№ას-1122-1053-2012 22 ოქტომბერი, 2012 წელი,

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ვასილ როინიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ბესარიონ ალავიძე, მაია სულანიშვილი

საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორი - შ. მ-ი (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე - სს „თ.“ თ-ი (მოპასუხე)

გასაჩივრებული განჩინება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 28 მაისის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა - გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება, ახალი გადაწყვეტილების მიღება

დავის საგანი - ბრძანების ბათილად ცნობა, სამსახურში აღდგენა, იძულებითი განაცდურის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

შ. მ-მა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიაში სს „თ.“ (თ-ის) წინააღმდეგ სარჩელი აღძრა. სასარჩელო მოთხოვნას წარმოადგენდა:

1. სს „თ.“ თ-ის, 2011 წლის 5 აპრილის M№09კ ბრძანების ბათილად ცნობა;

2. შ. მ-ის აღდგენა სს „თ.“ თ-ის იურიდიული სამსახურის უფროსის თანამდებობაზე;

3. სს „თ.“ თ-ისთვის შ. მ-ის სასარგებლოდ იძულებითი განაცდურის ანაზღაურების დაკისრება 2011 წლის 28 მარტიდან სამსახურში აღდგენამდე, ყოველთვიური ხელფასის - 2000 ლარის გათვალისწინებით;

4. სს „თ.“ თ-ისთვის, შ. მ-ის სასარგებლოდ, მორალური ზიანის ანაზღაურების, 2000 ლარის, დაკისრება;

5. სს „თ.“ თ-ისთვის შ. მ-ის სასარგებლოდ 2010 წლის 1 აპრილიდან 2011 წლის 31 მარტამდე სახელფასო დავალიანების, თვეში 2000 ლარის, ანაზღაურების დაკისრება.

მოსარჩელის განმარტებით, 2001 წლიდან მუშაობდა თ-ში სხვადასხვა თანამდებობაზე. 2011 წლის 5 აპრილს მოპასუხემ რაიმე საფუძვლის მითითების გარეშე გაათავისუფლა სამსახურიდან, რასაც წინ შემდეგი მოვლენები უსწრებდა: 2011 წლის 25 მარტს სს „თ-ში“ სამხედრო პოლიციის თანამშრომელმა მიიტანა გრიფით საიდუმლო კითხვარი, რომლის შევსება ყველა თანამშრომელს დაევალა. კითხვარი ითვალისწინებდა პირადი ინფორმაციის გაცემას. ვინაიდან კანონი არ ავალდებულებდა აღნიშნული კითხვარის შევსებას, მოსარჩელემ იგი შეუვსებლად, ასლის გადაღების გარეშე დაუბრუნა სამხედრო პოლიციის წარმომადგენელს, რასაც შ. მ-ის საშვის გაუქმება მოჰყვა. როგორც მოგვიანებით გახდა ცნობილი, მოსარჩელე, 4 სხვა პირთან ერთად, რომლებმაც ასევე არ შეავსეს მითითებული კითხვარი, 2011 წლის 5 აპრილის ბრძანებით გათავისუფლდა სამსახურიდან.

მოპასუხემ სარჩელი ნაწილობრივ, სახელდობრ, მოსარჩელე შ. მ-ის სასარგებლოდ სახელფასო დავალიანების, 1908 ლარის, გადახდის დაკისრების ნაწილში ცნო.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 4 ნოემბრის გადაწყვეტილებით შ. მ-ის სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, სს „თ.“ თ-ს, შ. მ-ის სასარგებლოდ დაეკისრა სახელფასო დავალიანების, 1908 ლარის გადახდა, დანარჩენ ნაწილში სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

აღნიშნული გადაწყვეტილება შ. მ-მა სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში სააპელაციო წესით გაასაჩივრა. მან ასევე გაასაჩივრა 2011 წლის 27 სექტემბრის საოქმო განჩინება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 28 მაისის განჩინებით შ. მ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა და თბილისის საქალაქო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება უცვლელად დარჩა.

