№ას-1232-1161-2012 15 ოქტომბერი, 2012 წელი
თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
პაატა ქათამაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)
ვასილ როინიშვილი, ბესარიონ ალავიძე
საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი განხილვის გარეშე
საკასაციო საჩივრის ავტორი – გ. ც-ე
მოწინააღმდეგე მხარე – სს „ს. ბ-ი“
გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 28 ნოემბრის განჩინება
კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება
დავის საგანი – ბრძანების ბათილად ცნობა, სამსახურში აღდგენა, იძულებითი განაცდურისა და ბონუსების ანაზღაურება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :
2011 წლის 21 მარტს თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთაკოლეგიას სარჩელით მიმართა გ. ც-მ მოპასუხე სს „ს. ბ-ის“ მიმართ. მოსარჩელემ მოითხოვა მასთან შრომითი ურთიერთობის მოშლის შესახებ მოპასუხე ორგანიზაციის 2010 წლის 7 დეკემბრის ბრძანების ბათილად ცნობა, თანამდებობაზე აღდგენა, მიუღებელი ხელფასის, ბონუსებისა და იძულებითი განაცდურის ანაზღაურება.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 7 ივლისის გადაწყვეტილებით გ. ც-ის სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, მოპასუხეს – სს „ს. ბ-ს“ გ. ც-ის სასარგებლოდ დაეკისრა მიუღებელი სახელფასო დავალიანების ანაზღაურება 3361 ლარის ოდენობით, დანარჩენ ნაწილში სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.
დასახელებული გადაწყვეტილება სარჩელის დაუკმაყოფილებელ ნაწილში სააპელაციო წესით გაასაჩივრა გ. ც-მ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებულ ნაწილში ამ გადაწყვეტილების გაუქმება და სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 28 ნოემბრის განჩინებით გ. ც-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა საქალაქო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება.
სააპელაციო სასამართლომ საქმეზე დადგენილად ცნო შემდეგი გარემოებები:
გ. ც-ე 2002 წლიდან შრომით სამართლებრივ ურთიერთობაში იმყოფებოდა სს „ს. ბ-თან“. ამ პერიოდიდან მოყოლებული იგი მუშაობდა სხვადასხვა თანამდებობაზე. მასთან ბოლო შრომითი ხელშეკრულება გაფორმდა 2009 წლის 1 სექტემბერს ერთი წლის ვადით. იგი უფლებამოსილებას ახორციელებდა სს „ს. ბ-ის“ პრობლემური აქტივების მართვის დეპარტამენტის დირექტორის მოადგილის თანამდებობაზე. ამავე ხელშეკრულების 1.2. პუნქტის შესაბამისად, რადგან არც ერთ მხარეს ხელშეკრულების გასვლამდე ორი კვირით ადრე არ გაუკეთებია განცხადება ხელშეკრულების შეწყვეტის შესახებ, ხელშეკრულება 2010 წლის 1 სექტემბრიდან გაგრძელდა კვლავ ერთი წლის ვადით. გ. ც-ის შრომის ანაზღაურება 2010 წლის თებერვლიდან გაიზარდა და შეადგენდა 2500 ლარს (საშემოსავლოს ჩათვლით).
სს „ს. ბ-ის“ გენერალური დირექტორის მოადგილის, ს. გ-ს ხელმოწერით, 2010 წლის 7 დეკემბერს გამოიცა №3090 ბრძანება გ. ც-სთან შრომითი ურთიერთობის მოშლის შესახებ, რომლის მიხედვითაც 2010 წლის დეკემბრიდან გ. ც-ე გათავისუფლდა დაკავებული თანამდებობიდან. გ. ც-სთან შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის საფუძვლად მიეთითა საქართველოს შრომის კოდექსის 37–ე მუხლის „გ“ ქვეპუნქტზე, ამავე კოდექსის 38-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე და შიდა აუდიტის დეპარტამენტის 2010 წლის 29 ნოემბრის აქტზე.
