საქმე №ას-746-702-2012 31 ოქტომბერი, 2012 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ბესარიონ ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

მოსამართლეები:

ვასილ როინიშვილი, პაატა ქათამაძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორები – უ. დ-ა, ნ. ბ-ა, ნ. დ-ა, ზ. დ-ა, ბ. დ-ა, შ. ჟ.-დ-ა, ე. დ-ა (კანონიერი წარმომადგენელი ბ.დ-ა), ლ. დ-ა (კანონიერი წარმომადგენელი ბ.დ-ა) (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე – შპს „კ. ს. მ-ა“ (მოსარჩელე)

მესამე პირი - საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან იძულებით გადაადგილებულ პირთა, განსახლებისა და ლტოლვილთა სამინისტრო

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 5 აპრილის გადაწყვეტილება

კასატორების მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი – უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

შპს „კ. ს. მ-მ“ სარჩელი აღძრა სასამართლოში მოპასუხეების: ზ. დ-ს, შ. ჟ-ს, უ. დ-ს, ნ. ბ-ს, ნ. დ-ს, ბ. დ-ს, ე. დ-ს, ლ. დ-ს, ო. ა-ის, მ. კ-ის, ნ. ჯ-ის, მ. ფ-ს, ვ. ჩ-სა და ნ. ჩ-ს მიმართ, სამოქალაქო კოდექსის 172-ე მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე, ქ.თბილისში, ე-ს ქ№11-ში მდებარე უძრავი ქონების უკანონო მფლობელობიდან გამოთხოვის მოთხოვნით შემდეგი გარემოებების გამო:

სადავო უძრავი ქონება წარმოადგენს შპს „კ. ს. მ-ის“ საკუთრებას. მოპასუხეები არიან აფხაზეთიდან დევნილი პირები. მოსარჩელემ კუთვნილ ფართში დროებით ცხოვრების უფლება მისცა ზ. დ-ს, შ. ჟ-ს, უ. დ-ს, ნ. ბ-ს, ნ. დ-სა და ბ. დ-ს, ხოლო დანარჩენი მოპასუხეები თვითნებურად შეიჭრნენ შპს „კ. ს. მ-ის“ საკუთრებაში არსებულ შენობაში და იქ ცხოვრობენ 2002 წლიდან. მიუხედავად მოსარჩელის არაერთგზის მოთხოვნისა, მოპასუხეები არ ათავისუფლებენ უკანონოდ დაკავებულ ფართს.

მოპასუხეებმა ო. ა-მა, მ. კ-მ, ნ. ჯ-მ, მ. ფ-მ, ვ. ჩ-მ და ნ. ჩ-მ სარჩელი არ ცნეს შემდეგი საფუძვლებით:

მართალია, მოსარჩელე არის ქ.თბილისში, ე-ს ქ№11-ში მდებარე უძრავი ქონების მესაკუთრე, თუმცა ეს ვერ გახდება სარჩელის დაკმაყოფილების საფუძველი, რადგან მოპასუხეები ცხოვრობენ ქ.თბილისში, ქ-ის ქ№14-ში მდებარე შენობაში, რომელიც არ არის შპს „კ. ს. მ-ის“ საკუთრება, შესაბამისად, მას არ აქვს უფლება, მოითხოვოს აღნიშნული შენობიდან ვინმეს გამოსახლება. იმის დასადასტურებლად, რომ მოპასუხეები ცხოვრობენ ქ.თბილისში, ე-ს ქ№11-ში, მოსარჩელემ სასარჩელო მოთხოვნას დაურთო პოლიციის ცნობა, რომელიც თან არ ახლდა მოპასუხეებისათვის გაგზავნილ და ჩაბარებულ სასარჩელო განცხადების ასლს. აღნიშნული ცნობა შესაძლოა, წარმოადგენდეს ქ.თბილისის გლდანი-ნაძალადევის შს სამმართველოს პოლიციის მე-8 განყოფილების №22-1106 21.05.2009 ცნობას, რომელიც მოსარჩელემ მის საკასაციო საჩივარს დაურთო უკვე განხილულ ადმინისტრაციულ საქმეზე, შპს „კ. ს. მ-ის“ სარჩელის გამო, საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან იძულებით გადაადგილებულ პირთა განსახლებისა და ლტოლვილთა სამინისტროს მიმართ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალების შესახებ, მაგრამ, ეს ცნობა ვერ გამოდგება იმის სამტკიცებლად, რომ მოპასუხეები ნამდვილად ცხოვრობენ სადავო მისამართზე, ცნობაში არ არის მითითებული მისი გაცემის საფუძველი. თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის კანონიერ ძალაში შესული 2011 წლის 9 ივლისის გადაწყვეტილებით და სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2010 წლის 7 დეკემბრის განჩინებით დადგენილია, რომ მოსარჩელე ვერ ადასტურებს მოპასუხეების მიერ ქ.თბილისში, ე-ს ქ№11-ში მდებარე ფართის დაკავების ფაქტს. მოსარჩელის საკუთრების უფლება სადავო უძრავ ქონებაზე საჯარო რეესტრში აღირიცხა 2007 წლის 26 დეკემბერს. საჯარო რეესტრის 2010 წლის 26 აპრილის ამონაწერის თანახმად, ამ მისამართზე მდებარე უძრავ ქონებაზე მოსარჩელის საკუთრების უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტებია: თბილისის მუნიციპალიტეტის 1997 წლის 8 იანვრის №09.49.550 დადგენილება, თბილისის ურბანული დაგეგმარების საქალაქო სამსახურის მიერ 2007 წლის 13 ნოემბერს დამოწმებული მიწის ნაკვეთის გეგმა, საქართველოს რესპუბლიკის სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს მიერ 1996 წლის 26 მარტს გაცემული №416 საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობა, თბილისის არქიტექტურისა და ქალაქის პერსპექტიული განვითარების საქმეთა დეპარტამენტის მიერ 1997 წლის 11 სექტემბერს გაცემული მიწის ნაკვეთის გეგმა. აღნიშნული დოკუმენტები საქმეში არ არის წარმოდგენილი, რის გამოც გაურკვეველია, მოსარჩელეს აქვს თუ არა მოპოვებული საკუთრების უფლება ქ.თბილისში, ქ-ის ქ№14-ში მდებარე, მოპასუხეთა მიერ დაკავებულ შენობაზე. მოპასუხეები ამ მისამართზე მდებარე საბავშვო ბაღის თავისუფალ შენობაში თვითნებურად არ შესახლებულან, აღნიშნული განხორციელდა საქართველოს ქონების მართვის სამინისტროს თანხმობით, საქართველოს ლტოლვილთა და განსახლების სამინისტროს შუამდგომლობის საფუძველზე. მოპასუხეების მიერ დაკავებული ფართები არა ე-ს ქ№11-ში, არამედ ქ-ის ქ№14-ში მდებარე შენობაშია, რასაც ადასტურებს საქართველოს ლტოლვილთა და განსახლების სამინისტროს 21.06.2005 №06/01-17/3443 წერილი. ე-ს ქ№11 და ქ-ის ქ№14 ფაქტობრივად ერთი შენობის სხვადასხვა ნაწილის მისამართებია.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 15 დეკემბრის გადაწყვეტილებით შპს „კ. ს. მ-ის“ სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, გამოთხოვილ იქნა ე-ს ქ№11-ში მდებარე უძრავი ქონება მოპასუხეების: ვ. (ო.) ა-ის, მ. კ-ის, ნ. ჯ-ის, მ. ფ-ს, ვ. ჩ-ს, ნ. ჩ-ს უკანონო მფლობელობიდან და გამოთავისუფლებულ მდგომარეობაში გადაეცა მოსარჩელეს, ამავე გადაწყვეტილებით არ დაკმაყოფილდა შპს „კ. ს. მ-ის“ სარჩელი სხვა მოპასუხეების მიმართ.

