№ას-1434-1353-2012 26 ნოემბერი, 2012 წელი

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

პაატა ქათამაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ვასილ როინიშვილი, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორი – ს. ს.-ი

მოწინააღმდეგე მხარეები – მ. კ.-ი, ლ. დ.-ე

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 24 მაისის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი – სამკვიდროს მიღების ფაქტის დადგენა, სამკვიდრო მოწმობის ბათილად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2012 წლის 20 აპრილის გადაწყვეტილებით მ. კ.-ის სარჩელი მოპასუხე ს. ს.-ის მიმართ დაკმაყოფილდა:

დადგინდა იურიდიული მნიშვნელობის მქონე ფაქტი იმის შესახებ, რომ მ. კ.-მა ფაქტობრივად მიიღო მამკვიდრებლების – 1986 წლის 7 ივლისს გარდაცვლილი ი. ლ.-ის და 1991 წლის 7 თებერვალს გარდაცვლილი ე. ს.-ის დანაშთი სამკვიდრო ქონება;

ბათილად იქნა ცნობილი ნოტარიუს ს. ბ.-ის მიერ 2008 წლის 24 ივნისს ს. ს.-ის სასარგებლოდ გაცემული №2-280 სამკვიდრო მოწმობა მ. კ.-ის კუთვნილ 1/3 (8/24) ნაწილში.

ამავე გადაწყვეტილებით ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა ლ. დ.-ის სარჩელი:

დადგინდა იურიდიული მნიშვნელობის მქონე ფაქტი იმის შესახებ, რომ მოსარჩელე ლ. დ.-ემ ფაქტობრივად მიიღო მამკვიდრებლის, 1986 წლის 7 ივლისს გარდაცვლილი ი. ლ.-ის დანაშთი სამკვიდრო ქონება;

ბათილად იქნა ცნობილი ნოტარიუს ს. ბ.-ის მიერ 2008 წლის 24 ივნისს ს. ს.-ის სასარგებლოდ გაცემული №2-280 სამკვიდრო სამკვიდრო მოწმობა ლ. დ.-ის კუთვნილ ¼ (6/24) ნაწილში;

არ დაკმაყოფილდა ლ. დ.-ის სარჩელის მოთხოვნა 1991 წლის 7 თებერვალს გარდაცვლილი ე. ს.-ის დანაშთი სამკვიდრო ქონების ფაქტობრივად მიღების შესახებ იურიდიული მნიშვნელობის მქონე ფაქტის დადგენისა და ნოტარიუს ს. ბ.-ის მიერ 2008 წლის 24 ივნისს ს. ს.-ის სასარგებლოდ გაცემული №2-280 სამკვიდრო მოწმობის 2/24 ნაწილში ბათილად ცნობის თაობაზე.

პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო საჩივრით სავადოდ გახადა ს. ს.-მა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 27 ნოემბრის განჩინებით ს. ს.-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2012 წლის 20 აპრილის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ საქმეზე დადგენილად ცნო შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

მამკვიდრებელი ი. ლ.-ი გარდაიცვალა 1986 წლის 7 ივლისს. გარდაცვალების დროისათვის ი. ლ.-ის სახელზე უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტის გარეშე ირიცხებოდა ქ.თბილისში, ს.-ის ქ.№46-ში მდებარე უძრავი ქონება.

მამკვიდრებელ ი. ლ.-ს დარჩა ოთხი პირველი რიგის მემკვიდრე: მეუღლე ე. ს.-ი, აგრეთვე, შვილები – მ. კ.-ი, ლ. დ.-ე და ს. ს.-ი.

ე. ს.-ი გარდაიცვალა 1991 წლის 7 თებერვალს.

პირველი ინსტანციის სასამართლომ უდავო გარემოებად მიიჩნია და არც სააპელაციო საჩივრით გამხდარა სადავოდ, რომ ე.ი ს.-ი ი. ლ.-ის გარდაცვალების შემდგომ ცხოვრობდა მეუღლის სახელზე რიცხულ, ქ.თბილისში, ს.-ის ქ.№46 მდებარე საცხოვრებელ სახლში და ამდენად, ფაქტობრივად დაეუფლა მეუღლის, ი. ლ.-ის დანაშთ სამკვიდრო ქონებას.

