საქმე №ას-979-920-2012 1 ნოემბერი, 2012 წელი
ქ.თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
ბესარიონ ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)
მოსამართლეები:
ვასილ როინიშვილი, პაატა ქათამაძე
საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე
კასატორი – ნ.მ-ი (მოსარჩელე)
მოწინააღმდეგე მხარე – სსიპ გორის №3 საჯარო სკოლა (მოპასუხე)
გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 15 მაისის განჩინება
კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება
დავის საგანი – ბრძანების ბათილად ცნობა, სამუშაოზე აღდგენა, განაცდურის ანაზღაურება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
ნ.მ-მა სარჩელი აღძრა სასამართლოში სსიპ გორის №3 საჯარო სკოლის მიმართ სკოლის დირექტორის 2011 წლის 16 სექტემბრის ბრძანების ბათილად ცნობის, დაწყებითი კლასის მასწავლებლის თანამდებობაზე აღდგენისა და იძულებითი განაცდურის ანაზღაურების მოთხოვნით შემდეგი გარემოებების გამო:
მოსარჩელის განმარტებით, ის 1971 წლიდან მუშაობდა გორის №3 სკოლაში დაწყებითი კლასების მასწავლებლის თანამდებობაზე, მისი დატვირთვა შეადგენდა 20 საათს, ხოლო ანაზღაურების გარეშე ატარებდა ასევე 2 საათს. მუშაობის დროს მოსარჩელის მიერ რაიმე დარღვევას ადგილი არ ჰქონია, ის მუდმივად ზრუნავდა როგორც პროფესიულ, ისე სკოლის განვითარებაზე. 2011 წლის 19 სექტემბერს ნ.მ-ს ჩაბარდა სკოლის დირექტორის მოვალეობის შემსრულებლის 2011 წლის 16 სექტემბრის №1/5-08 ბრძანება სამუშაოდან გათავისუფლების თაობაზე, რაც უკანონოა, ბრძანება არის დაუსაბუთებელი, არ არსებობდა დასაქმებულის გათავისუფლების საფუძველი, რის გამოც ბრძანება დირექტორის მიერ ცალმხრივად გამოვლენილ ნებას წარმოადგენს. დირექტორს მასწავლებლის ვადამდე გათავისუფლების უფლება აქვს მხოლოდ შრომითი ხელშეკრულების პირობების დარღვევის, სააღმზრდელო საქმიანობისათვის შეუფერებელი ქმედების ჩადენის ან კანონმდებლობით გათვალისწინებული წესით არაკვალიფიციურობის დადასტურებისას, რასაც განსახილველ შემთხვევაში ადგილი არ ჰქონია.
მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის საფუძვლად მიუთითა შემდეგ გარემოებებზე:
მოსარჩელის მოთხოვნა უსაფუძვლოა, რის გამოც არ არსებობს არც სამუშაოზე აღდგენისა და არც იძულებითი განაცდურის ანაზღაურების მოთხოვნის დაკმაყოფილების საფუძველი. სადავო ბრძანება სსიპ გორის №3 საჯარო სკოლის დირექტორმა გამოსცა სპეციალური კანონის - „ზოგადი განათლების შესახებ“ საქართველოს კანონის 43-ე მუხლის შესაბამისად, რასაც წინ უსწრებდა ამავე მულის „ზ1“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული სამეურვეო საბჭოს ერთხმად მიღებული გადაწყვეტილება დასაქმებულის გათავისუფლების თაობაზე. შრომის კოდექსის მე-6 მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, სკოლასა და დასაქმებულს შორის დადებულ შრომით ხელშეკრულებას წარმოადგენს 1971 წლის 5 იანვრის ბრძანება მოსარჩელის სამუშაოზე აყვანის შესახებ, საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების მინისტრის 2007 წლის 11 ოქტომბრის №959 ბრძანებით დამტკიცებული „საჯარო სკოლის დირექტორსა და მასწავლებელს შორის დადებული ხელშეკრულების სავალდებულო პირობების“ მე-10 მუხლის მე-4 პუნქტის „გ“ ქვეპუნქტის, ამავე