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა შპს „კ. ს. მ-მ“ და მოითხოვა ახალი გადაწყვეტილებით მისი სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება.

სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში ამავე გადაწყვეტილებაზე სააპელაციო საჩივარი შეიტანეს ასევე ვ. (ო.) ა-მა, მ. კ-მ, ნ. ჯ-მ, მ. ფ-მ, ვ. ჩ-მ და ნ. ჩ-მა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 27 თებერვლის განჩინებით მ. კ-ისა და ნ. ჯ-ის სააპელაციო საჩივარი დარჩა განუხლველად, ამავე პალატის 2012 წლის 29 მარტის განჩინებით ვ. ჩ-ს სააპელაციო საჩივარზე შეწყდა წარმოება, 2012 წლის 29 მარტის განჩინებით ვ. ა-ის, მ. ფ-სა და ნ. ჩ-ს სააპელაციო საჩივარი დარჩა განუხილველად მხარეთა სასამართლო სხდომაზე გამოუცხადებლობის მოტივით, ხოლო სააპელაციო პალატის 2012 წლის 5 აპრილის გადაწყვეტილებით შპს „კ. ს. მ-ის“ სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა, გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 15 დეკემბრის გადაწყვეტილება იმ ნაწილში, რომლითაც არ დაკმაყოფილდა შპს „კ. ს. მ-ის“ სარჩელი მოპასუხეების: ზ. დ-ს, შ. ჟ-ს, უ. დ-ს, ნ. ბ-ს, ნ. დ-ს, ბ. დ-ს, ე. დ-ს, ლ. დ-ს ნაწილში და ამ ნაწილში მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც შპს „კ. ს. მ-ის“ სარჩელი დაკმაყოფილდა, გამოთხოვილ იქნა ე-ს №11-ში მდებარე შპს „კ. ს. მ-ის“ საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონება მოპასუხეების: ზ. დ-ს, უ. დ-ს, შ. ჟ-ს, ნ. ბ-ს, ე. დ-ს, ნ. დ-ს, ბ. დ-ს და ლ. დ-ს უკანონო მფლობელობიდან და გამოთავისუფლებულ მდგომარეობაში გადაეცა შპს „კ. ს. მ-ს“ შემდეგი დასაბუთებით:

სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ განხილვის საგანს წარმოადგენდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 15 დეკემბრის გადაწყვეტილება იმ ნაწილში, რომლითაც არ დაკმაყოფილდა შპს „კ. ს. მ-ის“ სარჩელი მოპასუხეების: ზ. დ-ს, შ. ჟ-ს, უ. დ-ს, ნ. ბ-ს, ნ. დ-ს, ბ. დ-ს, ე. დ-ს, ლ. დ-ს მიმართ ე-ს ქ№11-ში მდებარე უძრავი ქონების გამოთხოვისა და გამოთავისუფლებულ მდგომარეობაში გადაცემის შესახებ. დადგენილად იქნა მიჩნეული, რომ მოსარჩელე შპს „კ. ს. მ-ა“ ქ.თბილისში, ე-ს ქუჩა №11-ში მდებარე შენობა-ნაგებობების მესაკუთრეა. უფლების რეგისტრაცია განხორციელდა 2007 წლის 26 დეკემბერს. ლევან სამხარაულის სახელობის ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს დასკვნის თანახმად, საკადასტრო რუკაზე ნაჩვენები ორსართულიანი შენობა-ნაგებობა №1 მდებარეობს შპს „კ. ს. მ-ის“ საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის საზღვრებში (წითელ ხაზებში). მეწარმეთა და არასამეწარმეო (არაკომერციული) იურიდიული პირების რეესტრის ამონაწერით დადგენილად იქნა მიჩნეული, რომ შპს „კ. ს. მ-ა“ რეგისტრირებულია 1996 წელს და მისი იურიდიული მისამართია ქ.თბილისი, ნაძალადევის რაიონი, ე-ს ქ№11. ხელმძღვანელობაზე უფლებამოსილი პირია დ. ი-ა. მოწინააღმდეგე მხარეები აფხაზეთიდან იძულებით გადაადგილებული პირები, დევნილები არიან და, მათი დროებით საცხოვრებელი ადგილის მიხედვით, საქართველოს ლტოლვილთა და განსახლების სამინისტროს ინფორმაციითა და დევნილთა მოწმობებით, 1994 წლიდან ითვლებიან რეგისტრირებულად ე-ს ქ№11-ში, როცა შენობა წარმოადგენდა სახელმწიფო საკუთრებას. მოწინააღმდეგე მხარეები ერთი ოჯახის წევრები არიან. პალატა არ დაეთანხმა პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნას, რომ სადავო შენობა, მდებარე ე-ს ქ№11-ში, წარმოადგენს დევნილთა კომპაქტურად განსახლების ობიექტს. სასამართლომ იხელმძღვანელა „იძულებით გადაადგილებულ პირთა - დევნილთა შესახებ“ საქართველოს კანონის 1¹ მუხლის „ი“ ქვეპუნქტით, 5⁴ მუხლის პირველი პუნქტით და აღნიშნა, რომ დევნილის დროებითი ფართით უზრუნველყოფა ხდება სახელმწიფოს მიერ კანონის მოთხოვნათა დაცვით, დევნილის დროებითი საცხოვრებელი ადგილით უზრუნველყოფა, როგორც უფლება, უნდა განხორციელდეს მართლზომიერად თანახმად სამოქალაქო კოდექსის 115-ე მუხლის პირველი წინადადებისა. სასამართლოს განმარტებით, მოპასუხეთა მიერ სადავო შენობა-ნაგებობის დაკავების დროისათვის (1994 წლისათვის) მოქმედი „იძულებით გადაადგილებულ პირთა _ დევნილთა შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-3 მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად (ამოღებულია 06.04.2005 №1235), აუცილებლობას წარმოადგენდა დევნილის დროებით საცხოვრებელ ადგილზე განთავსების თაობაზე კომპეტენტური სახელმწიფო ორგანოს მიერ გაცემული მიმართვის არსებობა, რაც იმას ცხადყოფს, რომ დევნილის განსახლების თაობაზე უნდა არსებობდეს შესაბამისი სახელმწიფო ორგანოს მიერ გამოცემული აქტი, რომლითაც გამოვლენილი იქნება სახელმწიფოს ნება დევნილთა კომპაქტურად თუ ინდივიდუალურად განსახლების თაობაზე. მოცემულ შემთხვევაში, ასეთი ნების გამომხატველი დოკუმენტი საქმეში არ არის წარმოდგენილი. პალატა დაეთანხმა აპელანტის განმარტებას, რომ, ვინაიდან, მოპასუხეები წარმოადგენდნენ ერთ ოჯახს, ისინი კომპაქტურად განსახლებულად ვერ ჩაითვლებოდნენ, ვინაიდან, „იძულებით გადაადგილებულ პირთა - დევნილთა შესახებ“ საქართველოს კანონის 1¹ მუხლის „ი” ქვეპუნქტის თანახმად, დევნილთა კომპაქტურად განსახლების ობიექტად მიჩნევის ერთ-ერთ საფუძველს წარმოადგენს დევნილთა ისეთი დროებითი საცხოვრებელი ადგილი, სადაც ისინი ორგანიზებულად იქნებოდნენ განსახლებული, ამ ობიექტში საცხოვრებელი ფართობების დევნილი ოჯახებისათვის საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად საკუთრებაში გადაცემის ღონისძიებების დაწყებამდე/შესაბამისი სამართლებრივი აქტის გამოცემამდე. პალატამ ასევე მიუთითა დევნილების მოწმობებში აღნიშნულ მისამართზე (სადაც საცხოვრებელ ადგილად მითითებულია ქ.თბილისი, ე-ს ქ№11) და განმარტა, რომ დევნილის მოწმობა არის დოკუმენტი, რომლითაც პირს ენიჭება დევნილის სტატუსი და ის არ არის დევნილის საცხოვრებელი ადგილის განმსაზღვრელი თუ საცხოვრებელი ადგილის დაკავების უფლებამოსილების მიმნიჭებელი დოკუმენტი თანახმად „იძულებით გადაადგილებულ პირთა - დევნილთა შესახებ“ საქართველოს კანონის 1¹ მუხლის „გ“ და „ვ“ ქვეპუნქტებისა, შესაბამისად, პალატამ ჩათვალა, რომ მხარემ ვერ უზრუნველყო სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული მტკიცების ვალდებულების შესრულება და იმ გარემოების დადასტურება, რომ სადავო შენობა წარმოადგენდა დევნილთა კომპაქტურად განსახლების ობიექტს. ქ.თბილისში, ე-ს ქ№11-ში მდებარე მოსარჩელე შპს „კ. ს. მ-ის“ საკუთრებაში არსებული და მოპასუხეთა მიერ დაკავებული შენობა-ნაგებობა არ წარმოადგენს დევნილთა კომპაქტურად განსახლების ობიექტს.

