საქმე №ას-1398-1319-2012 20 ნოემბერი, 2012 წელი
ქ.თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
ბესარიონ ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)
მოსამართლეები:
ვასილ როინიშვილი, პაატა ქათამაძე
საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე
კასატორი - სს „ს. რ-ა“ (მოპასუხე)
მოწინააღმდეგე მხარე - ი.ლ-ე (მოსარჩელე)
გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 26 სექტემბრის განჩინება
კასატორების მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა
დავის საგანი - საწარმოო ტრავმის შედეგად მიყენებული ზიანის ანაზღაურება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
ი.ლ-ემ სარჩელი აღძრა სასამართლოში შპს „ს. რ-ის“ უფლებამონაცვლე სს „ს. რ-ის“ მიმართ 2012 წლის მარტიდან ყოველთვიური სარჩოს სახით 880 ლარის დაკისრების, ასევე მიუღებელი სარჩოს სხვაობის სახით 12698 ლარის დაკისრების მოთხოვნით შემდეგ გარემოებათა გამო:
ი.ლ-ე მუშაობდა მოპასუხე დაწესებულებაში მემანქანის თანამდებობაზე. სამსახურებრივი მოვალეობის შესრულებისას 1990 წლის 28 აგვისტოს მიიღო საწარმოო ტრავმა და მრავალი წლის განმავლობაში იღებს ყოველთვიურ სარჩოს შრომითი დასახიჩრების გამო. საქართველოს მთავრობის 2007 წლის 24 მარტის N53 დადგენილებით ახლებურად დარეგულირდა საწარმოო ტრავმით მიყენებული ზიანის ანაზღაურების წესი, თუმცა მოპასუხე მოსარჩელეს არ უანგარიშებს სარჩოს მისი კატეგორიის მოქმედი მუშაკისათვის განსაზღვრული ხელფასის ოდენობის შესაბამისად, აქედან გამომდინარე, ი.ლ-ე ვერ იღებს ჯანმრთელობის დაზიანებით გამოწვეულ სარჩოს კუთვნილი ოდენობით.
მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა შემდეგი საფუძვლებით:
მოსარჩელის მოთხოვნა ხანდაზმულია. მის ჯანმრთელობას ზიანი მიადგა 1990 წლის 28 აგვისტოს და მოცემული შემთხვევის მიმართ ვრცელდება ხანდაზმულობის 3-წლიანი ვადა საქართველოს მთავრობის 2007 წლის 24 მარტის N53 დადგენილების, ასევე, სამოქალაქო კოდექსის 1008-ე მუხლის თანახმად. საქართველოს მთავრობის ზემოაღნიშნული დადგენილების პირველი მუხლის მე-2 პუნქტის, ასევე სამოქალაქო კოდექსის 415-ე მუხლის თანახმად, არ იკვეთება სარჩოს ანაზღაურების საფუძველი, რადგანაც საწარმოო ტრავმის გამო ჩატარებული მოკვლევის ოქმით ირკვევა შერეული ბრალი, სადაც დამსაქმებლის ბრალის ხარისხი განსაზღვრულია 75%-ით, ხოლო დასაქმებულისა - 25%-ით. საკითხის გადაწყვეტისას მნიშვნელოვანია თითოეული მხარის ბრალეულობის განსაზღვრა, მოცემულ შემთხვევაში კი, სამოქალაქო კოდექსის 408-ე მუხლის, ასევე, მოქმედი სარჩოს ანაზღაურების წესის მარეგულირებელი მთავრობის დადგენილებისა და სამოქალაქო კოდექსის 992-ე მუხლი შემადგენლობა არ არსებობს. მოსარჩელის მოთხოვნა გამომდინარეობს საქართველოს პრეზიდენტის 1999 წლის 9 თებერვლის N48 ბრძანებულებიდან, რომელიც პერიოდულად