№ ას-1128-1059-2012 23 ოქტომბერი, 2012 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

თეიმურაზ თოდრია (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ვასილ როინიშვილი, მაია სულხანიშვილი

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი – ა. ნ-ი, ვ. ნ-ი

მოწინააღმდეგე მხარე – კ. გ-ი

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 17 ივლისის განჩინება

საკასაციო საჩივრის ავტორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი – ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობა, მესაკუთრედ აღიარება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

კ. გ-მა სარჩელი აღძრა სასამართლოში ა. და ვ. ნ-ების წინააღმდეგ და მოითხოვა ლ. გ-ის წარმომადგენელ ა. ნ-სა და ვ. ნ-ს შორის 2004 წლის პირველ აპრილს დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობა და, შესაბამისად, კ. გ-ის ცნობა ქ. თბილისში, ა-ის ქ.№14-ში მდებარე, ვ. ნ-ის სახელზე რეგისტრირებული ქონების 3/18-ის მესაკუთრედ.

მოპასუხეებმა სარჩელი არ ცნეს უსაფუძვლობის გამო.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2012 წლის 3 აპრილის გადაწყვეტილებით კ. გ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა. ნაწილობრივ ბათილად იქნა ცნობილი ლ. გ-ის წარმომადგენელ ა. ნ-ისა და ვ. ნ-ს შორის 2004 წლის 01 აპრილს დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულება (რეესტრის №1-1162) და შესაბამისად, კ. გ-ი ცნობილი იქნა უძრავი ქონების, მდ. ქ. თბილისი, ა-ის ქ№14-ში, ვარვარა ნაცვლიშვილის სახელზე რეგისტრირებული ქონების 3/18 წილის მესაკუთრედ.

საქალაქო სასამართლოს დასახელებული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს ა. და ვ. ნ-ებმა, მოითხოვეს მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელი დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 17 ივლისის განჩინებით ა. და ვ. ნ-ების სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

სააპელაციო სასამართლომ საქმეზე დაადგინა შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

გ. გ-ი გარდაიცვალა 2002 წლის 26 მარტს, ხოლო მისი მეუღლე ლ. გ-ი – 2003 წლის 15 ივლისს მორდოვიაში, ქალაქ რ-ში (ტ. I, ს.ფ. 13,14).

1958 წლის 20 ივლისს დაბადებული კ. გ-ი არის გ. გ-ისა და ლ. გ-ის შვილი;

დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 19.01.2004 წლის გადაწყვეტილებით დადგინდა იურიდიული მნიშვნელობის მქონე ფაქტი მასზე, რომ გ. გ-მა მიიღო და ფლობდა ქ. თბილისი ა-ის (ყოფილი ს-ს) ქუჩა №14-ში მდებარე კ. და ნ. გ-ების სახელზე რიცხულ უძრავ ქონებას (ტ. I, ს.ფ. 20-22).

26.02.2004 წელს გაიცა სამკვიდრო მოწმობა, რომლის თანახმადაც, ლ. გ-მა მიიღო გ. გ-ის სამკვიდრო ქონება, რომელიც შეადგენდა ქ. თბილისში ა-ის ქ. №14-ში მდებარე უძრავი ქონებიდან კ. გ-ის კუთვნილი 2/18 ნაწილის 1/ 2 ნაწილს მის წილ მიწის ნაკვეთთან ერთად და ნ. გ-ის კუთვნილი 2/9 ნაწილის 1/ 2 ნაწილს მის წილ მიწის ნაკვეთთან ერთად (ტ. I, ს.ფ. 23-29). ა. ნ-ი (დაბადებული ... 1953წ.) წარმოადგენდა ლ. გ-ის წარმომადგენელს. რწმუნებულება დამოწმებული იყო ნოტარიუს ე. მ-ის მიერ 10.04.2003წ. რეესტრი #1-1448 (ტ. I, ს.ფ. 23-29).

1.04.2004 წელს ა. ნ-სა და ვ. ნ-ს შორის დაიდო ნასყიდობის ხელშეკრულება, რომლითაც ა. ნ-მა, როგორც ლ. გ-ის წარმომადგენელმა, ვ. ნ-ს მიჰყიდა ქ. თბილისში, ა-ის (ყოფილი ს-ს) ქუჩა №14-ში ლ. გ-ის კუთვნილი უძრავი ქონება (ტ. I, ს.ფ. 30-32).

