავშირებს მოსარჩელეს მუხროვანის ამბოხთან (მიუხედავად იმისა, რომ განცხადებაში არ არის გამოყენებული სიტყვა „ამბოხი“ და ზოგადად საუბარია „მუხროვანზე“). მით უფრო, სიტყვა, რომ იგი წარმოადგენს ტ. ო-ის პარტნიორს მუხროვანთან მიმართებაში, არ ნიშნავს, რომ მას კონკრეტული ბრალი დასდო მოსარჩელემ დანაშაულის ჩადენაში. მიუხედავად იმისა, რომ აღნიშნული განცხადება არ შეიცავს კონკრეტულ ბრალდებას კონკრეტული დანაშაულის ჩადენაში, ასევე, რომ ისინი სასამართლომ მიიჩნია არა ფაქტებად, არამედ შეფასებით მსჯელობად, მოსარჩელის მიერ ვერ იქნა დასაბუთებული, არათუ აღნიშნული განცხადებით ზიანის მიყენება და მისდამი ხალხის ნდობას, არამედ საერთოდ ვერ იქნა დადასტურებული უფლების ხელყოფა, ჩათვლილიყო უდანაშაულოდ, სანამ კანონის შესაბამისად არ დაუმტკიცებდნენ ბრალს. უფრო მეტიც, როგორც მოსარჩელის წარმომადგენელი აღნიშნავდა, მათ მიმართეს კიდეც შესაბამის ორგანოებს (პროკურატურა), საიდანაც მიიღეს ინფორმაცია, რომ მის წინააღმდეგ არანაირი სისხლის სამართლის საქმე არ იყო აღძრული, არ ედებოდა ბრალი დანაშაულის ჩადენაში და ა.შ. სასამართლომ, „სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-3 მუხლის მე-2 პუნქტის შესაბამისად, დაუსაბუთებლობის გამო არ გაიზიარა მოსარჩელის წარმომადგენლის განმარტება, რომ მოპასუხე წარმოდგენდა ადმინისტრაციულ ორგანოს. სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია და აღნიშნა, რომ ზოგჯერ შეფასებითი მსჯელობაც შეიძლება არანაკლებ მტკივნეული და ზიანის მიმყენებელი იყოს შესაბამისი პირისათვის, ვიდრე უშუალოდ ფაქტის გადმოცემა, მაგრამ კონკრეტულ შემთხვევაში მოსარჩელეს არ წარმოუდგენია დამადასტურებელი მტკიცებულება, რომ მოპასუხის მიერ გამოთქმულმა „შეფასებითმა მსჯელობებმა“ მას ზიანი მიაყენა. სასამართლომ ასევე დადგენილად მიიჩნია, რომ მოსარჩელემ ვერ დაასაბუთა მისთვის მორალური ზიანის მიყენების ფაქტი, ისევე, როგორც მოთხოვილი თანხის ოდენობა. სასამართლომ აღნიშნულის დამადასტურებლად არ მიიჩნია მოპასუხის განმარტება, რომ მოსარჩელემ სადავო განცხადების გაკეთების შემდეგ განიცადა ზიანი, რადგან აღნიშნული განცხადების გაკეთების ერთადერთი მიზანი იყო მოსარჩელის დისკრედიტაცია და ა.შ. რაიმე კონკრეტული მტკიცებულება, რომ მოსარჩელემ განიცადა დისკრედიტაცია, საქმიან წრეებში შეილახა მისი პატივი, ღირსება და სხვა მოსარჩელეს არ წარმოუდგენია. მხოლოდ მოსარჩელის წარმომადგენლის განმარტება, რომ მოპასუხის მიერ გაკეთებული განცხადების მიზანი იყო მოსარჩელის პოლიტიკური დისკრედიტაცია, რაც თავისთავად ზიანის მიყენების ფაქტს ადასტურებს, ვერ გახდება იმის დამადასტურებელი, რომ მოსარჩელეს მიადგა ზიანი, მით უფრო არ იქნა გაზიარებული განმარტება ზიანის ოდენობის განსაზღვრასთან დაკავშირებით, როდესაც იგი აღნიშნავდა, რომ მიყენებული ზიანის ოდენობა განსაზღვრეს მხარეთა ქონებრივი მდგომარეობის გათვალისწინებით.