ბრძანების მე-14 მუხლის, სკოლის შინაგანაწესის პირველი პუნქტის მე-9 და მე-10 პუნქტების შესაბამისად, სკოლა უფლებამოსილია მასწავლებელი გაათავისუფლოს თანამდებობიდან შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის პირველი ნაწილის „დ“ ქვეპუნქტის მოთხოვნათა შესაბამისად, რაც არ მიუთითებს დამსაქმებლის მიერ ვალდებულების დარღვევაზე, რადგანაც შრომითი ურთიერთობა, ამავე კოდექსის მე-2 მუხლის მე-8 ნაწილის თანახმად, მხარეთა ნების თავისუფლებაზე დამყარებული ურთიერთობაა, საყურადღებოა, რომ გათავისუფლების დროს დაცულ იქნა შრომის კოდექსის 38-ე მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებული კომპენსაციის ანაზღაურების საკითხი, რომელიც გათავისუფლებულ პირს ჩაერიცხა ამავე კოდექსის 34-ე მუხლით დადგენილ 7-დღიან ვადაში. მოსარჩელის სამუშაოდან გათავისუფლების დროს ასევე არ დარღვეულა „ევროპის სოციალური ქარტიის“ მე-4 მუხლის მე-4 პუნქტი, 24-ე მუხლის „ა“ ქვეპუნქტი, საქართველოს კონსტიტუციის 30-ე მუხლი, რადგანაც 2011-2012 წლებში სსიპ გორის №3 საჯარო სკოლაში განხორციელდა საკადრო ცვლილებები, რომელიც შეეხო სკოლაში არსებულ ყველა კათედრას, გათავისუფლდა სკოლის 21 მასწავლებელი, შესაბამისად, მოსარჩელის მოსაზრება მის მიმართ დისკრიმინაციული მიდგომის განხორციელების, საქართველოსა და საერთაშორისო კანონმდებლობით დადგენილი მოთხოვნების დარღვევის თაობაზე არასწორია.
გორის რაიონული სასამართლოს 2012 წლის 28 თებერვლის გადაწყვეტილებით ნ.მ-ის სარჩელის არ დაკმაყოფილდა.
რაიონული სასამართლოს ზემოაღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელემ.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 15 მაისის განჩინებით არ დაკმაყოფილდა ნ.მ-ის სააპელაციო საჩივარი, რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება უცვლელად იქნა დატოვებული შემდეგი საფუძვლებით:
სააპელაციო პალატამ გაიზიარა გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით დადგენილი გარემოება, რომ სსიპ გორის N3 საჯარო სკოლის დირექტორის 2011 წლის 16 სექტემბრის ბრძანებით მოსარჩელესთან შეწყდა შრომითი ურთიერთობა და ნ. მ-ი გათავისუფლდა დაწყებითი კლასების მასწავლებლის თანამდებობიდან. ამავე ბრძანებით განისაზღვრა მისთვის ერთი თვის შრომის ანაზღაურების გაცემა შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტიდან არა უგვიანეს 7 დღისა. ნ.მ-ს უშუალოდ მასთან მოსალოდნელი შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის შესახებ ეცნობა სკოლის დირექტორის მიერ ზეპირი ფორმით 2011 წლის 15 სექტემბერს, ხოლო სადავო 2011 წლის 16 სექტემბრის ბრძანება გადაეცა ამავე წლის 19 სექტემბერს. მოცემული ბრძანებით განსაზღვრული ერთი თვის შრომის ანაზღაურება მიღებულია ნ.მ-ის მიერ. სსიპ გორის N3 საჯარო სკოლაში 2011 წლის 1 სექტემბრიდან 2011 წლის 17 ნოემბრამდე შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის „დ“ ქვეპუნქტის საფუძველზე შრომითი ურთიერთობა მოიშალა 21 პედაგოგთან, რომელთა შორის იყო ნ.