სააპელაციო პალატამ იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 170-ე მუხლის პირველი ნაწილით, 172-ე მუხლის პირველი ნაწილით, „იძულებით გადაადგილებულ პირთა - დევნილთა შესახებ“ საქართველოს კანონის 5³ მუხლის მე-2 პუნქტით და განმარტა, რომ მოპასუხეებს არ გააჩნიათ სადავო ნივთის ფლობის სამართლებრივი საფუძველი, ისინი არ წარმოადგენენ დევნილთა კომპაქტური განსახლების ობიექტში განსახლებულ პირებს, მოპასუხეებს სადავო ფართი დაკავებული აქვთ თვითნებურად და, შესაბამისად, არსებობს სარჩელის დაკმაყოფილების როგორც ფაქტობრივი, ასევე სამართლებრივი საფუძვლები.

სააპელაციო პალატის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს უ. დ-მ, ნ. ბ-მ, ნ. დ-მ, ზ. დ-მ, ბ. დ-მ, შ. ჟ.-დ-მ, ე. დ-მ (კანონიერი წარმომადგენელი ბ. დ-ა) და ლ. დ-მ (კანონიერი წარმომადგენელი ბ. დ-ა), მოითხოვეს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით კასატორების მიმართ მოწინააღმდეგე მხარისათვის მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი დასაბუთებით:

პალატამ სააპელაციო საჩივარი იმ მოტივით დააკმაყოფილა, რომ დევნილების: უ., ზ., ბ., ე. და ლ. დ-ის, ნ. ბ-ს, ნ. დ-სა და შ. ჟ-ს ე-ს ქ№11-ში განთავსებისას, კომპეტენტური სახელმწიფო ორგანოს მიერ გაცემული მიმართვა, ანუ სახელმწიფო ორგანოს აქტი უნდა ყოფილიყო, რომლითაც გამოხატული იქნებოდა სახელმწიფოს ნება. სასამართლომ არ გაითვალისწინა ის გარემოება, რომ 1993-1994 წლებში აფხაზეთიდან დაახლოებით 300 000 დევნილი საჭიროებდა სახელმწიფოს მხრიდან სასწრაფო დაბინავებას, რა დროსაც, შესაძლოა, სახელმწიფომ დეტალურად არ გაატარა ფორმალური ადმინისტრაციული ღონისძიებები საცხოვრებელი ფართების გამოყოფასთან დაკავშირებით. სახელმწიფომ აღნიშნული შენობა აღიარა როგორც დევნილთა კომპაქტურად განსახლებული ობიექტი, რითაც გამოხატა ნება და დაადასტურა, რომ დევნილებმა იგი კანონიერად დაიკავეს. აღნიშნულს ადასტურებს საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან იძულებით გადაადგილებულ პირთა, განსახლებისა და ლტოლვილთა სამინისტროს წარმომადგენლის ახსნა-განმარტება. სასამართლომ მიიჩნია, რომ დევნილები წარმოადგენს ერთ ოჯახს, რის გამოც ისინი კომპაქტურად განსახლებულად ვერ ჩაითვლებიან, რაც არასწორია, ვინაიდან, საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან იძულებით გადაადგილებულ პირთა, განსახლებისა და ლტოლვილთა სამინისტროს წერილიდან, ასევე, წერილზე დართული სახელობითი სიიდან ნათლად ჩანს, რომ აღნიშნული პირები რეგისტრირებული არიან სხვადასხვა ოჯახის ნომრებით. დევნილთა საცხოვრებელ ადგილად განსაზღვრულია ე-ს ქ№11-ში მდებარე შენობა-ნაგებობა, რასაც ადასტურებს დევნილთა მოწმობები და საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილ პირთა, განსახლებისა და ლტოლვილთა სამინისტროს წერილები, რაც სასამართლომ არ გაითვალისწინა. სასამართლომ არ გამოიყენა „იძულებით გადაადგილებულ პირთა - დევნილთა შესახებ“ საქართველოს კანონის პირველი მუხლის პირველი პუნქტის „ვ“ ქვეპუნქტი. სასამართლომ არასწორად მიიჩნია, რომ ერწოს ქ№11-ში არსებული შენობა-ნაგებობა არ წარმოადგენს დევნილთა კომპაქტურად განსახლებულ ობიექტს, ვინაიდან ისინი, მასში ორგანიზებულად არ არიან შესახლებული. საყურადღებოა, რომ კასატორები იღებენ კომპაქტურის შემწეობას. საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიიდან იძულებით გადაადგილებულ პირთა, განსახლებისა და ლტოლვილთა სამინისტროს 2011 წლის აგვისტოს №02/02-02/5670 და 2008 წლის 23 ივლისის №06/01-17/3884 წერილებით სახელმწიფომ დაადასტურა, რომ ქ.თბილისში, ე-ს ქ№11-ში მდებარე შენობა-ნაგებობის დევნილთა კომპაქტურად განსახლებულ ობიექტია. სასამართლომ კი არასწორად განმარტა „იძულებით გადაადგილებულ პირთა - დევნილთა შესახებ“ კანონის პირველი მუხლის პირველი პუნქტის „ი“ ქვეპუნქტი. ქ.თბილისში, ე-ს ქ№11-ში მდებარე შენობა-ნაგებობა წარმოადგენდა სახელმწიფოს საკუთრებას, სადაც 1994 წელს შესახლდნენ ზემოთ ხსენებული დევნილები, ხოლო 2007 წლის 26 დეკემბერს, პრივატიზაციის შედეგად, მისი მფლობელი გახდა შპს „კ. ს. მ-ა“, რომლის დირექტორიც არის დ. ი-ა და მან კარგად იცოდა, რომ აღნიშნულ შენობაში ცხოვრობდნენ აფხაზეთიდან დევნილები, ანუ მისთვის ცნობილი იყო შესყიდული ნივთის ნაკლი, რაც მან დაადასტურა კიდეც სასამართლო სხდომაზე. პალატამ არასწორად არ გამოიყენა სამოქალაქო კოდექსის 494-ე მუხლის მე-2 ნაწილი, „იძულებით გადაადგილებულ პირთა-დევნილთა შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-5 მუხლის მე-4 პუნქტი. მყიდველის მიერ უნაკლო ნივთის მიღება დამოკიდებულია სახელმწიფოს მიერ დევნილებთან წერილობითი შეთანხმების დადებაზე, დევნილებისათვის შესაბამისი ფართის გამოყოფაზე ან შესაბამისი კომპენსაციის გადახდაზე, რაც უნდა განხორციელდეს 2013 წლის ბოლომდე. სახელმწიფომ დევნილებს: უ., ზ., ბ., ე. და ლ. დ-ებს, ასევე ნ. ბ-ს, ნ. დ-სა და შ. ჟ-ს მისცა სადავო ფართის ფლობის უფლება და აღნიშნული უფლების კანონისმიერ საფუძველს წარმოადგენს „იძულებით გადაადგილებული პირების-დევნილების შესახებ“ საქართველოს კანონი, რომლის თანახმადაც, დევნილები მაშინ დაკარგავენ აღნიშნული ობიექტის მართლზომიერი მფლობელის სტატუსს, როგორც კი სახელმწიფო მათ ალტერნატიულ ფართს ან ფართის სანაცვლო კომპენსაციას შესთავაზებს. ამჟამად დევნილთა გამოსახლება არ იქნება კანონიერი.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 23 ივლისის განჩინებით უ. დ-ს, ნ. ბ-ს, ნ. დ-ს, ზ. დ-ს, ბ. დ-ს, შ. ჟ.-დ-ს, ე. დ-სა და ლ. დ-ს კანონიერ წარმომადგენელ ბ. დ-ს საკასაციო საჩივარი სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, ცნობილ იქნა დასაშვებად და საქმის განხილვა, ამავე კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე დაინიშნა ზეპირი მოსმენის გარეშე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ შეისწავლა საქმის მასალები, წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრის საფუძვლიანობა, შეამოწმა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების სამართლებრივი დასაბუთება და თვლის, რომ უ. დ-ს, ნ. ბ-ს, ნ. დ-ს, ზ. დ-ს, ბ. დ-ს, შ. ჟ.-დ-ს, ე. დ-სა (კანონიერი წარმომადგენელი ბ.დ-ა) და ლ. დ-ს (კანონიერი წარმომადგენელი ბ.დ-ა) საკასაციო საჩივარი საფუძვლიანია და ნაწილობრივ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგი გარემოებების გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). მოცემულ შემთხვევაში, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილია საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

