№ას-1264-1193-2012 29 ოქტომბერი, 2012 წელი

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

პაატა ქათამაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ვასილ როინიშვილი, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი განხილვის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი – ი. ჩ-ი

მოწინააღმდეგე მხარე – შპს „ჯ. უ. ე. ფ-ი“

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 14 ივნისის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი – თანხის დაკისრება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 8 აგვისტოს გადაწყვეტილებით შპს „ჯ. უ. ე. ფ-ის“ სარჩელი ინდივიდუალური ბინათმშენებლობის ამხანაგობა „დ.2008-ის“ წევრების, მათ შორის, ი. ჩ-ის მიმართ დაკმაყოფილდა, მოპასუხეებს: ი. ჩ-ს, ა. ქ-ს, შ. ო-ს, ფ. ლ-ს, ე. კ-ს, ქ. ც-ს, ო. ა-ს, ი. ხ-ს, ნ. მ-ს, ე. გ-ს, კ. ქ-ს, ი. ბ-ს, ც. მ-ს, ქ. ლ-ს, ნ. მ-ს, ნ. თ-ს მოსარჩელე ორგანიზაციის სასარგებლოდ სოლიდარულად გადასახდელად დაეკისრათ ძირითადი დავალიანება 5808 ლარი, საურავი – 418.18 ლარი.

პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ინდივიდუალური ბინათმშენებლობის ამხანაგობა „დ. 2008-ის“ თავმჯდომარე ი. -მა, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 14 ივნისის განჩინებით ი. ჩ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 8 აგვისტოს გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ საქმეზე დადგენილად ცნო შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

2008 წლის 5 ივნისის ხელშეკრულებით დაფუძნდა ინდივიდუალური ბინათმშენებლობის ამხანაგობა „დ. 2008”, რომლის დამფუძნებელ წევრებს წარმოადგენდნენ: ი. ჩ-ი (თავმჯდომარე), მ. გ-ი, შ. თ-ა, ა. ქ-ი შ. ო-ი, ფ. ლ-ი, გ. ხ-ე, ე. კ-ი, ქ. ც-ა, ო. ა-ი, გ. ბ-ი, ი. ხ-ი, ნ. მ-ი, ე. გ-ე, ი. გ-ი, კ. ქ-ე, ი. ბ-ი, ც. მ-ე, ქ. ლ-ე, ნ. მ-ი, ნ. თ-ე.

2008 წლის 21 ოქტომბერს 13.30 საათზე, შპს „თ. წ-ის” რეალიზაციის სამსახურის ნაძალადევის უბნის წარმომადგენლების – ზ. დ-ის და ლ. ჯ-ს მიერ იბა „დ. 2008-ის” მიმართ შედგა აქტი №0002013 – მრიცხველის გარეშე, დ=15 ორი მილით წყლის მოხმარების ფაქტზე, რომლის საფუძველზე ამხანაგობას გადასახდელად დაერიცხა 5508 ლარი.

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2009 წლის 29 აპრილისა და 8 მაისის №2530/01-01 და №2670/01-01 ბრძანებებით შპს „თ. წ-მა” შეიცვალა საფირმო სახელწოდება და იწოდება შპს „ჯ. უ. ე. ფ-ად”.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 6 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით (უცვლელად დარჩა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2010 წლის 22 ივნისის და საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2010 წლის 10 დეკემბრის განჩინებით) არ დაკმაყოფილდა იბა „დ. 2008-ის” სარჩელი შპს „თ. წ-ის” რეალიზაციის სამსახურის ნაძალადევის უბნის მიერ 2008 წლის 21 ოქტომბერს შედგენილი №0002013 აქტის საფუძველზე დარიცხული 5808 ლარის გადახდისაგან გათავისუფლების თაობაზე.

სააპელაციო სასამართლომ, თბილისის საქალაქო სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების საფუძველზე დადგენილად ჩათვალა იბა „დ. 2008-ის” მიერ წყლის მრიცხველის გარეშე, დ=15 ორი მილით მოხმარების ფაქტი (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 106-ე მუხლი).

