საქმე №ას-986-926-2012 24 სექტემბერი, 2012 წელი,

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ნუნუ კვანტალიანი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

პაატა ქათამაძე, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი - ა. ა-ი

მოწინააღმდეგე მხარეები - ი. ა-ი, თ. ა-ი

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 17 მაისის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება

დავის საგანი – თანასაკუთრებაში არსებულ ნივთზე ხელშეშლის აღკვეთა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

თ. და ი. ა-ებმა სარჩელი აღძრეს სასამართლოში ა. ა-ის მიმართ ხელშეშლის აღკვეთის მოთხოვნით შემდეგი დასაბუთებით: თბილისში, გ-ის ქ.№68-ში მდებარე შენობა-ნაგებობა და მიწის ნაკვეთი, საჯარო რეესტრის ამონაწერის თანახმად, მხარეთა თანასაკუთრებას წარმოადგენს. აღნიშნული ბინისა და მიწის ნაკვეთის 2/3 ნაწილის თანამესაკუთრეები არიან მოსარჩელეები, ხოლო 1/3 ნაწილის კი - მოპასუხე ა. ა-ი. მამა შ. ა-მა თავის სიცოცხლეში საკუთრებაში არსებული ქონება გააფართოვა, რის შედეგადაც, ღირებულება გაიზარდა, კერძოდ: ააშენა დამხმარე ფართი, განახორციელა საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი ფართის რეკონსტრუქცია, მიაშენა ღია დამხმარე სათავსი, რომელიც წლების განმავლობაში გამოიყენებოდა, როგორც ავტოფარეხი. მოპასუხემ თვითნებურად, მოსარჩელეთა თანხმობის გარეშე, ამოაშენა კედელი თ. და ი. ა-ების საძინებლის გვერდზე მდებარე ღია დამხმარე სათავსში, რომელიც მიისაკუთრა და მოსარჩელეებს სარგებლობის უფლებას არ აძლევს.