სააპელაციო სასამართლომ საქმეზე დადგენილად შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები მიიჩნია:

1. 2001 წლის 24 ივლისიდან, 2011 წლის 31 მარტამდე, მოსარჩელე შ. მ-ი მოპასუხე სს “თ.” თ-ში მუშაობდა სხვადასხვა, მათ შორის, იურისტის, იურიდიული სამსახურის უფროსის მოადგილის, იურიდიული სამსახურის უფროსის თანამდებობაზე;

2. იურიდიული სამსახურის უფროსის თანამდებობაზე შ. მ-ი მუშაობდა 2009 წლის 1 ნოემბრიდან, შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტამდე. მოსარჩელე შ.მ-ის ყოველთვიური ხელფასი დაუბეგრავად 2500 ლარს შეადგენდა. მხარეთა შორის არსებული შრომითი ურთიერთობა ემყარებოდა წერილობით, განუსაზღვრელი ვადით დადებულ შრომით ხელშეკრულებას;

3. მოპასუხე საზოგადოებამ 2011 წლის 5 აპრილს გამოსცა №09კ ბრძანება, რომლითაც, 2011 წლის 31 მარტიდან შრომითი ხელშეკრულება შეუწყვიტა იურიდიული სამსახურის უფროსს - შ. მ-ს.

სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ განსახილველ შემთხვევაში დამსაქმებელი თავისი ორგანიზაციული–სამართლებრივი ფორმით სააქციო საზოგადოებაა და შესაბამისად კაპიტალური ტიპის საზოგადოებას, რომელიც თავის მხრივ, თავისი სამართლებრივი ბუნებიდან გამომდინარე, გულისხმობს მოგებაზე ორიენტირებულობას. ამასთან გასათვალისწინებელია სს „თ.“ თ-ის საქმიანობის სპეციფიკურობა, რაც გულისხმობს სხვადასხვა სახის (სამხედრო, სახელმწიფო) საიდუმლოების შემცველ ინფორმაციასთან თანამშრომლების შემხებლობას, აღნიშნული კი, თავის მხრივ, განაპირობებს დასაქმებულებთან მიმართებით ნდობის ფაქტორის არსებობას. ის გარემოება, რომ შ. მ-ს, მისი თანამდებობიდან გამომდინარე შეხება ჰქონდა სამხედრო და სახელმწიფო სახის საიდუმლოების შემცველ დოკუმენტაციასთან, სადავო არ გამხდარა, ამდენად მის მიმართ დამსაქმებლის მხრიდან ნდობის დაკარგვის შემთხვევაში, დამსაქმებელს წარმოეშობოდა მართლზომიერი საფუძველი ხელშეკრულების ცალმხრივად მოშლის შესახებ კანონით (შრომის კოდექსის 37 მუხლის „დ“ ქვეპუნქტი) მინიჭებული უფლებამოსილების განსახორციელებლად.

აპელანტის პრეტენზიასთან დაკავშირებით, რომ, რეალურად, სამსახურიდან გათავისუფლების მიზეზი იყო მისთვის სამსახურში გადაცემული კითხვარის შეუვსებლობა, რაც დასტურდება საქმეში მოწმედ დაკითხული პირების – კ. ყ-ის, ი. ჭ-ისა და ა. მ-ის ჩვენებებით, სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ დასახელებულ მოწმეთა ჩვენებებით, მართალია, დასტურდება გარკვეული კითხვარის სს „თ.“ თ-ის თანამშრომლებისათვის, მათ შორის შ. მ-ისათვის, 2011 წლის 25 მარტს გადაცემის ფაქტი და ის გარემოება, რომ აღნიშნული კითხვარი მას არ შეუვსია, თუმცა მოწმეთა ჩვენება არ არის საკმარისი იმ მტკიცების გასაზიარებლად, რომ მოსარჩელის მიმართ დამსაქმებლის მხრიდან განხორციელდა დისკრიმინაცია.

