№ას-1178-1107-2012 3 დეკემბერი, 2012 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

თეიმურაზ თოდრია (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ვ.- როინიშვილი, მაია სულხანიშვილი

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი – კ. შ.-ი

მოწინააღმდეგე მხარე – ვ. ჩ.-ე, გ. ზ.-ე, ი. გ.-ე, რ. ქ.-ე, გ. მ.-ე, ნ. ლ.-ო

გასაჩივრებული განჩინება – ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 5 ივნისის განჩინება

საკასაციო საჩივრის ავტორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმის ხელახლა განსახილველად დაბრუნება იმავე სასამართლოსათვის

დავის საგანი – საზიარო უფლების გაუქმება, ქონების რეალურად გამოყოფა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

კ. შ.-მა სარჩელი აღძრა სასამართლოში ვ. ჩ.-ის, გ. ზ.-ის, ი. გ.-ის, რ. ქ.-ის, გ. მ.-ისა და ნ. ლ.-ოს წინააღმდეგ და მოითხოვა მოპასუხეებისათვის, ქ. ბათუმში, კ.-ას ქ. №17/მ.-ის ქ. №13-ში მდებარე მის საკუთრებაში არსებული ფართის საზიარო უფლების გაუქმება და თავის საკუთრებაში არსებული 34,2 კვ.მ ფართის რეალურად გამოყოფა იმგავარად, რომ შესაძლებელი იყოს საკუთრებით დამოუკიდებლად სარგებლობა.

მოპასუხეებმა სარჩელი არ ცნეს და მოითხოვეს მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2011 წლის 31 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით კ. შ.-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა. კ. შ.-ს დაეკისრა მოპასუხე ვ. ჩ.-ის სასარგებლოდ ვ. ჩ.-ის მიერ იურიდიული მომსახურებისათვის გაწეული ხარჯების ანაზღაურება 2000 ლარის ოდენობით. ამავე გადაწყვეტილებით, გაუქმდა ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2011 წლის 03 ივნისის №149/უზ-11 განჩინება, რომლითაც სარჩელის აღძვრამდე სარჩელის უზრუნველყოფის მიზნით ყადაღა დაედო ქ. ბათუმში, კ.-ას და მ.-ის ქუჩა №17/13-ში მდებარე სახლთმფლობელობაში მოპასუხეთა საკუთრებაში არსებულ ქონებას და ყადაღა მოეხსნა ვ. ჩ.-ის საკუთრების უფლების 410.57 კვმ-ის 3/119 ნაწილს ანუ 113.69 კვმ-ს, გ. ზ.-ის საკუთრების უფლების 2/34 ნაწილს ანუ 52.85 კვმ, ი. გ.-ის საკუთრების უფლების 1/9 ნაწილს ანუ 46.65 კვმ-ს, რ. ქ.-ის საკუთრების უფლების 1/9 ნაწილს ანუ 45.61 კვ-ს, გ. მ.-ის საკუთრების უფლების 1/12 ნაწილს ანუ 38.0 კვმ, ნ. ლ.-ოს საკუთრების უფლების 68.42 კვმ-ს.

საქალაქო სასამართლოს დასახელებული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა კ. შ.-მა, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 5 ივნისის განჩინებით კ. შ.-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

სააპელაციო სასამართლომ საქმეზე დადგენილად ჩათვალა შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

საქმეში არსებული საჯარო რეესტრის მიერ გაცემული ცნობით, აგრეთვე, საჯარო რეესტრის ამონაწერებით დადგენილად მიიჩნია, რომ ქალაქ ბაუთმში, კ.-ა/მ.-ის ქ№17/13-ში მდებარე უძრავი ქონება, საკუთრების უფლებით რეგისტრირებული იყო შემდეგ თანამესაკუთრეებზე: ვ. ჩ.-ეზე - 113,69 კვმ, გ. ზ.-ეზე - 52,85კვმ, ი. გ.-ეზე- 46,65 კვმ, რ. ქ.-ეზე- 45,61 კვმ და 34,1 კვმ, გ. მ.-ეზე - 38 კვმ, კ. შ.-ზე- 34,24 კვმ და ნ. ლ.-ოზე- 68, 42 კვმ. (ტ. 1 ს.ფ. 86-99).

მოპასუხეები ცხოვრობენ და ფაქტობრივად ფლობენ სადავო სახლთმფლობელობაში არსებულ საკუთრებას. ამავე სახლთმფლობელობაში – ქალაქ ბათუმში, კ.-ას/მ.-ის ქუჩის №17/13-ში, აპელანტ (მოსარჩელე) კ. შ.-ს, საჯარო რეესტრის ამონაწერის მიხედვით გააჩნია 34.24 მ2 ფართის საკუთრების რეგისტრირებული უფლება.