2008 წლის 24 ივნისს, ნოტარიუსმა ს. ბ.-ემ ი. ლ.-ის შვილის – ს. ს.-ის სახელზე გასცა სამკვიდრო მოწმობა, რომლითაც ს. ს.-მა მიიღო მამის სამკვიდრო – ქ.თბილისში, ს.-ის ქ.№46-ში მდებარე უძრავი ქონება. სამკვიდრო მოწმობის საფუძველზე ქ.თბილისში, ს.-ის ქ.№46-ში მდებარე უძრავი ქონება საჯარო რეესტრში აღირიცხა ს. ს.-ის სახელზე. შესაბამისად, სწორედ ეს სამკვიდრო მოწმობა არის ის უფლებადამდგენი საბუთი, რომლის საფუძველზეც სადავო ქონება საჯარო რეესტრში აღირიცხა ს. ს.-ის სახელზე და სწორედ ეს სამკვიდრო მოწმობა გახადეს სადავოდ მოსარჩელეებმა.

სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა საქალაქო სასამართლოს მიერ დადგენილი გარემობა იმასთან დაკავშირებით, რომ მოსარჩელეებმა მ. კ.-მა და ლ. დ.-ემ სამკვიდროს მიღების ვადაში ფაქტობრივი ფლობით მიიღეს მამის სამკვიდრო ქონება, რამდენადაც მისი გარდაცვალების შემდეგ ისინი ცხოვრობდნენ ქ.თბილისში, ს.-ის ქ.№46-ში მდებარე საცხოვრებელ სახლში. მ. კ.-მა სამკვიდროს მიღების ვადაში ფაქტობრივი ფლობით მიიღო ასევე დედის, ე. ს.-ის სამკვიდრო ქონება, რამდენადაც მისი გარდაცვალების შემდეგ იგი ცხოვრობდა ქ.თბილისში, ს.-ის ქ.№46-ში მდებარე საცხოვრებელ სახლში. აღნიშნული გარემოების დადგენისას საქალაქო სასამართლო დაეყრდნო 2012 წლის 19 აპრილის სასამართლო სხდომაზე დაკითხულ მოწმეთა ჩვენებებს.

პირველი ინსტანციის სასამართლოში მოწმედ დაკითხულმა ვ.ჩ.-მა განმარტა, რომ მამის, ი. ლ.-ის გარდაცვალების შემდგომ ქ.თბილისში, ს.-ის ქ.№46-ში მდებარე საცხოვრებელ სახლში დედასთან ერთად ცხოვრობდნენ მ. კ.-ი, ლ. დ.-ე და ს. ს.-ი. ამასთან, მოწმის მითითებით, შემდგომში, დედის სიცოცხლეშივე, ლ. დ.-ე გადავიდა სხვა მისამართზე საცხოვრებლად, ხოლო მ. კ.-ი და ს. ს.-ი დედის გარდაცვალების შემდგომაც ცხოვრობდნენ სადავო საცხოვრებელ სახლში. სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტის მითითება პირველი ინსტანციის სასამართლოში მოწმედ დაკითხული პირების ჩვენების სიცრუესთან დაკავშირებით, ვინაიდან მათ მიერ ცრუ ჩვენების მიცემის დამადასტურებელი მტკიცებულება საქმეში წარდგენილი არ იყო.

სააპელაციო სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ გასაჩივრებული განჩინების მსჯელობის საგანი ვერ გახდებოდა ლ. დ.-ის მიერ დედის, ე. ს.-ის სამკვიდრო ქონების დაუფლების საკითხი. ლ. დ.-ის შეგებებული სააპელაციო საჩივარი თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2012 წლის 20 აპრილის გადაწყვეტილების იმ ნაწილზე, რომლითაც არ დაკმაყოფილდა ლ. დ.-ის სარჩელის მოთხოვნა ე. ს.-ის დანაშთი სამკვიდრო ქონების ფაქტობრივად მიღების თობაზე იურიდიული მნიშვნელობის მქონე ფაქტის დადგენისა და ნოტარიუს ს. ბ.-ის მიერ 2008 წლის 24 ივნისს ს. ს.-ის სასარგებლოდ გაცემული №2-280 სამკვიდრო მოწმობის 2/24 ნაწილში ბათილად ცნობის შესახებ, თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 26 ივნისის განჩინებით დარჩა განუხილველად.