საქართველოს შრომის კოდექსის მე-2 მუხლის 1-ლი ნაწილით, შრომითი ურთიერთობა არის შრომის ორგანიზაციული მოწესრიგების პირობებში დასაქმებულის მიერ დამსაქმებლისათვის სამუშაოს შესრულება ანაზღაურების სანაცვლოდ. ამავე კოდექსის მე-3 მუხლით, შრომითი ურთიერთობის სუბიექტები არიან დამსაქმებელი და დასაქმებული. დამსაქმებელი არის ფიზიკური ან იურიდიული პირი, ანდა პირთა გაერთიანება, რომლისთვისაც შრომითი ხელშეკრულების საფუძველზე სრულდება გარკვეული სამუშაო; დასაქმებული არის ფიზიკური პირი, რომელიც შრომითი ხელშეკრულების საფუძველზე, დასაქმებულისათვის ასრულებს გარკვეულ სამუშაოს.
საქართველოს შრომის კოდექსის 1-ლი მუხლის 1-ლი ნაწილის თანახმად, ეს კანონი აწესრიგებს საქართველოს ტერიტორიაზე შრომით და მის თანმდევ ურთიერთობებს, თუ ისინი განსხვავებულად არ რეგულირდება სხვა სპეციალური კანონით ან საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულებით. შრომით ურთიერთობასთან დაკავშირებული საკითხები, რომლებსაც არ აწესრიგებს ეს კანონი ან სხვა სპეციალური კანონი, რეგულირდება საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის ნორმებით.
განსახილველ შემთხვევაში უდავო იყო, რომ მხარეთა შორის სამართლებრივი ურთიერთობა გამომდინარეობდა მათ შორის გაფორმებული შრომითი ხელშეკრულებიდან. მხარეთა შორის სადავო იყო გათავისუფლების კანონიერების შესახებ საკითხი. სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მხარეთა შორის არსებული შრომითი ხელშეკრულების შინაარსის გათვალისწინებით, განსახილველ შემთხვევაში მხარეთა შორის შრომითი სამართლებრივი ურთიერთობიდან გამომდინარე შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის შესახებ სადავო სამართლებრივი საკითხის გადაწყვეტა, არ ექცეოდა რაიმე სპეციალური კანონით დადგენილი სპეციალური მოწესრიგების ფარგლებში და მხარეთა შორის სადავო საკითხი უნდა მოწესრიგებულიყო მოქმედი შრომის კოდექსის შესაბამისი ნორმებით.
სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა აპელანტის პრეტენზია იმასთან დაკავშირებით, რომ განსახილველ შემთხვევაში, რამდენადაც გ. ც-ე დაკავებული თანამდებობიდან გათავისუფლდა შრომითი ხელშეკრულების პირობების დარღვევის საფუძველზე, საქალაქო სასამართლომ არასწორად გააკეთა მითითება 37-ე მუხლის „დ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ დანაწესზე. სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, დავის სწორად გადაწყვეტისათვის მოცემულ შემთხვევაში მნიშვნელოვანი იყო გარკვეულიყო, ჰქონდა თუ არა ადგილი დასაქმებულის მხრიდან შრომითი ხელშეკრულების პირობის დარღვევას და შესაბამისად, იყო თუ არა უფლებამოსილი დამსაქმებელი მითითებული საფუძვლით შეეწყვიტა დასაქმებულთან ურთიერთობა. ამდენად, მხარეთა შორის სადავო იყო სწორედ გ. ც-ის მხრიდან შრომითი ხელშეკრულების პირობების დარღვევის შესახებ საკითხი. შესაბამისად, პირველი ინსტანციის სასამართლოს მსჯელობა იმასთან დაკავშირებით, რომ შრომის კოდექსის 37–ე მუხლის „დ“ ქვეპუნქტის საფუძველზე სს „ს. ბ-ი“ უფლებამოსილი იყო მოეშალა გ. ც-ესთან შრომითი ხელშეკრულება, მითუმეტეს, რომ მისი მხრიდან დაირღვა ხელშეკრულების პირობა, იყო არასწორი.