მოსარჩელე შპს „კ. ს. მ-ა“ ქ.თბილისში, ე-ს ქუჩა №11-ში მდებარე შენობა-ნაგებობების მესაკუთრეა. უფლების რეგისტრაცია განხორციელდა 2007 წლის 26 დეკემბერს.

ლევან სამხარაულის სახელობის ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს დასკვნის თანახმად, საკადასტრო რუკაზე ნაჩვენები ორსართულიანი შენობა-ნაგებობა №1 მდებარეობს შპს „კ. ს. მ-ის“ საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის საზღვრებში (წითელ ხაზებში).

მოწინააღმდეგე მხარეები აფხაზეთიდან იძულებით გადაადგილებული პირები, დევნილები არიან და 1994 წლიდან ითვლებიან რეგისტრირებულად ე-ს ქ№11-ში, როცა შენობა წარმოადგენდა სახელმწიფო საკუთრებას.

უ. დ-ა, ნ. ბ-ა, ნ. დ-ა, ზ. დ-ა, ბ. დ-ა, შ. ჟ.-დ-ა, ე. დ-ა (კანონიერი წარმომადგენელი ბ.დ-ა), ლ. დ-ა (კანონიერი წარმომადგენელი ბ.დ-ა) ერთი ოჯახის წევრები არიან.

სააპელაციო პალატა არ დაეთანხმა პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნას, რომ სადავო შენობა, მდებარე ე-ს ქ№11-ში, წარმოადგენს დევნილთა კომპაქტურად განსახლების ობიექტს.

სასამართლოს შეფასებით, დევნილის განსახლების თაობაზე უნდა არსებობდეს შესაბამისი სახელმწიფო ორგანოს მიერ გამოცემული აქტი, რომლითაც გამოვლენილი იქნება სახელმწიფოს ნება დევნილთა კომპაქტურად თუ ინდივიდუალურად განსახლების თაობაზე. მოცემულ შემთხვევაში, ასეთი ნების გამომხატველი დოკუმენტი საქმეში არ არის წარმოდგენილი. ამასთან, მიუხედავად დევნილის მოწმობაში მითითებული სადავო მისამართისა, დევნილის მოწმობა არ არის ის დოკუმენტი, რომლითაც განისაზღვრება დევნილის საცხოვრებელი ადგილი, ასევე დევნილის მოწმობა არ შეიძლება ჩაითვალოს საცხოვრებელი ადგილის დაკავების უფლებამოსილების მიმნიჭებელ დოკუმენტად.

