№ას-1208-1137-2012 15 ოქტომბერი, 2012 წელი

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

პაატა ქათამაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ვასილ როინიშვილი, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი განხილვის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორები – ამხანაგობა ვ. უ-ის წევრები: დ. ქ-ე, ვ. გ-ე, ლ. ა-ე, ლ. გ-ე, მ. ხ-ი, ო. გ-ე, ს. ა-ი, ქ. ჭ-ი, რ. ნ-ი, ზ. გ-ე

მოწინააღმდეგე მხარე – ც. გ-ი

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 18 ივლისის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი – სესხის ხელშეკრულების ბათილად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 25 ნოემბრის გადაწყვეტილებით მენაშენეთა ამხანაგობა „ვ. უ-ის“ წევრების: დ. ქ-ის, ე. ლ-ს, ვ. გ-ის, ლ. ა-ის, ლ. გ-ის, მ. ხ-ის, ო. გ-ის, ს. ა-ის, ქ. ჭ-ის, რ. ნ-ის, ზ. გ-ის, ქ. უ-ისა და გ. მ-ს სარჩელი მოპასუხეების – ც. გ-ისა და ქ. ა-ის მიმართ, ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა: გაუქმდა ც. გ-სა და მენაშენეთა ამხანაგობა „ვ. უ-ს“ შორის დადებული 2007 წლის 10 იანვრის სესხისა და იპოთეკის ხელშეკრულება იპოთეკის ნაწილში.

დასახელებული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს ამხანაგობა ვ. უ-ის წევრებმა: დ. ქ-მ, ვ. გ-მ, ლ. ა-მ, ლ. გ-მ, მ. ხ-მა, ო. გ-მ, ს. ა-მა, ქ. ჭ-მა, რ. ნ-მა, ზ. გ-მ. ხსენებულ გადაწყვეტილებასთან ერთად მათ სადავოდ გახადეს 2011 წლის 23 სექტემბრის საოქმო განჩინება.

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილებაზე სააპელაციო საჩივარი შეიტანა აგრეთვე ც. გ-მა იპოთეკის ხელშეკრულების გაუქმების ნაწილში.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 18 ივლისის განჩინებით ამხანაგობა ვ. უ-ის წევრების: რ. ნ-ის, დ. ქ-ის, ვ. გ-ის, ლ. ა-ის, ლ. გ-ის, მ. ხ-ის, ო. გ-ის, ს. ა-ის, ქ. ჭ-ისა და ზ. გ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, ასევე არ დაკმაყოფილდა ც. გ-ის სააპელაციო საჩივარი, უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 25 ნოემბრის გადაწყვეტილება და 2011 წლის 23 სექტემბრის საოქმო განჩინება.

სააპელაციო სასამართლომ საქმეზე დადგენილად ცნო შემდეგი ფაქტორივი გარემოებები:

2006 წლის 20 ნოემბერს დაფუძნდა ინდივიდუალურ მენაშენეთა ამხანაგობა „ვ. უ-ი”. ამხანაგობა დაფუძნდა 16 ფიზიკური პირის მიერ: ქ. ა-ი, ე. ბ-ე, დ. ქ-ე, ე. ლ-ა, ვ. გ-ე, ლ. ა-ე, ლ. გ-ე, მ. კ-ი, მ. ხ-ი, ო. გ-ე, ს. ა-ი, ქ. ჭ-ი, რ. ნ-ი, ზ. გ-ე, გ. მ-ა, ქ. უ-ი.

ამხანაგობის სადამფუძნებლო ხელშეკრულების მე-6 მუხლის თანახმად, დამფუძნებლები შეთანხმდნენ, რომ ამხანაგობის მმართველი (აღმასრულებელი) თანამდებობის პირი იქნებოდა თავმჯდომარე, რომელსაც მიეცა უფლებამოსილება, დაედო ხელშეკრულებები და წარედგინა საჭირო დოკუმენტაცია, თუკი ისინი შეეხებოდა ბინის მესაკუთრეთა საერთო ინტერესებს, წარმოედგინა ამხანაგობა ნებისმიერ მესამე პირებთან ურთიერთობაში (მუხლი 6, პუნქტი 6.3). ამავე ხელშეკრულების 6.6 მუხლით, ამხანაგობის თავმჯდომარე ხელს აწერს ნებისმიერ გარიგებას „ამხანაგობის სახელით“, იმ საკითხებთან მიმართებაში, რომელიც განეკუთვნება წევრთა საერთო კრების კომპეტენციას, საჭირო იყო წევრთა საერთო კრების თანხმობა.