რაც შეეხება, სასარჩელო მოთხოვნას მორალური ზიანის სახით მოპასუხისათვის 2000 ლარის დაკისრების თაობაზე, სამოქალაქო კოდექსის 992–ე მუხლის და 413–ე მუხლის დანაწესზე მითითებით, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოპასუხეს მართლსაწინააღმდეგო ქმედებას არ ჩაუდენია, ამდენად, არ არსებობდა მოხმობილ ნორმათა კვალიფიკაციისა და, შესაბამისად, ამ ნაწილში სარჩელის დაკმაყოფილების სამართლებრივი შესაძლებლობა.

2011 წლის 27 სექტემბრის საოქმო განჩინების თაობაზე სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ აპელანტის მოთხოვნა უსაფუძვლო იყო. პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დასაბუთებულია საქმის მოსამზადებელ ეტაპზე მოპასუხის მიერ დოკუმენტის წარუდგენლობის საპატიობა (იხ.ტ. 1; ს.ფ. 136); ამასთან მნიშვნელოვანია, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლოს სამართლებრივი შეფასებები და დასკვნები არ ემყარება 2011 წლის 18 ივლისის სს „თ.“ თ-ის სამეთვალყურეო საბჭოს სხდომის N7 ოქმის და სს „თ.“ თ-ის ახალი სტრუქტურის ამსახველი დოკუმენტის მონაცემებს.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება შ. მ-მა საკასაციო წესით გაასაჩივრა მისი გაუქმებისა და საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების მოთხოვნით.

კასატორის მითითებით, სააპელაციო სასამართლომ არ გაითვალისწინა ის ფაქტობრივი გარემოება, რაც შ. მ-ის სამსახურიდან გათავისუფლებას დაედო საფუძვლად და რაც, სასარჩელო განცხადებით, მხარის ახსნა-განმარტებითა და მოწმეთა ჩვენებებით ცალსახად დადასტურდა: 2011 წლის 25 მარტს სამხედრო პოლიციის წარმომადგენელმა სს ,,თ.“ თ-ში მიიტანა გრიფით საიდუმლო კითხვარი. მისი შევსება სიტყვიერი მითითებით, ყოველგვარი ახსნა-განმარტებების გარეშე, დაევალა საწარმოს ყველა თანამშრომელს. კითხვარი პირადი საიდუმლოების შემცველი ინფორმაციის სამხედრო პოლიციისათვის გადაცემას გულისხმობდა, რაც ნებაყოფლობითია, თუ კანონით სხვა რამ არ არის დადგენილი. რადგან პასუხი კითხვაზე თუ რომელი კანონი ავალდებულებდა ამ კითხვარის შევსებას მხარემ ვერ მიიღო, გაურკვევლობის გამო თავი შეიკავა შევსებისაგან და ასლის გადაღების გარეშე დააბრუნა იგი. შედეგად კი, მას დაუხურეს სამსახურებრივი საშვი, კერძოდ, ყოველგვარი ახსნა-განმარტების გარეშე 28 მარტს სამსახურში აღარ შეუშვეს ის თანამშრომელები, რომლებმაც თავი შეიკავეს კითხვარის შევსებისაგან. ყველა ეს თანამშრომელი 2011 წლის 5 აპრილის ბრძანებით გაათავისუფლეს, მათ შორის შალვა მანძულაშვილიც. აღნიშნული ცალსახად წარმოადგენს დისკრიმინაციას, რამაც მოსარჩელის პატივი, ღირსება და საქმიანი რეპუტაცია მნიშვნელოვნად შელახა. დისკრიმინაციის უდავო დადასტურებაა ის, რომ 2011 წლის 18 ივლისის კერძო სამართლებრივი აქტით, სამეთვალყურეო საბჭოს N7 ოქმით, 112 დღის შემდეგ გაუქმდა 2011 წლის 5 აპრილის ბრძანებით განთავისუფლებულთა მხოლოდ ის შტატები, რომლებზე აღდგენაც სასამართლოს გზით მოითხოვეს სადავო ბრძანებით გათავისუფლებულმა პირებმა.