საქმეში არსებული სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს აჭარის რეგიონალური ექსპერტიზის №3078-08-4 დასკვნის თანახმად, ქალაქ ბათუმში, კ.-ა/მ.-ის ქუჩის №17/13-ში მდებარე სადავო სახლთმფლობელობაში, რომელიც საჯარო რეესტრის მონაცემების თანახმად შედგება 410.97მ2 შენობა–ნაგებობისაგან, ხოლო ფაქტობრივად არის 578.17მ 2 ფართი, მოპასუხეებს: ვ. ჩ.-ეს, გ. ზ.-ეს, ი. გ.-ესრ. ქ.-ეს, გ. მ.-ეს და ნ. ლ.-ოს გააჩნიათ ინდივიდუალური ფართები.

ამავე დასკვნის თანახმად, მოპასუხეები ცხოვრობენ და ფაქტობრივად ფლობენ სადავო სახლმფლობელობაში არსებულ წილებს, ხოლო მოსარჩელე კ. შ.-ი, რომელიც წარმოადგენს ქ. ბათუმში, კ.-ა/მ.-ის ქ№17/13-ში მდებარე უძრავი ქონებიდან 34,24 კვმ ფართის მესაკუთრეს დღეისათვის ვერ ფლობს მის საკუთრებაში არსებულ ფართს და მას რეალურად არ აქვს გამოყოფილი საერთო საკუთრებაში არსებული ფართიდან მისი კუთვნილი წილი.

ამავე დასკვნის მიხედვით, სადავო ქ. ბათუმში, კ.-ა/მ.-ის ქუჩის №17/13-ში მდებარე საერთო სახლმფლობელობაში, რომელიც რეესტრის მონაცემების თანახმად, შედგება 410,97მ შენობა-ნაგებობისაგან, ხოლო ფაქტობრივად არის 578,17 კვმ ფართი, მოპასუხეებს ვ. ჩ.-ეს, გ. ზ.-ეს, ი. გ.-ეს, რ. ქ.-ეს, გ. მ.-ეს და ნ. ლ.-ოს გააჩნიათ ინდივიდუალური ფართები.

საჯარო რეესტრის ამონაწერის მიხედვით, სადავო სახლთმფლობელობაში, ქალაქ ბათუმში, კ.-ა/მ.-ის ქუჩის №17/13-ში უძრავ ნივთზე საკუთრების უფლება რეგისტრირებული აქვს, როგორც მოპასუხეებს, ისე მოსარჩელე კ. შ.-ს.

„ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე–3 მუხლის „გ“ ქვეპუნქტზე სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ ქალაქ ბათუმში, კ.-ა/მაზნიშვლის ქუჩის №17/13-ში მდებარე სადავო საცხოვრებელი სახლი წარმოადგენდა მრავალბინიან სახლს, რომელშიც თითოეულ მესაკუთრეს საკუთრებაში გააჩნდა სხვადასხვა ოდენობის ინდივიდუალური ფართები და არა რაიმე ოდენობის წილი მთლიანი სახლთმფლოებლობიდან, შესაბამისად, მოსარჩელე კ. შ.-ის მოთხოვნა ყველა თანამესაკუთრესთან საზიარო უფლების გაუქმებასტან დაკავშირებით, სააპელაციო სასამართლომ უსაფუძვლოდ მიიჩნია.

საქმეში არსებული, საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ტექნიკური აღრიცხვის არქივის მასალების მიხედვით, ცოლ–ქმარ მ. დ.-ის ასულ შ.-ას და ს. ი.-ის ძე შ.-ს (მოსარჩელე კ. შ.-ის მამა) სადავო სახლთმფლობელობაში 1932 წელს ჰქონდათ ინდივიდუალური საკუთრება, რომელიც ზემოაღნიშნული მასალების მიხედვით შეესაბამებოდა მთლიანი სახლთმფლობელობის 1/6 წილს და შედგებოდა მეორე სართულზე მდებარე ორი ოთახისაგან, ვინაიდან მთლიანი სახლთმფლობელობა იმ დროისათვის სულ 12 (თორმეტი) ოთახისაგან შედგებოდა. აღნიშნული უძრავი ქონება კი, მათი განქორწინების შემდეგ აღირიცხა თითოეულზე 1/12 წილის შესაბამისად, ანუ მ. დ.-ის ასულ შ.-ას ინდივიდუალურ საკუთრებას შეადგენდა სახლის მეორე სართულზე არსებული ერთი ოთახი, ხოლო ს. ი.-ის ძე შ.-ის ინდივიდუალურ საკუთრებას კი, ასევე საცხოვრებელი სახლის მეორე სართულზე მდებარე ერთი ოთახი.

