№ ას-1053-987-2012 17 ოქტომბერი, 2012 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

თეიმურაზ თოდრია (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ვასილ როინიშვილი, მაია სულხანიშვილი

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – ი. ზ-ი

მოწინააღმდეგე მხარე – დ. ზ-ი

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 29 მაისის განჩინება

საკასაციო საჩივრის ავტორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების ნაწილობრივ გაუქმება

დავის საგანი – თანხის გადახდის სანაცვლოდ, საცხოვრებელ სადგომზე საკუთრების უფლების გადაცემა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ი. ზ-მა სარჩელი აღძრა სასამართლოში დ. ზ-ის წინააღმდეგ და მოითხოვა ი. ზ-ის მიერ თანხის ანაზღაურების სანაცვლოდ, დაკავებული საცხოვრებელი სადგომის, მდებარე ქ.თბილისი, ძ. ზ-ების 35-ში - საცხოვრებელი ფართის 40.3 კვ.მ, სარდაფის 18.61 კვ.მ და საერთო სარგებლობის ფართის 19.72 კვ.მ. საბაზრო ღირებულების 25 %-ის - 7307.5 აშშ დოლარის შესაბამისი ეროვნული ვალუტის გადახდით, დაკავებული საცხოვრებელ სადგომზე მოსარჩელისთვის საკუთრების უფლების გადაცემა.

დ. ზ-მა სარჩელი არ ცნო და შეგებებული სარჩელით მოითხოვა ი. ზ-ის სასარგებლოდ, დაკავებული საცხოვრებელი სადგომის საბაზრო ღირებულების 75 %-ის - გადახდით საცხოვრებელ სადგომზე მფლობელობის შეწყვეტა.

ი. ზ-მა არ ცნო შეგებებული სარჩელი.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2012 წლის 27 თებერვლის გადაწყვეტილებით არ დაკმაყოფილდა ი. ზ-ის სარჩელი დ. ზ-ის მიმართ საცხოვრებელი სადგომის საბაზრო ღირებულების 25%-ის გადახდით საკუთრებაში გადაცემის თაობაზე. დაკმაყოფილდა შეგებებული სარჩელი და დ. ზ-ს, ი. ზ-ის სასარგებლოდ, დაეკისრა ქ. თბილისი, ძ. ზ-ების (ა-ის) ქ. N35/7-ში მდებარე საცხოვრებელი სადგომის - საცხოვრებელი ფართის 36. 06 კვ.მ, 4.24 კვ.მ. ფართის სამზარეულოს და 18.61 კვ.მ. სარდაფის საბაზრო ღირებულების 75 % -ის 19 112.25 აშშ დოლარის ექვივალენტის ლარში გადახდა, ხოლო ამ თანხის გადახდის შემდგომ ი. ზ-ს შეუწყდა საცხოვრებელ სადგომზე მფლობელობის უფლება.

საქალაქო სასამართლოს დასახელებული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ორივე მხარემ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 29 მაისის განჩინებით ი. ზ-ისა და დ. ზ-ის სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა.

სააპელაციო სასამართლომ საქმეზე დაადგინა შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

მხარეთა ახსნა-განმარტებებითა და ექსპერტიზის დასკვნით, სააპელაციო სასამართლომ დადასტურებულად მიიჩნია, რომ ც. ზ-ი წარმოადგენდა თბილისში, ძ. ზ-ების 35-ში მდებარე საცხოვრებელი სადგომის (36. 06 კვ.მ. ფართის საცხოვრებელი ფართი, 4.24 კვ.მ. სამზარეულო და 18.61 კვ.მ. სარდაფი) მოსარგებლეს.

ც. ზ-ის უფლებამონაცვლეა ი. ზ-ი, რომელმაც მიიღო გარდაცვლილის სამკვიდრო.

2011 წლის 28 სექტემბრის ამონაწერით საჯარო რეესტრიდან, პალატამ დაადგინა, რომ დ. ზ-ს 1991 წლის 24 მაისის მემკვიდრეობის უფლების მოწმობისა და ჩუქების ხელშეკრულების საფუძველზე, საკუთრებაში გადაეცა ქ. თბილისში, ძ. ზ-ების (ა-ის) ქ. N35/7-ში მდებარე სახლთმფლობელობის ლიტ „ა” -ს პირველი სართულის 40/72 ნაწილი.

სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ სწორად არ გაიზიარა მესაკუთრე დ. ზ-ის წარმომადგენლის განმარტება იმის თაობაზე, რომ დ. ზ-ის სახელზე არ იყო აღრიცხული სარდაფი, ხოლო სამზარეულოს მოსარგებლე არ იყენებდა ინდივიდუალურად, რის გამოც მისი საკომპენსაციო თანხის გადახდის ვალდებულება არ გააჩნდა მესაკუთრეს. საცხოვრებელი სადგომის ფართში მოიაზრება სათავსოები და სხვა სამეურნეო დანიშნულების ფართები, რომლითაც სარგებლობდა მოსარგებლე. ამასთან, დ. ზ-ი წარმოადგენდა ლიტერ ‘‘ა’’-ში, სართული -1, მდებარე საცხოვრებელი სადგომის 40/72 ნაწილის მესაკუთრეს, რომლის ფართში, ცნობა-დახასიათებაში არსებული მონაცემებით, შედის სარდაფი - 128.68 კვ.მ. ე.ი. მესაკუთრეზე ამ მონაცემებით აღრიცხულია სარდაფიც.

სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნა იმის თაობაზე, რომ დერეფანი წარმოადგენდა საერთო სარგებლობის ფართს, ამიტომ საერთო სარგებლობის ფართის ღირებულება მოსარგებლეს არ უნდა ანაზღაურებოდა.

პალატის განმარტებით, ‘‘საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ’’ კანონით გათვალისწინებულ საცხოვრებელ სადგომში მოიაზრება ის სადგომი, რომელზეც მესაკუთრემ გამოხატა ნება უფლების დათმობის შესახებ. მხარეთა განმარტების საფუძველზე, პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ სადავო სარდაფით და სამზარეულოთი სარგებლობდა მხოლოდ ი. ზ-ი, შესაბამისად, მათზე, როგორც მოსარგებლის სარგებლობაში მყოფ სადგომის ნაწილზე, ვრცელდებოდა მესაკუთრის მიერ თანხის ანაზღაურების ვალდებულება. პალატამ არ გაიზიარა აპელანტის მითითება სარდაფის ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საერთო საკუთრებად მიჩნევის შესახებ და განმარტა, რომ ბინათმესაკუთრეთა შესახებ კანონის მე-4 მუხლის 1-ლი ნაწილის თანახმად, ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა ინდივიდუალური საკუთრების საგანია ცალკეულ პირთა საკუთრებაში არსებული ბინა, აგრეთვე ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრის მფლობელობაში არსებული მრავალბინიანი სახლის სამეურნეო სათავსები (სარდაფები, სხვენები და ა. შ.).

სააპელაციო პალატამ ი. ზ-ის სააპელაციო საჩივარი ასევე დაუსაბუთებელად მიიჩნია და აღნიშნა, რომ სადავოდ ქცეული დერეფანი, მესაკუთრისა და მოსარგებლის საერთო სარგებლობაში იმყოფება, რითაც არ დასტურდება ცალსახად მესაკუთრის მიერ უფლების დათმობაზე ნების გამოვლენა. ამგვარი ნების არსებობის მტკიცების ტვირთი მოსარგებლის მხარესაა, მის მიერ ვერ იქნა დადასტურებული, რომ სწორედ უფლების დათმობის გარიგების და, არა სხვა საფუძვლით (მაგალითად სერვიტუტი, მისასვლელი გზა და ა.შ.) სარგებლობდა მოსარჩელე აღნიშნული დერეფნით.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ ი. ზ-ისა და დ. ზ-ის სააპელაციო საჩივრები არ დააკმაყოფილა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 29 მაისის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ი. ზ-მა, მოითხოვა მისი ნაწილობრივ გაუქმება, კერძოდ, სადავო დერეფნისა და საპირფარეშოს ღირებულების ანაზღაურების ნაწილში და ახალი გადაწყვეტიელბის მიღებით, დალილა ზონენაშვილისათვის, მის სასარგებლოდ, სადავო საცხოვრებელი სადგომის – დერეფნისა და საპირფარეშოს 19.77 კვ.მ საბაზრო ღირებულების –3743 აშშ დოლარის 75%-ის – 2807 აშშ დოლარის გადახდის დაკისრება, რის სემდგომაც ი. ზ-ს შეუწყდებოდა სადავო დერეფანსა და საპირფარეშოზე მფლობელობის უფლება. კასატორის განმარტებით, სააპელაციო სასამართლომ არასწორად გაიზიარა დასკვნა მასზე, რომ დერეფანი წარმოადგენდა საერთო სარგებლობის ფართს, რის გამოც საერთო სარგებლობის ფართის ღირებულება მოსარგებლეს არ უნდა ანაზღაურებოდა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 23 ივლისის განჩინებით ი. ზ-ის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ი. ზ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ი. ზ-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 46-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ი“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, ი. ზ-ი გათავისუფლებულია სახელმწიფო ბაჟის გადახდის ვალდებულებისაგან.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ი. ზ-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე თ. თოდრია

მოსამართლეები: ვ. როინიშვილი

მ. სულხანიშვილი