კასატორი ასევე აღნიშნავს, რომ მისი სამსახურიდან განთავისუფლების უფლებამოსილება დირექტორთა საბჭოს და არა ერთპიროვნულად გენერალურ დირექტორს ჰქონდა, რაც სასამართლოს არ შეუფასებია.

რაც შეეხება სახელფასო დავალიანების ანაზღაურებას, კასატორი აღნიშნავს, რომ ხელფასის გადახდის ვალდებულება თ-ს უნდა შეესრულებინა. საქმეში არსებული დოკუმენტები ვერ იძლევა პასუხს კითხვაზე, თუ რატომ თვლის მოპასუხე, რომ შპს „თ-დან“, შპს „თ. - ე-დან“, სახელმწიფო ხაზინიდან და სსიპ „დ-დან“ აპელანტის ანგარიშზე ჩარიცხული თანხა წარმოადგენს სს „თ.“ თ-ის ხელფასს. საქმეში არაა წარმოდგენილი რაიმე დოკუმენტი, რომელიც აღნიშნული დაწესებულებების მიერ მოპასუხის ნაცვლად ვალდებულების აღებას დაადასტურებდა აპელანტის მიმართ სამოქალაქო კოდექსის 203-ე მუხლის შესაბამისად.

კასატორის მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლოს უნდა გაეუქმებინა პირველი ინსტანციის 2011 წლის 27 სექტემბრის საოქმო განჩინება, რადგანაც, სასამართლომ მთავარ სხდომაზე მიიღო მტკიცებულებები, რომლებიც წარდგენილი არ ყოფილა საქმის მომზადების ეტაპზე, ასევე მოთხოვნის დაზუსტება მიიჩნია სასარჩელო მოთხოვნის გაზრდად და მოსარჩელეს უარი უთხრა იმ საფუძვლით, რომ მოპასუხე არ იყო თანახმა, რითაც მხარეთა თანასწორობის პრინციპი დაარღვია. მოპასუხის თანხმობა, ამ შემთხვევაში საჭირო არ იყო, რადგანაც სარჩელის საფუძველი არ იცვლებოდა.

2012 წლის 13 სექტემბერს შ. მ-მა მორალური ზიანის ანაზღაურების თაობაზე სასარჩელო მოთხოვნაზე უარი თქვა, რის გამოც, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2012 წლის 13 სექტემბრის განჩინებით ამ ნაწილში საქმის წარმოება შეწყდა.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ განიხილა საკასაციო საჩივარი, შეისწავლა საქმის მასალები, გასაჩივრებული განჩინების ფაქტობრივ-სამართლებრივი დასაბუთებულობა და მიიჩნია, რომ შ. მ-ის საკასაციო საჩივარი ნაწილობრივ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

სააპელაციო სასამართლომ მოცემულ საქმეზე განმარტა, რომ შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის „დ“ ქვეპუნქტი ხელშეკრულების ნაწილს წარმოადგენდა, შესაბამისად, მხარე იმთავითვე დაეთანხმა ცალმხრივად, ყოველგვარი მიზეზის მითითების გარეშე ხელშეკრულების შეწყვეტის სამართლებრივ შესაძლებლობას.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნულ მტკიცებას არ იზიარებს და აღნიშნავს, რომ შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის „დ“ ქვეპუნქტი განსაზღვრავს შრომის ხელშეკრულების მოშლის საფუძველს ანუ ეს ნორმა შრომის ხელშეკრულების მხარეებს ანიჭებს უფლებამოსილებას, შეწყვიტონ მათ შორის არსებული სამართლებრივი ურთიერთობა ხელშეკრულების მოშლის გზით. მაგრამ პალატა მიიჩნევს, რომ მითითებული ნორმით მხარეთათვის მინიჭებული ხელშეკრულების მოშლის უფლება არ არის შეუზღუდავი, რამეთუ არ არსებობს აბსოლუტური, შეუზღუდავი სამოქალაქო უფლება. იგი ყოველთვის შემოფარგლულია მისი განხორციელების მართლზომიერებით.

