საქმე №ას-695-652-2012 15 ნოემბერი, 2012 წელი
ქ. თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
მაია სულხანიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
ვასილ როინიშვილი, თეიმურაზ თოდრია
საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე
კასატორი – თ.ხ-ი (მოპასუხე)
მოწინააღმდეგე მხარე – ნ.ჯ-ი (მოსარჩელე)
გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 28 თებერვლის განჩინება
კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა
დავის საგანი – სხვა პირის ქონებაზე გაწეული ხარჯების ანაზღაურება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
ნ.ჯ-მა სარჩელი აღძრა სასამართლოში თ.ხ-ის მიმართ მოსარჩელის სასარგებლოდ მის ქონებაზე გაწეული ხარჯის ასანაზღაურებლად 8993 ლარის დაკისრების შესახებ.
მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2012 წლის 12 სექტემბრის გადაწყვეტილებით სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, მოპასუხე თ.ხ-ს დაეკისრა მოსარჩელე ნ.ჯ-ის სასარგებლოდ 7743 ლარის გადახდა, ასევე 232,29 ლარის გადახდა მოსარჩელის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის ნაწილის ასანაზღაურებლად, მოპასუხე თ.ხ-ს დაეკისრა მოსარჩელე ნ.ჯ-ის სასარგებლოდ 251,80 ლარის გადახდა მოსარჩელის მიერ გაწეული სასამართლოს გარეშე ხარჯის ასანაზღაურებლად, რაც მოპასუხემ გაასაჩივრა სააპელაციო წესით.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 28 თებერვლის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, ხოლო გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად შემდეგ გარემოებათა გამო:
სააპელაციო პალატამ უსაფუძვლოდ მიიჩნია სააპელაციო საჩივრის დასაბუთება, რომ ნივთით სარგებლობის განმავლობაში მოწინააღმდეგე მხარე ნ.ჯ-ს მიღებული ექნებოდა არა სასამართლოს მიერ სასარჩელო მოთხოვნის ოდენობას გამოკლებული 500 ლარი, არამედ 2500 ლარი, ვინაიდან ნივთი მას გაქირავებული ჰქონდა 5 და არა ერთი თვის განმავლობაში, როგორც ეს სასამართლომ დაადგინა.
პალატამ ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ გადაწყვეტილებით დადგენილად ჩათვალა ის გარემოება, რომ მოსარჩელე (მოწინააღმდეგე მხარე) ნივთით სწორედ 5 თვის მანძილზე სარგებლობდა, თუმცა იმავე გადაწყვეტილებით სარგებლობის მთელი დროის მანძილზე მოსარჩელემ (მოწინააღმდეგე მხარემ) მიიღო 500 ლარი.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის თანახმად, სასამართლომ მიიჩნია, რომ აპელანტ თ.ხ-ის განმარტებით, ნივთით სარგებლობდა 5 თვის განმავლობაში, რის შედეგადაც ნ.ჯ-მა მიიღო 2500 ლარი. ამის დამადასტურებელი კონკრეტული მტკიცებულებები ვერ მოიყვანა. მარტოოდენ მხარის ახსნა-განმარტება მაშინ, როცა ეს არ არის გაზიარებული მოწინააღმდეგე მხარის მიერ, ასეთი ფაქტის დამადასტურებელ მტკიცებულებად ვერ ჩაითვალება. ამდენად, 5 თვის მანძილზე ბინით სარგებლობის შედეგად 2500 ლარის მიღების ფაქტი ვერ დადასტურდა.
პალატის მოსაზრებით, ასევე დაუსაბუთებელია სააპელაციო საჩივრის არგუმენტი, რომ სასამართლომ უაპელაციოდ გაიზიარა ხარჯების ოდენობა, მაშინ, როცა ნივთის დაცლის დროს მოხსნილი იყო საშხაპე კაბინა და წყლის გამაცხელებელი, რის გამოც აბაზანის გამოყენება ფაქტობრივად შეუძლებელი იყო.
სასამართლომ აღნიშნა, რომ საქმეში წარმოდგენილია სსიპ „ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს“ ექსპერტიზის დასკვნის ის ნაწილი, რომელიც შეეხება საშხაპე კაბინასა და წყლის გამაცხელებელს. იგი არ მოიცავს არც საშხაპე კაბინის და არც წყლის გამაცხელებლის დანადგარის (ე.წ. ავზის) შეფასებას, კერძოდ, ექსპერტიზის დასკვნით საშხაპე კაბინის თაობაზე პუნქტი შედგება შემდეგი ერთეულებისაგან – შრომის დანახარჯები, ხელსაბანი, შემრევი, სხვა მასალები, ხოლო წყლის გამაცხელებლის სამი მიძღვნილი პუნქტი კი – შრომის დანახაჯები, „ატმორი“, სხვა მასალები. ამასთან, აპელანტმა ვერ დაამტკიცა ის გარემოება, რომ „ატმორი“ მისთვის ნივთის გადაცემისას აღარ იყო ადგილზე.
პალატამ უსაფუძვლოდ ჩათვალა აპელანტის მოსაზრება, რომ სასამართლომ არ გამოიყენა სამოქალაქო კოდექსის 987-ე მუხლის მესამე ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტი. საქმის მასალებით არ დგინდება ამ ნორმით განსაზღვრული ვითარების არსებობა.