25.08.2011 წელს გაცემული საჯარო ამონაწერით დადგინდა, რომ ქ. თბილისში ა-ის №14-ში მდებარე უძრავ ქონებას თანასაკუთრების უფლებით ფლობენ: ა. გ-ი (პ/ნ ...), ვ. გ-ი(პ/ნ ...), ვ. ნ-ი (პ/ნ ...), ი. პ-ა (პ/ნ ...), ლ. პ-ა (პ/ნ ...), ნ. გ-ი (ტ. I, ს.ფ. 30-32).

სააპელაციო პალატის აზრით, თბილისის საქალაქო სასამართლომ მართებულად არ გაიზიარა მოპასუხე მხარის მოსაზრებები იმის თაობაზე, რომ მოპასუხეთათვის ცნობილი არ იყო ლ. გ-ის გარდაცვალება სადავო უძრავი ქონების საკუთრებაში გადასვლამდე, რადგან აღნიშნული ეწინააღმდეგებოდა მოწმეთა განმარტებებს, რომლებიც წარმოადგენდნენ ორივე მხარის ახლობლებს და მათი მითითებით, მოპასუხეებს, ტელეფონის საშუალებით, თავად შეატყობინეს ლ. გ-ის გარდაცვალების თაობაზე.

კონსტანტინე გ-ი, ლ. გ-ის ერთადერთი პირველი რიგის კანონისმიერი მემკვიდრე ფაქტობრივი ფლობით დაეუფლა ლ. გ-ის დანაშთ ქონებას ფაქტობრივი ფლობით. მოსარჩელე მხარის მიერ წარმოდგენილი მოწმეთა განმარტებით დადგენილია, რომ ლ. გ-მა მის კუთვნილებაში არსებული სხვადასხვა მოძრავი ნივთები - ძვირფასეულობა (ოქროს სახით), სხვადასხვა სერვიზი და პირადი მომსახურების ნივთები, რომელიც ჰქონდა კუთვნილ საცხოვრებელ ადგილას მდებარე - ქ. თბილისი ა-ის ქ.№14-ში, სხვა პირთა დახმარებით ჩაალაგა ყუთებში და წაიღო რუსეთში შვილთან, კ. გ-თან. დადგენილია და სადავო არ გამხდარა, რომ ლ. გ-ის გარდაცვალების ხარჯები გასწია შვილმა კ. გ-მა.

სააპელაციო პალატამ მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 50-ე, 103-ე, 107-ე და 724-ე მუხლებზე და აღნიშნა, რომ მოცემულ შემთხევაში დადგენილია, რომ 2003 წლის 10 აპრილს ნოტარიუს ე. მ-ის მიერ დამოწმდა გარიგება /სანოტარო მოქმედების რეგისტრაციის ნომერი №1- 1448/, რომლის მიხედვით, მართალია ლ. გ-ი მითითებულია, როგორც საკუთრების მიმდობი, ხოლო ა. ნ-ი მინდობილი მესაკუთრე, რომელსაც მიენიჭა შემდეგი უფლებამოსილება: „მინდობილი მესაკუთრე“ - ა. ნ-ი უფლებამოსილია მიიღოს მემკვიდრეობით უძრავი ქონება, ქონების მიღების შემდეგ მართოს და განკარგოს, კერძოდ, გაყიდოს, გაცვალოს, გააჩუქოს, დატვირთოს იპოთეკით, გასცეს სარგებლობის უფლებით, ჩადოს გირაოში, გააქირაოს „მინდობილი საკუთრება“ ან მასთან დაკავშირებული უფლება, ასევე დადოს ნებისმიერი გარიგება საკუთარ თავთან. თუმცა აღსანიშნავია, რომ გარიგება ხელმოწერილ იქნა მხოლოდ ლ. გ-ის მიერ. ამდენად, პალატის მოსაზრებით, აღნიშნული გარიგება ნამდვილი იყო და სამართლებრივი შედეგი დადგა ერთი პირის - ლ. გ-ის ნების გამოვლენის საფუძველზე. აღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო პალატის აზრით, პირველი ინსტანციის სასამართლომ მართებულად ჩათვალა, რომ 2003 წლის 10 აპრილს ნოტარიუს ე. მ-ის მიერ დამოწმებული გარიგება /სანოტარო მოქმედების რეგისტრაციის ნომერი №1-1448/ თავისი სამართლებრივი ბუნებით წარმოადგენდა არა საკუთრების მინდობის ხელშეკრულებას, არამედ რწმუნებულებას.