სადამფუძნებლო ხელშეკრულების მე-5 მუხლის 5.7 პუნქტის თანახმად, ამხანაგობის წევრთა საერთო კრების კომპეტენციას მიეკუთვნება ამხანაგობის საერთო სარგებლობაში არსებული ფართების სარგებლობისა და განკარგვის წესების დადგენა.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ინდივიდუალურ მენაშენეთა ამხანაგობა „ვ. უ-ის“ თავმჯდომარედ 2006 წლის 20 ნოემბერს არჩეულ იქნა ქ. ა-ი.

სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ზემომითითებული დასკვნა სწორად დაეფუძნა 2006 წლის 20 ნოემბრის ამხანაგობა „ვ. უ-ის” საერთო კრების N1 გადაწყვეტილების იმ ასლს, რომელიც წარდგენილი იყო საჯარო რეესტრში და დამოწმებული იყო სანოტარო წესით. გარდა ამისა, ეს გარემოება უდავოდ დასტურდებოდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 17 თებერვლისა და თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატის 2010 წლის 8 ივნისის გამამტყუნებელი განაჩენებით. ამასთან, მოსარჩელეებს არ წარუდგენიათ იმის დამადასტურებელი მტკიცებულება, რომ სადავო პერიოდში ინდივიდუალურ მენაშენეთა ამხანაგობა „ვ. უ-ის“ თავმჯდომარე იყო სხვა პირი და არა ქ. ა-ი. ამ გარემოების დამტკიცება, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის საფუძველზე, სწორედ მათ ევალებოდათ.

საქმეზე დადგინდა, რომ 2007 წლის 10 იანვარს ცისანა გზირიშვილსა და ამხანაგობა „ვ. უ-ს” შორის დაიდო სესხისა და იპოთეკის ხელშეკრულება, რომლის საფუძველზე ცისანა გზირიშვილმა ამხანაგობა „ვ. უ-ს” სესხის სახით გადასცა 22000 აშშ დოლარი, ყოველთვიური 2% სარგებლის დარიცხვით, 2007 წლის 10 აპრილის ჩათვლით. სესხის უზრუნველსაყოფად იპოთეკით დაიტვირთა მენაშენეთა ამხანაგობა „ვ. უ-ის” კუთვნილი უძრავი ქონება, რომელიც მდებარეობდა ქ.თბილისში, ღამბაშიძის ქ.N7-ში, 80/95 ნაწილი.

სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა ამხანაგობა „ვ. უ-ის“ წევრების განმარტება იმის თაობაზე, რომ ხელშეკრულება გაფორმდა ც. გ-ს და ქ. ა-ს, როგორც ფიზიკურ პირს შორის. სასამართლომ აღნიშნა, რომ საქმეში წარდგენილი 2007 წლის 10 იანვრის სესხის და იპოთეკის ხელშეკრულებით უდავოდ დასტურდებოდა ის გარემოება, რომ სადავო ხელშეკრულება გაფორმდა ც. გ-სა და ქ. ა-ს, როგორც ამხანაგობა „ვ. უ-ის” თავმჯდომარეს შორის. კერძოდ, სადავო სესხისა და იპოთეკის ხელშეკრულების პრეამბულაში მითითებულია, რომ გარიგების დასადებად სანოტარო ბიუროში გამოცხადდნენ ქ. ა-ი, როგორც ამხანაგობა „ვ. უ-ის” თავმჯდომარე და ც. გ-ი, ამასთან, სესხის და იპოთეკის ხელშეკრულება დაიდო ამხანაგობა „ვ.უ-ს” და ც. გ-ს შორის. ის ფაქტი, რომ სადავო გარიგების მხარეებს წარმოადგენდნენ სწორედ ც. გ-ი და ქ. ა-ი, როგორც ამხანაგობა „ვ. უ-ის” თავმჯდომარე, დასტურდებოდა ზემოთ ნახსენები განაჩანებითაც.

სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, დამტკიცებულად მიჩნეული ამ გარემოების უარსაყოფად ვერ გამოდგებოდა პირველი აპელანტების წარმომადგენლის მიერ მოხმობილი ც. გ.ის დაკითხვის ოქმები და დაზარალებულის სახით მიცემული ჩვენებები ქ. ა-ის ბრალდების საქმეზე, სადაც მან განმარტა, რომ თანხა ასესხა ქ. გ-ს. ამასთან დაკავშირებით სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლზე, რომლის თანახმად, თითოეულმა მხარემ უნდა დაამტკიცოს გარემოებანი, რომლებზედაც იგი ამყარებს თავის მოთხოვნებსა და შესაგებელს. საქმის გარემოებები, რომლებიც კანონის თანახმად უნდა დადასტურდეს გარკვეული სახის მტკიცებულებებით არ შეიძლება დადასტურდეს სხვა სახის მტკიცებულებებით. მოხმობილი ნორმის საფუძველზე სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ სესხისა და იპოთეკის ხელშეკრულების მხარეთა დადგენა უნდა მოხდეს კანონით გათვალისწინებული ფორმის დაცვით შედგენილი გარიგებით და არა ამ გარიგების რომელიმე მხარის განმარტებით.

სააპელაციო სასამართლომ ასევე არ გაიზიარა აპელანტ ც. გ-ის მოსაზრება იმის თაობაზე, რომ ამხანაგობა „ვ. უ-ის” საერთო კრების 2006 წლის 20 ნოემბრის N1 გადაწყვეტილებით, ქ. ა-ი უფლებამოსილი იყო იპოთეკით დაეტვირთა ამხანაგობა „ვ. უ-ის” კუთვნილი უძრავი ქონება, რის გამოც არ არსებობდა კანონით გათვალისწინებული საფუძველი სადავო ხელშეკრულების ბათილად ცნობისათვის იპოთეკის ნაწილში. სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ საქმეში წარდგენილი იყო ამხანაგობა „ვ. უ-ს” წევრების საერთო კრების 2006 წლის 20 ნოემბრის N1 გადაწყვეტილების ორი ასლი, საიდანაც ერთი ასლის მიხედვით, ქ. ა-ს არ აქვს მინიჭებული ამხანაგობის კუთვნილი ქონების იპოთეკით დატვირთვის უფლება, ხოლო მეორე შემთხვევაში ასეთი უფლებამოსილება მას გააჩნია. სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, მითითებული ორი დოკუმენტიდან გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით მტკიცებულებითი ძალა მართებულად მიენიჭა იმ ასლს, რომლის მიხედვითაც, ქ. ა-ს მინიჭებული არ აქვს უფლებამოსილება, იპოთეკით დაეტვირთა ამხანაგობა „ვ. უ-ის” კუთვნილი ქონება, რადგან ეს ასლი, მეორისაგან განსხვავებით, წარდგენილი იყო საჯარო რეესტრში და დამოწმებული იყო სანოტარო წესით. ამდენად, საქალაქო სასამართლომ სწორად მიიჩნია დადგენილად, რომ ამხანაგობა „ვ. უ-ს” არ მიუნიჭებია ქ. ა-ისთვის უფლებამოსილება, იპოთეკით დაეტვირთა ამხანაგობა „ვ. უ-ის” კუთვნილი ქონება, მაშინ როდესაც ასეთი გარიგების დადებისათვის, ამხანაგობის სადამფუძნებლო ხელშეკრულების თანახმად, აუცილებელი იყო ამხანაგობის წევრთა საერთო კრების თანხმობა (მუხლები 5.7, 6.5).

სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა ამხანაგობა „ვ. უ-ის” წევრების სააპელაციო საჩივრის არგუმენტი იმის თაობაზე, რომ ქ. ა-ს ამხანაგობის სახელით ასევე არ ჰქონდა უფლებამოსილება, ც. გ-თან დაედო სესხის ხელშეკრულება. აპელანტები აღნიშნულ მოსაზრებას ამყარებდნენ იმ გარემოებაზე მითითებით, რომ, მართალია, 2006 წლის 20 ნოემბერს შედგა ამხანაგობა ,,ვ. უ-ის” სადამფუძნებლო ხელშეკრულება, სადაც ზოგადად განისაზღვრა, როგორც საერთო კრების, ასევე ამხანაგობის თავმჯდომარის უფლებამოსილება, მაგრამ აღნიშნული ხელშეკრულებით ამხანაგობას კონკრეტულად არავისთვის, კერძოდ, ქ. ა-ისათვის არ მიუნიჭებია ამხანაგობის თავმჯდომარის უფლებამოსილება.

სააპელაციო სასამართლომ უწინარესად ყურადღება გაამახვილა შემდეგზე: მოსარჩელეებს სადავო ხელშეკრულების ბათილად ცნობა სარჩელში არ დაუფუძნებიათ იმ გარემოებაზე, რომ ქ. -ი არ წარმოადგენდა ამხანაგობის თავმჯდომარეს. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 380-ე მუხლის შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლოში საქმის განხილვისას შეიძლება მოყვანილ იქნეს ახალი ფაქტები და წარდგენილ იქნეს ახალი მტკიცებულებები. სააპელაციო სასამართლო არ მიიღებს ახალ ფაქტებსა და მტკიცებულებებს, რომლებიც მხარეს შეეძლო წარედგინა პირველი ინსტანციის სასამართლოში საქმის განხილვისას, მაგრამ საპატიო მიზეზით არ წარადგინა. ამავე კოდექსის 215-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მიხედვით, საპატიო მიზეზად ჩაითვლება მხარის მიერ შუამდგომლობისა და განცხადების წარდგენის შეუძლებლობა, რაც გამოწვეულია ავადმყოფობით, ახლო ნათესავის გარდაცვალებით ან სხვა განსაკუთრებული ობიექტური გარემოებით, რომელიც მისგან დამოუკიდებელი მიზეზით შეუძლებელს ხდის სასამართლო პროცესზე გამოცხადებას ან/და შუამდგომლობისა და განცხადების წარდგენას. ავადმყოფობა დადასტურებულ უნდა იქნეს სამედიცინო დაწესებულების ხელმძღვანელის მიერ ხელმოწერილი დოკუმენტით, რომელიც პირდაპირ მიუთითებს სასამართლო პროცესზე გამოცხადების შეუძლებლობაზე. მითითებულ ნორმათა შინაარსიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ ყოველთვის უნდა შეაფასოს ახალი ფაქტებისა და ახალი მტკიცებულებების მიღების 380-ე მუხლით დადგენილი პირობები. მოცემულ შემთხვევაში დადგინდა, რომ ამხანაგობა „ვ. უ-ის” წევრებს სარჩელში თვიანთი მოთხოვნა არ დაუსაბუთებიათ იმ გარემოებით, რომ ქ. ა-ი არ იყო ამხანაგობა „ვ. უ-ის” თავმჯდომარე, მათ ეს საკითხი დააყენეს სააპელაციო საჩივარში (სარჩელის ფაქტობრივ დასაბუთებას წარმოადგენდა ის, რომ სადავო გარიგება დადებული იყო ფიზიკურ პირ ქ. ა-თან, რომელსაც ამხანაგობის კუთვნილი ქონების იპოთეკით დატვირთვის უფლებამოსილება არ გააჩნდა).