ცვლილებას განიცდიდა და 2003 წელს არსებული რედაქციით ბრძანებულება სარჩოს დაანგარიშებას აღარ ითვალისწინებს, საბოლოოდ 2006 წლიდან ბრძანებულება ძალადაკარგულად გამოცხადდა და სარჩოს გადაანგარიშებას არც საქართველოს მთავრობის 2007 წლის 28 აგვისტოს N53 დადგენილება ითვალისწინებს. ამ ნორმატიული აქტების პერიოდული ტრანსფორმაცია ცხადყოფს კანონმდებლის ნებას, რომ მოქმედი კანონმდებლობა სარჩოს დაანგარიშებას არ ითვალისწინებს. თავისი შინაარსით მოსარჩელის მოთხოვნა მიუღებელი შემოსავლის ანაზღაურებაა, თუმცა სარჩელს არ ახლავს ამ მოთხოვნის დამადასტურებელი შესაბამისი მტკიცებულებები. სს „ს. რ-ის“ შიდა აქტების თანახმად, მოსარჩელის მიერ ადრე დაკავებულ თანამდებობაზე მუშაობის მაქსიმალური ზღვარი 65 წელია, ამდენად, არ არსებობს მტკიცებულება, რომ ი.ლ-ე ამ ასაკამდე ან მას შემდეგ მიიღებდა შემოსავლის სახით მის მიერ მოთხოვნილ თანხას, ასევე არ არსებობს პირვანდელი მდგომარეობის აღდგენის შესაძლებლობა, რაც, სარჩოს ბუნებიდან გამომდინარე, გაუმართლებელს ხდის მოსარჩელის მოთხოვნას. საყურადღებოა, რომ სამოქალაქო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-2 ნაწილი, რომელიც პირველი ნაწილიდან გამომდინარეობს და ადგენს პირვანდელი მდგომარეობის აღდგენის გზას, შეეხება ისეთ სპეციალურ შემთხვევას, როგორიცაა ჯანმრთელობისათვის მიყენებული ზიანის ანაზღაურება, სარჩელით კი არ ირკვევა ამ ნორმის წინაპირობების არსებობა, მოსარჩელე მის მოსაზრებებს მხოლოდ სავარაუდო გარემოებებს ამყარებს, ამასთანავე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლიდან გამომდინარე, პროცესუალური თვალსაზრისითაც, სწორედ მოსარჩელის მტკიცების ტვირთია სარჩელში მითითებული გარემოებების საფუძვლიანობა. მიუღებელი შემოსავლის სახით თანხის მოთხოვნის ნაწილში სარჩელი ემყარება სამოქალაქო კოდექსის 411-ე მუხლს, თუმცა სარჩელი ამ ნაწილშიც უსაფუძვლოა, ვინაიდან მოთხოვნა ამ ნაწილშიც დაუსაბუთებელია. გასათვალისწინებელია ის გარემოებაც, რომ მოსარჩელის მიერ მოთხოვნილი კომპენსაცია, საგადასახადო კოდექსის მე-80 და 82-ე მუხლების თანახმად, ექვემდებარება საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრას. სს „ს. რ-ა“, როგორც ი.ლ-ის ყოფილი დამქირავებელი, საგადასახადო აგენტია. მოსარჩელე შესაძლებლობის შეზღუდვის ხარისხის გათვალისწინებით, გათავისუფლებულია წლის განმავლობაში 3000 ლარამდე შემოსავლის მიღების შემთხვევაში, ხოლო მის მიერ სარჩელით მოთხოვნილი თანხა კანონით დადგენილ ზღვრულ ოდენობას სცდება.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2012 წლის 22 მაისის გადაწყვეტილებით ი.ლ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა, სს „ს. რ-ას“ ი.ლ-ის სასარგებლოდ მიუღებელი სარჩოს სახით დაეკისრა 12698,68 ლარის, ხოლო ყოველთვიური სარჩოს სახით, 2012 წლის 1 მარტიდან 880 ლარის გადახდა.
საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა სს „ს. რ-ამ“.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 26 სექტემბრის განჩინებით სს „ს. რ-ის“ სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2012 წლის 22 მაისის გადაწყვეტილება შემდეგი დასაბუთებით:
პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ ი.ლ-ე წლების განმავლობაში მუშაობდა შპს „ს. რ-ში“ მემანქანედ. სამსახურებრივი მოვალეობის შესრულებისას მოსარჩელემ მიიღო საწარმოო ტრავმა. შპს „ს. რ-ა“ მოსარჩელეს, მის მიერ მიღებული საწარმოო ტრავმის გამო, ყოველთვიურად, 2009 წლის მარტიდან 2012 წლის მარტამდე, უხდიდა სარჩოს - 386.37 ლარს. ი.ლ-ეს მიღებული ტრავმის გამო პროფესიული შრომის უნარი დაკარგული აქვს უვადოდ, 80%-ით. შპს „ს. რ-ში“ მემანქანის ხელფასი 2011 წლის მარტამდე შეადგენდა 840 ლარს, 2011 წლის მარტიდან - 1000 ლარს, ხოლო 2011 წლის 1 აპრილიდან - 1100 ლარს. მოსარჩელის მიერ მიუღებელი სარჩოს ოდენობა შეადგენს 12 698.68 ლარს (6855.12 ლარი + 413.63 ლარი + 5429.93 ლარი), ხოლო 2012 წლის მარტიდან გასაცემი სარჩოს ოდენობა თვეში 880 (1100-ის 80%) ლარია.
2009 წლის მარტიდან 2011 წლის თებერვლის ჩათვლით, 24 თვის განმავლობაში, მემანქანის ხელფასის - 840 ლარისა და დაკარგული პროფესიული შრომის უნარის ოდენობის - 80%-ის გათვალისწინებით, ყოველთვიურად მოსარჩელეს უნდა მიეღო სარჩო 672 (840-ის 80%) ლარი, ნაცვლად 386.37 ლარისა, შესაბამისად, ამ პერიოდში, მიუღებელი სარჩოს ოდენობა შეადგენდა 6855.12 ლარს [(672 - 386.37) x 24]. 2011 წლის აპრილში მემანქანის ხელფასის - 1000 ლარისა და დაკარგული პროფესიული შრომის უნარის - 80%-ის გათვალისწინებით, მოსარჩელეს უნდა მიეღო 800 (1100 ლარის 80%) ლარი, ნაცვლად 386.37ლარისა, შესაბამისად, ამ თვეში მიუღებელი სარჩოს ოდენობა 413.63 ლარი იყო (800 - 386.37). 2011 წლის აპრილიდან 2012 წლის თებერვლის ჩათვლით, მემანქანის ხელფასის - 1100 ლარის და დაკარგული პროფესიული შრომის უნარის - 80%-ის გათვალისწინებით, მოსარჩელის მიუღებელი სარჩოს ოდენობა 5429.93 ლარს შეადგენდა [(880 ლარი - 386.37 ლარი) x 11 თვე)].