მ-ი. ამ გარემოებიდან გამომდინარე, პალატამ ჩათვალა, რომ პედაგოგების გარკვეულ ნაწილთან ახალი შრომითი ხელშეკრულების გაფორმება და მათთვის სხვა, დამატებითი საათების მიცემა არ მიუთითებდა მოსარჩელის გათავისუფლების შესახებ ბრძანების უკანონობაზე, მით უფრო, რომ მოპასუხე სამუშაოს არსიდან და მისი სპეციფიკიდან გამომდინარე, თავისუფალია კონტრაჰენტის არჩევაში და, შესაბამისად, მოპასუხის მოქმედება, რაც გამოიხატა ადრე გათავისუფლებული თანამშრომელების გარკვეულ ნაწილთან ახალი ხელშეკრულების გაფორმებაში, არ წარმოადგენდა გასაჩივრებული ბრძანების ბათილობის საფუძველს. ნ.მ-თან შრომითი ხელშეკრულება მოიშალა ადმინისტრაციის მხრიდან სკოლის შიდა საკადრო პოლიტიკის გატარების გამო, რომელსაც უძღვება დირექტორი. იგი, როგორც მენეჯერი, თავად წყვეტს თუ რა სახის გადაწყვეტილება მიიღოს, ხოლო საკითხი იმის შესახებ, თუ რამდენად მიზანშეწონილად იქნა გადაწყვეტილება მიღებული სასამართლოს მიერ შეფასებას არ ექვემდებარება. პალატის განმარტებით, სასამართლოს შეფასების საგანს წარმოადგენს მხოლოდ მიღებული გადაწყვეტილების კანონიერების საკითხი. პალატის განმარტებით, „ზოგადი განათლების შესახებ“ საქართველოს კანონის 43-ე მუხლის „ზ1“ ქვეპუნქტის საფუძველზე, სკოლის დირექტორი უფლებამოსილია, სამეურვეო საბჭოს წევრ მასწავლებელს შრომითი ხელშეკრულება შეუწყვიტოს მხოლოდ სამეურვეო საბჭოს თანხმობის შემთხვევაში, რაც, კონკრეტულ შემთხვევაში, დაცულია. შრომის კოდექსის მე-2 მუხლის მე-3, მე-4 ნაწილების, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლის მეორე ნაწილის შესაბამისად, პალატამ ჩათვალა, რომ საქმის მასალებით არ დასტურდებოდა დამსაქმებლის მიერ გამოვლენილი ნების არამართლზომიერება და მოსარჩელის გათავისუფლების დისკრიმინაციული საფუძვლის არსებობა. შესაბამისად, ნ.მ-ი სამსახურიდან შრომის კოდექსის მე-2 მუხლით განსაზღვრული დისკრიმინაციად მიჩნეული საფუძვლებით, მათ შორის, პოლიტიკური შეხედულების გამო, არ გათავისუფლებულა.
სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ნ.მ-მა, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება შემდეგი დასაბუთებით:
სააპელაციო პალატამ დარღვია კანონი, მან მთლიანად გაიზიარა რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება, თუმცა, ამ გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვებისას გააკეთა არასწორი დასკვნები. პალატამ დადგენილად მიიჩნია მოპასუხე სკოლიდან 21 პედაგოგის დათხოვნა და მათ უმრავლესობასთან კვლავ ხელშეკრულების გაფორმების ფაქტი, ასეთ დროს დაუსაბუთებელია სასამართლოს მსჯელობა 21 პედაგოგის გათავისუფლების თაობაზე, საყურადღებოა, რომ მათგან მხოლოდ კასატორს ჰქონდა სრული საათობრივი დატვირთვა, სასამართლოს მსჯელობა დამსაქმებლის მიერ კონტრაჰენტის არჩევის თავისუფლებაზე არასწორია, რადგანაც მოცემული დავის საგანს სამუშაოდან დათხოვნის კანონიერება წარმოადგენს და არა ზემოაღნიშნული საკითხი. პირველი ინსტანციის სასამართლომ ყურადღება არ გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ მასწავლებლის სამუშაოდან გათავისუფლებისას სკოლის დირექტორი შეზღუდულია „ზოგადი განათლების შესახებ“ საქართველოს კანონის „ზ“ ქვეპუნქტით, რაიონულმა სასამართლომ განმარტა, რომ, გარდა ზემოაღნიშნული კანონის 43-ე მუხლისა, სკოლა უფლებამოსილია, შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტა შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის „დ“ ქვეპუნქტით განახორციელოს. აღნიშნული მსჯელობა გაზიარებულ იქნა სააპელაციო პალატის მიერაც, რაც