სააპელაციო სასამართლომ ასევე არ გაიზიარა ამხანაგობა „ვ. უ-ის” წევრების მოსაზრება იმის თაობაზე, რომ, ვინაიდან მათ ჰქონდათ ერთი სასარჩელო მოთხოვნა – 2007 წლის 10 იანვარს ც. გ-სა და ამხანაგობა „ვ. უ-ს” შორის დადებული სესხისა და იპოთეკის ხელშეკრულების ბათილად ცნობა, რომელიც წარმოადგენდა ერთიან ხელშეკრულებას, იგი ბათილად უნდა ყოფილიყო ცნობილი მთლიანად და არა მხოლოდ იპოთეკის ნაწილში. სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 62-ე მუხლზე, რომლის თანახმად, გარიგების ნაწილის ბათილობა არ იწვევს მისი სხვა ნაწილების ბათილობას, თუ სავარაუდოა, რომ გარიგება დაიდებოდა მისი ბათილი ნაწილის გარეშეც. სამოქალაქო კოდექსის 54-ე მუხლის თანახმად, ბათილია გარიგება, რომელიც არღვევს კანონით დადგენილ წესსა და აკრძალვებს, ეწინააღმდეგება საჯარო წესრიგს ან ზნეობის ნორმებს. ამავე კოდექსის 59-ე მუხლის შესაბამისად, ბათილია კანონით ან ხელშეკრულებით გათვალისწინებული აუცილებელი ფორმის დაუცველად დადებული გარიგება, ასევე ნებართვის გარეშე დადებული გარიგება. სამოქალაქო კოდექსის 930-ე მუხლის მიხედვით, ერთობლივი საქმიანობის (ამხანაგობის) ხელშეკრულებით ორი ან რამდენიმე პირი კისრულობს ერთობლივად იმოქმედოს საერთო სამეურნეო ან სხვა მიზნების მისაღწევად ხელშეკრულებით განსაზღვრული საშუალებებით იურიდიული პირის შეუქმნელად. ამავე კოდექსის 934-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, თუ ხელშეკრულებით ამხანაგობის საქმეების გაძღოლა დაკისრებული აქვს ერთ-ერთ მონაწილეს, საეჭვოობისას ის წარმოადგენს ამხანაგობას მესამე პირებთან ურთიერთობაში და მის მიერ დადებული გარიგებები ნამდვილია.

მოცემულ შემთხვევაში უდავოდ დადგინდა, რომ ამხანაგობის წევრთა საერთო კრებას ამხანაგობის საქმეების გაძღოლის უფლებამოსილება დაკისრებული ჰქონდა ამხანაგობის თავმჯდომარისათვის. ამასთან, ამხანაგობის თავმჯდომარე ქ. ა-ისთვის ამხანაგობას არ მიუნიჭებია უფლებამოსილება, იპოთეკით დაეტვირთა ამხანაგობის საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონება, მაშინ როდესაც ამხანაგობის სადამფუძნებლო ხელშეკრულების მიხედვით, ამხნაგობის თავმჯდომარეს ასეთი უფლებამოსილება დამოუკიდებლად არ გააჩნდა. სამოქალაქო კოდექსის 62-ე მუხლის თანახმად, გარიგების ნაწილის ბათილობა არ იწვევს მისი სხვა ნაწილების ბათილობას, თუ სავარაუდოა, რომ გარიგება დაიდებოდა მისი ბათილი ნაწილის გარეშეც.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ სწორად მიიჩნია საქალაქო სასამართლოს დასკვნა 2007 წლის 10 იანვრის სესხისა და იპოთეკის ხელშეკრულების ბათილად ცნობაზე მხოლოდ იპოთეკის ნაწილში, რადგან იგი დადებული იყო ამხანაგობის აუცილებელი ნებართვის გარეშე.