სასამართლოს განმარტებით, საქართველოს პრეზიდენტის 2007 წლის 6 თებერვლის №93 ბრძანებულებით ძალადაკარგულად გამოცხადდა საქართველოს პრეზიდენტის 1999 წლის 9 თებერვლის №48 ბრძანებულებით დამტკიცებული „შრომითი მოვალეობის შესრულებისას მუშაკის ჯანმრთელობისათვის ვნების მიყენების შედეგად ზიანის ანაზღაურების წესი“ და შრომითი მოვალეობის შესრულებისას მუშაკის ჯანმრთელობისათვის მიყენებული ზიანის ანაზღაურების წესი განისაზღვრა საქართველოს მთავრობის 2007 წლის 24 მარტის №53 დადგენილებით, რომლის 1.1, 1.2 მუხლების თანახმად, შრომითი მოვალეობის შესრულებისას მიღებული ზიანის ანაზღაურებასთან დაკავშირებული საკითხის გადაწყვეტა განისაზღვრა შრომის კოდექსისა და სამოქალაქო კოდექსის საფუძველზე. სამოქალაქო კოდექსის თანახმად, სხეულის დაზიანებითა და ჯანმრთელობისათვის ვნების მიყენებით გამოწვეული ზიანი ანაზღაურდება დელიქტური პასუხისმგებლობის ფორმით. სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 992-ე მუხლისა და 408-ე მუხლის პირველი, მეორე ნაწილების თანახმად, ჩათვალა, რომ მოსარჩელე უფლებამოსილი იყო, სარჩოს სახით მიეღო ზიანის ანაზღაურება იმ ოდენობით, რა ოდენობითაც მიიღებდა ხელფასს, ზიანის ანაზღაურების მავალდებულებელი გარემოება რომ არ დამდგარიყო. სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტის მოსაზრება, რომ დაუშვებელია სარჩოს ოდენობის გადაანგარიშება, ვინაიდან კანონმდებლობა ასეთ შესაძლებლობას არ ითვალისწინებდა. პალატის მითითებით, სარჩოს მიღების უფლება წარმოადგენს პირის შესაძლებლობას, აუნაზღაურდეს ზიანი, რაც მიიღო საწარმოო ტრავმის სახით, აღნიშნული კი გულისხმობს პირისათვის შემოსავლის მიღების უზრუნველყოფას საწარმოო ტრავმის არარსებობის პირობებში შესაძლო შრომის ანაზღაურების შესაბამისად. სარჩოს ანაზღაურების სწორედ ამგვარ უფლებას ადგენს საქართველოს მთავრობის 2007 წლის 24 მარტის №53 დადგენილებით განსაზღვრული წესი ზიანის ანაზღაურების სამოქალაქო კოდექსით დადგენილ ნორმებზე მითითებით. ამასთანავე, ვინაიდან დადგენილი იყო, რომ სს „ს. რ-ში“ იმავე თანრიგის მუშაკების ხელფასი გარკვეულ პერიოდში იზრდებოდა, პალატამ საფუძვლიანად მიიჩნია ი.ლ-ის სასარჩელო მოთხოვნა სარჩოს გადაანგარიშების გზით ზიანის ანაზღაურების თაობაზე, ასევე საფუძვლიანად იქნა მიჩნეული სარჩელით მოთხოვნილი თანხის ოდენობა იმ გარემოების გათვალისწინებით, რომ მოსარჩელის თანამდებობის მუშაკის ხელფასის 80%-ის ოდენობამდე გადასაანგარიშებელი გასული პერიოდის სარჩო შეადგენდა 12698.68 ლარს, ხოლო 2012 წლის მარტიდან გასაცემი სარჩოს ოდენობა თვეში 880 ლარი იყო. ამასთან, დაკისრებული თანხის საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრასთან დაკავშირებით სასამართლომ აღნიშნა, რომ საკითხი რეგულირდებოდა საგადასახადო კოდექსით და სამოქალაქო საქმეთა პალატა არ იყო უფლებამოსილი, განესაზღვრა დაკისრებული თანხა ექვემდებარებოდა თუ არა საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრას.
