№ას-954-897-2012 27 სექტემბერი, 2012 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

თეიმურაზ თოდრია (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ვასილ როინიშვილი, მაია სულხანიშვილი

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი – ს. ტ-ი

მოწინააღმდეგე მხარე – ი. პ-ა

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 14 მაისის განჩინება

საკასაციო საჩივრის ავტორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი – საზიარო უფლების გაუქმება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ი. პ-მ სარჩელი აღძრა სასამართლოში ლ. კ-სა და ს. ტ-ის წინააღმდეგ და მოითხოვა საზიარო უფლების გაუქმება და ქონების აუქციონზე რეალიზაციის გზით ამონაგები თანხების წილების პროპორციულად გადანაწილება იმ საფუძვლით, რომ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2011 წლის 28 აპრილის გადაწყვეტილებით, რომელიც მოცემული მომენტისათვის უკვე კანონიერ ძალაშია შესული, დადგენილ იქნა, რომ საზიარო უფლების გაუქმება ქონების ნატურის გამოყოფით შეუძლებელია.

მოპასუხე ს. ტ-მა არ ცნო სარჩელი და განმარტა, რომ 1990 წლის 18 აპრილის სასამართლო გადაწყვეტილებით, განხორციელდა სადაო შენობა ნაგებობიდან რეალური წილების გამოყოფა და აღნიშნული გადაწყვეტილების საფუძველზე მისი მშობელთათვის გამოყოფილ ფართში დღეის დგომარეობითაც აგრძელებს რა ცხოვრებას, აღნიშნული ცხდადჰყოფს, რომ ზემომითითებული სასამართლო გადაწყვეტილება კანონიერ ძალაშია შესული და შესაბამისად, საქრთველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 266-ე მუხლისა და იმავე კოდექსის 272-ე მუხლის ‘’ბ’’ პუნქტის საფუძველზე უნდა შეწყდეს საქმის წარმოება, ვინაიდან არსებობს სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადწყვეტილება, რომელიც გამოტანილია დავაზე იმავე მხარეებს შორის იმავე საგანზე და იმავე საფუძვლით. მოპასუხე ლ. კ-მა სარჩელი ცნო.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2012 წლის 23 თებერვლის გადაწყვეტილებით ი. პ-ს სარჩელი დაკმაყოფილდა. გაუქმდა საზიარო უფლება უძრავ ქონებაზე - მდებარე ქ. თბილისში, ბ-ის ქუჩა №8-ში, (დაზუსტებული ფართობი - 900მ² და მასზედ არსებულ №1,№2, №3, №4, №5 და №6 შენობა-ნაგებობებზე) უძრავი ქონების საკადასტრო კოდი №... მისი აუქციონზე რეალიზაციის გზით და დადგინდა საზიარო საგნის რეალიზაციის შედეგად ამონაგები თანხის განაწილება უძრავი ქონების მესაკუთრეებზე მათი წილის შესაბამისად, კერძოდ, ი. პ-ზე - 1/2 ნაწილი, ს. ტ-ზე - 1/4 ნაწილი და ლ. კ-ზე - 1/4 ნაწილი.

საქალაქო სასამართლოს დასახელებული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ს-ო ტ-მა, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 14 მაისის განჩინებით ს. ტ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ საქმეზე დადგენილი შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

საქმეში წარმოდგენილი საჯარო რეესტრის ამონაწერით დგინდება, რომ სადავო უძრავ ქონება მდებარე, ქ. თბილისში, ბ-ის ქუჩა N8-ში ამჟამად რეგისტრირებულია ი. პ-ს, ს. ტ-ის და ლ. კ-ს თანასაკუთრების უფლება. უძრავი ქონების დაზუსტებული ფართობი შეადგენს 900.00კვ.მ.–ს და თანასაკუთრებაში არსებული თითოეული მესაკუთრის იდეალური წილი განისაზღვრება შემდეგნაირად: ი. პ-ა - ½ ნაწილი, ს. ტ-ი - ¼ ნაწილი, ლ. კ-ა - ¼ ნაწილი.

სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს დასკვნით დადგინდა, რომ ქ. თბილისში, ბ-ის ქუჩა N8-ში მდებარე სახლთმფლობელობიდან ი. პ-ს, ს. ტ-ისა და ლ. კ-ს კუთვნილი იდეალური წილების შეასაბამისი ფართის გამოყოფა შენობა-ნაგებობიდან და ცარიელი მიწის ნაკვეთიდან, მათი დანიშნულების და ღირებულების შემცირების გარეშე, შეუძლებელია.

