№ას-1041-976-2012 18 ოქტომბერი, 2012 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

თეიმურაზ თოდრია (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ვასილ როინიშვილი, მაია სულხანიშვილი

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – ვ. გ-ი

მოწინააღმდეგე მხარე – ი. გ-ე, ლ. გ-ე

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 30 მაისის გადაწყვეტილება და 2012 წლის 25 ივნისის დამატებითი გადაწყვეტილება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება

დავის საგანი – საიჯარო ხელშეკრულების განსაზღვრული პირობებით დადებულად ცნობა (ვ. გ-ის სარჩელში), საიჯარო ქირის დაკისრება (მოწინააღმდეგე მხარეების სარჩელში)

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ვ. გ-მა სარჩელი აღძრა თბილისის საქალაქო სასამართლოში ი. გ-ის, ლ. გ-ისა და ვ. ი-ის მიმართ და მოითხოვა: დადებულად იქნას ცნობილი ქ.თბილისში, სოფელ დიღომში, დ-ის ქუჩა №2-ში მდებარე შენობა-ნაგებობაზე ი. გ-ს, ლ. გ-სა და ვ. გ-ს შორის არსებული საიჯარო ხელშეკრულება შემდეგი პირობებით: საიჯარო ხელშეკრულების მოქმედების 10-წლიანი ვადით საიჯარო ქირის თვეში 4000 აშშ დოლარის გადახდა და მოიჯარისთვის ქვეიჯარის გაცემის უფლებით; ი. გ-ს, ლ. გ-სა და ვ. გ-ს შორის განსაზღვრული პირობებით დადებული საიჯარო ხელშეკრულებიდან გამომდინარე მეიჯარის უფლება-მოვალეობები გადავიდეს ვ. ი-ის სახელზე შემდეგი საფუძვლებით: 2008 წლის პირველ ივნისს ლ. და ი. გ-ებთან ზეპირი ფორმით დაიდო იჯარის ხელშეკრულება, რომლის საფუძველზე მოსარჩელემ იჯარით აიღო ლ. და ი. გ-ების კუთვნილი ქ.თბილისში, დ-ის ქუჩა №2-ში მდებარე უძრავი ქონება. შეთანხმების საფუძველზე ვ. გ-ი ვალდებული იყო საკუთარი ხარჯებით შენობაზე ჩაეტარებინა სარემონტო-სარეკონსტრუქციო სამუშაოები მეიჯარეების მიერ შეკვეთილი და სათანადო ორგანოების მიერ დამტკიცებული მშენებლობის პროექტითა და ხარჯთაღრიცხვით. სარეკონსტრუქციო-სარემონტო სამუშაოების მიმდინარეობის პერიოდში მეიჯარეებისთვის საიჯარო ქირის სახით უნდა გადაეხადა 2000 აშშ დოლარი. სამუშაოების დასრულების შემდეგ მხარეებს შორის წერილობით უნდა გაფორმებულიყო იჯარის ხელშეკრულება 10 წლის ვადით, საიჯარო ქირად კი უნდა განსაზღვრულიყო თვეში 4000 აშშ დოლარი. მოიჯარეს მიეცა უფლება, სამუშაოების ა და დასრულების შემდეგ ქვეიჯარით გაექირავებინა ფართი. ვ. გ-მა 2008 წლის ივნისიდან 2009 წლის ნოემბრამდე ჩაატარა სარემონტო-სარეკონსტრუქციო სამუშაოები. 2008 წლის 1-ლი ივნისიდან 2009 წლის დეკემბრამდე მეიჯარეებს სრულად გადაუხადა საიჯარო ქირა, ყოველთვიურად 2000 აშშ დოლარი. 2009 წლის დეკემბერში და 2010 წლის იანვარში საიჯარო ქირის სახით მეიჯარეებს გადაუხადა 8000 აშშ დოლარი. მეიჯარეებმა 2009 წლის დეკემბერში წარმოუდგინეს საიჯარო ხელშეკრულების პროექტი, სადაც საიჯარო ქირის სახით მოითხოვეს 4500 აშშ დოლარი, რასაც არ დაეთანხმა. მოგვიანებით ლ. და ი. გ-ებმა მათ საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონება გაასხვისეს ვ. ი-ის სახელზე. მეიჯარემ წარმოადგინა ხელშეკრულების ახალი პროექტი, იმ პირობებით, რაც არღვევს ადრე არსებულ ზეპირ შეთანხმებას.