სამოქალაქო კოდექსის 115-ე მუხლის თანახმად, სამოქალაქო უფლება უნდა განხორციელდეს მართლზომიერად. სასამართლოს უპირველესი ამოცანაც სამოქალაქო უფლების მართლზომიერად განხორციელების უზრუნველყოფაში მდგომარეობს. ნებისმიერი დავის განხილვისას, როგორც წესი, სასამართლო ამოწმებს უფლების გამოყენებისა და ვალდებულების შესრულების მართლზომიერების საკითხს და მის საფუძველზე აფასებს მხარეთა მიერ სასამართლოს წინაშე დაყენებულ მოთხოვნათა მართებულობას. წინააღმდეგ შემთხვევაში სასამართლოსათვის მიმართვის უფლება თავის მნიშვნელობას კარგავს. უფლების გამოყენების მართლზომიერების შესაფასებლად კი, აუცილებელია მისი გამოყენების განმაპირობებელ გარემოებათა მართლზომიერების შეფასება.

შრომითი დავის განხილვისას სასამართლომ უნდა შეაფასოს, დაირღვა თუ არა მხარეთა უფლებები ამა თუ იმ სამართლებრივი აქტის თუ მოქმედების განხორციელების შედეგად, უნდა დადგინდეს დაირღვა თუ არა მხარეთა თანასწორობის პრინციპი, ხომ არ განხორციელდა დისკრიმინაცია და ა.შ. ამ ამოცანის შესრულება კი შეუძლებელია, თუ სასამართლოსათვის უცნობია ხელშეკრულების მოშლის მიზეზი და უცნობია ან არ დადგინდა დავის წარმოშობის მიზეზი.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ შრომის ხელშეკრულების დამსაქმებლის ინიციატივით მოშლის შემთხვევაში უფლების განხორციელების მართლზომიერება გულისხმობს იმ გარემოებას, რომ დამსაქმებლის ნების გამოვლენით არ უნდა დაირღვეს საქართველოს კონსტიტუციით გარანტირებული ადამიანის ძირითადი უფლებები და თავისუფლებები, ასევე თავად შრომის კოდექსით დადგენილი პრინციპები, მათ შორის დისკრიმინაციის დაუშვებლობის პრინციპიც.

განსახილველ შემთხვევაში, დასაქმებული მიუთითებდა, რომ მასთან შრომის ხელშეკრულების შეწყვეტა გარკვეული კითხვარის შეუვსებლობამ გამოიწვია. სააპელაციო სასამართლომ, მოწმეთა ჩვენებებზე დაყრდნობით, დადასტურებულად მიიჩნია ის გარემოება, რომ ბრძანებაში დასახელებულ პირებს მართლაც გადაეცათ კითხვარი, რომელიც მათ არ შეუვსიათ, მაგრამ, აღნიშნა, რომ არ ირკვეოდა, ეს გარემოება რა კავშირში იყო შრომის ხელშეკრულების მოშლასთან. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ თუ დადასტურებულად ჩაითვლება გამოკითხვის ჩატარების ფაქტი, იმის გათვალისწინებით, რომ სადავო ბრძანებით მხოლოდ იმ პირებთან შეწყდა შრომითი ურთიერთობა, რომლებმაც მის შევსებაზე უარი განაცხადეს, შეუძლებელია, არ გაჩნდეს ვარაუდი, რომ ეს გარემოებები ერთმანეთთან დაკავშირებულია.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლოს უნდა შეეფასებინა, მსგავს გამოკითხვაში მონაწილეობის მიუღებლობა იყო თუ არა შრომის ხელშეკრულების პირობების დარღვევა, რაც დამსაქმებელს ხელშეკრულების მოშლისათვის მართლზომიერ საფუძველს უქმნიდა, ამასთან, მოცემულ შემთხვევაში, მტკიცების ტვირთი დამსაქმებელს ეკისრება.