საქართველოს შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის „გ“ ქვეპუნქტის თანახმად, ერთ–ერთი მხარის მიერ შრომითი ხელშეკრულების პირობების დარღვევა წარმოადგენს შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის საფუძველს. სააპელაციო სასამართლომ ყურადღება შეაჩერა იმ გარემოებაზე, რომ როგორც მხარეთა შორის გაფორმებული შრომითი ხელშეკრულების შინაარსიდან ირკვეოდა, საბანკო საქმიანობის სპეციფიკიდან გამომდინარე მხარეთა შორის წინასწარვე შეთანხმდა გარკვეული პირობები დასაქმებულის ინტერესთა კონფლიქტის თავიდან ასაცილებლად. მხარეთა შორის გაფორმებული 2009 წლის 1 სექტემბრის შრომითი ხელშეკრულების 10.3 პუნქტის თანახმად, დამქირავებლის დირექტორთა საბჭოს წინასწარი თანხმობის გარეშე, მოსამსახურეს ეკრძალება დამქირავებელს შესთავაზოს ან თავად დაამყაროს საქმიანი ურთიერთობა ისეთ კომპანიებთან, სადაც მოსამსახურე ან მისი ოჯახის წევრები (ან/და მათთან დაკავშირებული პირები) ფლობენ წილს, ან გააჩნიათ სხვა სახის ფინანსური ან კომერციული ინტერესი. უდავო იყო, რომ გ. ც-მ, როგორც დასაქმებულმა იკისრა ამ პირობის შესრულების ვალდებულება.
საქმეში წარდგენილი მტკიცებულებების (სს „ს. ბ-ის“ შიდა აუდიტის დასკვნა, გ. ც-ის წერილი, შპს „კ. ს-ის“ დირექტორ ი. ც-ს განცხადება, მოპასუხე მხარის ახსნა-განმარტება) ურთიერთშეჯერებისა და ერთობლივი ანალიზის შედეგად სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად ჩათვალა გ. ც-ის მხრიდან შრომითი ხელშეკრულების 10.3 პუნქტით ნაკისრი ვალდებულების დარღვევის ფაქტი. კერძოდ, პირველ რიგში სააპელაციო სასამართლომ ყურადღება შეაჩერა იმ გარემოებაზე, რომ შიდა აუდიტის დასკვნაში დასახელებული მნიშვნელოვანი გარემოებები, რისი გათვალისწინებითაც შიდა აუდიტის დეპარტამენტმა მიიღო ამგვარი სახის დასკვნა, დასტურდებოდა თავად გ. ც-ის წერილობითი ახსნა–განმარტებით, სადაც გ. ც-ე ადასტურებდა იმ გარემოებას, რომ სს „ს. ბ-თან“ საქმიან ურთიერთობაში მყოფ შპს „კ. ს-ში“ მუშაობდნენ მისი ნათესავები და რომ ამ საზოგადოების დამფუძნებელთა შორის საორგანიზაციო საკითხებთან დაკავშირებით ხშირი კონფლიქტის გამო მას უხდებოდა ამ საზოგადოების შიდა ურთიერთობებში ჩარევა. აქვე, სასამართლომ დასძინა, რომ აპელანტი შიდა აუდიტის დასკვნასთან დაკავშირებით სააპელაციო საჩივარში შემოიფარგლა მხოლოდ ზოგადი ხასიათის კრიტიკით და აუდიტის დასკვნაში მოყვანილი გარემოებების საწინააღმდეგოდ არ წარმოუდგენია საპირისპირო მტკიცებულებები, მეტიც, როგორც აღინიშნა, თავის წერილობით ახსნა–განმარტებაში გ. ც-ე ადასტურებდა შიდა აუდიტის დასკვნაში დაფიქსირებულ მნიშვნელოვან გარემოებებს.
სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ სს „ს. ბ-ის“ შიდა აუდიტის დასკვნაში, გ. ც-ის წერილობით ახსნა–განმარტებაში, ასევე შპს „კ. ს-ის“ დირექტორ ი. ც-ს განცხადებაში დაფიქსირებული მონაცემები, რომლებიც შესაბამისობაში იყო მოპასუხე მხარის ახსნა-განმარტებასთან, საკმარისი იყო იმ ფაქტობრივი გარემოების დადგენილად მიჩნევისათვის, რომ გ. ც-მ სს „ს. ბ-ში“ პრობლემური აქტივის მართვის დეპარტამენტში დირექტორის მოადგილის თანამდებობაზე თავისი უფლებამოსილების განხორციელების პერიოდში თავისი ინიციატივით საქმიანი ურთიერთობა დაამყარა შპს „კ. ს-სთან“, სადაც დასაქმებულნი იყვნენ მისი ნათესავები. მითითებული მტკიცებულებების ანალიზის საფუძველზე იკვეთებოდა ასევე გ. ც-ის გარკვეული ფინანსური ინტერესის არსებობა შპს „კ. ს-ში“.
სააპელაციო სასამართლომ აქვე ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ გ. ც-ს შპს „კ. ს-სთან“ საქმიანი ურთიერთობის დამყარების თაობაზე და იმის შესახებ, რომ ამ კომპანიაში დასაქმებულები იყვნენ მისი ნათესავები, არ უცნობებია სს „ს. ბ-ის“ შესაბამისი ორგანოსათვის და შესაბამისად არც თანხმობა არ ჰქონია მიღებული. აღნიშნული გარემოება დასტურდებოდა როგორც შიდა აუდიტის დასკვნის მონაცემებით, ასევე თავად გ. ც-ის წერილობითი ახსნა განმარტებით, რომლის შინაარსიდანაც აშკარად ირკვეოდა, რომ გ. ც-ე, რომელიც დამსაქმებელს მოგვიანებით (ანუ, შპს „კ. ს-სთან“ საქმიანი ურთიერთობის დამყარების შემდგომ) ამცნობდა შპს „კ. ს-თან“ დაკავშირებით განვითარებულ მოვლენებზე, ადასტურებდა, რომ ამ კომპანიაში დასაქმებულნი იყვნენ მისი ნათესავები. სააპელაციო სასამართლომ დამატებით ასევე შენიშნა, რომ აპელანტს რაიმე მტკიცება იმ გარემოებასთან დაკავშირებით, რომ მის მიერ საქმიანი ურთიერთობის დამყარება შპს „კ. ს-სთან“ მოხდა დამსაქმებლის შესაბამისი ორგანოს წინასწარი თანხმობით, სასამართლოსათვის არ შეუთავაზებია. ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია ის გარემოება, რომ გ. ც-ის მიერ საქმიანი ურთიერთობის დამყარება შპს „კ. ს-სთან“, სადაც დასაქმებულები იყვნენ მისი ნათესავები და სადაც მას გარკვეული ფინანსური ინტერესი გააჩნდა, არ მომხდარა დამსაქმებლის შესაბამისი ორგანოს თანხმობის მიღების შემდეგ.
სააპელაციო სასამართლომ, ზემომითითებული გარემოებებისა და მსჯელობის გათვალისწინებით მიიჩნია, რომ აპელანტმა დაარღვია შრომითი ხელშეკრულების 10.3 პუნქტით ნაკისრი ვალდებულება, ვინაიდან მას არ მოუხდენია დამსაქმებლის დირექტორთა საბჭოს ინფორმირება შპს „კ. ს-სთან“ საქმიანი ურთიერთობის დამყარების შესახებ და შესაბამისი თანხმობის მიღება არ განხორციელებულა. აღნიშნული, თავის მხრივ, უფლებამოსილს ხდიდა სს „ს. ბ-ს“, როგორც დამსაქმებელს, საქართველოს შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის „გ“ ქვეპუნქტის საფუძველზე განეხორციელებინა გ. ც-სთან შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტა.
