№ას-948-891-2012 27 სექტემბერი, 2012 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

თეიმურაზ თოდრია (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ვასილ როინიშვილი, მაია სულხანიშვილი

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი – ნ. ჩ-ი

მოწინააღმდეგე მხარე – ე. მ-ე

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 15 მაისის განჩინება

საკასაციო საჩივრის ავტორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი – თანხის დაკისრება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ნ. ჩ-მა სარჩელი აღძრა სასამართლოში კ. ნ-ს, გ. ა-სა და ე. მ-ის წინააღმდეგ და მოითხოვა გ. ა-სთვის ნ. ჩ-ის სასაგებლოდ 8.500 აშშ დოლარის დაკისრება, კ. ნ-სთვის ნ. ჩ-ის სასარგებლოდ 8.500 აშშ დოლარის დაკისრება და ე. მ-ისთვის ნ. ჩ-ის სასარგებლოდ სოლიდარულად 10.200 აშშ დოლარის დაკისრება შემდეგი საფუძვლებით: სარჩელის თანახმად, კ. ა-სთან და გ. ნ-სთან შედგა სიტყვიერი შეთანხმება, ნ. ჩ-თან, 30.000 აშშ დოლარად შეფასებული იპოთეკით დატვირთული ბინის ყიდვის თაობაზე. ა-მ და ნ-მ ნ. ჩ-ს მოსთხოვეს 17.500 აშშ დოლარის გადახდა, საიდანაც თანხის ნაწილი უნდა შეეტანა პროკრედიტ ბანკში ე. მ-ის ანგარიშზე. ნ. ჩ-მა მ-ის ანგარიშზე გადარიცხა 10.200 აშშ დოლარი, დარჩენილი 7.500 კი გადასცა ხელზე. მოგვიანებით გაირკვა, რომ მოცემული ბინა მეპატრონის მიერ გაყიდული იყო სხვა პირზე 62.000 აშშ დოლარად.

მოპასუხე გ. ა-მ სარჩელზე შესაგებელი არ წარმოადგინა. მოპასუხე კ. ნ-მ სარჩელი ცნო, მოპასუხე ე. მ-მ სარჩელი არ ცნო და აღნიშნა, რომ ნ. ჩ-ის მიმართ არანაირი ვალდებულება არ გააჩნდაა, რაც დასტურდება 2011 წლის 15 ივლისის საქალაქო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა კოლეგიისა და 2011 წლის 06 სექტემბრის თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატის განაჩენებით, რომლითაც კ. ნ-ა ცნობილი იქნა დამნაშავედ.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2012 წლის 10 თებერვლის გადაწყვეტილებით ნ. ჩ-ის სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა; გ. ა-ს ნ. ჩ-ის სასარგებლოდ დაეკისრა 8 500 აშშ დოლარის გადახდა; კ. ნ-ს ნ. ჩ-ის სასაგებლოდ დაეკისრა 8 500 აშშ დოლარის გადახდა; არ დაკმაყოფილდა სარჩელის მოთხოვნა ე. მ-ისათვის ნ. ჩ-ის სასარგებლოდ 10.200 აშშ დოლარის დაკისრების თაობაზე.

საქალაქო სასამართლოს დასახელებული გადაწყვეტილება სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ნ. ჩ-მა, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით აღნიშნულ ნაწილში სარჩელის დაკმაყოფილება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 15 მაისის განჩინებით ნ. ჩ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ საქმის მასალებიდან არ დასტურდებოდა ნ. ჩ-ის მხრიდან ე. მ-ის ანგარიშზე გადარიცხული თანხების ე. მ-ის მიერ, კ. ნ-სთან და გ. ა-სთან ერთად საერთო მიზნებისათვის გამოყენების ფაქტი.

2010 წლის 06 მარტის სანოტარო აქტით დასტურდება, რომ გ. ა-მ და კ. ნ-მ აღიარეს, რომ მათ აქვთ ნ. ჩ-ის ვალი 17 500 აშშ დოლარი, რაც ხელშეკრულების დადასტურების დღისთვის შეადგენს 29 925 ლარს. ამასთან, დადგენილია, რომ აღნიშნული თანხის ნაწილი - 10 300 აშშ დოლარი კ. ნ-მ მიიღო ე. მ-ის ანგარიშზე გადარიცხვის გზით, ხოლო დანარჩენი თანხა - ნაღდი ანგარიშსწორებით.

