№ ას-1227-1156-2012 8 ნოემბერი, 2012 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

თეიმურაზ თოდრია (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ვასილ როინიშვილი, მაია სულხანიშვილი

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – მ.რ-ი

მოწინააღმდეგე მხარე – ჯ.შ-ა, ე.კ-ე

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 29 ივნისის განჩინება

საკასაციო საჩივრის ავტორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი – თანხის დაკისრება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

მ.რ-მა სარჩელი აღძრა სასამართლოში ჯ.შ-სა და ე.კ-ის წინააღმდეგ და მოითხოვა მოპასუხეებისათვის 92 კვ.მ. ფართის ღირებულების 40 000 აშშ დოლარის სოლიდარულად გადახდის დაკისრება.

მოპასუხეებმა სარჩელი არ ცნეს.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2012 წლის 24 იანვრის გადაწყვეტილებით მ.რ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

საქალაქო სასამართლოს დასახელებული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მ.რ-მა, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 29 ივნისის განჩინებით მ.რ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

სააპელაციო სასამართლომ საქმეზე დაადგინა შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

თბილისში, ა-ის 111, კორპუსი №4-ში მდებარე ოროთახიანი ბინა საცხოვრებელი ფართით 28 კვ.მ., დამხმარე ფართით 27 კვ.მ., სარდაფი 54 კვ.მ. მართლზომიერად გადავიდა ჯ.შ-სა და ე.კ-ის საკუთრებაში.

თბილისში ა-ის 111, კორპუსი №4-ში მდებარე ოროთახიანი ბინა საცხოვრებელი ფართით 28 კვ.მ., დამხმარე ფართით 27 კვ.მ., სარდაფი 54 კვ.მ. მოსარჩელე მ.რ-ის საკუთრებიდან გავიდა შემდეგი სამართლებრივი საფუძვლით: მოვალე მ. რ-მა არ უზრუნველყო მის წინააღმდეგ გამოტანილი კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებების ნებაყოფლობით აღსრულება, რის შემდგომაც სააღსრულებო ბიურომ იძულებით აღასრულა და მოვალის ქონება გაყიდა განმეორებით საჯარო აუქციონზე.

ე. კ-ემ და ჯ.შ-ამ თბილისში, ა-ის 111, კორპუსი №4-ში მდებარე ოროთახიანი ბინა საცხოვრებელი ფართით 28 კვ.მ., დამხმარე ფართით 27 კვ.მ., სარდაფი 54 კვ.მ. შეიძინეს თბილისის სააღსრულებო ბიუროს მიერ გამართულ განმეორებით საჯარო აუქციონზე.

პალატამ ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ მ. ქ-ემ 2005 წლის მარტში თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიაში წარდგენილი სარჩელით სადავოდ გახადა ჯ.შ-სა და ე.კ-ის საკუთრებაში უძრავი ქონების აღრიცხვის საფუძველი - საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს თბილისის სააღსრულებო ბიუროს 22.02.2005წ. №01/15/-332 განკარგულება და მოითხოვა აუქციონის შედეგების ბათილად ცნობა. საქმის მასალების თანახმად, თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 07 მაისის კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით მ. ქ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა (ტომი პირველი, ს.ფ. 27-29, 23-25, 98,99). ამდენად, პალატამ დაადგინა, რომ ჯ.შ-სა და ე.კ-ის საკუთრებაში უძრავი ქონების აღრიცხვის საფუძველი - საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს თბილისის სააღსრულებო ბიუროს 22.02.2005წ. №01/15/-332 განკარგულება - მ. ქ-ემ სასამართლო წესით სადავოდ ერთხელ უკვე გახადა, თუმცა, კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით სააღსრულებო წარმოების მართლზომიერება დადგინდა, რაც იმას ნიშნავს, რომ ე. კ-ემ და ჯ.შ-ამ, როგორც კრედიტორებმა, სადავო ფართზე საკუთრების უფლება მოიპოვეს თავიანთი მოთხოვნის დაკმაყოფილების მიზნით, „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად.

იმის გათვალისიწნებით, რომ მ. ქ-ის ვალდებულება ე.კ-სა და ჯ.შ-ას მიმართ იპოთეკით უზრუნველყოფილი არ ყოფილა, პალატამ არ გაიზიარა მ.რ-ის სააპელაციო პრეტენზია იმასთან დაკავშირებით, რომ იძულებით აუქციონზე სარეალიზაციოდ მიექცა იმაზე მეტი ფართი, ვიდრე იპოთეკით იყო დატვირთული. უფრო მეტიც, მოცემულ შემთხვევაში, აუქციონის ჩატარების მართლზომიერების შემოწმების კომპეტენცია სამოქალაქო წესით განმხილველ სასამართლოს არ გააჩნდა, ვინაიდან აღნიშნული საკითხი ადმინისტრაციული წესით განსჯადია და გარდა ამისა, მითითებული საკითხი ერთხელ უკვე იყო სასამართლოს მსჯელობის საგანი, რაც ცხადყოფს, რომ არსებობს სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილება, რომელიც ადასტურებს აუქციონის ჩატარების მართლზომიერებას და აუქციონის წესით ე.კ-სა და ჯ.შ-ას მიერ საკუთრების უფლების მოპოვების ლეგიტიმურობას.