რამდენადაც არ დადასტურდა გ. ც-სთან შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის არაკანონიერება, სააპელაციო სასამართლომ ჩათვალა, რომ მოთხოვნა გათავისუფლების შესახებ ბრძანების ბათილობის თაობაზე დაუსაბუთებელი იყო, პირველი ინსტანციის სასამართლომ არსებითად სწორად შეაფასა ამ მოთხოვნის უსაფუძვლობა. ამასთან, სარჩელის მოთხოვნები სამსახურში აღდგენისა და იძულებითი განაცდურის ანაზღაურების შესახებ, როგორც სადავო ბრძანების ბათილობის შესახებ მოთხოვნიდან გამომდინარე მოთხოვნები, ასევე არ ექვემდებარებოდა დაკმაყოფილებას, რის თაობაზეც ასევე სწორი დასკვნა გააკეთა საქალაქო სასამართლომ.
სააპელაციო სასამართლოს შეფასებით, აპელანტის პრეტენზია ბონუსის სახით მიუღებელ თანხებთან დაკავშირებით მოკლებული იყო, როგორც ფაქტობრივ დასაბუთებულობას, ასევე სამართლებრივ საფუძველს. ამასთან დაკავშირებით სააპელაციო სასამართლომ პირველ რიგში შენიშნა, რომ საქმეში წარდგენილი დოკუმენტებით არ დასტურდებოდა მოსარჩელის მიერ მითითებული ფაქტობრივი გარემოებები შპს ,,ე. პ-ის”, შპს ,,წ. გ-ისა” და შპს ,,ს. მ. ფ-ის” პრობლემური სესხების მისი უშუალო მართვის ქვეშ არსებობის თაობაზე. ასევე, საქმეში არ მოიპოვებოდა საკმარისი მტკიცებულებები სადავო პერიოდის – 2010 წლის 1 ოქტომბერიდან 9 დეკემბრამდე პერიოდის განმავლობაში 24792 ლარის ბონუსის სახით მიღების ფაქტობრივი საფუძველის დასადასტურებლად. კერძოდ, საქმეში წარდგენილი მასალებით არ დასტურდებოდა ის გარემოება, რომ სადავო პერიოდის განმავლობაში აპელანტის უშუალო მართვაში მყოფი პრობლემური სესხების დაფარვა მოხდა იმ ოდენობით, რაც შექმნიდა 24792 ლარის ბონუსის სახით მიღების საფუძველს. ამ მხრივ, სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მითითება მოპასუხის მიერ წარდგენილ მტკიცებულებაზე (იხ. ტომი 1, ს.ფ. 128), რომლის საფუძველზეც ირკვეოდა, რომ სადავო პერიოდში მოსარჩელის მართვაში არსებულ პრობლემურ სესხებზე დაიფარა 176.13 ლარის ოდენობით თანხა, რაც არ წარმოშობდა ბონუსის გაცემის საფუძველს.