სააპელაციო პალატამ მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 104.1-ე მუხლზე და აღნიშნა, რომ განსახილველ შემთხვევაში კ. ნ-ა ადასტურებდა, რომ ე. მ-ე მოქმედებდა მისი სახელით. სადავო ურთიერთობაში ე. მ-ის მონაწილეობა გამოიხატებოდა მის ანგარიშზე ჩარიცხული თანხების კ. ნ-სათვის გადაცემაში. ამასთან, სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ მითითებულ გარემოებათა საპირისპირო მტკიცებულება, მოსარჩელის მიერ სასამართლოში წარდგენილი არ ყოფილა, რაც სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4 და 102-ე მუხლებიდან გამომდინარე, მოწინააღმდეგე მხარის (მოსარჩელის) მტკიცების ტვირთს წარმოადგენდა.

სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, მოცემულ შემთხვევაში, საქმის მასალებით არ დასტურდებოდა ნ. ჩ-სა და ე. მ-ს შორის რაიმე სახის ვალდებულებით-სამართლებრივი ურთიერთობის არსებობა. ასევე, არ დგინდებოდა უსაფუძვლო გამდიდრებიდან გამომდინარე, ნ. ჩ-ის მიერ ე. მ-ის მიმართ მოთხოვნის უფლება. მოპასუხე ე. მ-ე თანხას იღებდა დავალების საფუძველზე კ. ნ-საგან მინიჭებული უფლებამოსილების ფარგლებში; მას მოსარჩელე შეგნებულად და მიზანმიმართულად ურიცხავდა ანგარიშზე თანხას კ. ნ-სთვის გადასაცემად. ამასთან, დადგენილია, რომ კ. ნ-მ სრულად მიიღო ნ. ჩ-ის მიერ ე. მ-ის საბანკო ანგარიშზე შეტანილი თანხა - 10 300 აშშ დოლარი.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საქმეთა პალატამ მიიჩნია, რომ უსაფუძვლო და დაუსაბუთებელი იყო ნ. ჩ-ის მოთხოვნა ე. მ-ის მიმართ 10 300 აშშ დოლარის დაბრუნების თაობაზე, ვინაიდან მოსარჩელემ, მტკიცების ტვირთის ობიექტური და სამართლიანი განაწილების შედეგად, ვერ შეძლო მასსა და მოწინააღმდეგე მხარეს შორის ვერც ვალდებულებით-სამართლებრივი ურთიერთობის არსებობის ფაქტისა და ვერც უსაფუძვლო გამდიდრებიდან გამომდინარე მოთხოვნის უფლების დადასტურება, შესაბამისად, პალატამ ჩათვალა, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დასაბუთებული და საფუძვლიანი იყო და არ არსებობდა მისი გაუქმების ფაქტობრივი და სამართლებრივი წინამღვრები. ამასთან, სამოქალაქო საქმეთა პალატამ განმარტა, რომ მხარეთა შორის სოლიდარული ვალდებულების წარმოშობისათვის აუცილებელია, არსებობდეს თითოეული მოვალის მიმართ ვალდებულების წარმოშობისათვის აუცილებელი საფუძველი. განსახილველ შემთხვევაში, ვინაიდან ე. მ-ე არ წარმოადგენდა ნ. ჩ-ის წინაშე პასუხიმგებელ პირს, შესაბამისად, სახეზე არ იყო მოწინაააღმდეგე მხარის ვალდებულება აპელანტის მიმართ, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ საფუძველს მოკლებული იყო სააპელაციო საჩივრის ავტორის მითითება იმასთან დაკავშირებით, თუ რომელი საფუძვლით (ხელშეკრულებით, კანონით თუ ვალდებულების საგნის განუყოფლობით) წარმოიშვა სოლიდარული ვალდებულება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 15 მაისის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ნ. ჩ-მა, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით ე. მ-ის წინააღმდეგ თავისი სარჩელის დაკმაყოფილება იმ საფუძვლით, რომ არცერთი ინსტანციის სასამართლოს არ გაუთვალისწინებია საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 464-ე მუხლის შესაბამისად სოლიდარული ვალდებულების საფუძველზე აღებული ვალდებულება, რომელიც ე. მ-ის მიერ მისი საბანკო ანგარიშების გამოყენებით წარმოიშვა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 6 ივლისის განჩინებით ნ. ჩ-ის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ნ. ჩ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ნ. ჩ-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 46-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, ნ. ჩ-ი გათავისუფლებულია სახელმწიფო ბაჟის გადახდის ვალდებულებისაგან.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ნ. ჩ-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე თ. თოდრია

მოსამართლეები: ვ. როინიშვილი

მ. სულხანიშვილი