არასწორია, ამასთანავე, სასამართლოს პოზიციის გაზიარების შემთხვევაშიც კი, არ იქნა გათვალისწინებული შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის „დ“ ქვეპუნქტის განმარტებასთან მიმართებით საქართველოს უზენაესი სასამართლოსა და საკონსტიტუციო სასამართლოს მიერ დადგენილი პრაქტიკით გათვალისწინებული წინაპირობები. აღნიშნულის გათვალისწინებით, დასტურდება, რომ არასწორად იხელმძღვანელა ორგანული კანონით და არასწორადვე განმარტა იგი. კასატორის განმარტებით, მან მართალია ვერ წარადგინა შესაბამისი მტკიცებულებები, თუმცა, მისი სამუშაოდან გათავისუფლება, სწორედ, შრომის კოდექსის მე-2 მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული აკრძალვის - პოლიტიკური ნიშნით დისკრიმინაციის საწინააღმდეგოდ განხორციელდა, რაც მისი შვილის - ი. მ-ის განსხვავებულ პოლიტიკურ შეხედულებებს უკავშირდება.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 15 ოქტომბრის განჩინებით ნ.მ-ი საკასაციო საჩივარი ცნობილ იქნა დასაშვებად სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის შესაბამისად და საქმის განხილვა, თანახმად ამავე კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილისა, დაინიშნა ზეპირი მოსმენის გარეშე.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ შეისწავლა საქმის მასალები, ნ.მ-ის საკასაციო საჩივრის საფუძვლიანობა, სააპელაციო პალატის გასაჩივრებული განჩინების დასაბუთებულობა და თვლის, რომ საკასაციო საჩივარი ნაწილობრივ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგი გარემოებების გამო:
მოცემულ შემთხვევაში დავის საგანს წარმოადგენს მოპასუხე სსიპ გორის №3 საჯარო სკოლის დირექტორის მიერ მოსარჩელესთან არსებული შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის კანონიერება და მისგან გამომდინარე მოთხოვნები (შრომითი ურთიერთობის აღდგენა, განაცდურის ანაზღაურება). შესაბამისად, ვიდრე საკასაციო პალატა კასაციის ფარგლებში გასაჩივრებული გადაწყვეტილების სამართლებრივ დასაბუთებულობას შეამოწმებდეს, მიუთითებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებზე:
სსიპ გორის N3 საჯარო სკოლის დირექტორის 2011 წლის 16 სექტემბრის ბრძანებით მოსარჩელესთან შეწყდა შრომითი ურთიერთობა და ნ. მ-ი გათავისუფლდა დაწყებითი კლასების მასწავლებლის თანამდებობიდან. ამასთან, შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის თაობაზე არსებობს სამეურვეო საბჭოს თანხმობა.
ნ.მ-ს უშუალოდ მასთან მოსალოდნელი შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის შესახებ ეცნობა სკოლის დირექტორის მიერ ზეპირი ფორმით, 2011 წლის 15 სექტემბერს.
მოსარჩელეს მიღებული აქვს 2011 წლის 16 სექტემბრის ბრძანებით განსაზღვრული ერთი თვის შრომის ანაზღაურება.
სსიპ გორის N3 საჯარო სკოლაში 2011 წლის 1 სექტემბრიდან 2011 წლის 17 ნოემბრამდე, შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის „დ“ ქვეპუნქტის საფუძველზე შრომითი ურთიერთობა მოიშალა 21 პედაგოგთან, რომელთა შორის იყო ნ.მ-ი. შესაბამისად, ნ.მ-თან შრომითი ხელშეკრულება მოიშალა ადმინისტრაციის მხრიდან სკოლის შიდა საკადრო პოლიტიკის გატარების გამო, რომელსაც უძღვება დირექტორი.
მოსარჩელესთან შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტას საფუძვლად არ უდევს დისკრიმინაცია.
საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ დავის სწორად გადაწყვეტისათვის მნიშვნელოვანია შემოწმდეს რა ფაქტებს უთითებენ მხარეები თავიანთი მოთხოვნების დასასაბუთებლად და რა მტკიცებულებებით ადასტურებენ მათ. როგორც სარჩელის შინაარსიდან ირკვევა, მოსარჩელე ნ.მ-ი მიუთითებს გასაჩივრებული ბრძანების დაუსაბუთებლობაზე, როგორც ფაქტობრივი, ისე სამართლებრივი თვალსაზრისით. მოსარჩელის განმარტებით, სახეზე არ არის სპეციალური კანონით, „ზოგადი განათლების შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრული მასწავლებელთან შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის ფაქტობრივი საფუძვლები. მოსარჩელის ამ მოთხოვნათა გასაქარწყლებლად, მოპასუხე ძირითადად შემოიფარგლა იმ მოსაზრებით, რომ მასწავლებელთან შრომითი ურთიერთობის შეწყევტისათვის საკმარისია ერთ-ერთი მხარის ინიაციტივა ხელშეკრულების მოშლის შესახებ, ამასთან, ამ კონკრეტულ შემთხვევაში, გორის N3 საჯარო სკოლაში განხორციელდა საკადრო ცვლილებები.
საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ „ზოგადი განათლების შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრულია ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულების/სკოლის დირექტორის უფლებამოსილებები. მითითებული კანონის 43-ე მუხლის პირველი პუნქტის „ვ“ და „ზ“ ქვეპუნქტების მიხედვით, სკოლის დირექტორი უფლებამოსილია საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს მიერ დამტკიცებული პირობებისა და წესის შესაბამისად, უზრუნველყოს მასწავლებლებთან და სკოლის სხვა თანამშრომლებთან შრომითი ხელშეკრულებების დადება და შესრულება. ხოლო, შრომითი ხელშეკრულების პირობების დარღვევის, სააღმზრდელო საქმიანობისათვის შეუფერებელი ქმედების ჩადენის ან კანონმდებლობით გათვალისწინებული წესით არაკვალიფიციურობის დადასტურების შემთხვევაში, ვადამდე შეუწყვიტოს მასწავლებელს შრომითი ხელშეკრულება. აღსანიშნავია, რომ საბჭოს წევრ მასწავლებელთან შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის ნამდვილობისათვის კანონმდებელი აწესებს დამატებით მოთხოვნას, რაც ასახულია 43-ე მუხლის პირველი პუნქტის „ზ1“ ქვეპუნქტში და რომლის თანახმადაც, ასეთ შემთხვევაში, აუცილებელია სამეურვეო საბჭოს თანხმობა. საკასაციო პალატა სრულად იზიარებს კასატორის პოზიციას იმასთან დაკავშირებით, რომ ანალოგიური დავების გადაწყვეტისას საქართველოს შრომის კოდექსთან ერთად გამოყენებული უნდა იქნეს „ზოგადი განათლების შესახებ“ საქართველოს კანონის ნორმები, როგორც სპეციალური ნორმები, შესაბამისად, სასარჩელო მოთხოვნის საფუძლიანობა უნდა შემოწმდეს არა მხოლოდ შრომის კოდექსთან მიმართებაში, არამედ სპეციალურ კანონთან მიმართებაში. მოცემულ შემთხვევაში, სააპელაციო სასამართლოს არ დაუდგენია კონკრეტულად რა საკადრო პოლიტიკა გატარდა მოსარჩელესთან დაკავშირებით და რამდენად არის შესაბამისობაში ამგვარი პოლიტიკა „ზოგადი განათლების შესახებ“ საქართველოს კანონით დადგენილ ნორმებთან. აღსანიშნავია, რომ სააპელაციო სასამართლოს დასკვნით, 21 პედაგოგთან შრომითი ურთიერთობა მოიშალა იმავე საფუძვლით, რა საფუძვლითაც მოსარჩელესთან ჰქონდა ამას ადგილი. აქედან გამომდინარე, საკასაციო პალატა სხვა პედაგოგებთან შრომითი ურთიერთობის მოშლას, მით უმეტეს იმავე საფუძვლით ვერ მიიჩნევს დასაბუთებულ არგუმენტად, რაც გაამართლებდა მოსარჩელესთან შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის გადაწყვეტილებას.