სააპელაციო სასამართლომ ყურადღება მიაქცია აპელანტის ხსენებული პრეტენზიის სამართლებრივ დასაბუთებულობაზეც. მხარეთა შორის 2009 წლის 1 სექტემბრის შრომითი ხელშეკრულების 8.4 და 8.5 პუნქტებით განსაზღვრული პირობების თანახმად: მოსამსახურეს მიეცემა წლიური ბონუსი დამქირავებლის მიერ განსაზღვრული პროცედურის შესაბამისად, რომელიც დამქირავებელს შეუძლია დროდადრო შეცვალოს ან გააუქმოს თვის შეხედულებისამებრ; ბონუსის გადახდის პერიოდამდე მოსამსახურის ბანკიდან წასვლის შემთხვევაში ის კარგავს ყველა მიუღებელ დაგროვილ ბონუსს სრულად. სააპელაციო სასამართლომ ამ პირობათა შინაარსის ანალიზის საფუძველზე მიიჩნია, რომ დამსაქმებლის მიერ ბონუსის გაცემა მეტწილად დამოკიდებული იყო მის კეთილ ნებაზე, რამდენადაც მას ცალმხრივად შეეძლო მისი გაუქმება. ამასთან, ბანკიდან თანამშრომლის წასვლის შემთხვევაში, მიუხედავად იმისა თვისი ნებით წავიდოდა თანამშრომელი, თუ დამსაქმებლის ნებით, მას ეკარგებოდა ყველა დაგროვილი მიუღებელი ბონუსი. სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით ამგვარი პირობების არსებობის შემთხვევაში გ. ც-ე არ იყო უფლებამოსილი, მოეთხოვა სს „ს. ბ-ისაგან“ მასზე ბონუსის სახით 55000 + 24792 ლარის ოდენობით (მთლიანად 79792 ლარი) თანხის გაცემა, მითუმეტეს, რომ აპელანტმა ვერ დაადასტურა ფაქტობრივი საფუძვლის არსებობა.
სააპელაციო სასამართლოს განჩინებაზე გ. ც-მ შეიტანა საკასაციო საჩივარი. კასატორი მოითხოვს გასაჩივრებული განჩინების გაუქმებას და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილებას.
საკასაციო საჩივარი დაფუძნებულია შემდეგ არგუმენტებზე:
საქმეზე არ დასტურდება გ. ც-ის მიერ სამსახურებრივი მოვალეობის დარღვევა, რომელიც აუცილებელს გახდიდა მოსარჩელის სამსახურიდან გათავისუფლებას. ამიტომ, კასატორს მიაჩნია, რომ სასამართლოს უნდა დაეკმაყოფილებინა აპელანტის მოთხოვნა, არ უნდა გამოეყენებინა კანონი, რომელიც გამოიყენა და უნდა გამოეყენებინა კანონი, რომელიც არ გამოიყენა.იმ პირობებში, როდესაც ადგილი არ ჰქონია სამსახურებრივი მოვალეობის დარღვევას, ბათილად უნდა იქნეს ცნობილი სადავო ბრძანება. აღნიშნული ბრძანების ბათილობას უკავშირდება იმ მდგომარეობის აღდგენა, რომელიც მისი არარსებობის შემთხვევაში იარსებებდა, შესაბამისად, მას უკავშირდება გ. ც-ის მხრიდან ხელფასისა და ბონუსების მიღების უფლების წარმოშობა. ხელფასის და ბონუსების მიკუთვნება უნდა მოხდეს იმ ანაზღაურების სახით, რასაც გ. ც-ე მიიღებდა იმ შემთხვევაში, თუკი მასთან შრომის ხელშეკრულება უკანონოდ არ მოიშლებოდა. სამოქალაქო კოდექსის 411-ე მუხლის მიხედვით, ზიანი უნდა ანაზღაურდეს არა მხოლოდ ფაქტობრივად დამდგარი ქონებრივი დანაკლისისათვის, არამედ მიუღებელი შემოსავლისთვისაც. მიუღებლად ითვლება შემოსავალი, რომელიც არ მიუღია პირს და რომელსაც იგი მიიღებდა, ვალდებულება ჯეროვნად რომ შესრულებულიყო.