სასამართლოს დასკვნით, მოპასუხეებს არ გააჩნიათ სადავო ნივთის ფლობის სამართლებრივი საფუძველი, ისინი არ წარმოადგენენ დევნილთა კომპაქტური განსახლების ობიექტში განსახლებულ პირებს და მათ სადავო ფართი დაკავებული აქვთ თვითნებურად.

საკასაციო პალატა საკასაციო საჩივარში ჩამოყალიბებული პრეტენზიების მართებულობის შემოწმების მიზნით ყურადღებას გაამახვილებს რამდენიმე საკითხზე:

„საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან იძულებით გადაადგილებულ პირთა – დევნილთა შესახებ“ საქართველოს კანონის 1¹ მუხლის „ი“ ქვეპუნქტის მიხედვით, დევნილთა კომპაქტურად განსახლების ობიექტი განმარტებულია, როგორც დევნილთა დროებითი საცხოვრებელი ადგილი, სადაც ისინი ორგანიზებულად იქნენ განსახლებულნი, ამ ობიექტში საცხოვრებელი ფართობების დევნილი ოჯახებისათვის საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად საკუთრებაში გადაცემის ღონისძიებების დაწყებამდე/შესაბამისი სამართლებრივი აქტის გამოცემამდე. მოცემული ნორმის ანალიზი ცხადყოფს, რომ დევნილთა კომპაქტურად განსახლების ობიექტის სტატუსისათვის რამდენიმე მახასიათებელი დააწესა კანონდებელმა, კერძოდ, დევნილები ასეთ ობიექტში უნდა იქნენ განსახლებული დროებით, ორგანიზებულად, სახელმწიფოს კომპეტენტური ორგანოების მიერ. საკასაციო პალატა სრულად იზიარებს კასატორთა პრეტენზიას იმ ნაწილში, რომლის თანახმადაც, სააპელაციო სასამართლომ შპს „კ. ს. მ-ის“ საკუთრებაში არსებული შენობა-ნაგებობა, მდებარე ქ.თბილისში, ე-ს ქუჩა №11-ში, არ მიიჩნია დევნილთა კომპაქტურად განსახლების ობიექტად. საკასაციო პალატის მოსაზრებით, კასატორები სწორად ამახვილებენ ყურადღებას საქმეში წარმოდგენილ მტკიცებულებებზე, კერძოდ, საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიიდან იძულებით გადაადგილებულ პირთა, განსახლებისა და ლტოლვილთა სამინისტროს 2008 წლის 23 ივლისის №06/01-17/3884 (ტ.II, ს.ფ.38,39) და 2011 წლის 5 აგვისტოს №02/02-02/5670 (ტ.I, ს.ფ.223-225) წერილებზე, სადაც სახელმწიფო, წარმოდგენილი კონკრეტული სამინისტროს სახით, ოფიციალურად ადასტურებს, რომ სადავო ნაგებობა სამინისტროს მონაცემთა ბაზის მიხედვით დაფიქსირებულია, როგორც დევნილთა კომპაქტური განსახლების ობიექტი. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ განსახილველ შემთხვევაში, სააპელაციო სასამართლოს დასკვნა საქმის ფაქტობრივ გარემოებასთან დაკავშირებით, არ ემყარება ზემოთ დასახელებულ მტკიცებულებათა უარყოფას, რაც ქმნის დასაბუთებულ ვარაუდს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არ შეაფასა საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებები. ამასთან, სამართლებრივ დასაბუთებასაა მოკლებული სააპელაციო პალატის არგუმენტი იმის შესახებ, რომ ვინაიდან უ. დ-ა, ნ. ბ-ა, ნ. დ-ა, ზ. დ-ა, ბ. დ-ა, შ. ჟ.-დ-ა, ე. დ-ა და ლ. დ-ა წარმოადგენენ ერთ ოჯახს, ისინი კომპაქტურად განსახლებულად ვერ ჩაითვლებიან.