ლ. გ-მ, ი. გ-მ და ვ. ი-მა წარმოდგენილი შესაგებლით სარჩელი არ ცნეს და შეგებებული სარჩელით მოითხოვეს ვ. გ-ისთვის ლ. და ი. გ-ების სასარგებლოდ 67000 აშშ დოლარისა და 2450 ევროს დაკისრება; ვ. ი-ის სასარგებლოდ საიჯარო ქირის, 6000 აშშ დოლარისა და 1050 ევროს, ასევე 2010 წლის პირველი ივლისიდან იჯარის ხელშეკრულების შეწყვეტამდე ყოველთვიურად 4000 აშშ დოლარისა და 700 ევროს დაკისრება შემდეგი საფუძვლებით: ვ. გ-ს 2008 წლის პირველ ივნისს იჯარით გადაეცა ლ. გ-ის და ი. გ-ის კუთვნილი უძრავი ქონება. საიჯარო ხელშეკრულება დაიდო ხუთი წლის ვადით, რომელიც მესაკუთრის თანხმობით შეიძლება გაგრძელებულიყო კიდევ 5 წლით. უძრავ ნივთზე ვ. გ-ს 2008 წლის ოქტომბრამდე უნდა ჩაეტარებინა სარემონტო-სარეკონსტრუქციო სამუშაოები, თუმცა, აგვისტოს ომის გამო, მხარეთა შეთანხმებით სარემონტო სამუშაოების დამთავრებამ გადაიწია 2009 წლის პირველ იანვრამდე. 2008 წლის პირველი ივნისიდან 2009 წლის პირველ იანვრამდე გადასახდელი საიჯარო ქირა შეადგენდა ყოველთვიურად 2000 აშშ დოლარს. რემონტის დასრულებიდან საიჯარო ქირა გაიზარდა და შეადგენდა ყოველთვიურად 4000 აშშ დოლარს, ხოლო 2010 წლის იანვრიდან ყოველთვიურად 4000 აშშ დოლარს, და 700 ევროს. ლ. გ-მ კუთვნილი უძრავი ქონება 2010 წლის 17 მარტს მიჰყიდა ვ. ი-ს, რომელმაც 2010 წლის 27 აპრილს იყიდა ი. გ-ის კუთვნილი უძრავი ქონებაც. ი. და ლ. გ-ებს ვ. გ-ისგან მიღებული აქვთ მხოლოდ 11500 აშშ დოლარი. ვ. ი-ს საიჯარო ქირა ვ. გ-ისგან არ მიუღია.