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 930-ე მუხლზე, რომლის თანახმად, ერთობლივი საქმიანობის (ამხანაგობის) ხელშეკრულებით ორი ან რამდენიმე პირი კისრულობს ერთობლივად იმოქმედოს საერთო სამეურნეო ან სხვა მიზნების მისაღწევად ხელშეკრულებით განსაზღვრული საშუალებებით, იურიდიული პირის შეუქმნელად. ამავე კოდექსის 464-ე მუხლის თანახმად, სოლიდარული ვალდებულება წარმოიშობა ხელშეკრულებით, კანონით ან ვალდებულების საგნის განუყოფლობით, 937-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის შესაბამისად, ერთობლივი საქმიანობის (ამხანაგობის) ხელშეკრულების მონაწილეები ერთობლივი საქმიანობიდან წარმოშობილი ვალებისათვის პასუხს აგებენ სოლიდარულად. ერთმანეთთან ურთიერთობაში პასუხისმგებლობის ოდენობა განისაზღვრება მონაწილეთა წილის შესაბამისად, თუ ხელშეკრულება სხვა რამეს არ ითვალისწინებს.

ქ.თბილისის საკრებულოს 2000 წლის 1 მარტის №3-3 გადაწყვეტილებით დამტკიცებული „ქ.თბილისის რეგიონში წყალსადენის და კანალიზაციის სისტემებით სარგებლობის წესების” 118-ე მუხლის თანახმად, თუ წყალმზომი ვერ აფიქსირებს წყლის დანაკარგებს, აბონენტს წყლის ღირებულება განესაზღვრება შემყვანი მილის სრული კვეთის გამტარუნარიანობით წყლის ნაკადის 1.5მ/წმ სიჩქარით 24 სთ-ის განმავლობაში ხარვეზის აღმოჩენიდან ლიკვიდაციამდე. ამასთან, თუ დაზიანების აღმოჩენის დროის დაზუსტება შეუძლებელია, აბონენტს საანგარიშო პერიოდად განესაზღვრება ერთი თვე. ამავე წესების 127-ე მუხლის თანახმად, აბონენტი ვალდებულია ჩაიბაროს შპს „თ-ის” წარმომადგენლისგან მიმდინარე თვის მიწოდებული წყლის მოცულობისა და საფასურის ქვითარი, საბიუჯეტო ანგარიშზე მყოფ ორგანიზაციებს დავალიანების დროზე გადაუხდელობის შემთხვევაში ყოველ ვადაგადაცილებულ დღეზე დაერიცხება გადაუხდელობის საურავი 0.2%.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ მართებულად მიიჩნია პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნა იმასთან დაკავშირებით, რომ მოპასუხეებს შპს „ჯ. უ. ე. ფ-ის” სასარგებლოდ სოლიდარულად უნდა დაკისრებოდათ ძირითადი დავალიანების სახით 5808 ლარის, ხოლო პირგასამტეხლოს სახით 418.18 ლარის გადახდა.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინებაზე ი. ჩ-მა შეიტანა საკასაციო საჩივარი. კასატორი მოითხოვს გასაჩივრებული განჩინების გაუქმებას და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმას, შემდეგი საფუძვლებით:

სააპელაციო სასამართლომ სააპელაციო საჩივრის დაუკმაყოფილებლობის საფუძვლად მიუთითა იმ გარემოებაზე, რომ სააპელაციო საჩივარში სრულყოფილად არ იყო ჩამოყალიბებული გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების დამასაბუთებელი არგუმენტები. პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება ზემდგომი ინსტანციის სასამართლოში გაასაჩივრა არამხოლოდ ისაკ ჩეჩელაშვილმა, არამედ ამხანაგობის სხვა წევრებმაც. მიუხედავად ამისა, სასამართლომ სრულიად უსაფუძვლოდ არ მიიღო წარმოებაში ამხანაგობის წევრების ერთობლივი სააპელაციო საჩივარი და წარმოებაში მიიღო ი. ჩ-ის სააპელაციო საჩივარი. ამასთან, სასამართლომ, სხდომაზე ზეპირსიტყვიერად განმარტა, რომ ი. ჩ-ის სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილების შემთხვევაში, თანხის გადახდის მოვალეობისაგან გათავისუფლდებოდნენ ამხანაგობის სხვა წევრებიც. არსებულ ვითარებაში ჩნდება კითხვა, თუკი სააპელაციო საჩივარი არ იყო სრულყოფილი და იყო ხარვეზიანი, რატომ არ დაუდგინა სასამართლომ აპელანტს ვადა სრულყოფილი საჩივრის წარდგენისათვის.