სააპელაციო პალატამ მიუთითა, რომ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატაში 2010 წლის 7 თებერვალს გამართულ სასამართლო სხდომაზე აპელანტის წარმომადგენელმა განმარტა, რომ მხარე არ დავობს სასამართლოს დასკვნის იმ ნაწილზე, რომელიც შეეხება თ-ის მიერ ე-ის პეტერბურგელ ბანდიტად მოხსენიებას და ო-თან კავშირის ბრალდებას. რაც შეეხება ორი ადამიანის მკვლელობასთან კავშირსა და მუხროვანის ამბოხის ორგანიზებას, ეს არ შეიძლება ჩაითვალოს შეფასებით მსჯელობად და კონტექსტიდან გამომდინარე, იგი არის სწორედ მტკიცებით ფორმაში გამოთქმული ფრაზა. სააპელაციო პალატა მითითებულ ნაწილში სრულად დაეთანხმა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების მსჯელობასა და დასკვნებს, რომ, „სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლების შესახებ“ საქართველოს კანონის პირველი მუხლის თანახმად, სასამართლომ მართებულად მიუთითა, რომ განცხადების ცილისწამებად მიჩნევისათვის აუცილებელია, იგი წარმოადგენდეს არსებითად მცდარ ფაქტს, ასევე აუცილებელია, იგი იყოს პირისათვის ზიანის მიმყენებელი და სახელის გამტეხი. პირველი ინსტანციის სასმართლომ სწორად გაანაწილა მხარეთა შორის მტკიცების ტვირთი, როდესაც მიიჩნია, რომ „სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-13 მუხლის შესაბამისად, მტკიცების ტვირთი მოსარჩელეზეა. იმ გარემოებების დამადასტურებელი მტკიცებულებები კი, რომ მოპასუხის მიერ გავრცელებული განცხადება იყო ცილისწამება, არსებითად მცდარი ფაქტის შემცველი, რომ აღნიშნულით მან ზიანი მიიღო, პატივი და ღირსება შეელახა, სახელი გაუტყდა, მოსარჩელემ სასამართლოს ვერ წარუდგინა. სასამართლომ მიუთითა „სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლების შესახებ“ საქართველოს კანონის პირველი მუხლის „ბ“ ქვეპუნქტზე, რაც პირველი ინსტანციის სასამართლომ სწორად განმარტა და სწორად დაადგინა სადავო განცხადების შინაარსი. მისი გავრცელების ფორმის გათვალისწინებით, მიიჩნია, რომ ინტერვიუს არსი იყო შეფასებითი მსჯელობა, რომელიც ასახავდა მოპასუხის დამოკიდებულებას მოსარჩელის პიროვნების მიმართ. განცხადება არ შეიცავდა კონკრეტულ ბრალდებას ორი ადამიანის მკვლელობასთან დაკავშირებით, არ მიუთითებდა, კონკრეტულ ორ ადამიანზე, ასევე, რა ფორმით უკავშირდებიდა მოპასუხე მკვლელობას და სხვა. რაც შეეხება „მუხროვანთან მიმართებაში“ მოპასუხის განცხადებას, პალატის მითითებით, პირველ რიგში იგი არ შეიცავდა მოსარჩელის მიერ ამბოხის ორგანიზების მტკიცებით ფორმაში გამოთქმულ ფრაზას, როგორც ამას მიუთითებს აპელანტი. აღნიშნულიც წარმოადგენს შეფასებით მსჯელობასა და არა დადასტურებადი ფაქტების შემცველ განცხადებას, ამასთან, შეფასება ემყარებოდა მოსარჩელის თაობაზე გავრცელებულ ინფორმაციებს. „სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-7 მუხლის მე-5 პუნქტის თანახმად, სასამართლომ გაიზიარა გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებაში მითითებული მსჯელობა, რომ გაკეთებული განცხადებით არ დარღვეულა არც უდანაშაულობის პრეზუმფცია, ვინაიდან უდანაშაულობის პრეზუმფციის დარღვევა შეუძლია მხოლოდ იმ ორგანოს, რომელმაც შეიძლება პირი დამნაშავედ ცნოს. შესაბამისად, რამდენადაც მოპასუხეს არ შეუძლია მოსარჩელე ცნოს დამნაშავედ ან უდანაშაულოდ, მის მიერ ვერც უდანაშაულობის პრეზუმფცია დაირღვეოდა.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ა. ე-მ, მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით მისი სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება შემდეგი დასაბუთებით:

სააპელაციო სასამართლომ არ დაადგინა და არ შეაფასა მოცემული კატეგორიის საქმეებისათვის აუცილებელი გარემოებები ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრაქტიკის გათვალისწინებით, სასამართლოს უნდა დაედგინა ცილისწამებისათვის კანონით დადგენილი პასუხისმგებლობის არსებობა, სიტყვის თავისუფლების განხორციელებაში ჩარევის აუცილებლობა დემოკრატიულ საზოგადოებაში, სიტყვის თავისუფლების განხორციელებაში ჩარევა ევროპული კონვენციის მე-10 მუხლის მე-2 ნაწილში მითითებული მიზნების მიღწევისათვის. სარჩელის მიზანი, სწორედ ამ ნორმით აღიარებული პირის ღირსებისა და რეპუტაციის დაცვაა. კასატორის მითითებით, საქმეში: „ფრაგერი და ობერშლიქი ავსტრიის წინააღმდეგ“ სასამართლომ მიუთითა, რომ „აუცილებელი ჩარევა“ საჭიროა როდესაც განცხადება, მტკიცებულება შეიცავს „საგანგებოდ სერიოზულ ბრალდებას“, მათ შორის როდესაც მსჯელობიდან გამომდინარეობს დასკვნა პირის მიერ კანონის დარღვევის შესახებ, რაც არ ჯდება „კრიტიკის დასაშვებ ჩარჩოებში“. ევროპული სასამართლოს მითითებით, მიუხედავად იმისა, რომ პოლიტიკოსის, საჯარო პირის მიმართ ჩარჩოები უფრო ფართოა, ევროპული კონვენციის მე-10 მუხლის მე-2 ნაწილი ვრცელდება ასევე პოლიტიკოსებზე, საჯარო პირებზე.