სააპელაციო პალატამ საქმეზე დადგენილი ფაქტორბივი გარემოებების გათვალისწინებით, სამოქალაქო კოდექსის 109-ე მუხლიდან გამომდინარე, აღნიშნა, რომ, ვინაიდან სადავო ნასყიდობის ხელშეკრულების დადების დროისთვის (01.04.2004 წელი) ლ. გ-ი რვა თვის გარდაცვლილი იყო, შესაბამისად, ა. ნ-ს აღარ გააჩნდა შესაბამისი უფლებამოსილება 10.04.2003 წელს გაცემული მინდობილობის საფუძველზე წარმომადგენლის სახელით განეკარგა უძრავი ნივთი.

სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, სამოქალაქო კოდექსის 54-ე მუხლის საფუძველზე, თბილისის საქალაქო სასამართლომ მართებულად მიიჩნია ბათილად 2004 წლის 01 აპრილს დადებული გარიგება (აღნიშნული შეეხება სასარჩელო მოთხოვნიდან გამომდინარე მხოლოდ იმ ნაწილს რა ნაწილშიც ა. ნ-მა გადასცა ქ. თბილისი ა-ის ქ.#14-ში მდებარე უძრავი ქონების, ლ. გ-ის კუთვნილი 3/18 წილის საკუთრების უფლება ვ. ნ-ს).

სასამართლომ ასევე არ გაიზიარა მოსაზრება იმის თაობაზე, რომ ვ. ნ-ი თუნდაც გარიგების ბათილად ცნობის შემთხვევაში წარმოადგენდა კეთილსინდისიერ შემძენს, ვინაიდან წარმოდგენილი მტკიცებულებებით, მოწმეთა განმარტებებით, ასევე დადგენილი იყო ფაქტობრივი გარემოება, რომ ა. ნ-ი და ვ. ნ-ი არიან და-ძმა და მათთვის ნათესავის – ლ. გ-ის გარდაცვალების თაობაზე ცნობილი იყო .

იმ დადგენილი გარემოების გათვალისწინებით, რომ მამკვიდრებელის ლ. გ-ის სამკვიდრო ქონებას, რაც მოძრავ ნივთებს შეადგენდა (ძვირფასეულობა, სერვისი და ა.შ) ფაქტიური ფლობით დაეუფლა მისი კანონისმიერი მემკვიდრე, შვილი კ. გ-ი, შესაბამისად, პალატამ მიიჩნია, რომ სამოქალაქო კოდექსის 1421-ე მუხლის საფუძველზე, პირველი ინსტანციის სასამართლომ კონსტანტინე გ-ი მართებულად ცნო, ქ. თბილისში, ა-ის ქ.№14-ში მდებარე უძრავი ქონების 3/18 წილის მესაკუთრედ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 17 ივლისის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს ა. და ვ. ნ-ებმა, მოითხოვეს მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებითბ სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

კასატორის მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლომ არასწორად დაადგინა ფაქტობრივი გარემოება მასზე, რომ ა. და ვ. ნ-ებისათვის ცნობილი იყო ლ. გ-ის გარდაცვალების თაობაზე, ვინაიდან აღნიშნული ფაქტის დადგენისას ორივე იონსტანციის სასამართლო დაეყრდნო მხოლოდ მოწმეთა ჩვენებებს და ჯეროვნად არ შეაფასა საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებები. ამასთან, სააპელაციო სასამართლომ არასწორად მიიჩნია, რომ კ. გ-მა სამკვიდრო მიიღო შესაბამისი ვადის დაცვით.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 20 სექტემბრის განჩინებით ა. და ვ. ნ-ების საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ა. და ვ. ნ-ების საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორები მიუთითებენ რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან. (იხ.as-39-486-06).

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ა. და ვ. ნ-ების საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორებს უნდა დაუბრუნდეთ საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (887.50 ლარი) 70% – 621.25 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ა. და ვ. ნ-ების საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. კასატორებს დაუბრუნდეთ ა. ნ-ის მიერ 2012 წლის 17 სექტემბერს, №7 საგადასახადო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (887.50 ლარის) 70% – 621.25 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 3 0077 3150.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე თ. თოდრია

მოსამართლეები: ვ. როინიშვილი

მ. სულხანიშვილი