სასამართლოს ყურადღების მიღმა დარჩა თანამშრომლის კორპორატიული სახელმძღვანელოს დებულებები დისციპლინურ პასუხისმგებლობასთან დაკავშირებით, კერძოდ, აღნიშნული სახელმძღვანელოს მე-10 თავი ითვალისწინებს რამდენიმე სახის დისციპლინური სახდელის სახეს, მათ შორის, სამსახურიდან გათავისუფლებას. ეს უკანასკნელი შეიძლება გამოყენებულ იქნეს უკიდურეს შემთხვევაში, როდესაც ადგილი აქვს შრომის კანონთა კოდექსის მე-9 თავით გათვალისწინებული პუნქტებისა (შრომის კანონთა კოდექსის ამ თავით რეგლამენტირებული იყო მუშაკის მიერ სამსახურებრივი მოვალეობის შედეგად ზიანის მიყენება და მისი ანაზღაურების წესი) და სახელმძღვანელოს არა უბრალოდ დარღვევას, არამედ უხეშ დარღვევას. მოცემულ შემთხვევაში, იკვეთება ბანკის ხელმძღვანელობის მიზანმიმართული ქმედება გ. ც-ის თანამდებობიდან გასათავისუფლებლად, ხოლო დარღვევის ხასიათს (თუ ასეთს საერთოდ ექნებოდა ადგილი), მნიშვნელობა არ ჰქონდა. აქვე, გასათვალისწინებელია ის გარემოება, რომ აუდიტის დასკვნაც, რომელიც სუბიექტურია, არ შეიცავს მითითებას იმ ზიანზე, რაც ბანკს მიადგა გ. ც-ის „ქმედების“ გამო. ამდენად, მოწინააღმდეგე მხარის დასკვნის მიხედვითაც კი, გ. ც-ის „ქმედებით“ მოწინააღმდეგე მხარეს ზიანი (ყოველ შემთხვევაში არსებითი ზიანი) არ მიდგომია.
სასამართლოს უნდა შეეფასებინა, სახეზე იყო თუ არა კორპორაციული ეთიკის კოდექსის მე-6 მუხლის დარღვევა და იყო თუ არა ეს დარღვევა იმ ხასიათის, რაც აუცილებელს გახდიდა დასაქმებულის სამსახურიდან გათავისუფლებას.
მოწინააღმდეგე მხარემ სასამართლოს წარუდგინა დოკუმენტები, რომლებიც სინამდვილეს არ ასახავენ, მან ბევრი სხვა დოკუმენტი (რომლებიც ბანკში უდავოდ ინახება), არ წარადგინა. არ არის წარდგენილი სრული ინფორმაცია იმის შესახებ, თუ რა ოდენობის სესხი იყო გ. ც-ის მართვაში, სანაცვლოდ მიტანილია ცნობა, რომლის თანახმადაც, გ. ც-ის მართვაშია სესხი, რომლითაც დაიფარა 176.13 ლარი. ეს არარეალურია, რამდენადაც მხოლოდ თებერვალი-სექტემბრის ბონუსების საბანკო ამონაწერიდან ირკვევა, რომ გ. ც-ე ყოველთვიურად იღებდა საკმაოდ სოლიდურ ბონუსებს.
საქმეში არ არსებობს და არც აუდიტის დეპარტამენტის თანამშრომლებს არ მოეპოვებათ ობიექტური მტკიცებულება – პირველადი დოკუმენტი, რომელიც დაადასტურებს შპს „კ. ს-ში“ გ. ც-ის ნათესავების მუშაობის ფაქტს. ვარაუდზე დამყარებული დასკვნა, რომელიც მომზადებულია მოწინააღმდეგე მხარის ერთ-ერთი სტრუქტურული ერთეულის, აუდიტის დეპარტამენტის მიერ, ასეთად არ გამოდგება.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ გ. ც-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.
სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.
საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.
ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას გ. ც-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401.4 მუხლის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე ნ. გ-ს მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (300 ლარი) 70% – 210 ლარი.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა :
1. გ. ც-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;
2. კასატორ გ. ც-ს დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე ნ. გ-ს მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (300 ლარი) 70% – 210 ლარი;
3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
თავმჯდომარე პ. ქათამაძე
მოსამართლეები: ვ. როინიშვილი
ბ. ალავიძე