სამოქალაქო კოდექსის 963-ე, 964.1-ე მუხლების შინაარსიდან გამომდინარე, პალატამ მიიჩნია, რომ მართებული იყო პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნა იმის თაობაზე, რომ საცხოვრებელი სახლი და მიწის ნაკვეთი გაყოფადი არ არის, რის გამოც მასზე საზიარო უფლების გაუქმება ნატურით გაყოფის გზით შეუძლებელია. შესაბამისად, პალატის მოსაზრებით, საზიარო უფლება უნდა გაუქმებულიყო მხოლოდ უძრავი ქონების აუქციონზე რეალიზაციისა და ამონაგები თანხის თანამესაკუთრეებს შორის განაწილებით.

სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა სააპელაციო საჩივრის დასაბუთება იმის თაობაზე, რომ სასამართლოს 1990 წლის კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით საზიარო საგანზე თანამესაკუთრეთა წილები რეალურად გამიჯნულია და აქედან გამომდინარე, არსებობს საქმის წარმოების შეწყვეტის საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 272-ე მუხლის ,,ბ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული წინაპირობა.

სააპელაციო პალატამ მიუთითა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 142-ე მუხლზე და განმარტა, რომ ხანდაზმულობის ვადა არის დროის ის პერიოდი, რომლის განმავლობაში პირს, რომლის უფლებაც დაირღვა, შეუძლია მოითხოვოს თავისი უფლების იძულებითი განხორციელება ან დაცვა. ხანდაზმულობის ვადის გასვლით ისპობა სასამართლოს ან სხვა ორგანოს მეშვეობით პირის მოთხოვნის იძულებით განხორციელების შესაძლებლობა. მოცემულ შემთხვევაში, დადგინდა, რომ მოპასუხეს მოთხოვნის უფლება, რომელიც 1990 წლის 18 აპრილის ლენინის სახელობის რაიონის სახალხო სასამართლოს გადაწყვეტილებით დადასტურდა, წარმოეშვა 1990 წელს ანუ, 22 წლის წინ. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 311-ე მუხლის შინაარსიდან გამომდინარე, უძრავ ნივთზე საკუთრების უფლება ვლინდება საჯარო რეესტრში რეგისტრირებული მონაცემებიდან; ხოლო ამავე კოდექსის 312-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, რეესტრის მონაცემების მიმართ არსებობს უტყუარობისა და სისრულის პრეზუმფცია, ე.ი. რეესტრის ჩანაწერები ითვლება სწორად, ვიდრე არ დამტკიცდება მათი უზუსტობა. საჯარო რეესტრის ამონაწერის მიხედვით ქ. თბილისში, ბ-ის ქუჩა N8-ში კვლავ რეგისტრირებულია ი. პ-ს, ს. ტ-ის და ლ. კ-ს თანასაკუთრების უფლება იდეალურ წილებში ანუ, ფაქტობრივად 1990 წლის გადაწყვეტილების მიხედვით თანამესაკუთრეებს შორის წილები რელურად არ გამიჯნულა. იქიდან გამომდინარე, რომ სადავო საცხოვრებელი სახლის რეალური წილები ამ გადაწყვეტილების მიხედვით დღემდე არ დარეგისტრირებულა შესაბამის მარეგისტრირებელ ორგანოში, პალატამ მიიჩნია, რომ გადაწყვეტილების აღსრულების ხანდაზმულობის 10 წლიანი ვადის გასვლის გამო ეს გადაწყვეტილება, როგორც იურიდიული ძალის მქონე დოკუმენტი დღეისათვის არ ექვემდებარება იძულებით აღსრულებას და მისი მეშვეობით მხარე უკვე ვეღარ შეძლებს თავისი უფლების რეალიზაციას. ამ მოცემულობის პირობებში, პალატამ დაასკვნა, რომ სარჩელზე საქმის წარმოების შეწყვეტის წინაპირობა არ არსებობდა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 14 მაისის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ს. ტ-მა, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა იმ საფუძვლით, რომ სასამართლოს არ ჰქონდა უფლება გამოეყენებინა სამოქალაქო კოდექსის 142-ე მუხლი.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 16 ივლისის განჩინებით ს. ტ-ის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ს. ტ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ს. ტ-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (300 ლარი) 70% – 210 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ს. ტ-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. კასატორ ს. ტ-ს დაუბრუნდეს მის მიერ 2012 წლის 10 ივლისს გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (300 ლარი) 70% – 210 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 3 0077 3150.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე თ. თოდრია

მოსამართლეები: ვ. როინიშვილი

მ. სულხანიშვილი