მოპასუხე ვ. გ-მა შეგებებული სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ 2008 წლის 27 ოქტომბრის მშენებლობის სანებართვო მოწმობის საფუძველზე სარეკონსტრუქციო სამუშაოების დაწყების განისაზღვრა 2008 წლის 5 ნოემბერი, ხოლო კი თარიღად 2009 წლის 5 მაისი. სარეკონსტრუქციო სამუშაოები დასრულდა 2009 წლის 5 მაისამდე, ხოლო შიდა კეთილმოწყობის სამუშაოები დასრულდა 2009 წლის ნოემბერში. ვ. გ-ი სარემონტო-სარეკონსტრუქციო სამუშაოების მიმდინარეობის პერიოდში შეთანხმებულ საიჯარო ქირას - 2000 აშშ დოლარს, ლ. და ი. გ-ის თანხმობით, უხდიდა რ. გ-ს. 2009 წლის აპრილიდან კი, ოჯახის წევრებს შორის წარმოშობილი უთანხმოების გამო, 1000 აშშ დოლარს უხდიდა ი. გ-ს, ხოლო 2009 წლის 1 დეკემბრამდე 1000 აშშ დოლარს - რ. გ-ს 2009 წლის დეკემბერსა და 2010 წლის იანვარში საიჯარო ქირის სახით ი. გ-ს გადასცა 4000 აშშ დოლარი, ხოლო რ. გ-ს - 4000 აშშ დოლარი. ვ. გ-ი 2010 წლის თებერვლიდან რ. გ-ს ყოველთვიურად უხდის შეთანხმებულ საიჯარო ქირას - 2000 აშშ დოლარს. მას გაზრდილი საიჯარო ქირის - 4000 აშშ დოლარის გადახდის ვალდებულება წარმოეშობა მხოლოდ მოპასუხე მხარესთან წერილობითი ფორმით ხელშეკრულების გაფორმების შემდეგ.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 5 იანვრის გადაწყვეტილებით ვ. გ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა. ვ. ი-ის, ი. გ-ისა და ლ. გ-ის შეგებებული სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ. ვ. გ-ს ი. გ-ის სასარგებლოდ დაეკისრა საიჯარო ქირის - 17 250 აშშ დოლარის გადახდა. ვ. გ-ს ლიკა გ-ის სასარგებლოდ დაეკისრა საიჯარო ქირის - 16 250 აშშ დოლარის გადახდა. ვ. გ-ს ვ. ი-ის სასარგებლოდ დაეკისრა საიჯარო ქირის - 9400 აშშ დოლარის გადახდა, ხოლო ვ. გ-ს ვ. ი-ის სასარგებლოდ 2011 წლის 1-ლი იანვრიდან დაეკისრა 2000 აშშ დოლარის გადახდა საიჯარო ხელშეკრულების შეწყვეტამდე.

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება მოსარჩელემ და მოპასუხეებმა სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 15 ივნისის განჩინებით ვ. გ-ის, ი. გ-ის, ლ. გ-ისა და ვ. ი-ის სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 7 თებერვლის განჩინებით ვ. გ-ის საკასაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 15 ივნისის განჩინება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა იმავე სასამართლოს.

საქმის ხელახლა განმხილველ სასამართლოს დაევალა რ. გ-ის უფლებამოსილების საკითხთან დაკავშირებით გამოეკვლია და შეეფასებინა მოდავე მხარის მიერ მისი მოსაზრების დასადასტურებლად მითითებული ყველა მტკიცებულება და მხოლოდ ამის შემდეგ გამოეტანა დასკვნები ფაქტობრივი გარემოებების არსებობა-არარსებობისა და სათანადო სამართლებრივი შეფასების თაობაზე.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 30 მაისის გადაწყვეტილებით ვ. გ-ის სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა; გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 05 იანვრის გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილის მე–4, მე–5, მე–9, მე–10 პუქტები და ამ ნაწილში მიღებულ იქნეს ახალი გადაწყვეტილება, დანარჩენ ნაწილში გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად; ი. გ-ისა და ლ. გ-ის სარჩელი ვ. გ-ის მიმართ საიჯარო ქირის დაკისრების შესახებ არ დაკმაყოფილდა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 25 ივნისის დამატებითი გადაწყვეტილებით ი. გ-ს ვ. გ-ის სასარგებლოდ დაეკისრა ამ უკანასკნელის მიერ საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის ნაწილის – 1397.25 ლარის გადახდა.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ სამოქალაქო საქმეთა პალატის განხილვის საგანს წარმოადგენდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 05 იანვრის გადაწყვეტილება იმ ნაწილში, რომლითაც არ დაკმაყოფილდა ვ. გ-ის სარჩელი საიჯარო ხელშეკრულების განსაზღვრული პირობებით დადებულად ცნობის შესახებ, ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა ვ. ი-ის, ი. გ-ის და ლ. გ-ის სარჩელი და ა) ვ. გ-ს ი. გ-ის სასარგებლოდ გადასახდელად დაეკისრა საიჯარო ქირის სახით 17 250 აშშ დოლარი. ბ) ვ. გ-ს ლ. გ-ის სასარგებლოდ გადასახდელად დაეკისრა საიჯარო ქირის სახით 16 250 აშშ დოლარი. გ) ვ. გ-ს ვ. ი-ის სასარგებლოდ გადასახდელად დაეკისრა საიჯარო ქირის სახით 9400 აშშ დოლარი. დ) ვ. გ-ს ვ. ი-ის სასარგებლოდ გადასახდელად დაეკისრა საიჯარო ქირა 2011 წლის 01 იანვრიდან 2000 აშშ დოლარი საიჯარო ხელშეკრულების შეწყვეტამდე.