სააპელაციო სასამართლოს განხილვის საგანს ასევე წარმოადგენდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 23 სექტემბრის საოქმო განჩინებაც, რომლითაც არ დაკმაყოფილდა ამხანაგობა ვ. უ-ის წევრების შუამდგომლობა იმ მტკიცებულებათა საქმეზე დართვის შესახებ, რომლებიც შეეხებოდა 2006 წლის 20 ნოემბრის ამხანაგობა „ვ. უ-ის” საერთო კრების N1 გადაწყვეტილებას. სააპელაციო სასამართლომ ჩათვალა, რომ მითითებული საოქმო გაჩინებით საქალაქო სასამართლომ არსებითად სწორად უთხრა უარი მოსარჩელეებს შუამდგომლობის დაკმაყოფილებასა და დამატებით წარდგენილი მტკიცებულებების მიღებაზე. ამასთან, ამ შუამდგომლობის დაკმაყოფილება და მოსარჩელის მიერ დამატებით წარდგენილი მტკიცებულებების მიღება, ვერ გამოიწვევდა სარჩელის სრულად დაკმაყოფილებასა და სადავო ხელშეკრულების ბათილად ცნობას სესხის ნაწილშიც. საქალაქო სასამართლომ მოსარჩელეების ის ძირითადი მოსაზრება, რომლის დამტკიცებაც მათ სურდათ ზემოაღნიშნული მტკიცებულებებით, გაიზიარა, კერძოდ, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების აღწერილობითი ნაწილის 3.2.2 პუნქტით დადგენილად მიიჩნია, რომ ამხანაგობა „ვ. უ-ის” საერთო კრების 2006 წლის N1 გადაწყვეტილებით, საერთო კრებას ქ. ა-ლისათვის არ მიუნიჭებია უფლება იპოთეკით დაეტვირთა ამხანაგობა „ვ. უ-ის” კუთვნილი უძრავი ქონება, რაც გახდა 2007 წლის 10 იანვრის სესხისა და იპოთეკის ხელშეკრულების ნაწილობრივ ბათილად ცნობის საფუძველი.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს ამხანაგობა ვ. უ-ის წევრებმა: დ. ქ-მ, ვ. გ-მ, ლ. ა-მ, ლ. გ-მ, მ. ხ-მა, ო. გ-მ, ს. ა-მა, ქ. ჭ-მა, რ. ნ-მა და ზ. გ-მ. მათ მოითხოვეს გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება, რაც შემდეგნაირად დაასაბუთეს:

კასატორთა მტკიცებით, დაუსაბუთებელია სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობა, რომლის მიხედვითაც, ამხანაგობა ვ. უ-ს სარჩელის მოთხოვნა არ დაუფუძნებია იმაზე, რომ ქ. ა-ი არ წარმოადგენდა ამხანაგობის თავმჯდომარეს. სინამდვილეში, ამხანაგობა ვ. უ-ს სარჩელში არსად აქვს მითითებული, რომ ქ.ა-ი წარმოადგენდა ამხანაგობის წევრების მიერ არჩეულ თავმჯდომარეს. პირიქით, ისინი სარჩელში აღნიშნავდნენ, რომ ქ. ა-ი თავმჯდომარედაც რომ ყოფილიყო არჩეული, მას არ ჰქონდა უფლებამოსილება განეკარგა ამხანაგობის უძრავი ქონება.

ასევე დაუსაბუთებელია სააპელაციო სასამართლოს განჩინება, რომლითაც უცვლელად დარჩა საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება იპოთეკის გაუქმების და სესხის ძალაში დატოვების ნაწილში. სარჩელის მოთხოვნას წარმოადგენდა სესხისა და იპოთეკის ხელშეკრულების სრულად გაუქმება, ვინაიდან ამხანაგობას არ გამოუხატავს მისი დადების ნება. ეს ხელშეკრულება წარმოადგენს ერთიან ხელშეკრულებას, რომლის ორ დამოუკიდებელ ხელშეკრულებად განხილვა არ შეიძლება, არ შეიძლება არსებობდეს ცალკე იპოთეკის ხელშეკრულება სესხის ხელშეკრულების გარეშე.

სააპელაციო საჩივრის დავის საგანს პირველი ინსტანციის სასამართლოს ძირითად გადაწყვეტილებასთან ერთად განეკუთვნებოდა 2011 წლის 23 სექტემბრის განჩინება, რომლითაც მოსარჩელეებს უარი ეთქვათ საქმეზე იმ მტკიცებულებების დართვაზე, რომლებიც უკავშირდებოდა ამხანაგობის საერთო კრების №1 გადაწყვეტილებას. სააპელაციო სასამართლოს უარი აღნიშნული მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზეც არაა საკმარისად დასაბუთებული.