საკასაციო პალატა იზიარებს სააპელაციო პალატის იმ შეფასებას, რომლის თანახმადაც სკოლის დირექტორი როგორც მენეჯერი, თავად წყვეტს თუ რა სახის გადაწყვეტილებები მიიღოს თავისი კომპეტენციის ფარგლებში, თუმცა, მასწავლებელთან შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის საკითხის გადაწყვეტისას კანონმდებელმა დირექტორს არ მისცა სრული ავტონომია, სადაც საკმარისი იქნება მხოლოდ ნების ცალმხრივი გამოვლენა. საკასაციო პალატა მოიხმობს საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 115-ე მუხლს, რომლის მიხედვითაც, სამოქალაქო უფლება უნდა განხორციელდეს მართლზომიერად. სასამართლოს უპირველესი ფუნქციაც სამოქალაქო უფლების მართლზომიერად განხორციელების უზრუნველყოფაა. ნებისმიერი დავის განხილვისას, როგორც წესი, სასამართლო ამოწმებს უფლების გამოყენებისა და ვალდებულების შესრულების მართლზომიერების საკითხს, რის საფუძველზეც აფასებს მხარეთა მიერ სასამართლოს წინაშე დაყენებულ მოთხოვნათა მართებულობას, წინააღმდეგ შემთხვევაში სასამართლოსათვის მიმართვის უფლება თავის მნიშვნელობას კარგავს. უფლების გამოყენების მართლზომიერების შესაფასებლად კი აუცილებელია მისი გამოყენების განმაპირობებელ გარემოებათა მართლზომიერების შეფასება. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ შრომის ხელშეკრულების დამსაქმებლის ინიციატივით მოშლის შემთხვევაში უფლების განხორციელების მართლზომიერება გულისხმობს იმ გარემოებას, რომ დამსაქმებლის ნების გამოვლენით არ უნდა დაირღვეს საქართველოს კონსტიტუციით გარანტირებული ადამინის ძირითადი უფლებები და თავისუფლებები, ასევე შრომის კოდექსით დადგენილი დისკრიმინაციის დაუშვებლობის პრინციპი.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 394-ე მუხლის „ე1“ ქვეპუნქტის თანახმად, გადაწყვეტილება ყოველთვის ჩაითვლება კანონის დარღვევით მიღებულად, თუ გადაწყვეტილების დასაბუთება იმდენად არასრულია, რომ მისი სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმება შეუძლებელია. ამავე კოდექსის 412-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, საკასაციო სასამართლო აუქმებს გადაწყვეტილებას და საქმეს ხელახლა განსახილველად აბრუნებს სააპელაციო სასამართლოში, თუ არსებობს ამ კოდექსის 394-ე მუხლით გათვალისწინებული საფუძვლები, გარდა აღნიშნული მუხლის „გ“ და „ე“ ქვეპუნქტებისა. ვინაიდან მოცემულ შემთხვევაში გადაწყვეტილების სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმება შეუძლებელია მისი ფაქტობრივი დაუსაბუთებლობის გამო, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ მოცემული საქმე ხელახლა განსახილველად უნდა დაუბრუნდეს სააპელაციო სასამართლოს, რომელმაც უნდა იმსჯელოს და შეფასება მისცეს „ზოგადი განათლების შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებულ მასწავლებლის თანამდებობიდან გათავისუფლების საფუძვლებზე, დაადგინოს გასაჩივრებული ბრძანების ფაქტობრივი და სამართლებრივი საფუძვლიანობა და მიიღოს შესაბამისი გადაწყვეტილება.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ სააპელაციო ან საკასაციო სასამართლო დააბრუნებს საქმეს ხელახლა განსახილველად, მთელი სასამართლო ხარჯები, რაც გაწეულია ამ საქმის განხილვასთან დაკავშირებით, სარჩელის აღძვრიდან დაწყებული, უნდა შეჯამდეს და შემდეგ განაწილდეს მხარეთა შორის ამ მუხლის მიხედვით. ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, საკასაციო პალატა თვლის, რომ საქმის ხელახლა განხილვისას სასამართლო ხარჯების განაწილების საკითხი უნდა გადაწყდეს შემაჯამებელი გადაწყვეტილების გამოტანისას.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო პალატამ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 412-ე მუხლით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
1. ნ.მ-ის საკასაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდეს.
2. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 15 მაისის განჩინება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს.
3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.
თავმჯდომარე ბ. ალავიძე
მოსამართლეები: ვ. როინიშვილი
პ. ქათამაძე