ქ. თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2001 წლის 28 მაისის და 2002 წლის 22 იანვრის გადაწყვეტილებებით მ. ქ-ეს ჯ.შ-სა და ე.კ-ის სასარგებლოდ დაეკისრა სესხის თანხის გადახდა. აღნიშნული გადაწყვეტილებებით იპოთეკის საგნის რეალიზაცია არ დადგინდა. შესაბამისად, ჯ.შ-ას და ე.კ-ის სასარგებლოდ მიღებული გადაწყვეტილებების აღსრულების მიზნით აღსრულება მიექცა მ. ქ-ის საკუთრებაში არსებულ ქონებაზე, რომელიც განმეორებით იძულებით აუქციონზე კრედიტორებმა შეიძინეს. საქმის მასალებით პალატამ დაადგინა, რომ ე.კ-თან იპოთეკის ხელშეკრულება არ გაფორმებულა, ხოლო ჯ.შ-თან გაფორმებული იპოთეკის ხელშეკრულება საჯარო რეესტრში არ დარეგისტრირებულა. შესაბამისად, პალატამ არ გაიზიარა აპელანტის მსჯელობა მასზე, რომ იპოთეკით დატვირთული 28 კვ.მ ფართის ნაცვლად, აუქციონზე სარეალიზაციოდ მთლიანი უძრავი ქონება გავიდა.

სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ სასარჩელო მოთხოვნის მატერიალურ-სამართლებრივ საფუძველს წარმოადგენდა მოპასუხეთა უსაფუძვლო გამდიდრება.

სააპელაციო სასამართლომ სამოქალაქო კოდექსის 976.1-ე მუხლზე მითითებით აღნიშნა, რომ განსახილველ შემთხვევაში, ვინაიდან დადგენილი იყო, რომ მ. ქ-ის საკუთრებაში არსებული, თბილისში ა-ის გამზირი 111, კორპუსი №4-ში მდებარე ბინა ჯ.შ-ამ და ე.კ-ემ შეიძინეს თბილისის სააღსრულებო ბიუროს მიერ გამართულ იძულებით საჯარო აუქციონზე, ანუ სადავო უძრავი ქონება მოპასუხეების საკუთრებაში გადავიდა შესაბამისი სამართლებრივი საფუძვლით, დაუსაბუთებელი იყო მსჯელობა მასზე, რომ ჯ.შ-ა და ე.კ-ე უსაფუძვლოდ გამდიდრნენ მოსარჩელის ხარჯზე.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 29 ივნისის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა მ.რ-მა, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება იმ საფუძვლით, რომ სააპელაციო სასამართლომ არასწორად დაადგინა საქმის ფაქტობრივი გარემოებები, კერძოდ, კასატორის განმარტებით, პალატამ მიუთითა, რომ ნამდივლად არსებობდა ერთი მხრივ მ. რ-ს, ხოლო მეორე მხრივ ჯ. შ-სა და ე.კ-ეს შორის სესხის ხელშეკრულება, თუმცა ყურადღება არ მიაქცია იმ ფაქტს, რომ ე.კ-ვის მას ნასესხები თანხა გადახდილი ჰქონდა ს. ზოზირევას მეშვეობით, რომელმაც თავის მხრივ ითაღლითა და თანხა ე.კ-ეს არ გადასცა, რისთვისაც მას მსჯავრი დაედო. გარდა ამისა, კასატორის განმარტებით, სააპელაციო სასამართლომ არასწორად მიუთითა, რომ თითქოსდა იპოთეკით დატვირთული და დაყადაღებული იყო მთელი სახლი, მაშინ როცა, საქმეში სესხის ხელშეკრულებით იპოთეკით დაიტვირთა მხოლოდ ბინის 28 კვ.მ.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 24 სექტემბრის განჩინებით მ.რ-ის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ მ.რ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას მ.რ-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 46-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, მ.რ-ი გათავისუფლებულია სახელმწიფო ბაჟის გადახდის ვალდებულებისაგან.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. მ.რ-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე თ. თოდრია

მოსამართლეები: ვ. როინიშვილი

მ. სულხანიშვილი