რაც შეეხება საქმეში არსებულ საერთო კრების №1 გადაწყვეტილებას, რომლითაც ქ- ა-ს ეძლევა უფლებამოსილება იპოთეკით დატვირთოს „ვ. უ-ის“ უძრავი ქონება, იგი წარმოადგენს ყალბ დოკუმენტს. ასეთი დოკუმენტი არ უნახავს ამხანაგობის წევრთა უმრავლესობას და მათი ხელმოწერა სინამდვილეს არ შეესაბამება. ვერც ქ. ა-მა და ვერც გადაწყვეტილება №1-ის დამმოწმებელმა ნოტარიუსმა ვერ წარადგინეს მითითებული დოკუმენტის დედანი. ქ. ა-მა და ნოტარიუსმა მ. ბ-მა ისარგებლეს იმით, რომ 2006 წლის 20 ნოემბერს ნოტარიუსთან გაფორმდა ამხანაგობის ხელშეკრულება და სანოტარო მოქმედებათა რეესტრში (სადაც გატარდა ამხანაგობის ხელშეკრულება), მე-5 სვეტში, დაფიქსირებულია სანოტარო აქტის შინაარსი. ნოტარიუსმა ქ. ა-თან შეთანხმებით, მე-5 სვეტში, ამხანაგობის ხელშეკრულების გაფორმებისა და ამხანაგობის წევრების მიერ სანოტარო ჟურნალში ხელის მოწერის შემდგომ ჩაამატა გადაწყვეტილება №1-ის შინაარსი, ამასთან, პირველ სვეტში, სადაც ფიქსირდება სანოტარო აქტის რეგისტრაციის ნომერი, ამხანაგობის ხელშეკრულების ნომრის გვერდით მიაწერა მეორე სანოტარო აქტის (ამხანაგობის გადაწყვეტილება №1-ის) ნომერი. ამდენად, ორ სანოტარო აქტს მიენიჭა სხვადასხვა ნომერი, მაგრამ სანოტარო მოქმედებათა რეესტრში გატარდა ერთად და ორივე აქტზე დაკმაყოფილდა სანოტარო აქტის მიმღებთა ერთი ხელის მოწერით. ბუნებრივია, რომ აღნიშნული წარმოადგენს ნოტარიუსის მიერ ჩადენილ კანონსაწინააღმდეგო ქმედებას.

უდავოა, რომ საერთო კრების №1 გადაწყვეტილების დედანი ბუნებაში არ არსებობს, იგი სჭირდებოდათ ქ. ა-სა და ნოტარიუს მ. ბ-ს აბსოლუტურად ყველა იპოთეკის ხელშეკრულებაში. ნოტარიუსის მითითებით, ქ. ა-ის უფლებამოსილება, რომ მან გააფორმოს და იპოთეკით დატვირთოს ამხანაგობა „ვ. უ-ის“ ქონება, დასტურდება №1 გადაწყვეტილებით.

2007 წლის 10 იანვრის სესხისა და იპოთეკის ხელშეკრულება წარმოადგენს აღიარებით სარჩელს, აღიარებითი სარჩელი კი როგორც წესი აღიძვრება უფლებისა თუ სამართლებრივი ურთიერთობის არსებობა-არარსებობის დადგენის, დოკუმენტის ნამდვილობის აღიარების ან დოკუმენტის სიყალბის დადგენის შესახებ, თუ მოსარჩელეს აქვს იმის იურიდიული ინტერესი, რომ ასეთი აღიარება სასამართლოს გადაწყვეტილებით მოხდეს. აღიარებითი სარჩელის დროს აუცილებელია იურიდიული ინტერესის არსებობა, ხოლო იურიდიული ინტერესის არსებობისათვის საჭიროა მხარეთა შორის არსებობდეს დავა უფლებისა და სამართლებრივი ურთიერთობის შესახებ, აღიარებით სარჩელს მისი დადებითად გადაწყვეტის შემთხვევაში, გარკვეული სარგებელი უნდა მოჰქონდეს მოსარჩელისათვის, იგი უნდა იყოს საკუთესო საშუალება დავის გადაწყვეტისას.

კონკრეტულ შემთხვევაში ამხანაგობა „ვ. უ-ს“ მხრიდან არ არსებობს 2007 წლის 10 იანვრის სესხისა და იპოთეკის ხელშეკრულების გაუქმების იურიდიული ინტერესი იპოთეკის ნაწილში, რადგან ხელშეკრულების ამ ნაწილში გაუქმება ამხანაგობისათვის არ არის სარგებლის მომტანი. პირიქით, სარჩელის ასეთი ფორმით დაკმაყოფილების შემდეგ ამხანაგობა „ვ. უ-ის“ თითოეული წევრის სამართლებრივი მდგომარეობა კიდევ უფრო გაუარესდა, ვინაიდან საფრთხის ქვეშ დადგა თითოეული მათგანის ქონება.