სააპელაციო პალატამ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოება მასზე, რომ 2008 წლის 01 ივნისს ერთის მხრივ, ვ. გ-სა და მეორეს მხრივ, ი. და ლ. გ-ებს შორის ზეპირი ფორმით დაიდო იჯარის ხელშეკრულება, რომლის საფუძველზე, ვ. გ-ს იჯარით გადაეცა გ-ების თანასაკუთრებაში არსებული უძრავი ქონება მდებარე ქ. თბილისში, სოფ. დიღომში, დ-ის ქუჩა №2. ამასთან პალატამ დამატებით აღნიშნა, რომ მხარეთა შეთანხმების მიხედვით, მოიჯარე ვ. გ-ს ამ უძრავ ქონებაზე უნდა ჩაეტარებინა სარეკონსტრუქციო-სარემონტო სამუშაოები კომერციული საქმიანობის დაწყების მიზნით, რის შემდეგაც მხარეები წერილობით გააფორმებდნენ იჯარის ხელშეკრულებას. საიჯარო ქირის ოდენობა სარეკონსტრუქციო-სარემონტო სამუშაოების მიმდინარეობის პერიოდში განისაზღვრა 2000 აშშ დოლარით.

დადგენილ იქნა გარემოება და არც მხარეებს გაუხდიათ სადავოდ, რომ 2009 წლის 01 დეკემბერს ვ. გ-მა დაასრულა სარეკონსტრუქციო-სარემონტო სამუშაოები და 08 დეკემბერს დაიწყო კომერციული საქმიანობა, თუმცა მხარეთა შორის წერილობითი ფორმით საიჯარო ხელშეკრულების გაფორმება ვერ მოხერხდა ხელშეკრულების არსებით პირობებზე (ხელშეკრულების მოქმედების ვადა, საიჯარო ქირა და ა.შ.) შეუთანხმებლობის გამო.

2010 წლის 17 მარტის ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე, ლ. გ-მ უძრავ ქონების, მდებარე ქ. თბილისში, დ-ის №2, 1/2½ნაწილი მიყიდა ვ. ი-ს.

2010 წლის 27 აპრილის ჩუქების ხელშეკრულების საფუძველზე, ი. გ-მ უძრავ ქონების, მდებარე ქ. თბილისში, დ-ის №2, 1/2½ნაწილი აჩუქა ვ. ი-ს.

2010 წლის 27 აპრილიდან უძრავ ქონების, მდებარე ქ. თბილისში, დ-ის №2, ერთადერთი მესაკუთრეა ვ. ი-ი.

ი. გ-ე, ლ. გ-ე, ვ. ი-ი და რ. გ-ე არიან ოჯახის წევრები. კერძოდ, რ. გ-ე არის ი. გ-ის შვილი და ლ. გ-ის და ვ. ი-ის ძმა.