საკასაციო პალატა ყურადღებას გაამახვილებს სასარჩელო განცხადების ფაქტობრივ საფუძვლებზე, სადაც მოსარჩელე ზ., უ., ბ. დ-ებთან, ასევე შ. ჟ-სთან, ნ. ბ-სთან და ნ. დ-სთან მიმართებით ადასტურებს, რომ მათ 1994 წელს უფლება მიეცათ დროებით ეცხოვრათ სადავო ფართში. გარდა ამისა, მოსარჩელემ სასამართლო სხდომაზე დასმულ კითხვაზე _ პრივატიზაციის დროს იცოდა თუ არა ნივთის ნაკლის შესახებ, გასცა დადებითი პასუხი (ტ.II, ს.ფ.118). მოსარჩელის აღნიშნული განმარტება თანხვედრაშია საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიიდან იძულებით გადაადგილებულ პირთა, განსახლებისა და ლტოლვილთა სამინისტროს წარმომადგენლის პოზიციასთან, სადაც ეს უკანასკნელი განმარტავს შემდეგს: „ამ ობიექტში დევნილები შესული არიან 1994 წლიდან. 1996 წელს მოხდა აღწერა, აღიწერა ყველა დევნილი. დევნილები ობიექტზე შედიოდნენ ნებართვის საფუძველზე. მაშინ არც დევნილთა კანონი იყო, არც სამინისტრო არსებობდა, დევნილთა დასახლებას ახორციელებდნენ დევნილთა კომიტეტები. სახელმწიფო თავის ბალანსზე არსებულ შენობას უთმობდა. იმ დროს შესახლების აქტი არავის შეუდგენია. შემდეგ სახელმწიფო ობიექტის პრივატიაზაცია მოხდა და გაიყიდა. სამწუხაროდ ხელშეკრულებაში არ იდებოდა პირობა, რომ დევნილებს კერძო პირები დააკმაყოფილებდნენ.“. საკასაციო პალატა დამატებით მიუთითებს საქმეში წარმოდგენილ დევნილთა კომპაქტური განსახლების ობიექტებში მაცხოვრებელ დევნილთა სახელობით სიაზე, სადაც სხვა პირებთან ერთად მოხსენიებულნი არიან ლ. და ე. დ-ები. ამდენად, თუ მხედველობაში მივიღებთ საქმეზე დადგენილ იმ უდავო გარემოებას, რომ ქ.თბილისში, ე-ს ქუჩა №11-ში მდებარე შპს „კ. ს. მ-ის“ ობიექტი 1994 წლისათვის არ იყო პრივატიზებული და წარმოადგენდა სახელმწიფო საკუთრებას, ხოლო მხარეები სადავოდ არ ხდიან კასატორთა სადავო ობიექტში 1994 წლიდან შესახლების ფაქტს, რჩება მხოლოდ ფორმალური საკითხი, ადმინისტრაციული აქტის არსებობა დევნილთა განსახლების თაობაზე. მოცემულ საკითხთან დაკავშირებით საკასაციო პალატა ვერ გაიზიარებს სააპელაციო პალატის იმ მოსაზრებას, რომლის თანახმადაც სახელმწიფოს ნება უნდა დადასტურდეს შესაბამისი სახელმწიფო ორგანოს მიერ გამოცემული აქტით. საკასაციო პალატის მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლოს ამგვარი დასკვნა არ გამომდინარეობს კანონის პირდაპირი განმარტებებიდან, ამასთან, სახელმწიფოს ნება არ არის აუცილებელი ყოველთვის წერილობითი დოკუმენტით დასტურდებოდეს, ასეთი ნება შეიძლება სახელმწიფოს შესაბამისი ორგანოების ამა თუ იმ მოქმედებიდან იკვეთებოდეს. ზემოაღნიშნული მსჯელობიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ სააპელაციო პალატამ მართალია სწორად დაადგინა მტკიცების საგანი და სწორად განსაზღვრა ის მხარე, ვინაც უნდა ამტკიცოს სახელმწიოფს ნების არსებობა დევნილთა კომპაქტურად განსახლების ობიექტში დევნილთა შესახელების თაობაზე, თუმცა, მხარეს დაუწესა მტკიცების მაღალი სტანდარტი, რომლის დაძლევაც ფაქტობრივად შეუძლებელია და არ გამომდინარეობს მატერიალური სამართლის ნორმათა შინაარსიდან. ამდენად, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორებმა სადავო ობიექტში სახელმწიფოს ნებართვის საფუძველზე მათ შესახლებასთან დაკავშირებით წარმოადგინეს დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შდავება), რის გამოც ამ ნაწილში სააპელაციო სასამართლოს მიერ საჭიროა მტკიცებულებათა დამატებითი გამოკვლევა.

საკასაციო პალატა ყურადღებას გაამახვილებს „საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან იძულებით გადაადგილებულ პირთა – დევნილთა შესახებ“ საქართველოს კანონის 5³ მუხლზე, რომლითაც განსაზღვრულია დევნილის დაცვის მექანიზმები დროებით საცხოვრებელ ადგილზე. აღნიშნული მუხლის მე-2 პუნქტის მიხედვით, საქართველოს ოკუპირებულ ტერიტორიებზე საქართველოს იურისდიქციის აღდგენამდე არ ხდება დევნილთა კომპაქტურად განსახლების ობიექტებიდან დევნილების გამოსახლება, გარდა იმ შემთხვევებისა, როდესაც: ა)დევნილებთან იდება წერილობითი შეთანხმება მათ მიერ დევნილთა კომპაქტურად განსახლების ობიექტში დაკავებული ფართობის სანაცვლოდ საკომპენსაციო თანხის ან სხვა მატერიალური თუ არამატერიალური სიკეთის მიღების თაობაზე; ბ)დევნილს გამოეყოფა შესაბამისი საცხოვრებელი ფართობი, რომლითაც არ გაუარესდება მისი საყოფაცხოვრებო პირობები; გ) ხდება სტიქიური ან ტექნოგენური მოვლენები, რომლებიც რეგულირდება საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად; დ)დევნილს ფართობი თვითნებურად, კანონის დარღვევით აქვს დაკავებული. როგორც ზემოთ აღვნიშნეთ, მოსარჩელის განმარტებით ზ. დ-ს, შ. ჟ-ს, უ. დ-ს, ნ. ბ-ს, ნ. დ-ს და ბ. დ-ს 1994 წელს უფლება მიეცათ ეცხოვრათ სადავო ფართში. ამდენად დასახელებულ პირებთან დაკავშირებით, თვით მოსარჩელე უთითებს უფლების მართლზომიერად გამოყენებაზე, რაც შეეხება სხვა პირებს, მოსარჩელის განმარტებით მათ თვითნებურად დაიკავეს სადავო ფართი, რაც ვერ იქნება გაზიარებული ე. და ლ. დ-ებთან მიმართებაში, ვინაიდან აღნიშნული პირები წარმოადგენენ არასრულწლოვნებს, ხოლო სამოქალაქო კოდექსის მე-20 მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, არასრულწლოვანის საცხოვრებელ ადგილად ითვლება მშობლის უფლების მქონე მშობლების საცხოვრებელი ადგილი, ხოლო სამეურვეო პირისა - მეურვის საცხოვრებელი ადგილი. გარდა ამისა, ე. და ლ. დ-ები შყვანილნი არიან დევნილთა სახელობით სიაში. ამდენად, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ, კასატორებმა სადავო ფართის ფლობის მართლზომიერებასთან დაკავშირებით წარმოადგინეს დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება).