სამოქალაქო კოდექსის 59-ე მუხლის მიხედვით, ბათილია ნებართვის გარეშე დადებული გარიგება, თუ ამ გარიგებისათვის საჭიროა ნებართვა. სასამართლომ თითქოს გამოიყენა მითითებული ნორმა, მაგრამ რატომღაც ჩათვალა, რომ ქ. ა-ს მინიჭებული ჰქონდა მხოლოდ სესხისა და კრედიტის აღების და არა ამხანაგობის წევრების შენატანების იპოთეკით დატვირთვის უფლება. ბუნებრივია ქ. ა-ს უფლება არ ჰქონდა იპოთეკით დაეტვირთა ამხანაგობის საკუთღებაში არსებული უძრავი ქონება, თუმცა მას არც სესხისა და კრედიტის აღების უფლება ჰქონდა ამხანაგობის სახელით. ასეთი უფლებამოსილება მისთვის არ მიუნიჭებია არც ამხანაგობას, ამ უფლების მიმნიჭებელი რაიმე სარწმუნო მტკიცებულება საქმეში არ არსებობს. ასეთ მტკიცებულებად ვერ გამოდგება №1 გადაწყვეტილება, რადგან იგი წარმოადგენს ყალბ დოკუმენტს, რომლის დასადგენადაც მიმდინარეობს გამოძიება.

სააპელაციო სასამართლომ არ იმსჯელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 266-ე მუხლის გამოყენების მიზანშეწონილობაზე, რაზეც ამხანაგობის წევრები მიუთითებდნენ თავიანთ სააპელაციო საჩივარში.

ქ. ა-ის მიმართ აღძრული სისხლის სამართლის საქმის განხილვისას, სასამართლომ დაადგინა ფაქტობრივი გარემოება, რომ სამოქალაქო მოსარჩელეებს (მათ შორის ც. გ-ს) მიადგათ ზიანი ქ. ა-ის დანაშაულებრივი ქმედებით. მიუხედავად ამისა, იმის გამო, რომ დასაბუთებული არ იყო ზიანის ოდენობები, სასამართლომ სამოქალაქო სარჩელი დატოვა ღიად და დაზარალებულებს დაუტოვა უფლება, იდავონ ა-ის წინააღმდეგ სამოქალაქო სამართალწარმოების წესით.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ამხანაგობა ვ. უ-ის წევრების: დ. ქ-ის, ვ. გ-ის, ლ. ა-ის, ლ. გ-ის, მ. ხ-ის, ო. გ-ის, ს. ა-ის, ქ. ჭ-ის, რ. ნ-ისა და ზ. გ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ამხანაგობა ვერის უბნის წევრების: დ. ქ-ის, ვ. გ-ის, ლ. ა-ის, ლ. გ-ის, მ. ხ-ის, ო. გ-ის, ს. ა-ის, ქ. ჭ-ის, რ. ნ-ისა და ზ. გ-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401.4 მუხლის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (300 ლარი) 70% – 210 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ამხანაგობა ვ. უ-ის წევრების: დ. ქ-ის, ვ. გ-ის, ლ. ა-ის, ლ. გ-ის, მ. ხ-ის, ო. გ-ის, ს. ა-ის, ქ. ჭ-ის, რ. ნ-ისა და ზ. გ-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. კასატორებს: დ. ქ-ს, ვ. გ-ს, ლ. ა-ს, ლ. გ-ს, მ. ხ-ს, ო. გ-ს, ს. ა-ს, ქ. ჭ-ს, რ. ნ-სა და ზ. გ-ს დაუბრუნდეთ საკასაციო საჩივარზე გ. მ-ის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (1237.95 ლარი, გადახდის თარიღი – 2012 წლის 20 სექტემბერი, საგადახდო დავალება №1) 70% – 866.565 ლარი;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე პ. ქათამაძე

მოსამართლეები: ვ. როინიშვილი

ბ. ალავიძე