სააპელაციო სასამართლოს შეფასებით, საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების და სარჩელის მოთხოვნის ფარგლებში, თბილისის საქალაქო სასამართლომ მართებულად განსაზღვრა მოსარჩელეთა წილები სადავო სამკვიდროში და შესაბამის ფარგლებში ცნო ბათილად სადავო სამკვიდრო მოწმობა. მოცემულ შემთხვევაში დადგინდა, რომ ი. ლ.-ის დანაშთ სამკვიდრო ქონებას ფაქტობრივი ფლობით დაეუფლა 4 პირველი რიგის მემკვიდრე: მეუღლე ე. ს.-ი, აგრეთვე, შვილები – მ. კ.-ი, ლ. დ.-ე და ს. ს.-ი. შესაბამისად, თითოეულმა მათგანმა მოიპოვა საკუთრების უფლება ი. ლ.-ის სამკვიდრო ქონების 1/4 წილზე.

ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოსარჩელე ლ. დ.-ის წილი სამკვიდრო ქონებაში შეადგენდა ¼ ნაწილს. ხოლო რაც შეეხებოდა მეორე მოსარჩელეს, მ. კ.-ს, მას ასევე ფაქტობრივი ფლობით მიღებული ჰქონდა დედის სამკვიდროც. 1991 წლის 7 თებერვალს ე. ს.-ის გარდაცვალებით გაიხსნა სამკვიდრო ე. ს.-ის მიერ ი. ლ.-ისაგან მეკვიდრეობით მიღებულ წილზე, რაც, როგორც უკვე დადგინდა, შეადგენდა ი. ლ.-ის დანაშთი ქონების 1/4 წილს. იმის გათვალისწინებით, რომ ე. ს.-ის სამკვიდრო ქონება ფაქტობრივი ფლობით მიიღო მხოლოდ ორმა მემკვიდრემ – მ. კ.-მა და ს. ს.-მა, დგინდებოდა, რომ მოსარჩელე მ. კ.-მა მემკვიდრეობით მიიღო დედის სამკვიდრო ქონების ნახევარი, ანუ ი. ლ.-ის დანაშთი ქონების 1/8 წილი (1/4 ÷ 2 = 1/8). შესაბამისად, მოსარჩელე მ. კ.-ის წილი სამკვიდრო ქონებაში შეადგენს 3/8 ნაწილს ( ი. ლ.-ის საკვიდროს ¼ წილი + დედის სამკვიდროს ნახევარი, ანუ მთლიანი ქონების 1/8 წილი =3/8).

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 248-ე მუხლზე, რომლის თანახმად, სასამართლოს უფლება არა აქვს მიაკუთვნოს თავისი გადაწყვეტილებით მხარეს ის, რაც მას არ უთხოვია, ან იმაზე მეტი, ვიდრე ის მოითხოვდა. მ. კ.-ი მოითხოვდა სადავო სამკვიდრო მოწმობის 1/3 ნაწილში ბათილად ცნობას, 1/3 (8/24) ნაწილი კი ნაკლებია 3/8 (9/24) წილზე. ამიტომ, სააპელაციო სასამართლომ ჩათვალა, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლომ მართებულად დააკმაყოფილა მ. კ.-ის სარჩელი სარჩელის მოთხოვნის ფარგლებში და 2008 წლის 24 ივნისს ს. ს.-ის სასარგებლოდ გაცემული №2-280 სამკვიდრო მოწმობა ბათილად ცნო მ. კ.-ის კუთვნილ 1/3 (8/24) ნაწილში.

სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტის მსჯელობა იმასთან დაკავშირებით, რომ სასამართლო გასცდა სასარჩელო მოთხოვნის ფარგლებს. საქმის მასალებით დგინდებოდა, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2012 წლის 19 აპრილის სასამართლო სხდომაზე მოსარჩელეთა წარმომადგენელმა დააზუსტა სარჩელის მოთხოვნა და განმარტა, რომ მ. კ.-ი და ლ. დ.-ე სარჩელით პრეტენზიას აცხადებდნენ როგორც ი. ლ.-ის, ასევე ე. ს.-ის სამკვიდრო ქონებაზე (19.04.2012წ. სხდომის ოქმი ჩD დისკზე 16:53:05- 16:53:16-16:54:13-16:55:58). ამასთან, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ 2012 წლის 19 აპრილის სასამართლო სხდომაზე სარჩელის მოთხოვნის დაზუსტება ვერ შეფასდებოდა სასარჩელო მოთხოვნის გაზრდად. საქმის მასალების შესაბამისად, ლ. დ.-ე და მ. კ.-ი პირველი ინსტანციის სასამართლოში 19.03.2012წ. წარდგენილი სარჩელით მოითხოვდნენ მოსარჩელეთა მიერ ქ.თბილისში, ს.-ის ქ.№46-ში მდებარე სახლთმფლობელობაზე, როგორც სამკვიდრო ქონებაზე მემკვიდრეობის ფაქტობრივად ფლობის ფაქტის დადგენას და 2008 წლის 24 ივნისს მოპასუხე ს. ს.-ის სახელზე გაცემული სამკვიდრო მოწმობის ბათილად ცნობას. მოსარჩელეთა განმარტებით, იმის გათვალისწინებით, რომ მხოლოდ მხარეები იყვნენ ი. ლ.-ის პირველი რიგის მემკვიდრეები, სახლთმფლობელობიდან, როგორც სამკვიდრო ქონებიდან თითოეულს მემკვიდრეობით ეკუთვნოდა 1/3 ნაწილი. ამდენად, დგინდებოდა, რომ სარჩელით თითოეული მოსარჩელე პრეტენზიას თავიდანვე აცხადებდა თბილისში, ს.-ის ქ.№46-ში მდებარე მთელი სახლთმფლობელობის 1/3 ნაწილზე.

რამდენადაც სადავოდ გამხდარი სამკვიდრო მოწმობა გაიცა ი. ლ.-ის სახელზე საკუთრების უფლებით რიცხულ თბილისში, ს.-ის ქ.№46-ში მდებარე სახლთმფლობელობაზე და მისი მეუღლის მიერ ფაქტობრივი ფლობით მიღებული სამკვიდრო ცალკე არ იყო დარეგისტრირებული, საბოლოოდ, დაზუსტებული სარჩელის მოთხოვნით თოთოეულმა მოსარჩელემ მოითხოვა სამკვიდრო მოწმობის 1/3 წილში ბათილად ცნობა და მემკვიდრეობის ფაქტობრივი ფლობით მიღების ფაქტის დადგენა, აღნიშნული, თავის თავში მოიცავდა როგორც მამის, ისე დედის სამკვიდროს ფაქტობრივი ფლობით მიღებას და წარმოდგენდა სარჩელის არა გაზრდას, არამედ დაზუსტებას.

იმის გათვალისწინებით, რომ მოცემულ შემთხვევაში მოსარჩელეები მოითხოვდნენ 1986 წლის 7 ივლისს გარდაცვლილი ი. ლ.-ისა და 1991 წლის 8 თებერვალს გარდაცვლილი ე. ს.-ის სამკვიდრო ქონებიდან კუთვნილი წილების ნაწილში სამკვიდრო მოწმობის ბათილად ცნობას და ამდენად, დგინდებოდა, რომ ორივე მამკვიდრებლის სამკვიდრო გაიხსნა ახალი სამოქალაქო კოდექსის ამოქმედებამდე, სააპელაციო სასამართლომ ჩათვალა, რომ სამკვიდროს მიღებასთან დაკავშირებული სადავო საკითხები უნდა მოწესრიგებულიყო სადავო სამართლებრივი ურთიერთობის წარმოშობის დროს მოქმედი საქართველოს სსრ სამოქალაქო სამართლის კოდექსის (1964 წლის რედაქცია) შესაბამისი ნორმებით. ამასთან, მხარეები საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის გამოყენებაზე არ შეთანხმებულან.