საქმეში არსებული მტკიცებულებების შეფასების შედეგად, პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ 2008 წლის 01 ივნისიდან 2010 წლის აპრილის ჩათვლით სადავო ობიექტის საიჯარო ქირა ვ. გ-ს სრულად ჰქონდა გადახდილი ი. და ლ. გ-ებისათვის; საიჯარო ქირის ნაწილი მიიღო პირადად ი. გ-მ, ხოლო ნაწილი – რ. გ-მ, რომელსაც ამ პერიოდში გააჩნდა ი. და ლ. გ-ების თანხმობა ვ. გ-ისაგან საიჯარო ქირის მიღებაზე. სააპელაციო პალატამ ეს დასკვნა დააფუძნა საქმეში არსებულ შემდეგ მტკიცებულებებს:

საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს, ქ.თბილისის მთავარი სამმართველოს ვაკე-საბურთალოს სამმართველოს მე-6 განყოფილების გამომძიებელ ა.ბ-ისათვის მიცემული ი. გ-ისა და ვ. ი-ის ჩვენებებით დასტურდება ის გარემოება, რომ რ. გ-ს ზემოთ მითითებულ პერიოდში გააჩნდა ი. და ლ. გ-ების თანხმობა ვ. გ-ისაგან მათი კუთვნილი საიჯარო ქირის მიღებაზე. კერძოდ, ი. გ-ს მოწმის სახით დაკითხისას ნაჩვენები აქვს, რომ იჯარის ხელშეკრულებით განსაზღვრული ქირა რამაზ გაგნიძეს მთლიანად უნდა მიეტანა მისთვის, ხოლო იგი თავისი შეხედულებისამებრ გაანაწილებდა ოჯახის წევრებს შორის (ტომი 2; ს.ფ. 77). იგივე გარემოება დასტურდება ვ. ი-ის ჩვენებითაც (ტომი 2; ს.ფ. 65-74).

გ-ების ოჯახის ნათესავებისა და ახლობლების: რ. ნ-ის, გ. გ-ის, ა. მ-ის და ი. დ-ის მოწმის სახით პოლიციისათვის მიცემული ჩვენებებით დადდგინდა ის გარემოება, რომ სადავო საიჯარო ქონების ვ. ი-ის საკუთრებაში გადასვლამდე ი. და ლ. გ-ების მხრიდან ვ. გ-ის მიმართ რაიმე პრეტენზია საიჯარო ქირის გადაუხდელობასთან დაკავშირებით არ გამოთქმულა და ასეთს ადგილი რომც ჰქონოდა, ისინი აუცილებლად გაიგებდნენ. თვით რ. გ-ე თავის ხელწერილსა და არაერთ ჩვენებასა თუ წერილობით განმარტებაში თანმიმდევრულად ადასტურებს იმ გარემოებას, რომ მას, ოჯახის წევრების თანხმობით, ვ. გ-ისაგან სრულად აქვს მიღებული 2008 წლის 01 ივნისიდან 2010 წლის აპრილის ჩათვლით სადავო ობიექტის საიჯარო ქირა იმ ნაწილის გამოკლებით, რაც ვ. გ-მა პირადად გადაუხადა ი. გ-ს. სასამართლოში წარდგენილი სარჩელით ი. და ლ. გ-ები ადასტურებენ რ. გ-ისაგან საიჯარო ქირის გარკვეული ნაწილის მიღებას.

ზემოაღნიშნული მტკიცებულებებისა და სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105.2-ე მუხლის საფუძველზე, პალატამ დაასკვნა, რომ ვ. გ-ს შესრულებული ჰქონდა ი. და ლ. გ-ების მიმართ არსებული ვალდებულება (საიჯარო ქირის გადახდა).

პალატამ მიიჩნია, რომ საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებებით დასტურდებოდა სამოქალაქო კოდექსის 373-ე მუხლის მე–2 ნაწილში მითითებული წინაპირობების არსებობა – კერძოდ ის, რომ რ. გ-ს გააჩნდა კრედიტორების ი. და ლ. გ-ების თანხმობა მოვალე ვ. გ-ისაგან შესრულების მიღებაზე და, რომ ამ შესრულებით კრედიტორებმა მიიღეს სარგებელი.

საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 427-ე მუხლზე მითითებით, პალატამ დადგენილად მიაჩნია, რომ ვ. გ-ს ი. და ლ. გ-ების მიმართ საიჯარო ქირის გადახდის ვალდებულება შესრულებული ჰქონდა.

რაც შეხება ვ. ი-ის მიმართ არსებული საიჯარო ქირის დავალიანებას, პალატამ მიიჩნია, რომ ამ ნაწილში ვ. გ-ს შესრულებულად უნდა ჩათვლოდა ამ ურთიერთობაში არაუფლებამოსილი პირის რ. გ-ის მიმართ განხორციელებული შესრულების მხოლოდ ის ნაწილი, რომელიც ამ უკანანასკნელმა საბანკო გზავნილებით გადაურიცხა ვ. ი-ს და რითაც კრედიტორმა მიიღო სარგებელი. ეს თანხა კი, საქმეში არსებული მტკიცებულებებით შეადგენდა 7600 აშშ დოლარს. ვ. გ-ს, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102–ე მუხლის მოთხოვნათა შესაბამისად, სასამართლოსათვის არ წარმოუდგენია იმის დამადასტურებელი დოკუმენტები, რომ რ. გ-ს გააჩნდა ვ. ი-ის თანხმობა მოვალისაგან (ვ. გ-ი) შესრულების (საიჯარო ქირა) მიღებაზე. უფრო მეტიც, საქმეში არსებული ყველა მტკიცებულება უდავოდ ადასტურებს იმ ფაქტობრივ გარემოებას, რომ 2010 წლის იმ პერიოდიდან, როდესაც მოხდა საიჯარო ობიექტის ვ. ი-ის სახელზე გადაფორმება, ერთის მხრივ ი. გ-ს, ლ. გ-ს, ვ. ი-ს და მეორეს მხრივ რ. გ-ს შორის წარმოიშვა სერიოზული კონფლიქტი. თვით ვ. გ-მა სააპელაციო სასამართლოს 2012 წლის 02 მაისის სხდომაზე დაადასტურა ის გარემოება, რომ მისთვის 2010 წლის მარტის თვიდან უკვე ცნობილი იყო რ. გ-სა და ოჯახის დანარჩენ წევრებს შორის კონფლიქტის შესახებ. ამდენად, ვ. ი-თან შესასრულებელი ვალდებულების რ. გ-ის მიერ მიღებისას, ამ უკანასკნელს არ გააჩნდა ვ. ი-ის თანხმობა და ეს გარემოება ცნობილი იყო მოვალე ვ. გ-ისთვისაც. შესაბამისად, პალატამ მიიჩნია, რომ ამ უკანასკნელს ამ ნაწილში ვალდებულება შესრულებული აქვს იმ პირთან, რომელსაც არ გააჩნდა კრედიტორის თანხმობა შესრულების მიღებაზე.

საქმეში არსებული საბანკო გადარიცხვების დოკუმენტებით, პალატამ დადასტურებულად მიიჩნია ის გარემოება, რომ მოცემულ საქმეზე სასამართლოში დავის დაწყების შემდეგ, 2010 წლის ივლის–დეკემბერში რ. გ-ს ამერიკის შეერთებულ შტატებში მყოფი ვ. ი-ისათვის გადარიცხული ჰქონდა ვ. გ-ისაგან მიღებული საიჯარო ქირის ნაწილი ჯამში 7600 აშშ დოლარის ოდენობით, რაც არ უარუყოფია ვ. ი-ი. ამასთან, მიუხედავად იმისა, რომ შესრულების მიღებაზე რ. გ-ს არ ჰქონია კრედიტორ ვ. ი-ის თანხმობა, რადგან ამ უკანასკნელმა ხსენებული შესრულებით მიიღო 7600 აშშ დოლარის სარგებელი, სამოქალაქო კოდექსის 373–ე მუხლის მე–2 ნაწილში მოცემული დანაწესის გათვალისწინებით, პალატამ მიიჩნია, რომ მოვალე ვ. გ-ს ვ. ი-ის მიმართ შესრულებულად უნდა ჩათვლოდა ვალდებულება (საიჯარო ქირის გადახდა) 7600 აშშ დოლარის ოდენობით. ამადენად, პალატის მოსაზრებით, პირველი ინსტანციის სასამართლომ სწორად დაასკვნა, რომ ვ. გ-ი ვალდებული იყო ვ. ი-სათვის გადაეხადა 9400 აშშ დოლარი და 2011 წლის იანვრიდან საიჯარო ხელშეკრულების შეწყვეტამდე ყოველთვიურად 2000 აშშ დოლარი (2010 წლის აპრილის თვიდან 2010 წლის დეკემბრის ჩათვლით ვ. ი-ს საიჯარო ქირის სახით უნდა მიეღო 17 000 აშშ დოლარი (8 თვის, მაისი-დეკემბერი, 16 000 აშშ დოლარს + 2010 წლის აპრილის თვის 1000 აშშ დოლარი), მიიღო 7600 აშშ დოლარი, მისაღები დარჩა 9400 აშშ დოლარი).