კასატორის მოსაზრებით, მოპასუხეს, როგორც პოლიტიკოსს, უფლება აქვს მისცეს შეფასება პოლიტიკურ პროცესებს, თუმცა ასეთ დროს ის მაინც შეზრუდულია კონსტიტუციითა და კანონით. სადავო განცხადების გაკეთების დროს არ მიმდინარეობდა პოლიტიკური დებატები, ამასთან, განცხადება მოპასუხის პირადი ცხოვრების სფეროს შეეხება, რაც დაუშვებელია, იმ შემთხვევაშიც კი,Yთუ ის გაკეთებულია პოლიტიკური მიზნებიდან გამომდინარე ან ასახავს განმცხადებლის პირად დამოკიდებულებას. მოპასუხე განცხადებაში აკეთებს დასკვნას „გამარჯობის თქმაც არ მინდა“, რაც აგებულია მანამდე არსებულ ფაქტებსა და მტკიცებულებებზე. სადავო განცხადება შეიცავს როგორც ფაქტებსა და მტკიცებულებებს, ისე პირად შეფასებით მსჯელობას. სასამართლო ვალდებული იყო, შეეფასებინა რამდენად კეთილსინდისიერია მოპასუხის შეფასებითი მსჯელობა და რამდენად შეესაბამება სინამდვილეს მისი მტკიცებულებები, ამის შემდეგ სასამართლოს უნდა დაედგინა ჩარევის აუცილებლობა ბრალდების სერიოზულობიდან გამომდინარე, ასევე მოპასუხის თანამდებობიდან გამომდინარე არა მარტო უფლებების, არამედ ვალდებულებების გათვალისწინებით.

მოპასუხემ გაავრცელა არსებითად მცდარი ფაქტის შემცველი და პირისათვის ზიანის მიმყენებელი სახელის გამტეხი განცხადება, რომლის ძირითადი ნაწილისათვის აზრის სტატუსის მინიჭება შეუძლებელია „სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლების შესახებ“ საქართველოს კანონიდან გამომდინარე. მოპასუხეს, მისი თანამდებობის გათვალისწინებით, უნდა სცოდნოდა განაჩენის არარსებობის თაობაზე და მან განზრახ, ზიანის მიყენების მიზნით, გაავრცელა არსებითად მცდარი ფაქტები, რის შედაგადაც დაირღვა საქართველოს კანოსტიტუციის მე-4 და მე-40 მუხლებით გათვალისწინებული დებულებები.

სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიყენა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლი, არასწორად განმარტა „სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-7 მუხლის მე-6 პუნქტი, შესაბამისად, არასწორია სასამართლოს დასკვნა, რომ უფლების დარღვევის ფაქტის მტკიცების ტვირთი შეზღუდვის ინიციატორ მხარეს დაეკისრა. სასამართლომ ასევე არასწორად განმარტა ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-10 მუხლის მე-2 ნაწილი.

სასამართლომ გვერდი აუარა იმ ფაქტს, რომ ა.ე-ე არ არის საქართველოს მოქალაქე, რაც უმოკლეს ვადაში შეუძლებელს ხდის მის საქართველოს პრეზიდენტობის კანდიდატად გახდომას, ასევე იმას, რომ ითვლებოდეს პოლიტიკოსად. აღნიშნულიდან გამომდინარე, სადავო განცხადება სწორედ მოსარჩელის დისკრედიტაციისკენაა მიმართული.

არასწორია სასამართლოს დასკვნა განცხადების ცილისწამებად მიჩნევისათვის მტკიცების ტვირთის მოსარჩელისათვის დაკისრებისა და მის მიერ მოთხოვნის დაუსაბუთებლობაზე, რადგანაც ის ფაქტი, რომ ა.ე-მ უარყო გავრცელებული ინფორმაცია უკვე მტკიცებაა და დამატებით დადასტურებას არ საჭიროებს, ხოლო განმცხადებელი თავადვეა ვალდებული, ადასტუროს განცხადებაში მითითებული ფაქტის ნამდვილობა, ამდენად, სასამართლომ სწორად ვერ გაანაწილა მხარეთა შორის მტკიცების ტვირთი.

სასამართლოს მსჯელობა წინააღმდეგობრივია, კერძოდ, სასამართლო განჩინების ნაწილში ასაბუთებს, რომ მოპასუხის განცხადება არის შეფასებითი მსჯელობა და ასახავს ა.თარგამაძის დამოკიდებულებას მოსარჩელის პიროვნების მიმართ, რა დროსაც ფაქტის საკითხი არ არის მთავარი, ამასთან, სასამართლო ასევე მიუთითებს, რომ მოპასუხეს ფაქტზე დაყრდნობით არ უსაუბრია და მისი მსჯელობა მხოლოდ აზრის გამოხატვა იყო, სასამართლო ასევე ადასტურებს, რომ მოპასუხის მიერ გავრცელებული ინფორმაცია შესაძლოა, ემყარებოდეს სუსტ ფაქტობრივ მონაცემებს. კასატორის განმარტებით, ასევე არასწორია სასამართლოს მსჯელობა, რომ უდანაშაულობის პრეზუმფცია შეიძლება დაარღვიოს მხოლოდ იმ ორგანომ, რომელსაც შეუძლია პირი ცნოს დამნაშავედ.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 4 ივლისის განჩინებით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-4 ნაწილის შესაბამისად, ა. ე-ის საკასაციო საჩივარი ცნობილ იქნა დასაშვებად და საქმის განხილვა დაინიშნა ზეპირი მოსმენის გარეშე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების შესწავლისა და გასაჩივრებული განჩინების იურიდული დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ა. ე-ის საკასაციო საჩივარი უსაფუძვლოა და არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგი გარემოებების გამო:

გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით დადგენილია საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

მოსარჩელის მიერ გაკეთებული განცხადებები უკავშირდებოდა მის მიერ თავისი კანდიდატურის წამოყენებას საქართველოს პრეზიდენტის პოსტზე. მის მიერ ასევე გაკეთებულ იქნა სხვადასხვა ხასიათის პოლიტიკური განცხადებები.

მოსარჩელის განცხადების პასუხად, მოპასუხემ ასევე გააკეთა განცხადება, რომელიც გადაიცა სხვადასხვა საინფორმაციო საშუალებებით, მათ შორის ტელეკომპანიების: „რ. 2-ისა“ და „ი-ის“ ეთერით. მოპასუხის მიერ სადავო განცხადება გავრცელებულ იქნა შემდეგი შინაარსით: „მისი სახელი უკავშირდება ორი ადამიანის მკვლელობას, ასე რომ ის არის ჩვეულებრივი პეტერბურგელი ბანდიტი და მას ისეთივე წარმატებით შეიძლება ჰქონდეს პრეტენზია საქართველოს პრეზიდენტობაზე, როგორც მის ეხლანდელ პარტნიორს მუხროვანთან მიმართებაში ტ. ო-ს“. მოსარჩელემ ცილისწამებად, მისი პატივისა და ღირსების შემლახავად მიიჩნია მოპასუხის ის განცხადებები, რომლებიც შეეხებოდა მის კავშირს ორი ადამიანის მკვლელობასა და მუხროვანის ამბოხთან.

მხარეთა მიერ განცხადებები გაკეთდა ისეთ პოლიტიკურ ფონზე, როგორიცაა ე.წ მუხროვანის ამბოხი, საზოგადოების გარკვეული ნაწილის მიერ პრეზიდენტის გადადგომის მოთხოვნით აქციების გამართვა და ა.შ.

გ. თ-ე არის პოლიტიკოსი, პარლამენტის წევრი, საქართველოს პარლამენტის თავდაცვისა და უშიშროების კომიტეტის თავმჯდომარე, ხოლო მოსარჩელე წარმოადგენს საჯარო პირს.

სასამართლოს განმარტებით, მოსარჩელემ სასამართლოს ვერ წარუდგინა მტკიცებულებები, რომლებიც დაადასტურებდნენ მოპასუხის მხრიდან ცილისწამების ფაქტს, ასევე იმ გარემოებას, რომ მოპასუხის განცხადებით მოსარჩელეს ზიანი მიადგა ან პატივი და ღირსება შეელახა და სახელი გაუტყდა, სასამართლოს დასკვნით, მოპასუხის განცხადება წარმოადგენს შეფასებით მსჯელობას და იგი ასახავს მოპასუხის დამოკიდებულებას მოსარჩელის პიროვნების მიმართ.

მოპასუხის შეფასებითი მსჯელობა ემყარებოდა მოსარჩელის თაობაზე გავრცელებულ ინფორმაციებს, რაც იმავე სიუჟეტებშიც აშკარად ჩანს და შესაძლებელია მიჩნეულ იქნეს კიდეც მოპასუხის მიერ გავრცელებული შეფასების საფუძვლად.

საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ განსახილველი დავის თავისებურებიდან გამომდინარე, პირველ რიგში უნდა შეფასდეს ის სამართლებრივი ურთიერთობა, საიდანაც მხარეებს შორის წარმოიშვა დავა. დავა ეხება საერთაშორისო ხელშეკრულებებითა და საქართველოს კონსტიტუციით აღიარებული უფლებების დაცვას, რომელთა ხელყოფაც მოსარჩელის აზრით განახორციელა მოპასუხემ. უფრო კონკრეტულად, მოსარჩელე მიიჩნევს, რომ მოპასუხემ თავისი ქმედებით (მოსარჩელის შესახებ ინფორმაციის გავრცელებით) შელახა მოსარჩელის პატივი და ღირსება, რის შედეგადაც მას მიადგა ზიანი. შესაბამისად, მოსარჩელემ მოითხოვა მოპასუხის მიერ გავრცელებული ინფორმაციის უარყოფა და პატივისა და ღირსების შელახვით გამოწვეული მორალური ზიანის ანაზღაურება.

