№ ას-1112-1043-2012 16 ნოემბერი, 2012 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

თეიმურაზ თოდრია (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ვასილ როინიშვილი, მაია სულხანიშვილი

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორები – თ.ე-ე, მ.ე-ე, ნ.ე-ე

მოწინააღმდეგე მხარე – ი.ე-ე, ი.ე-ე

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 5 ივლისის გადაწყვეტილება

საკასაციო საჩივრის ავტორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება

დავის საგანი – უძრავ ნივთზე საკუთრების ხელყოფა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ი. და ი.ე-ბმა სარჩელი აღძრეს სასამართლოში ნ. ე-ის, ნ. ჯ-ის, ნ. ე-ის, თ.ე-ის, მ.ე-ის, ნ.ე-ისა და მ. ძ-ის წინააღმდეგ და მოითხოვეს მოპასუხეთა მიერ უძრავ ნივთზე მოსარჩელეთა საკუთრების ხელყოფის აღკვეთა და სადავო უძრავი ქონების (თანმხლები პირების ჩათვლით) გამოთავისუფლება. მოსარჩელეთა განმარტებით, სადავო უძრავი ქონება, მდებარე ქ. თბილისი, თ-ის ჩიხი 4, საკადასტრო კოდი: ..., საკუთრების უფლებით ეკუთვნით მოსარჩელეებს მემკვიდრეობის საფუძველზე. მოპასუხე ნ. ე-ე არის მოსარჩელეების ბიძა – მამის ძმა, ხოლო დანარჩენები არიან მისი ოჯახის წევრები.

შეგებებული სარჩელით მოსარჩელე ნ. ე-ემ მოითხოვა სამკვიდრო ქონებიდან სავალდებულო წილის მიღებით, უძრავი ქონების, მდებარე: თ-ის ჩიხი №4-ში, ერთი ოთახი 31,67 კვ.მ. ფართი და ამ ოთახის თავზე მდებარე სხვენი 46,71 კვ.მ. ფართის და საკუთარი დამხმარე სათავსოების 14,52 კვ.მ. ხოლო საერთო სარგებლობის დამხმარე ფართის 11 ,28 კვ.მ. (საერთო მოხმარების) მიწის შესაბამისი ფართის მესაკუთრედ ცნობა.

მოპასუხეებმა სარჩელი არ ცნეს.

ი. და ი.ე-მა არ ცნეს შეგებებული სარჩელი.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2012 წლის 22 მარტის გადაწყვეტილებით ი.ე-სა და ი.ე-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, ასევე, არ დაკმაყოფილდა მოსარჩელე ნ. ე-ის შეგებებული სარჩელი სამკვიდრო ქონებიდან სავალდებულო წილის მიღებით, უძრავი ქონების, მდებარე: თ-ის ჩიხი №4-ში, ერთი ოთახი 31,67 კვ.მ. ფართი და ამ ოთახის თავზე მდებარე სხვენი 46,71 კვ.მ. ფართის და საკუთარი დამხმარე სათავსოების 14,52 კვ.მ., ხოლო საერთო სარგებლობის დამხმარე ფართის 11,28 კვ.მ. (საერთო მოხმარების) მიწის შესაბამისი ფართის მესაკუთრედ ცნობაზე.

საქალაქო სასამართლოს დასახელებული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს ი. და ი.ე-მა, მოითხოვეს მისი ნაწილობრივ გაუქმება და გაუქმებულ ნაწილში ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 5 ივლისის გადაწყვეტილებით ი. და ი.ე-ის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა, თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2012 წლის 22 მარტის გადაწყვეტილების შეცვლით (გასაჩივრებულ ნაწილში) მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, ი. და ი.ე-ბის სარჩელი დაკმაყოფილდა, მოპასუხეებს: ნ. ე-ეს, ნ. ჯ-ეს, ნ. ე-ეს, თ.ე-ეს, მ.ე-ეს, ნ.ე-სა და მ. ძ-ეს დაევალათ ქ. თბილისში, თ-ის ჩიხი №4-ში მდებარე სადავო უძრავი ქონების გამოთავისუფლება.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ მისი განხილვის საგანს წარმოადგენდა უკანონო მფლობელობიდან უძრავი ნივთის გამოთხოვის თაობაზე სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების მართლზომიერება.

აღნიშნულთან დაკავშირებით, სააპელაციო სასამართლომ საქმეზე დაადგინა შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

უძრავი ნივთი, მდებარე: ქ. თბილისი, თ-ი ჩიხი №4, საკუთრების უფლებით რეგისტრირებულია მოსარჩელეების: ი.ე-სა და ი.ე-ის სახელზე (ტ. I. ს.ფ. 12-13).