ა. ა-მა წარმოდგენილი შესაგებლით სარჩელი არ ცნო და მიუთითა, რომ სადავო მშენებლობა განხორციელდა ქ.თბილისის მთავარი არქიტექტორის 1975 წლის 12 მარტის ბრძანების მიხედვით. უძრავი ქონების თავდაპირველი მესაკუთრეები იყვნენ ა. ა-ი და მისი დედა - ბ. ე-ი, რომლის თანხმობითაც ამოაშენეს კედელი და კარი დაამონტაჟეს.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2011 წლის 30 ნოემბრის გადაწყვეტილებით თ. და ი. ა-ების სარჩელი დაკმაყოფილდა, ა. ა-ლს დაევალა ქ.თბილისში, გ-ის ქუჩა №68-ში, ი. ა-ისა და თ. ა-ის კუთვნილი საძინებელი ოთახის მომიჯნავედ მიშენებულ ღია დახმარე სათავსში აგებული კედლისა და მასზე დამონტაჟებული კარის მოშლა. აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოპასუხემ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2012 წლის 17 მაისის განჩინებით ა.ა-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება შემდეგ გარემოებათა გამო: სადავო ფართი - ღია დამხმარე სათავსი წარმოადგენს საერთო საკუთრებას და არა ა. ა-ის ინდივიდუალურ საკუთრებას. აპელანტი მოსაზრებას, რომ სადავო ფართი წარმოადგენს მის ინდივიდუალურ საკუთრებას, ამყარებს ქალაქის მთავარი არქიტექტორის 1975 წლის N44 ბრძანებასა და შენობა-ნაგებობების გეგმა-ნახაზზე. მოპასუხემ აღნიშნული მოსაზრება გამოთქვა რა შესაგებლის წარმოდგენის შემდეგ პირველი ინსტანციის სასამართლოს მოსამზადებელ სხდომაზე, სადავო გარემოების (სადავო ფართი წარმოადგენს მის ინდივიდუალურ საკუთრებას) შეპასუხებაში მიუთითებლობით არ გამოიყენა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 201-ე მუხლით მინიჭებული შედავების უფლებამოსილება. პალატამ აღნიშნა, რომ საჯარო რეესტრის ამონაწერის მიხედვით დადგენილია, რომ ქ. თბილისში, გ-ის ქუჩა №68-ში მდებარე უძრავი ქონებიდან 2/3 ნაწილი რეგისტრირებულია მოსარჩელეთა – ი. ა-ისა და თ. ა-ის საკუთრებად, ხოლო 1/3 ნაწილი _ ა. ა-ის საკუთრებად. საჯარო რეესტრის ამონაწერის მიხედვით, ა. ა-ისა და ი. და თ. ა-ების საკუთრების უფლება მხოლოდ იდეალურ წილებში არის აღრიცხული და სადავო ქონებიდან თითოეულის რეალური წილი გამოკვეთილი არ არის. ამასთან, ქალაქის მთავარი არქიტექტორის 1975 წლის N44 ბრძანებით არ ხდება იმის იდენტიფიკაცია, რომ სადავოდ გამხდარი ფართი არის სწორედ ის ფართი, რომელზედაც 12.03.1975 წლის ქ. თბილისის მთავარი არქიტექტორის ბრძანებით შეთანხმებულად ჩაითვალა ქ.