მოსარჩელის მოთხოვნათა სამართლებრივი საფუძვლების შემოწმების მიზნით, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ მოცემულ შემთხვევაში გამოყენებულ უნდა იქნეს როგორც სამოქალაქო კოდექსის, ასევე „სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლების შესახებ“ საქართველოს კანონის ნორმები. აღსანიშნავია, რომ სამოქალაქო კოდექსში 2004 წლის 24 ივნისს ცვლილების განხორციელებამდე არსებული რედაქცია (მე-18 მუხლის მე-2 ნაწილი) ითვალისწინებდა პი­რა­დი არაქო­ნებ­რი­ვი უფ­ლე­ბე­ბის დაცვის ისეთ მექანიზმს, როგორიც იყო სა­სა­მარ­თლოს მეშ­ვე­ო­ბით პატივისა და ღირსების შემლახველი ცნობების უარყოფა. თუმცა, 2004 წლის 24 ივნისის საქართველოს კანონით „საქართველოს სამოქალაქო კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“, რომელიც ამოქმედდა 2004 წლის 16 ივლისიდან, პირადი არაქონებრივი უფლებების დაცვა განისაზღვრა ასევე სპეციალური კანონით, რომელმაც სხვა საკითხებთან ერთად დაადგინა როგორც დაცვის მექანიზმები, ასევე სამოქალაქო-სამართლებრივი პასუხისმგებლობის საფუძვლები. ამ მხრივ მნიშვნელოვანია „სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-17 მუხლის პირველი პუნქტის დანაწესი, რომლის თანახმად, ცილისწამებასთან დაკავშირებით მოპასუხეს შეიძლება დაეკისროს სასამართლოს მიერ დადგენილი ფორმით ცნობის გამოქვეყნება სასამართლოს გადაწყვეტილების შესახებ. პირველი ინსტანციის სასამართლოს სამართლებრივი მოსაზრებით, რაც სრულად გაიზიარა სააპელაციო სასამართლომ, ისეთ პირობებში, როდესაც „სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლების შესახებ“ საქართველოს კანონი პირდაპირ ადგენს ცილისწამების შემთხვევაში სასარჩელო მოთხოვნის არსს, სასამართლოს არ აქვს უფლება თავისი გადაწყვეტილებით მხარეს მიაკუთვნოს ის, რაც მას არ უთხოვია ან იმაზე მეტი ვიდრე ის მოითხოვდა.საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ ამ შემთხვევაში ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოს მიერ მართებულად იქნა გამოყენებული საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 248-ე მუხლი, რაც ასევე შესაბამისობაშია საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ დადგენილ ერთგვაროვან სასამართლო პრაქტიკასთან (სუსგ, #ას-810-1129-07, 16 მაისი, 2008 წელი; სუსგ, #ას-334-654-09, 8 ოქტომბერი, 2009 წელი).

კასატორის მოსაზრებით, მოპასუხის მიერ გაკეთებული განცხადება შეიცავს როგორც ფაქტებსა და მტკიცებულებებს, ისე პირად შეფასებით მსჯელობას. ამასთან, როგორც კასატორის პოზიციიდან ირკვევა, განცხადების ის ნაწილი, რომ ა.ე-ე არის პეტერბურგელი ბანდიტი შფასებითი მსჯელობაა, ხოლო განცხადებაში მოყვანილი ფრაზები: „მისი სახელი უკავშირდება ორი ადამიანის მკვლელობას,..“, და „მას ისეთივე წარმატებით შეიძლება ჰქონდეს პრეტენზია საქართველოს პრეზიდენტობაზე, როგორც მის ეხლანდელ პარტნიორს მუხროვანთან მიმართებაში ტ. ო-ს“, წარმოადგენს მცდარ ფაქტებს, რაც ეწინააღმდეგება უდანაშაულობის პრეზუმფციას. საკასაციო პალატა კასატორის მითითებულ პრეტენზიასთან დაკავშირებით აღნიშნავს შემდეგს:

„სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლების შესახებ“ საქართველოს კანონით მოცემულია როგორც აზრის, ასევე ცილისწამების დეფინია, კერძოდ კანონის პირველი მუხლის „ბ“ ქვეპუნქტის მიხედვით, აზრი განმარტებულია, როგორც შეფასებითი მსჯელობა, თვალსაზრისი, კომენტარი, აგრეთვე ნებისმიერი სახით ისეთი შეხედულების გამოხატვა, რომელიც ასახავს რომელიმე პიროვნების, მოვლენის ან საგნის მიმართ დამოკიდებულებას და არ შეიცავს დადასტურებად ან უარყოფად ფაქტს, ხოლო „ე“ ქვეპუნქტის მიხედვით ცილისწამება განმარტებულია, როგორც არსებითად მცდარი ფაქტის შემცველი და პირისთვის ზიანის მიმყენებელი, მისი სახელის გამტეხი განცხადება. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ „სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლების შესახებ“ საქართველოს კანონით დადგენილი სამოქალაქო-სამართლებრივი პასუხისმგებლობის საკითხის გადაწყვეტამდე, მნიშვნელოვანია გაირკვეს მოპასუხის მიერ გავრცელებული გამონათვამები განეკუთვნება ფაქტებს, თუ შეფასებით მსჯელობას. ხშირად მათი გამიჯვნა გართულებულია, თუმცა როგორც ევროპის ადამიანის უფლებების სასამართლოს პრეცენდენტული გადაწყვეტილებების, ასევე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ანალიზით შესაძლებელია მეტი სიცხადის შეტანა ამ ორ ცნებას შორის. საქმეში „ლინგენსი ავსტრიის წინააღმდეგ“ ევროპის სასამართლომ განმარტა, რომ მოსაზრებების (შეფასებითი მსჯელობის) ფაქტებით დამტკიცება შეუძლებელია, ამიტომ არც ის შეიძლება, რომ ვინმეს ამ მოსაზრების სისწორის დამტკიცება დაევალოს. საქმეში „პერნა იტალიის წინააღმდეგ“ ევროპის სასამართლომ განმარტა, რომ ფაქტის დამტკიცება შესაძლებელია, ხოლო შეფასებითი მსჯელობა დამტკიცებას არ ექვემდებარება. საქმეში „ჯერუსალემი ავსტრიის წინააღმდეგ“ ევროპის სასამართლომ განმარტა, რომ შეფასებითი მსჯელობების ნამდვილობის დამტკიცება შეუძლებელია და რომ ასეთი მოთხოვნა ზღუდავს აზრის თავისუფლებას.საქმეში „დიჩანდი და სხვები ავსტრიის წინააღმდეგ“ ევროპის სასამართლომ განმარტა შემდეგი: იმ დროს, როდესაც შესაძლებელია ფაქტების არსებობის დემონსტრირება, სუბიექტური შეფასების ჭეშმარიტების დამტკიცება შეუძლებელია. სუბიექტური შეფასების ჭეშმარიტების დამტკიცების მოთხოვნა შეუსრულებელია და ეს მოთხოვნა არღვევს თვით აზრის თავისუფლებას. როდესაც გამონათქვამი სუბიექტურ შეფასებას უთანაბრდება, შეზღუდვის პროპორციულობა შეიძლება დამოკიდებული იყოს იმაზე, არსებობს თუ არა საკმარისი ფაქტობრივი საფუძველი განსახილველი გამონათქვამისათვის, ვინაიდან სუბიექტური შეფასებაც კი, ყოველგვარი ფაქტობრივი საფუძვლით გამყარების გარეშე შეიძლება ზედმეტი იყოს. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განმარტებით, აზრი ფართოდ განმარტებისას გულისხმობს განსჯას, დამოკიდებულებასა თუ შეფასებას, რომლის სისწორე თუ მცდარობა დამოკიდებულია მთლიანად ინდივიდზე, მის სუბიექტურ დამოკიდებულებაზე, ფაქტები კი ჩვეულებრივ მოკლებულია სუბიექტურ დამოკიდებულებას, იგი ობიექტური გარემოებებიდან გამომდინარეობს, ანუ ჩვენ გვაქვს იმის შესაძლებლობა, რომ ფაქტი შევამოწმოთ და ვნახოთ, ის რეალურად არსებობდა თუ არა (სუსგ, #ას-1278-1298-2011, 20 თებერვალი, 2012 წელი). საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განმარტებით, აზრისა და ფაქტის ერთმანეთთან მჭიდრო კავშირის გამო, მათი გამიჯვნა საკმაოდ რთულია, ამიტომ სადავო გამონათქვამის სწორი კვალიფიკაციისათვის უნდა შემოწმდეს მისი შინაარსი, გამოთქმის ფორმა და გამოთქმის კონტექსტი, რა ფაქტობრივი ელემენტებისაგან შედგება გამონათქვამი (სუსგ, #ას-1477-1489-2011, 3 აპრილი, 2012 წელი).

ამდენად, მოხმობილი გადაწყვეტილებების და კანონის ნორმათა შეჯერებას მივყავართ იმ დასკვნამდე, რომ ცილისწამების მაკვალიფიცირებელი ერთ-ერთი მთავარი ნიშანია განმცხადებლის მიერ იმ ფაქტების მითითება, რომელიც რეალობასთან არც ისე შორსაა, უფრო კონკრეტულია და არა ზოგადი ხასიათის, უფრო მეტად ობიექტური შინაარსისაა, ვიდრე სუბიექტური, და, რაც მთავარია, მისი დადასტურება (დამტკიცება) შესაძლებელია. განსახილველ შემთხვევაში, მოპასუხე არ გადმოსცემს იმ ფაქტებს თუ რომელი ორი ადამიანის მკვლელობასთან არის დაკავშირებული ა.ე-ის სახელი, რა ფორმით არის ა.ე-ე დაკავშირებული ან რა ვითარებაში მკვლელობასთან. ამასთან, სადავო გამონათქვამი: „მისი სახელი უკავშირდება ორი ადამიანის მკვლელობას“, არ შეიძლება განვიხილოთ კონტექსტიდან ამოვარდნილად, ვინაიდან ამ გამონათქვამის გაგრძელება ასეთია: „ასე რომ ის არის ჩვეულებრივი პეტერბურგელი ბანდიტი“. საკასაციო პალატის მოსაზრებით, მოპასუხის განცხადების პირველი ნაწილი (მკვლელობასთან კავშირი) შეუძლებელია დადასტურდეს ან დამტკიცდეს, ვინაიდან იგი მოკლებულია ობიექტურ (ფაქტობრივ) სიცხადეს. რაც შეეხება განცხადების მეორე ნაწილს, სადაც მოპასუხე საუბრობს ა.ე-ის, როგორც მომავალი პრეზიდენტის შანსზე, აქაც გვაქვს უფრო სუბიექტური დამოკიდებულებით გაჯერებულ აზრის გამოხატვასთან საქმე, ვიდრე ობიექტურ მოცემულობასთან. ამასთან, განცხადებაში არაფერია ნათქვამი ამბოხზე და ამ კუთხითაც სადავო განცხადებით შეუძლებელია რაიმეს დადასტურება ან დამტკიცება.