მოპასუხეები: ნ. ე-ე, ნ. ჯ-ე, ნ. ე-ე, თ.ე-ე, მ.ე-ე, ნ.ე-ე და მ. ძ-ე სამართლებრივი საფუძვლის გარეშე ფლობენ სადავო ნივთს.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2012 წლის 22 მარტის გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით დადასტურებულია, რომ მოპასუხე ნ. ე-ე არ წარმოადგენს სადავო ქონებიდან, როგორც სამკვიდრო ქონებიდან, სავალდებულო წილის მიღების უფლების მქონე სუბიექტს. ამასთან, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მართლზომიერი მფლობელობის დადასტურებისათვის ვარგის მტკიცებულებად ასევე, არ შეიძლება ჩაითვალოს შსს ქ. თბილისის მთავარი სამმართველოს ძველი თბილისის სამმართველოს პირველი პოლიციის უარი საკუთრებაში არსებული უძრავი ნივთის ხელყოფის ან სხვაგვარად ხელშეშლის აღკვეთის ღონისძიების გამოყენებაზე იმ საფუძვლით, რომ მხარემ წარადგინა „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებული დოკუმენტები, რითაც დასტურდებოდა მათი აღნიშნული ფართით მართლზომიერი სარგებლობის უფლება. სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, შინაგან საქმეთა სამინისტროს სტრუქტურული ერთეული არ წარმოადგენს უფლებამოსილ ორგანოს, განიხილოს და განსაზღვროს მოსარგებლის სამართლებრივი სტატუსი საცხოვრებელ სადგომთან მიმართებაში. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-11 მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, სამოქალაქო, საოჯახო, შრომის, საადგილმამულო, ბუნებრივი რესურსების გამოყენებისა და გარემოს დაცვის ურთიერთობებიდან წარმოშობილ დავებს მოქალაქეებს, მოქალაქეებსა და იურიდიულ პირებს, აგრეთვე იურიდიულ პირებს შორის საქმეებს დარღვეული თუ სადავოდ ქცეული უფლების, აგრეთვე კანონით გათვალისწინებული ინტერესების დაცვის შესახებ, სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობით დადგენილი წესით, განიხილავენ სასამართლოები. კონკრეტულ შემთხვევაში, პალატამ დაადგინილად ჩათვალა, რომ მოპასუხეებს არ მიუმართავთ სასამართლოსთვის, „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად, საცხოვრებელ სადგომზე საკუთრების უფლების გადაცემის მოთხოვნით.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 170-172-ე მუხლებზე და აღნიშნა, რომ განსახილველ შემთხვევაში, საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებებით დადასტურებული იყო, რომ მოსარჩელეები: ი.ე-ე და ი.ე-ე წარმოადგენდნენ სადავო უძრავი ქონების, მდებარე: ქ. თბილისი, თ-ის ჩიხი №4, მესაკუთრეებს. საქმის მასალების თანახმად კი, მოპასუხეები: ნ. ე-ე, ნ. ჯ-ე, ნ. ე-ე, თ.ე-ე, მ.ე-ე, ნ.ე-ე და მ. ძ-ე სამართლებრივი საფუძვლის გარეშე ფლობენ სადავო ნივთს. ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ არსებობდა სავინდიკაციო სარჩელის დაკმაყოფილებისათვის საჭირო ფაქტობრივი შემადგენლობა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 5 ივლისის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს ნ. ე-ემ, ნ. ჯ-ემ, ნ. ე-ემ, თ.ე-ემ, მ.ე-ემ, ნ.ე-ემ და მ. ძ-ემ და მოითხოვეს მისი გაუქმება შემდეგი საფუძვლებით:

კასატორთა განმარტებით, პალატამ გამოიყენა კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა და ვერ დაასაბუთა თუ რატომ განმარტა, რომ ე-ის ოჯახი სამართლებრივი საფუძვლის გარეშე ფლობდნენ სადავო ფართს. კასატორთა აზრით, არასწორია სასამართლოს განმარტება მასზე, რომ ე-ის ოჯახი სხვადასხვა დროს დარეგისტრირდნენ სადავო ფართში, ვინაიდან ნ. ე-ე დაბადებიდან იქ ცხოვრობს. ამასთან, სასამართლომ სადავოდ გახადა ე-ის ოჯახის მართლზომიერი მფლობელობა, თუმცა ვერ დაასაბუთა ამის საფუძველი.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 12 სექტემბრის განჩინებით ნ. ე-სა და ნ. ჯ-ის, ხოლო 2012 წლის 26 სექტემბრის განჩინებით ნ. ე-სა და მ. ძ-ის საკასაციო საჩივარი დარჩა განუხილველად.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 12 სექტემბრის განჩინებით თ.ე-ის, მ.ე-სა და ნ.ე-ის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ თ.ე-ის, მ.ე-სა და ნ.ე-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორები მიუთითებენ რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას თ.ე-ის, მ.ე-სა და ნ.ე-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 46-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, თ.ე-ე, მ.ე-ე და ნ.ე-ე გათავისუფლებულები არიან სახელმწიფო ბაჟის გადახდის ვალდებულებისაგან.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. თ.ე-ის, მ.ე-სა და ნ.ე-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე თ. თოდრია

მოსამართლეები: ვ. როინიშვილი

მ. სულხანიშვილი