სააპელაციო პალატის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა სს „ს. რ-ამ“, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით ი.ლომთათის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი საფუძვლებით:
სასამართლოს არ მიუთითებია სამართლის ნორმა, რომელიც სარჩოს გადაანგარიშებას უპირობოდ აწესებს, აღნიშნულის გამო გასაჩივრებული განჩინება დაუსაბუთებელია და არსებობს მისი გაუქმებისათვის სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 394-ე მუხლის „ე“ და „ე1“ ქვეპუნქტებით გათვალისწინებული საფუძველი. გადაწყვეტილების უსწორობას ადასტურებს ის გარემოებაც, რომ სასამართლომ დაარღვია კანონი, კერძოდ, არასწორად გამოიყენა სამოქალაქო კოდექსის 408-ე მუხლის პირველი ნაწილი, მართალია, გამოიყენა ამავე ნორმის მე-2 ნაწილი, თუმცა არასწორად განმარტა იგი, ასევე არასწორად განმარტა საქართველოს მთავრობის 2007 წლის 24 მარტის N53 დადგენილების 1.1 და 1.2 პუნქტები, ამასთანავე, არასწორად არ გამოიყენა ამავე დადგენილების 2.1 პუნქტი. სამოქალაქო კოდექსის 408-ე მუხლის პირველი ნაწილი არეგულირებს შემთხვევას, როდესაც დასაშვებია პირვანდელი მდგომარეობის აღდგენა, აღნიშნული შეეხება მატერიალურ ზიანს და არა ჯანმრთელობის დაზიანებით მიყენებულ ზიანს, რაც მოცემულ შემთხვევაშია სახეზე. ამავე ნორმის მე-2 ნაწილით სადავო საკითხის რეგულირება კი განპირობებულია მისი, როგორც სპეციალური ნორმის არსებობით, რა დროსაც, ნორმათა კოლიზიისას გამოიყენება სპეციალური ნორმა. განსხვავებით სხვა სახელშეკრულებო ურთიერთობისაგან, შრომითი ურთიერთობის პირობებში დასაქმებულს არ აქვს ლეგიტიმური მოლოდინი შრომითი ურთიერთობის გაგრძელებისა, ვინაიდან მოქმედი შრომის კოდექსის 37-ე და 38-ე მუხლები შესაძლებლად მიიჩნევს დასაქმებულის ყოველგვარი დასაბუთების გარეშე უპირობო გათავისუფლებას. აღნიშნული ადასტურებს იმ გარემოებას, რომ მოსარჩელეს, შრომის უნარის შენარჩუნების პირობებშიც კი, არ ჰქონდა მყარი გარანტია სამუშაოს შესანარჩუნებლად. კანონმდებლის აღნიშნული პოზიცია ემყარება ლიბერალურ საბაზრო ეკონომიკას, რომლის გამოც არ შეიძლება, აიძულო დამსაქმებელი, გააგრძელოს შრომითი ურთიერთობა კონკრეტულ პირთან. კანონმდებლის აღნიშნული პოზიციიდან გამომდინარეობს სარჩოს დაანგარიშების წესის გაუქმებაც. არსებულ პირობებში, კერძო სამართლის სუბიექტის სოციალური პასუხისმგებლობა მინიმუმამდეა დაყვანილი, რადგანაც სოციალური ფუნქციის მატარებელი თავად სახელმწიფოა. სს „ს. რ-ა“, როგორც კერძო სამართლის სუბიექტი, ყველაფერს აკეთებს საკუთარი განვითარებისათვის, რაც კვალიფიციური კადრების მოზიდვასა და ხელფასის მომატებაშიც გამოიხატება, იმ პირობებში კი, როდესაც სხვადასხვა დროს შრომითი მოვალეობის შესრულებისას მიღებული ჯანმრთელობის დაზიანების გამო კასატორი ისედაც უნაზღაურებს სარჩოს ამ პირებს, მისთვის სარჩოს მოქმედი ხელფასის გათვალისწინებით გადაანგარიშების დაკისრება, ხელს უშლის სუბიექტის ბიზნესაქტივობას. საკითხის სირთულის გათვალისწინებით, მხარეთა თანასწორობის პრინციპის დაცვით, კანონმდებელმა სწორი გამოსავალი ნახა სარჩოს იმ ოდენობით განსაზღვრაში, რაც ტრავმის მიყენების დროს არსებობდა. საკითხის ამგვარი გადაწყვეტა მეტ სტაბილურობას უქმნის დაზარალებულსაც, ვინაიდან სარჩოს დაანგარიშების წესის არსებობის შემთხვევაში, ხელფასის შემცირება ყოველთვის