საკასაციო პალატა ყურადღებას მიაქცევს საქმეზე დადგენილ იმ ფაქტობრივ გარემოებებს, რომ მოსარჩელე წარმოადგენს საჯარო პირს, ხოლო მოპასუხე პოლიტიკოსს, ამასთან, როგორც მოსარჩელე სარჩელის ფაქტობრივ საფუძვლებში აღნიშნავს, მოპასუხემ გააკეთა კომენტარი მოსარჩელის განცხადებაზე, რომ მას სურვილი აქვს მონაწილეობა მიიღოს საქართველოს მომავალ საპრეზიდენტო არჩევნებში.

საკასაციო პალატა მიუთითებს „სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-7 მუხლის მე-5 პუნქტზე, რომლის მიხედვითაც, აზრის ან ფაქტის სტატუსის მინიჭების საკითხის განხილვისას ყოველგვარი გონივრული ეჭვი, რომელიც ვერ დადასტურდება კანონით დადგენილი წესით, უნდა გადაწყდეს განცხადებაში მოყვანილი ცნობებისათვის აზრის სტატუსის მინიჭების სასარგებლოდ. საკასაციო პალატა დასაბუთებულ არგუმენტად ვერ მიიჩნევს კასატორის იმ მოსაზრებას, რომ კასატორი არ არის საქართველოს მოქალაქე და შესაბამისად იგი ვერ გახდება საქართველოს პრეზიდენტი. ფაქტია, რომ ა.ე-მ პოლიტიკური განცხადებით _ საპრეზიდენტო არჩევნებში მონაწილეობასთან დაკავშირებით, მიიქცია საზოგადოების ყურადღება, ხოლო მოპასუხემ კომენტარი სწორედ ა.ე-ის ამ პოლიტიკურ განცხადებაზე გააკეთა. მნიშვნელოვანია ასევე ქვეყანაში არსებული პოლიტიკური სიტუაცია, რასაც დროში დაემთხვა ა.ე-ის განცხადება და გ.თ-ის სადავო კომენტარი. ყოველივე ამის ერთობლიობაში შეფასება საკასაციო პალატას აძლევს საფუძველს, რომ გ.თ-ის გამონათქვამებს აზრის სტატუსის კვალიფიკაცია მიანიჭოს, ვიდრე ფაქტების კონსტატაციის.

ზემოაღნიშნული მსჯელობიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ სწორი სამართლებრივი შეფასება მისცა საქმეზე დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს, ხოლო კასატორმა მოპასუხის განცხადებისათვის ფაქტის სტატუსის მინიჭების საკითხთან დაკავშირებით ვერ წარმოადგინა დასაბუთებული პრეტენზია. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ „სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-4 მუხლის პირველი პუნქტი აზრს იცავს აბსოლუტური პრივილეგიით, რაც ნიშნავს კანონით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობისაგან პირის სრულ და უპირობო განთავისუფლებას.

კასატორი მიუთითებს ევროპის ადამიანის უფლებების სასამართლოს პრეცენდენტულ გადაწყვეტილებებზე და აღნიშნავს, რომ აუცილებელი ჩარევა საჭიროა, როდესაც განცხადება შეიცავს „საგანგებოდ სერიოზულ ბრალდებას“, მათ შორის, როდესაც მსჯელობიდან გამომდინარეობს დასკვნა პირის მიერ კანონის დარღვევის შესახებ. საკასაციო პალატა იზიარებს კასატორის პოზიციას იმ თვალსაზრისით, რომ საგანგებოდ სერიოზული ბრალდება, რომელიც გაჯერებულია დადასტურებადი ფაქტებით, შესაძლოა მოექცეს სიტყვის თავისუფლების შეზღუდვის ფარგლებში, თუკი დადასტურდება მისი მცდარობა და ამით ილახება პირადი არაქონებრივი უფლებები, თუმცა, მოცემული დავის შემთხვევაში მოპასუხის განცხადება შეფასებით მსჯელობად იქნა მიჩნეული და არა ბრალდებად. საქმეში „დიჩანდი და სხვები ავსტრიის წინააღმდეგ“ ევროპის ადამიანის უფლებების სასამართლომ განმარტა შემდეგი: საზოგადოებრივი ინტერესის საკითხებთან დაკავშირებული პოლიტიკური გამოსვლის ან დებატების შეზღუდვები მცირე ფარგლებშია შესაძლებელი. ამასთან, მისაღები კრიტიკის საზღვრები, კერძო პირისაგან განსხვავებით, უფრო ფართოა პოლიტიკოსთან მიმართებაში. განსახილველ შემთხვევაში, მართალია ადგილი არ ჰქონია პოლიტიკურ დებატებს, მაგრამ ადგილი ჰქონდა ა.ე-ის პოლიტიკურ გამოსვლასთან დაკავშირებით გ.თ-ის კომენტარს, რასაც თვით მოსარჩელე ადასტურებს. ამასთან, ა.ე-ე მართალია არ არის პოლიტიკოსი, თუმცა მისი, როგორც საჯარო პირის მიმართ დასაშვები კრიტიკის ფარგლები უფრო ფართოა, ვიდრე კერძო პირის შემთხვევაში.

საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, საკასაციო საჩივარი შეიძლება ეფუძნებოდეს მხოლოდ იმას, რომ გადაწყვეტილება კანონის დარღვევითაა გამოტანილი. ამავე მუხლის მე-3 ნაწილის მიხედვით კი საპროცესო სამართლის ნორმების დარღვევა მხოლოდ მაშინ შეიძლება გახდეს გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძველი, თუ ამ დარღვევის შედეგად საქმეზე არასწორი გადაწყვეტილება იქნა გამოტანილი. კასატორი მიუთითებს სააპელაციო სასამართლოს მხრიდან საპროცესო სამართლის ნორმების დარღვევაზე, რაც გამოიხატა მტკიცების ტვირთის არასწორად განაწილებაში. საკასაციო პალატა მიუთითებს „სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-7 მუხლის მე-6 პუნქტზე, რომლითაც განსაზღვრულია მტკიცების ტვირთის სტანდარტი, კერძოდ, სიტყვის თავისუფლების შეზღუდვისას მტკიცების ტვირთი ეკისრება შეზღუდვის ინიციატორს. ყოველგვარი ეჭვი, რომელიც ვერ დადასტურდება კანონით დადგენილი წესით, უნდა გადაწყდეს სიტყვის თავისუფლების შეზღუდვის საწინააღმდეგოდ. მოცემული ნორმა ადგენს მტკიცების ტვირთის განაწილების ზოგად სტანდარტებს, რომელთანაც სრულ ჰარმონიაშია ამავე კანონის მე-14 მუხლის რეგულაცია, რომელიც განსაზღვრავს საჯარო პირის ცილისწამების შემთხვევაში ამ უკანასკნელის მიერ სამტკიცებელ გარემოებებს. სააპელაციო სასამართლოს დასკვნით, მოსარჩელემ სასამართლოს ვერ წარუდგინა მტკიცებულებები, რომლებიც დაადასტურებდნენ მოპასუხის მხრიდან ცილისწამების ფაქტს, ასევე იმ გარემოებას, რომ მოპასუხის განცხადებით მოსარჩელეს ზიანი მიადგა ან პატივი და ღირსება შეელახა და სახელი გაუტყდა. კასატორის განმარტება იმის შესახებ, რომ მოსარჩელემ მხოლოდ უარყო მოპასუხის მიერ გავრცელებული ინფორმაციის სისწორე და ამით საწინააღმდეგოს მტკიცების ტვირთი მოპასუხის მხარეზეა, ვერ იქნება გაზიარებული, ვინაიდან, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მიხედვით, საქმის გარემოებები, რომლებიც კანონის თანახმად უნდა დადასტურდეს გარკვეული სახის მტკიცებულებებით, არ შეიძლება დადასტურდეს სხვა სახის მტკიცებულებებით. განსახილველ შემთხვევაში, მხოლოდ მხარის ახსნა-განმარტება ვერ დაძლევს იმ ტვირთს, რაც მტკიცებას უკავშირდება, ამასთან, სააპელაციო სასამართლოს განმარტება შესაბამისობაშია საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ დადგენილ ერთვაროვან პრაქტიკასთან (სუსგ, #ას-810-1129-07, 16 მაისი, 2008 წელი; სუსგ, #ას-207-194-2011, 14 ივლისი, 2011 წელი).

საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს კასატორის პრეტენზიას იმასთან დაკავშირებით, რომ მოპასუხემ მოსარჩელესთან მიმართებაში დაარღვია უდანაშაულობის პრეზუმფცია, ვინაიდან, როგორც საქმის მასალებითაა დადგენილი, მოპასუხის განცხადება განხილულ იქნა, როგორც შეფასებითი მსჯელობა, რომლიც არ შეიცავს მტკიცებას მოსარჩელის მიერ კონკრეტული დანაშაულის ჩადენის თაობაზე, შესაბამისად, ვერც უდანაშაულობის პრეზუმფცია დაირღვეოდა.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 410-ე მუხლის თანახმად, საკასაციო სასამართლო არ დააკმაყოფილებს საკასაციო საჩივარს, თუ: ა) კანონის მითითებულ დარღვევას არა აქვს ადგილი; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებას საფუძვლად არ უდევს კანონის დარღვევა; გ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება არსებითად სწორია, მიუხედავად იმისა, რომ გადაწყვეტილების სამოტივაციო ნაწილი არ შეიცავს შესაბამის დასაბუთებას. საკასაციო პალატა თვლის, რომ ა.ე-ის საკასაციო საჩივარი დაუსაბუთებელია, არ არსებობს მისი დაკმაყოფილების საფუძველი, ხოლო გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით სასამართლომ სავსებით მართებულად იხელმძღვანელა, როგორც საქართველოს მოქმედი კანონმდებლობით, ისე საერთაშორისო ხელშეკრულებებითა და საერთაშორისო სასამართლო პრაქტიკით, რაც უტყუარად მოწმობის მის კანონიერებას.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 410-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ა. ე-ის საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს.

2. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 28 თებერვლის განჩინება დარჩეს უცვლელად.

3. საკასაციო საჩივარზე სახელმწიფიო ბაჟი გადახდილია.

4. საკასაციო პალატის განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.