თბილისში, გ-ის ქუჩა №68-ში მცხოვრები ა. ა-ის მიერ წარდგენილი მიშენების პროექტი. სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლოს ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 2011 წლის 4 მაისის №006176-2011/03 დასკვნის მიხედვით, შენობის ფაქტობრივი მდგომარეობისა და მიშენების პროექტში არსებულ გეგმის ურთიერთშედარების შედეგად დგინდება, რომ საცხოვრებელ ორსართულიან სახლზე განხორციელებული მიშენება არ შეესაბამება საქმის მასალებში წარმოდგენილ მთავარი არქიტექტორის 1975 წლის 12 მარტის ბრძანებასა და საქმეში არსებული მიშენების პროექტს, დასკვნის მიხედვით, 1975 წლის 12 მარტის №44 ბრძანების გარეშე მიშენებული ფართებია №7, №8, №9, №10, №17, №20 და №21 ოთახები და სათავსები დასკვნის №1 და №2 დანართების მიხედვით.

ა. ა-მა სადავო კედელი ააგო, კარები დაამონტაჟა და ჩაკეტა ძმის - შ. ა-ის გარდაცვალების შემდეგ. პალატამ განმარტა, რომ სამოქალაქო სამართალსა და საპროცესო სამართალში არსებობს მტკიცების ტვირთის სამართლიანი და ობიექტური განაწილების სტანდარტი. აღნიშნული სტანდარტის თანახმად, მტკიცების ტვირთი უნდა გადანაწილდეს იმგვარად, რომ მოსარჩელესა და მოპასუხეს უნდა დაეკისროთ იმ ფაქტების დამტკიცება, რომელთა მტკიცება მათთვის ობიექტურად შესაძლებელია. მტკიცების ტვირთი ეკისრება მას, ვინც ამტკიცებს და არა მას - ვინც უარყოფს. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის თანახმად, თითოეულმა მხარემ უნდა დაამტკიცოს გარემოებანი, რომლებზეც იგი ამყარებს თავის მოთხოვნებსა და შესაგებელს, ამ გარემოებათა დამტკიცება შეიძლება თვით მხარეთა ახსნა-განმარტებით, მოწმეთა ჩვენებით, წერილობითი თუ ნივთიერი მტკიცებულებებით. საქმის გარემოებები, რომლებიც კანონის თანახმად უნდა დადასტურდეს გარკვეული სახის მტკიცებულებებით, არ შეიძლება, დადასტურდეს სხვა სახის მტკიცებულებებით. ამდენად, საპროცესო ნორმა განსაზღვრავს იმ მტკიცებულებათა ნუსხას, რომლებიც მხარეებს შეუძლიათ, თავიანთი მოთხოვნების დასადასტურებლად გამოიყენონ. ჩამოთვლილ მტკიცებულებათაგან არც ერთს არ აქვს უპირატესი იურიდიული მნიშვნელობა. მოცემულ შემთხვევაში, აპელანტი, გარემოებას იმის შესახებ, რომ მან კედელი ააშენა და კარები დაამონტაჟა 1974 წელს, ძმის, შ. ა-ის, გარდაცვალებამდე, ადასტურებს მხოლოდ სიტყვიერი ახსნა-განმარტებებით, რაც პალატამ არ გაიზიარა, რადგან იგი არის მხარე და თავად არის დაინტერესებული საქმის შედეგით, ხოლო დასახელებული სადავო ფაქტის დამადასტურებელი სხვა მტკიცებულება, წარმოდგენილი არ არის. საქმეში წარმოდგენილი მასალებითა და მოწმეთა ჩვენებებით კი, დგინდება ის გარემოება, რომ მოპასუხემ სადავო კედელი ააგო, კარი დაამონტაჟა და ჩაკეტა ძმის - შ. ა-ის გარდაცვალების შემდეგ. ყოველივე აღნიშნული კი ადასტურებს იმ გარემოებას, რომ სადავო კედელი აშენდა თანამესაკუთრეთა თანხმობის გარეშე.