საქმეში წარმოდგენილია საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს 2011 წლის 2 ივნისის №462 ბრძანება, რომლითაც ირკვევა, რომ ნ.ჯ-ს 2011 წლის 2 მაისს წარედგინა გაფრთხილების აქტი უძრავი ნივთის ხელყოფის ან სხვაგვარად ხელშეშლილს თაობაზე. სარჩელი ხარჯების მოთხოვნით კი ამ უკანასკნელმა წარადგინა 2011 წლის 30 მაისს. დროის ეს მცირე პერიოდი – 28 დღე არ იძლევა საშუალებას, რომ იგი შეფასდეს ხარჯების მოთხოვნის შეტყობინების ბრალეულ დაყოვნებად.
სასამართლომ ხაზი გაუსვა იმ გარემოებას, რომ აპელანტმა თ.ხ-მა სასამართლოს ვერ წარმოუდგინა რაიმე კონკრეტული მტკიცებულება, რომელიც გამორიცხავდა ან შეამცირებდა ექსპერტიზის დასკვნაში მოცემული გაწეული რემონტის ერთი ან რამდენიმე კომპონენტის ღირებულებას, რის გამოც სასამართლომ ჩათვალა, რომ სააპელაციო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს.
სააპელაციო სასამართლოს განჩინება თ.ხ-მა გაასაჩივრა საკასაციო წესით, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი საფუძვლებით:
სააპელაციო პალატამ უაპელაციოდ გაიზიარა პირველი ინტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტი, რომ ნ.ჯ-ი ხუთი თვის განმავლობაში რემონტის ჩატარების შემდეგ სადავო ნივთით არ სარგებლობდა და სარგებელი – 500 ლარი მხოლოდ ერთი თვე მიიღო. აღნიშნული ეწინააღმდეგება მოწინააღმდეგე მხარის განმარტებას, რომ ბინა გააქირავა 500 ლარად, ხოლო 2011 წლის 2 ივლისს დაცალა იგი.
საქმეში ასევე არის ადმინისტრაციული სამართალწარმოების საქმიდან პოლიციის მიერ ნ.ჯ-ის გაფრთხილების აქტი 2011 წლის მაისში ბინის გამოთავისუფლების მოთხოვნის შესახებ. აღნიშნული გარემოება სასამართლოს არ შეუფასებია წინააღმდეგ შემთხვევაში საქმეზე სხვაგვარ გადაწყვეტილებას მიიღებდა.
საპელაციო სასამართლომ დაუსაბუთებლად მიიჩნია კასატორის პრეტენზია ხარჯების ოდენობის ნაწილში.
სსიპ „ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს“ ექსპერტიზის დასკვნაში მოცემული ხარჯები მხარის მითითებულია, თუმცა მან ვერ განმარტა, რა ხარჯებს ითვალისწინება ზოგიერთი პუნქტი. ასევე უსაფუძვლოა სასამართლოს მსჯელობა „ატმორთან“ დაკავშირებით, რადგან მოწინააღმდეგე მხარემ თვითონ დაადასტურა, რომ „ატმორი“ ძვირფასი იყო და ჩამოხსნა, ისევე, როგორც „დუშ-კაბინა“. სააბაზანო ოთახი აღარ ფუნქციონირებს, რაც სასამართლომ არ გაიზიარა.
სასამართლომ არასწორად განმარტა სამოქალაქო კოდექსის 987-ე მუხლის მესამე ნაწილი, რადგან კასატორმა ნ.ჯ-ს იანვრიდან მოსთხოვა ბინის დაცლა და, რადგან ისინი ვერ შეთანხმდნენ, მხოლოდ ამის შემდეგ მიმართა პოლიციას.
მნიშვნელოვანია, რომ ნ.ჯ-ი კასატორს ბინის რემონტისთვის გაზრდილი ხარჯების გაწევის შესახებ არ შეთანხმებია. ისინი შეთანხდნენ მიმდინარე რემონტის ჩატარებაზე, რისი ხარჯები ჩაეთვლებოდა 2010 წლის დეკემბრის ჩათვლით, ხოლო შემდეგ უნდა გადაეხადა ქირა. ამის საწინააღმდეგოდ სხვა გარიგების არსებობის შესახებ მტკიცებულება არ არსებობს. აღნიშნულის გათვალისწინებით მისი შესრულება დავალების გარეშე შესრულებულად უნდა ჩაითვალოს.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 22 ოქტომბრის განჩინებით თ.ხ-ის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა თ.ხ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის მიხედვით, საკასაციო საჩივარი სხვა ქონებრივ და არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგებზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.
ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი მითითებული საფუძვლით.
საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით.
ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.
ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას მოცემული საკასაციო საჩივარი, რის გამოც კასატორს უარი უნდა ეთქვას საკასაციო საჩივრის განხილვაზე.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორ თ.ხ-ს უნდა დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით თ. და ვ. ხ-ის მიერ 2012 წლის 20 ოქტომბერს №264356611 სალაროს შემოსავლის ორდერით გადახდილი 392,50 ლარის 70% – 274,75 ლარი.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
თ.ხ-ის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.
კასატორ თ.ხ-ს (პირადი №…) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით თ. და ვ. ხ-ის მიერ 2012 წლის 20 ოქტომბერს №264356611 სალაროს შემოსავლის ორდერით გადახდილი 392,50 ლარის 70% – 274,75 ლარი.
საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.
თავმჯდომარე მ. სულხანიშვილი
მოსამართლეები: ვ. როინიშვილი
თ. თოდრია