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლის მე-2 ნაწილზე, რომლის თანახმადაც სასამართლო აფასებს მტკიცებულებებს თავისი შინაგანი რწმენით, რომელიც უნდა ემყარებოდეს მათ ყოველმხრივ, სრულ და ობიექტურ განხილვას, რის შედეგადაც მას გამოაქვს დასკვნა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების არსებობის ან არარსებობის შესახებ. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ მტკიცებულებათა შეფასების შედეგი აისახება სასამართლოს დასაბუთებულ გადაწყვეტილებაში, რომელიც უნდა შეიცავდეს მსჯელობას იმის შესახებ, თუ რატომ იზიარებს ან რატომ უარყოფს სასამართლო ამა თუ იმ მტკიცებულებას. ამასთან, მტკიცებულებათა ყოველმხრივი, სრული და ობიექტური გამოკვლევა ნიშნავს არა მხოლოდ რომელიმე კონკრეტულ მტკიცებულებაზე დაყრდნობას, არამედ მათ ერთობლიობაში შესწავლა-ანალიზს, რომელთა ურთიერთშეჯერების საფუძველზე სასამართლო გამოიტანს დასკვნას საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების არსებობა-არარსებობის შესახებ. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ განსახილველ შემთხვევაში დარღვეულია სამოქალაქო საპროცესო კდექსის 105-ე მუხლის მოთხოვნები, რასაც შედეგად საქმის გარემოებების არასწორად დადგენა მოჰყვა. აქედან გამომდინარე, საკასაციო პალატა მოკლებულია შესაძლებლობას შეაფასოს გასაჩივრებული განჩინების კანონიერება.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 412-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, საკასაციო სასამართლო აუქმებს გადაწყვეტილებას და საქმეს ხელახლა განსახილველად აბრუნებს სააპელაციო სასამართლოში, თუ საქმის გარემოებები საპროცესო ნორმების ისეთი დარღვევითაა დადგენილი, რომ ამ დარღვევების შედეგად საქმეზე არასწორი გადაწყვეტილება იქნა გამოტანილი და საჭიროა მტკიცებულებათა დამატებითი გამოკვლევა. ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, ამ მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებულ გადაწყვეტილებას საკასაციო სასამართლომ საფუძვლად უნდა დაუდოს სამართლებრივი შეფასება, რომელიც სავალდებულოა სააპელაციო სასამართლოსათვის. აღნიშნულიდან გამომდინარე, პალატა მიიჩნევს, რომ უნდა გაუქმდეს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება და საქმე ხელახალი განხილვისათვის დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს. სააპელაციო სასამართლომ საქმის ხელახლა განხილვისას, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლის მოთხოვნათა დაცვით უნდა შეაფასოს საქმეში არსებული მტკიცებულებები და დაადგინოს საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე ფაქტობრივი გარემოებები, ხოლო ამის შემდგომ უნდა შეამოწმოს სასარჩელო მოთხოვნის სამართლებრივი საფუძვლიანობა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსისა და „საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან იძულებით გადაადგილებულ პირთა – დევნილთა შესახებ“ საქართველოს კანონის მიხედვით.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ სააპელაციო ან საკასაციო სასამართლო დააბრუნებს საქმეს ხელახლა განსახილველად, მთელი სასამართლო ხარჯები, რაც გაწეულია ამ საქმის განხილვასთან დაკავშირებით, სარჩელის აღძვრიდან დაწყებული, უნდა შეჯამდეს და შემდეგ განაწილდეს მხარეთა შორის ამ მუხლის მიხედვით. იმ გარემოების გათვალისწინებით, რომ საკასაციო სასამართლოს წინამდებარე განჩინება მოცემულ დავაზე არ წარმოადგენს საბოლოო, შემაჯამებელ გადაწყვეტილებას, პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორების მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟი უნდა დარჩეს სახელმწიფო ბიუჯეტში, ხოლო სასამართლო ხარჯები მხარეთა შორის უნდა განაწილდეს საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებისას.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო პალატამ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 412-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. უ. დ-ს, ნ. ბ-ს, ნ. დ-ს, ზ. დ-ს, ბ. დ-ს, შ. ჟ.-დ-ს, ე. დ-ს (კანონიერი წარმომადგენელი ბ.დ-ა) და ლ. დ-ს (კანონიერი წარმომადგენელი ბ.დ-ა) საკასაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდეს.

2. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 5 აპრილის გადაწყვეტილება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს.

3. საკასაციო საჩივარზე სახელმწიფო ბაჟი გადახდილია.

4. საკასაციო პალატის განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ბ. ალავიძე

მოსამართლეები: ვ. როინიშვილი

პ. ქათამაძე