პალატამ ასევე სრულად გაიზიარა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების მოსაზრებები ვ. გ-ის სარჩელის უსაფუძვლობის შესახებ. კერძოდ, ვ. გ-ის განმარტებით, მოპასუხეებთან ი. და ლ. გ-ებთან მიღწეული იყო შეთანხმება სადავო ობიექტის სარეკონსტრუქციო-სარემონტო სამუშაოების დამთავრების შემდეგ, იჯარის ხელშეკრულების წერილობით გაფორმების შესახებ, რომლის მოქმედების ვადა განისაზღვრებოდა 10 წლით, ხოლო საიჯარო ქირის ოდენობა 4000 აშშ დოლარით თვეში. ამასთან, შეთანხმების საფუძველზე მოიჯარეს უფლება ექნებოდა ქვეიჯარით გადაეცა ფართი მესამე პირებისათვის. ვ. გ-ს სასამართლოსათვის არ წარმოუდგენია იმის დამადასტურებელი მტკიცებულებები, რომ ი. გ-ს და მით უმეტეს, ლ. გ-ს გამოვლენილი ჰქონდათ ნება (სამოქალაქო კოდექსის 50-ე მუხლი) მასთან საიჯარო ხელშეკრულების სწორედ ამ პირობებით დადების შესახებ. ამასთან, პალატამ არ გაიზიარა აპელანტ ვ. გ-ის საჩივრის მოსაზრება იმის შესახებ, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილება შეიცავდა ურთიერთგამომრიცხავ დებულებებს. კერძოდ, სასამართლომ უდავოდ დადასტურებულად მიიჩნია მხარეთა შორის საიჯარო ურთიერთობის არსებობა, მაშინ როდესაც ვ. გ-ს უარი უთხრა სარჩელის დაკმაყოფილებაზე. პალატამ არ გაიზიარა აღნიშნული მოსაზრება და განმარტა, რომ საქალაქო სასამართლომ მართებულად მიიჩნია დადგენილად მხარეთა შორის საიჯარო ურთიერთობის არსებობა იმ პირობებით, რაზეც მხარეების შეთანხმდნენ 2008 წლის 01 ივნისს შენობის სარეკონსტრუქციო-სარემონტო სამუშაოების დამთავრების პერიოდამდე. ამასთან, საიჯარო ხელშეკრულების ის პირობები, რაზეც მხარეები შეთანხმდენენ ამ პერიოდისათვის და რაც სასამართლომაც დაადასტურა, მოცემული დავის განხილვისას არცერთ მხარეს სადავოდ არ გაუხდია. ამასთან, ეს ფაქტი, ბუნებრივია, ვერ იქნებოდა ხელისშემშლელი სასამართლოსათვის, რათა მას უარი ეთქვა ვ. გ-ისათვის საიჯარო ხელშეკრულების იმ პირობებით დადებულად ცნობაზე, რასაც ის მოითხოვდა და რაზეც არ არსებობდა ხელშეკრულების მეორე მხარის _ ი. და ლ. გ-ების ნამდვილი ნება. ამ გარემოების გათვალისწინებით, პალატამ მიიჩნია, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ სწორად მიუთითა, რომ ვ. გ-ის მოთხოვნაზე – მხარეებს შორის იჯარის ხელშეკრულების წერილობით 10 წლის ვადით დადების, საიჯარო ქირის 4 000 აშშ დოლარით განსაზღვრის და ქვეიჯარის უფლების თაობაზე – არ იქნა მიღებული თანხმობა მოპასუხეების მხრიდან. ასევე, ვ. გ-ის მიერ არ იქნა მიღებული მოპასუხეების წინადადება ხელშეკრულების 5 წლით დადების, საიჯარო ქირის 4000 აშშ დოლარით და 700 ევროთი განსაზღვრის თაობაზე. შესაბამისად, ძალაში რჩებოდა მხარეებს შორის 2008 