მოცემულ შემთხვევაში, სასამართლოს უნდა გამოეტანა დაუსწრებელი გადაწყვეტილება, რადგან სხდომაზე არ გამოცხადდა „ჯ. უ. ე. ფ-ის“ წარმომადგენელი, ხოლო მოწინააღმდეგე მხარემ (კასატორმა) იშუამდგომლა დაუსწრებელი გადაწყვეტილების გამოტანის თაობაზე. უფრო მეტიც, კასატორმა სასამართლო სხდომაზე ჩამოაყალიბა ყველა ის გარემოება, რის გამოც გასაჩივრებული გადაწყვეტილება უნდა გაუქმებულიყო, თუმცა სასამართლომ სააპელაციო საჩივარი არ დააკმაყოფილა მასში ფაქტობრივი გარემოებების არასრულად ასახვის გამო.

სასამართლომ არ იმსჯელა ყველა იმ სადავო საკითხზე, რა მიზეზებითაც უნდა გაუქმებულიყო გასაჩივრებული გადაწყვეტილება. მოწინააღმდეგე მხარეს საქმეზე არ წარუდგენია სასამართლო გადაწყვეტილება, რომლითაც იბა „დ. 2008-ს“ დაეკისრა თანხის გადახდა შპს „ჯ. უ. ე. ფ-ის“ სასარგებლოდ. მოცემული საქმის წარმოების დაწყებამდე, მხარეებს შორის მიმდინარეობდა სასამართლო დავა №0002013 აქტის ბათილობასთან დაკავშირებით, რა დროსაც მოწინააღმდეგე მხარეს არ წარუდგენია შეგებებული სარჩელი. აღნიშნული გარემოება ბადებს კითხვას იმის შესახებ, თუ რის საფუძველზე ითხოვს მეორე მხარე თანხის დაკისრებას კონკრეტული პირის წინააღმდეგ. ი. ჩ-ი არ არის იმ ამხანაგობის უფლებამონაცვლე, რომელსაც სასამართლო წესით დაეკისრა თანხის გადახდა.

სასამართლომ არ გამოიყენა სამოქალაქო კოდექსის 976-ე, 991-ე, 992-ე, 1008-ე, 930-ე, 934-ე და 939-ე მუხლები. ხსენებული მუხლებიდან გამომდინარე, ისაკ ჩეჩელაშვილი, როგორც ამხანაგობის თავმჯდომარე პასუხს არ აგებს ამხანაგობის ვალდებულებებზე (სარჩელი აღძრულია ამხანაგობის თავმჯდომარის მიმართ). სასამართლომ ასევე არ გამოიყენა „ნორმატიული აქტების შესახებ“ კანონის მე-7 მუხლის მე-2 ნაწილი, რომლის თანახმად, საკანონმდებლო აქტებს უპირატესი იურიდიული ძალა აქვთ კანონქვემდებარე აქტებთან მიმართებით. ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის მე-60 მუხლი წყალსარგებლობის წესების დარღვევისათვის ითვალისწინებს დაჯარიმებას 500 ლარის ოდენობით. აქედან გამომდინარე, გაუგებარია, თუ რატომ ევალება აპელანტს სოლიდური თანხის გადახდა თბილისის საკრებულოს 2000 წლის 1 მარტის №3-3 დადგენილებით, რომლის გაანგარიშების ფორმულა მხარეს არ წარუდგენია. ამდენად, მითითებული კანონის 24-ე მუხლიდან გამომდინარე, მოცემულ შემთხვევაში არ შეიძლებოდა ხსენებული კანონქვემდებარე აქტის გამოყენება.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ი. ჩ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ი. ჩ-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401.4 მუხლის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე მ. ჩ-ის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (300 ლარი) 70% – 210 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ი. ჩ-ს საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. კასატორ ი. ჩ-ს დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე მ. ჩ-ის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (300 ლარი, გადახდის თარიღი – 2012 წლის 2 ოქტომბერი, საგადახდო დავალება №21) 70% – 210 ლარი;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე პ. ქათამაძე

მოსამართლეები: ვ. როინიშვილი

ბ. ალავიძე