გამოიწვევს დაზარალებულისათვის სარჩოს ოდენობის შემცირებას. სასამართლომ გადაწყვეტილებით არასწორად განმარტა საქართველოს მთავრობის 2007 წლის 24 მარტის N53 დადგენილების 1.1 და 1.2 პუნქტები, ვინაიდან აღნიშნულით სარჩოს გადაანგარიშების საკითხის რეგულირებისათვის მიეთითა სამოქალაქო კოდექსსა და შრომის კოდექსზე, რომელთაგან არც ერთი არ ითვალისწინებს სარჩოს არსებული ხელფასის შესაბამისად გადაანგარიშების შესაძლებლობას. სარჩოს გადაანგარიშების რეგულაციის ტრანსფორმაცია 1999 წლის 9 თებერვლიდან, ვიდრე 2007 წლის 24 მარტამდე და შემდეგაც, ცხადყოფს კანონმდებლის მიზანს, გაეუქმებინა სარჩოს დაანგარიშების 2007 წლამდე არსებული წესი. საქართველოს მთავრობის N53 დადგენილების 2.1 მუხლის თანახმად კი, „ზიანის ანაზღაურების სარჩო“ ექვემდებარება ანაზღაურებას და არა გადაანგარიშებას. სასამართლოს გადაწყვეტილება ასევე არასწორია თანხის ოდენობის განსაზღვრის ნაწილში, რადგანაც საგადასახადო კოდექსის მე-80 და 82-ე მუხლების თანახმად, მოსარჩელის მიერ მოთხოვნილი თანხა ექვემდებარება საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრას. სს „ს. რ-ა“, როგორც ი.ლ-ის ყოფილი დამქირავებელი, საგადასახადო აგენტია. მოსარჩელე, როგორც მნიშვნელოვნად გამოხატული შეზღუდული შესაძლებლობის სტატუსის მქონე პირი, გათავისუფლებულია წლის განმავლობაში 3000 ლარამდე შემოსავლის მიღების შემთხვევაში, ხოლო სს „ს. რ-ვის“ დაკისრებული თანხა კანონით დადგენილ ზღვრულ ოდენობას სცდება. სააპელაციო სასამართლო შემოიფარგლა მხოლოდ იმ გარემოებაზე მითითებით, რომ სამოქალაქო საქმეთა პალატა არ არის უფლებამოსილი განიხილოს ზემოაღნიშნული საკითხი, რაც არასწორია, ამ კუთხით საკითხის შეფასებაზე უარის თქმამ შესაძლოა გამოიწვიოს მოსარჩელის უსაფუძვლო გამდიდრება, ხოლო მოპასუხის დაზარალება.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 12 ნოემბრის განჩინებით სს „ს. რ-ის“ საკასაციო საჩივარი წარმოებაში იქნა მიღებული სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლითა და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა სს „ს. რ-ის“ საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთმითითებული საფუძვლით.
სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.
ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით. აღნიშნულ საკითხზე არსებობს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული მყარი ერთგვაროვანი პრაქტიკა (იხ. სუსგ №ას-169-497-09, 24 ივლისი, 2009 წელი).
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას სს „ს. რ-ის“ საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორს უნდა დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით მის მიერ 2012 წლის 19 ოქტომბერს №471 საგადასახადო დავალებით გადახდილი 931,11 ლარის 70% – 651,777 ლარი.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
1. სს „ს. რ-ის“ საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.
2. კასატორ სს „ს. რ-ას“ (ს/N...) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით მის მიერ 2012 წლის 19 ოქტომბერს №471 საგადასახადო დავალებით გადახდილი 931,11 ლარის 70% – 651,777 ლარი.
3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.
თავმჯდომარე ბ. ალავიძე
მოსამართლეები: ვ. როინიშვილი
პ. ქათამაძე