წლის 01 ივნისს ზეპირი ფორმით მიღწეული შეთანხმება საიჯარო ქირის 2000 აშშ დოლარით განსაზღვრის თაობაზე. რაც გამორიცხავდა ვ. გ-ის სარჩელის დაკმაყოფილებას. ამდენად, პალატის მითითებით კონკრეტულ შემთხვევაში, ვ. გ-ის მიერ დადასტურებული ვერ იქნა, რომ 2008 წლის 01 ივნისს იგი ი. და ლ. გ-ებს შეუთანხმდა სარეკონსტრუქციო-სარემონტო სამუშაოების დამთავრების შემდეგ იჯარის ხელშეკრულების იმ პირობებით გაფორმებაზე, რაც მას მითითებული ჰქონდა სარჩელში.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 30 მაისის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ვ. გ-მა, მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება მისი სარჩელის – საიჯარო ხელშეკრუელბის განსაზღვრული პირობებით დადებულად ცნობის შესახებ უარის თქმისა და ვ. ი-ის სასრგებლოდ ვ. გ-ისათვის 9400 აშშ დოლარის გადასახდელად დაკისრების ნაწილსი, ასევე მოითხოვა ამავე პალატის 2012 წლის 25 ივნისის დამატებითი გადაწყვეტილების გაუქმება დაუსაბუტებლობის გამო და საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღება იმ საფუძვლით, რომ სასმართლომ არასწორად შეაფასა საქმის ფაქტობრივი გარემოებები, არასწორად განმარტა დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების სამართლებრივი შეფასებისას სამოქალაქო კოდექსის 327-ე მუხლის პირველი ნაწილი, ასევე, 9400 აშშ დოლარის გადახდევინების ნაწილში არ გამოიყენა 373-ე მუხლის მე-2 ნაწილი, ამასთან უგულებელყო ვ. გ-ის მოთხოვნა სსკ-ის 572-ე მუხლის მოთხოვნებიდან გამომდინარე, საიჯარო ურთიერთობაში მეიჯარეების შეცვლის გამო უფლება-მოვალეობების ვ. ი-ზე გადასვლასთან დაკავშირებით.

კასატორის განმარტებით, სააპელაციო სასამართლომ როგორც ძირითად, ასევე დამატებით გადაწყვეტილებაში დაარღვია სსსკ-ის 53-ე მუხლის მე-3 და მე-4 ნაწილები, ასევე ამავე კოდექსის 102-ე, 260-ე და 261-ე მუხლები.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 20 ივლისის განჩინებით ვ. გ-ის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ვ. გ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ვ. გ-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (761 დოლარი) 70% – 532.7 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ვ. გ-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. კასატორ ვ. გ-ს დაუბრუნდეს მის მიერ 2012 წლის 9 ივლისს №1 საგადასახადო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (761 ლარი) 70% – 532.7 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 3 0077 3150.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე თ. თოდრია

მოსამართლეები: ვ. როინიშვილი

მ. სულხანიშვილი