სააპელაციო სასამართლომ დავის გადაწყვეტისას გამოიყენა სამოქალაქო სამართლის კოდექსის (1964 წლის რედაქცია) 539-ე მუხლი, ამავე კოდექსის 544-ე, 556-ე მუხლები და განმარტა, რომ სამკვიდრო მემკვიდრის რომ გახდეს, მან უნდა მიიღოს იგი. არ შეიძლება სამკვიდროს მიღება რაიმე პირობების წამოყენებით. სამკვიდრო მიღებულად ითვლება, თუ მემკვიდრე ფაქტიურად შეუდგება სამკვიდრო ქონების ფლობას ან მართვას, აგრეთვე, როდესაც იგი შეიტანს სანოტარო მოქმედებათა შემსრულებელ ორგანოში სამკვიდროს გახსნის ადგილას განცხადებას სამკვიდროს მიღების შესახებ. აღნიშნული მოქმედებები უნდა შესრულდეს ექვსი თვის განმავლობაში სამკვიდროს გახსნის დღიდან. მიღებული სამკვიდრო ითვლება მემკვიდრის საკუთრებად მემკვიდრეობის გახსნის დღიდან. შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ ი. ლ.-ის სამკვიდროზე მის მემკვიდრეებს, მათ შორის, ე. ს.-ს, წარმოეშვათ საკუთრების უფლება, ხოლო ე. ს.-ის გარდაცვალების შემდეგ, სამკვიდრო მიიღეს და სამკვიდროს გახსნის დღიდან მასზე საკუთრება მოიპოვეს მ. კ.-მა და ს. ს.-მა.

სააპელაციო სასამართლომ ასევე იმსჯელა თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2012 წლის 7 აპრილის საოქმო განჩინების გაუქმების შესახებ აპელანტის მოთხოვნაზე, რომლითაც არ დაკმაყოფილდა შუამდგომლობა მტკიცებულებათა წარმოდგენის ვადის განსაზღვრის თაობაზე. თბილისის სააპელაციო სასამართლოში გამართულ სხდომაზე აპელანტმა დააზუსტა განჩინების თარიღი, რომ სააპელაციო საჩივრით ძირითად გადაწყვეტილებასთან ერთად ასაჩივრებდა ასევე მის წინმსწრებ 2012 წლის 10 აპრილის საოქმო განჩინებას (თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სხდომის ოქმი, 14:23:19-14:24:19).

აღნიშნულთან დაკავშირებით სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 215-ე მუხლის მე-2 ნაწილზე, რომლის თანახმადაც, მხარეთა და მათ წარმომადგენელთა შუამდგომლობები და განცხადებები ახალ მტკიცებულებათა წარმოდგენის ან გამოთხოვის შესახებ სასამართლომ შეიძლება განიხილოს მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ საქმის მოსამზადებელ სტადიაზე მხარეს არ შეეძლო მათი წარმოდგენა, აგრეთვე თუ მათ შესახებ მისთვის ობიექტური მიზეზებით ვერ იქნებოდა ცნობილი და მათი წარმოდგენის საფუძველი წარმოიშვა მთავარ სხდომაზე, ან თუ მხარემ საპატიო მიზეზით ვერ უზრუნველყო შესაბამისი შუამდგომლობებისა და განცხადებების წარმოდგენა საქმის მოსამზადებელ სტადიაზე. ასეთ შემთხვევაში საქმის განხილვა მხარეთა თხოვნით ან სასამართლოს ინიციატივით შეიძლება გადაიდოს. სააპელაციო სასამართლო სრულად დაეთანხმა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 10 აპრილის საოქმო განჩინებას და ჩათვალა, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლომ მართებულად არ დააკმაყოფილა შუამდგომლობა დამატებითი მტკიცებულებების წარმოდგენის შესახებ.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინებაზე ს. ს.-მა შეიტანა საკასაციო საჩივარი. კასატორი მოითხოვს გასაჩივრებული განჩინების გაუქმებას და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებას, გარდა ამისა, იგი მოითხოვს საოქმო განჩინების გაუქმებას, რომლითაც სასამართლომ არ დააკმაყოფილა მისი შუამდგომლობა საქმეზე დამატებითი მტკიცებულებების წარდგენის თაობაზე.