საკასაციო სასამართლო, ასევე, ყურადღებას ამახვილებს კასატორის მოწინააღმდეგე მხარის განმარტებაზე, რომ თუნდაც გრიფით „საიდუმლო“ კითხვარი დარიგებულიყო თ-ის თანამშრომლებს შორის, დასაქმებულს უფლება არ აქვს აღნიშნულის თაობაზე საჯაროდ განაცხადოს, ვინაიდან, აღნიშნული კონფიდენციალური ინფორმაციის გახმაურებაა.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ, მოცემულ შემთხვევაში, საუბარია არა კითხვარის კონკრეტული შინაარსის გახმაურებაზე, რაც ბუნებრივია, დაუშვებელია, არამედ, ზოგადად, მსგავს გამოკითხვაში მონაწილეობის აუცილებლობის შეფასებაზე, დამსაქმებლის საქმიანობის სფეროს სპეციფიკურობის გათვალისწინებით, მით უფრო, რომ, მოწმეთა ჩვენებით, მათ გარკვეული კითხვარები ადრეც შეუვსიათ. საკასაციო სასამართლო იმასაც აღნიშნავს, რომ თბილავიამშენი რაიმე კითხვარის დარიგების ფაქტს უარყოფს.

საკასაციო სასამართლო, ასევე, აღნიშნავს, რომ შ. მ-მა, გაასაჩივრა რა პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება, ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება მოითხოვა. აღნიშნული ეხებოდა სახელფასო დავალიანების ანაზღაურების თაობაზე სასარჩელო მოთხოვნასაც, კერძოდ, აპელანტი ითხოვდა ამ ნაწილში პირველი ინსტანციის გადაწყვეტილების გაუქმებას და სარჩელის სრულად დაკმაყოფილებას. იგი, სააპელაციო საჩივარში კონკრეტულს ფაქტობრივ-სამართლებრივ უსწორობებზე მიუთითებდა, რაც სააპელაციო სასამართლოს უნდა შეეფასებინა, გასაჩივრებული განჩინებით კი, სააპელაციო საჩივრის ამ ნაწილზე სასამართლოს საერთოდ არ უმსჯელია. სააპელაციო სასამართლოს აპელანტის პრეტენზია სახელფასო დავალიანების ანაზღაურების თაობაზე პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების უსწორობის შესახებ თუნდაც რომ უსაფუძვლოდ მიეჩნია, აღნიშნულის თაობაზე მითითებული უნდა იყოს განჩინებაში და არსებობდეს შესაბამისი დასაბუთება, წინააღმდეგ შემთხვევაში, საკასაციო სასამართლოს ესპობა შესაძლებლობა სააპელაციო სასამართლოს განჩინების კანონიერება შეაფასოს.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება ფაქტობრივ-სამართლებრივი თვალსაზრისით დაუსაბუთებელია, რაც, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 394-ე მუხლის საფუძველზე მისი გაუქმების საფუძველია.

იმავე კოდექსის 412-ე მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო აუქმებს გადაწყვეტილებას და საქმეს ხელახლა განსახილველად აბრუნებს სააპელაციო სასამართლოში, თუ არსებობს ამ კოდექსის 394-ე მუხლით გათვალისწინებული საფუძვლები ან საჭიროა მტკიცებულებათა დამატებით გამოკვლევა.

ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით კი, ამგვარ გადაწყვეტილებას საკასაციო სასამართლომ საფუძვლად უნდა დაუდოს სამართლებრივი შეფასება, რომელიც სავალდებულოა სააპელაციო სასამართლოსათვის.

საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ საქმის ხელახლა განხილვისას სააპელაციო სასამართლომ უნდა გამოიკვლიოს სარჩელში მითითებული გარემოებები, გაარკვიოს, შ. მ-ის სამსახურიდან გათავისუფლების მართლზომიერება წინამდებარე განჩინებაში ასახული მსჯელობის საფუძველზე, შეაფასოს სახელფასო დავალიანების ანაზღაურების თაობაზე სასარჩელო მოთხოვნის ნაწილობრივ დაკმაყოფილებასთან დაკავშირებით აპელანტის პრეტენზია და დავა აღნიშნულის შესაბამისად გადაწყვიტოს.

საკასაციო სასამართლო აქვე აღნიშნავს, რომ მორალური ზიანის ანაზღაურების თაობაზე სასარჩელო მოთხოვნაზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2012 წლის 13 სექტემბრის განჩინებით საქმის წარმოება შეწყდა.

რაც შეეხება კასატორის პრეტენზიას 2011 წლის 27 სექტემბრის საოქმო განჩინების გაუქმებაზე უარის თქმის ნაწილში სააპელაციო სასამართლოს განჩინების გაუქმების თაობაზე, საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ სააპელაციო სასამართლოს არც ამ ნაწილში უმსჯელია სრულად აპელანტის მოთხოვნაზე, კერძოდ, სააპელაციო საჩივარი ნათლად ადასტურებს, რომ მხარე პირველი ინსტანციის 2011 წლის 27 სექტემბრის ორ საოქმო განჩინებას ასაჩივრებდა: სასამართლოს მთავარ სხდომაზე მტკიცებულებათა წარდგენის შესახებ მოპასუხის შუამდგომლობის დაკმაყოფილების თაობაზე და ასევე იმ განჩინებას, რომლითაც შ. მ-ს უარი ეთქვა გაზრდილი სასარჩელო მოთხოვნით საქმის განხილვაზე. სააპელაციო სასამართლომ კი, მხოლოდ პირველ განჩინებაზე იმსჯელა და შეუფასებელი დატოვა აპელანტის პრეტენზია მეორე საოქმო განჩინებასთან დაკავშირებით, გარდა ამისა, სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ აპელანტს განჩინების გაუქმების მიმართ იურიდიული ინტერესი არ გააჩნდა და საპროცესო სამართლის ნორმების დაცულობაზე აღარ უმსჯელია. საკასაციო სასამართლო სააპელაციო სასამართლოს ამ მოსაზრებას არ იზიარებს და აღნიშნავს, რომ სამსახურში აღდგენის თაობაზე სასარჩელო მოთხოვნის საფუძვლიანობის შესაფასებლად, არსებითი მნიშვნელობა აქვს თ-ის სამეთვალყურეო საბჭოს სხდომის N7 ოქმსა და ორგანიზაციის ახალი სტრუქტურის ამსახველ დოკუმენტს. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ სასამართლო ვერ იმსჯელებს მოსარჩელის სამუშაოზე აღდგენის მართლზომიერებაზე, თუ არ გაირკვევა იმ საშტატო ერთეულის გაუქმების კანონიერების საკითხი, სადაც სამუშაოზე აღდგენის შესახებ სარჩელის დაკმაყოფილების შემთხვევაში მხარე აღდგენილ უნდა იქნეს სამსახურში.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლოს განჩინება ამ ნაწილშიც დაუსაბუთებელია და უნდა გაუქმდეს.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო პალატამ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 412-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. შ. მ-ის საკასაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდეს;

2. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 28 მაისის განჩინება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე პალატას;

საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ვ. როინიშვილი

მოსამართლეები ბ. ალავიძე

მ. სულხანიშვილი