სააპელაციო სასამართლომ სხდომაზე მოპასუხე ი. გ.-ის მიერ მიცემული ახსნა–განმარტებით დაადგინა, რომ საარქივო მასალებში აღრიცხული №6 ოთახი ეკუთვნოდა მ. დ.-ის ასულ შ.-ას ხოლო №5 ოთახი კი, ს. ი.-ის ძე შ.-ს, რომელიც დაკეტილი იყო. საქმეში არსებული მასალების მიხედვით, ს. შ.-ის ინდივიდუალურ საკუთრებაში არსებული №5 ოთახი, რომელიც წარმოადგენდა მთლიანი სახლთმფლობელობის 1/12 წილს, შესაბამისი კანონიერი საფუძვლის გარეშე საკუთრებაში დაირეგისტრირა მ. დ.-ის ასული შ.-ას შვილმა, მ. შ.-ამ, რომელმაც 1990 წლის 16 აგვისტოს, ნასყიდობის ხელშეკრულების შესაბამისად ზემოაღნიშნული №5 და №6 ოთახები გაასხვისა ო. ხ.-ს ასულ წ.-ზე, რომელმაც აღნიშნული ქონება, სხვა უძრავ ქონებასთან ერთად, 2002 წლის 4 ივნისს, ჩუქების ხელშეკრულების თანხმად, აჩუქა თავის შვილს, ვ. ვ.-ის ძე ჩ.-ეს.

ამდენად, ყოველივე ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ მოსარჩელე კ. შ.-ს გააჩნდა საკუთრების რეგისტრირებული უფლება იმ უძრავ ქონებაზე (№5 ოთახი), რომელიც ამჟამად, საჯარო რეესტრის ამონაწერის მიხედვით, წარმოადგენდა ვ. ჩ.-ის საკუთრებას.

მოპასუხე ი. გ.-ის ახსნა–განმარტების თანახმად, ს. შ.-ის კუთვნილ ზემოაღნიშნულ №5 ოთახს დერეფნიდანაც ჰონდა შესასვლელი. 1986 წელში სურვილი ჰქონდა შეესყიდა მის გვერდით არსებული ფართი, მაგრამ მ. შ.-ამ მას ვერ წარმოუდგინა შესაბამისი უფლების დამადასტურებელი საბუთი, რის გამოც მ. შ.-ასგან ოთახები არ შეუძენია.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ მ. შ.-ასა და ო. წ.-ს შორის 1990 წლის 16 აგვისტოს დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულება არც ძველი და არც მოქმედი სამოქალაქო კოდექსის სახელშეკრულებო მოთხოვნათა ხანდაზმულობის ვადებში შეცილებული არ ყოფილა, შესაბამისად, შეცილების შემთხვევაშიც კი, სააპელაციო სასამართლომ, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 167-ე მუხლზე მითითებით მიიჩნია, რომ ვ. ჩ.-ის საკუთრება სადავო, ზემოაღნიშნული №5 ოთახის ფართზე ნამდვილი იყო. შესაბამისად, პალატის აზრთ, მოსარჩელე კ. შ.-ის საკუთრება საჯარო რეესტრში რეგისტრირებული იყო ფაქტობრივად არარსებულ უფლებაზე.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 5 ივნისის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა კ. შ.-მა, მოითხოვა მისი გაუქმება და საქმის ხელახლა განსახილველად დაბრუნება იმავე სასამართლოსათვის შემდეგი საფუძვლებით: კასატორის განმარტებით, სააპელაციო სასამართლომ მიუხედავად საქმეში არ არსებული რაიმე მტკიცებულებისა მივიდა დასკვნამდე, რომ „კ. შ.-ის საკუთრება საჯარო რეესტრში რეგისტრირებულია ფაქტობრივად არარსებულ უფლებაზე“.

კასატორის ასევე უკანონოდ მიიჩნევს სასამართლოს განმარტებას მასზე, რომ „სადავო საცხოვრებელი სახლი, წარმოადგენს მრავალბინიას სახლს, რომელშიც თითოეულ მესაკუთრეს საკუთრებაში გააჩნია სხვადასხვა ოდენობის ინდივიდუალური ფართები და არა რაიმე ოდენობის წილი მთლიანი სახლთმფლობელობიდან-შესაბამისად, მოსარცელე კ. შ.-ის მოთხოვნას იმის თაობაზე, რომ ყველა თანამესაკუთრესთან გაუქმდეს საზიარო უფლება, სააპელაციო სასამართლო უსაფუძვლოდ მიიჩნევს“;

კასატორის მოსაზრებით, სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა, კერძოდ, სამოქალაქო კოდექსის 953-968 მუხლები, ამასთან, არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, რაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმების საფუძველია.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 13 სექტემებრის განჩინებით კ. შ.-ის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ კ. შ.-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას კ. შ.-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

„სახელმწიფო ბაჟის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-5 მუხლის პირველი პუნქტის „მ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, კასატორი კ. შ.-ი გათავისუფლებულია სახელმწიფო ბაჟის გადახდის ვალდებულებისაგან.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. კ. შ.-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე თ. თოდრია

მოსამართლეები: ვ. როინიშვილი

მ. სულხანიშვილი