სამოქალაქო კოდექსის 170-ე მუხლის პირველი ნაწილის, 172-ე მუხლის მე-2 ნაწილისა და 173-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, პალატამ მიუთითა, რომ თითოეულ თანამესაკუთრეს შეუძლია, მოთხოვნები წარუდგინოს მესამე პირებს საერთო საკუთრებაში არსებული ქონების გამო. ყოველ თანამესაკუთრეს აქვს ნივთის გამოთხოვის უფლება ყველა თანამესაკუთრის სასარგებლოდ. ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით, საერთო საკუთრებაში არსებული ნივთი თანამესაკუთრეებთან შეთანხმების საფუძველზე შეიძლება დაგირავდეს ან უფლებრივად სხვაგვარად დაიტვირთოს ერთ-ერთი მესაკუთრის სასარგებლოდ და მისი ინტერესებისათვის. საჯარო რეესტრის ამონაწერის მიხედვით დადგენილია, რომ ქ. თბილისში, გ-ის ქუჩა №68-ში მდებარე უძრავი ქონებიდან 2/3 ნაწილი რეგისტრირებულია ი. ა-ისა და თ. ა-ის საკუთრებად, ხოლო 1/3 ნაწილი - ა. ა-ის საკუთრებად. ა. ა-მა მოსარჩელეთა საძინებელი ოთახის მომიჯნავედ მიშენებულ ღია დამხმარე სათავსში ამოაშენა კედელი, ჩასვა კარები და ჩაკეტა, რითაც ხელი ეშლებათ მოპასუხეებს საკუთრებით სარგებლობაში. სამოქალაქო კოდექსის 953-ე მუხლის მიხედვით, თუ უფლება რამდენიმე პირს ერთობლივად ეკუთვნის, მაშინ გამოიყენება ამ თავის წესები, თუკი კანონიდან სხვა რამ არ გამომდინარეობს. სამოქალაქო კოდექსის 955-ე მუხლის მიხედვით, თითოეულ მოწილეს უფლება აქვს, ისარგებლოს საზიარო საგნით ისე, რომ ზიანი არ მიადგეს დანარჩენ მოწილეთა სარგებლობას. სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლოს ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 2011 წლის 04 მაისის №006176-2011/03 დასკვნის თანახმად, შენობის ფაქტობრივი მდგომარეობისა და მიშენების პროექტში არსებულ გეგმის ურთიერთშედარების შედეგად დგინდება, რომ საცხოვრებელ ორსართულიან სახლზე მიშენებული ფართი არ შეესაბამება საქმის მასალებში წარმოდგენილ მთავარი არქიტექტორის 1975 წლის 12 მარტის ბრძანებასა და საქმეში არსებული მიშენების პროექტს. ა. ა-მა ქ. თბილისში, გ-ის ქუჩა №68-ში, მხარეთა თანასაკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე, მოსარჩელეთა საძინებელი ოთახის მომიჯნავედ, ღია დამხმარე სათავსში თანამესაკუთრეთა თანხმობის გარეშე და უნებართვოდ აღმართა კედელი, რომელზეც ჩამოკიდა კარი და დაკეტა, რითაც ხელი ეშლებათ მოსარჩელეებს საკუთრებით სარგებლობაში.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 17 მაისის განჩინება საკასაციო საჩივრით გაასაჩივრა ა. ა-მა და მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება შემდეგი დასაბუთებით: საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ცნობა-დახასიათების მიხედვით, გ-ის ქ.68-ში მდებარე 616 000 კვ.მ-დან 2/3 თ. და ი. ა-ებს ეკუთვნით, ხოლო 1/3 ა. ა-ს. საქმის მასალებში წარმოდგენილი ჩუქების ხელშეკრულების თანახმად, 1974 წლის 17 სექტემბერს კასატორის დედა – ბ. ა-მა, ქ.თბილისში გ-ის ქ.№68-ში აშენებული მიწის 600 კვ.მ ნაკვეთზე მდებარე ექვსი ოთახისაგან შემდგარი 111.36 კვ.მ სახლის 1/3 სათავსით ა.ა-ს აჩუქა, ასევე, საქმეში წარმოდგენილია ქალაქის მთავარი არქიტექორის 1975 წლის 12 მარტის №44 ბრძანება, რომლის მიხედვითაც შეთანხმებულად ჩაითვალა ქ.თბილისში, გ-ის ქ.№68-ში კერძო მფლობელობის ერთსართულიანი საცხოვრებელი სახლის ნაწილის დამხმარე სათავსების მიშენების წარდგენილი პროექტი. საქმეში წარმოდგენილია #210 აქტი, რომლის მიხედვითაც, მიშენების პროექტისათვის შესაბამისი ხარჯები კასატორმა გასწია. სააპელაციო ინსტანციამ არ მიიღო მტკიცებულებებად ა.ა-ის მიერ წარდგენილი ახალი დოკუმენტები: 1) დიპლომის ასლი; 2) ამონაწერი შრომის წიგნაკიდან; 3) მ. ა-ის განცხადება. ამ დოკუმენტების განხილვით დადასტურდებოდა, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლოში დაკითხული მოწმეები ქ.შ-ი და მ.ა-ი სასამართლოში ჩვენების მიცემისას ცრუობდნენ. აღნიშნული დოკუმენტები პირველი ინსტანციის სასამართლოში საქმის განხილვის დროს ა.ა-ის მიერ სრულფასოვანი იურიდიული კონსულტაციის გაუწევლობის გამო ვერ იქნა წარდგენილი, რაც სააპელაციო სასამართლოს საპატიო მიზეზად უნდა ჩაეთვალა.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ა. ა-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც, იგი მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის მიხედვით, საკასაციო საჩივარი სხვა ქონებრივ და არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგებზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, რომელსაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე.

მოცემული დავის საგანია თანასაკუთრებაში არსებულ ნივთზე ხელშეშლის აღკვეთა. აღნიშნულ საკითხზე არსებობს სასამართლო პრაქტიკა, რაც ასახულია სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებულ განჩინებაში.

სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან. ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ა. ა-ს უნდა დაუბრუნდეს მ. ა-ის მიერ 2012 წლის 3 ივლისს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის, 200 ლარის, 70% – 140 ლარი და 2012 წლის 20 ივლისს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის, 100 ლარის, 70% – 70 ლარი, ჯამში, 210 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

ა. ა-ის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.

ა. ა-ს დაუბრუნდეს მ. ა-ის მიერ საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის, 200 ლარის, 70% – 140 ლარი (2012 წლის 3 ივლისი) და 2012 წლის 20 ივლისს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის, 100 ლარის, 70% – 70 ლარი (2012 წლის 20 ივლისი, საგადასახადო დავალება #4), ჯამში, 210 ლარი.

საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ნ. კვანტალიანი

მოსამართლეები: პ.ქათამაძე

ბ.ალავიძე