საკასაციო საჩივარი დამყარებულია შემდეგ არგუმენტებზე:

სასამართლომ არასწორად მიიჩნია დადგენილად ე. ს.-ის მიერ სამკვიდროს მიღების ფაქტი. აღნიშნულით მან დაარღვია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 248-ე მუხლის დანაწესი.

სასამართლომ მართალია სწორად გამოიყენა სამოქალაქო კოდექსის (1964 წლის რედაქცია) 539-ე მუხლი, თუმცა არასწორად დაადგინა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ფაქტობრივი გარემოება იმასთან დაკავშირებით, რომ მოსარჩელეები კანონით დადგენილ 6-თვიან ვადაში დაეუფლნენ სამკვიდრო ქონებას, კერძოდ, მ. კ.-ი მითითებულ ქონებას დაეუფლა სრულად, ხოლო ლ. დ.-ე – ნაწილობრივ. ასეთი მსჯელობა არ გამომდინარეობს საქმის მასალებიდან. ვერც ერთმა მოწმემ ვერ მიუთითა მოსარჩელეების მიერ სამკვიდროს ექვსთვიან ვადაში დაუფლების ფაქტზე. მოპასუხეებმა მოწმეებს დაუსვეს შეკითხვა იმის შესახებ, თუ რა დროის განმავლობაში ცხოვრობდნენ მოსარჩელეები სადავო სახლში, რაზეც კონკრეტული პასუხი ვერ მიიღეს.

მოპასუხემ სასამართლოს წინაშე სადავოდ გახადა სარჩელის ხანდაზმულობის საკითხი, მან მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 1450-ე მუხლზე, რომლითაც დადგენილია სამკვიდროს შედავების 2-თვიანი ვადა.

მოსარჩელეებმა სამკვიდროს მიღების ფაქტის შესახებ იცოდნენ ჯერ კიდევ ჯერ კიდევ 2008 წელს, როდესაც თავად ეხმარებოდნენ ს. ს.-ს სამკვიდრო მოწმობის აღებაში. მათი მიზანი იყო ინვესტორის მოძიება, რადგან მხარეთა შორის არსებობდა შეთანხმება ინვესტორის შესვლის შემთხვევაში ს. ს.-ის მხრიდან მათთვის გარკვეული წილის დათმობის თაობაზე.

მოსარჩელეებმა ფაქტობრივი ფლობით სამკვიდროს მიღების ფაქტის დასადასტურებლად მოიწვიეს მოწმეები, რომელთა ჩვენებები სასამართლომ გაიზიარა. საგულისხმოა, რომ დასახელებული მოწმეები, მათი ასაკიდან გამომდინარე, ვერ გამოდგებოდნენ ისეთი ფაქტების დასადასტურებლად, როგორსაც წარმოადგენს 1986 წელს მოსარჩელის ცხოვრება სამკვიდრო ქონებაში.

საქმის განმხილველმა არც ერთი ინსტანციის სასამართლომ მოპასუხეს არ მისცა მტკიცებულებების წარდგენის საშუალება, მაშინ როდესაც აშკარა იყო, რომ მას გააჩნდა ისეთი მტკიცებულებები, რომლებიც ეჭვქვეშ აყენებდა მეორე მხარის მიერ წარდგენილ ფაქტებსა და მტკიცებულებებს. შეფასებას საჭიროებს საკითხი იმის შესახებ, თუ რამდენად სამართლიანია სამიკვიდროს მიღებულად მიჩნევა იმ პირის მიმართ, რომლის მიმართაც სარჩელი არ ყოფილა დაყენებული. ამ შემთხვევაში საუბარია კასატორის დედაზე, ე. ს.-ზე. შედეგად, სასამართლომ დაარღვია შეჯიბრებითობის პრინციპი, რაც კანონსაწინააღმდეგოა.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ს. ს.-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ს. ს.-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ს. ს.-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე პ. ქათამაძე

მოსამართლეები: ვ. როინიშვილი

ბ. ალავიძე