№ას-1203-1132-2012 6 დეკემბერი, 2012 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

თეიმურაზ თოდრია (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ვასილ როინიშვილი, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი – სს „ს. რ-ა“

მოწინააღმდეგე მხარე – ჯ.კ-ა

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 4 ივლისის განჩინება

საკასაციო საჩივრის ავტორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინებისგაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი – საწარმოო ტრავმის შედეგად მიყენებული ზიანის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ჯ.კ-ამ სარჩელი აღძრა სასამართლოში სს „ს. რ-ის“ წინააღმდეგ და მოითხოვა სარჩოს სხვაობის მოპასუხისათვის დაკისრება მემანქანის ხელფასის 80%-ის ოდენობით და 2012 წლის მარტიდან 800 ლარის დაკისრება ყოველთვიურად სარჩოს სახით.

მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2012 წლის 10 აპრილის გადაწყვეტილებით ჯ.კ-ას სარჩელი დაკმაყოფილდა, მოპასუხე სს ,,ს. რ-ას” მოსარჩელე ჯ.კ-ას სასარგებლოდ გადასახდელად დაეკისრა 2009 წლის მარტიდან, 2012 წლის მარტამდე პერიოდის გადაანგარიშებული სარჩოს სხვაობის სახით 14103 ლარის და 76 თეთრის გადახდა იმ დროისთვის მოქმედი საგადასახადო კანონმდებლობით განსაზღვრული საშემოსავლო გადასახადის განაკვეთის გათვალისწინებით. მოპასუხე სს ,,ს. რ-ას”, ჯ.კ-ას სასარგებლოდ, დაეკისრა 2012 წლის მარტიდან ყოველთვიურად მემანქანის ხელფასის 80%-ის ოდენობით 880 ლარის გადახდა იმ დროისთვის მოქმედი საგადასახადო კანონმდებლობით განსაზღვრული საშემოსავლო გადასახადის განაკვეთის გათვალისწინებით. მოპასუხე სს ,,ს. რ-ას” დაეკისრა ადვოკატის ხარჯი 150 ლარის ოდენობით მოსარჩელის სასარგებლოდ.

საქალაქო სასამართლოს დასახელებული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა შპს „ს. რ-ამ“, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის ივლისის განჩინებით სს „ს. რ-ის“ სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ მოსარჩელე ჯ.კ-ა წლების განმავლობაში მუშაობდა მოპასუხე სს ,,ს. რ-ის” სალოკომოტივო დეპოში მემანქანედ, სადაც მიიღო საწარმოო ტრამვა, რის გამოც მან დაკარგა პროფესიული შრომის უნარი სამუდამოდ 80%-ით. მიღებული საწარმოო ტრავმის გამო, მოსარჩელე 2009 წლის თებერვლიდან დღემდე შპს ,,ს. რ-გან” იღებდა ყოველთვიურ სარჩოს 347 ლარს და 34 თეთრს.

პალატამ აღნიშნა, რომ საქართველოს პრეზიდენტის 2007 წლის 06 თებერვლის №53 ბრძანებულებით ძალადაკარგულად გამოცხადდა საქართველოს პრეზიდენტის 1999 წლის 09 თებერვლის №48 ბრძანებულებით დამტკიცებული ,,შრომითი მოვალეობის შესრულებისას მუშაკის ჯანმრთელობისათვის ვნების მიყენების შედეგად ზიანის ანაზღაურების წესი” და საქართველოს მთავრობის 2007 წლის 24 მარტის №53 დადგენილებით განისაზღვრა შრომითი მოვალეობის შესრულებისას მუშაკის ჯანმრთელობისათვის მიყენებული ზიანის ანაზღაურების წესი. აღნიშნული წესის 1.1 მუხლის შესაბამისად, საწარმოში, დაწესებულებასა თუ ორგანიზაციაში, ორგანიზაციულ-სამართლებრივი ფორმის მიუხედავად, შრომითი მოვალეობის შესრულებისას დასაქმებულის ჯანმრთელობისათვის მიყენებული ზიანი ანაზღაურდება ამ წესით, საქართველოს შრომის კოდექსითა და სამოქალაქო კოდექსით განსაზღვრულ შემთხვევებში. იგივე წესის 1.2 მუხლის თანახმად, დამსაქმებელი ვალდებულია აანაზღაუროს ზიანი, რომელიც მიადგა დასაქმებულის ჯანმრთელობას შრომითი მოვალეობის შესრულებისას, თუ ზიანი გამოწვეულია დამსაქმებლის ბრალეული მოქმედებით და შრომის კოდექსი და სამოქალაქო კოდექსი ითვალისწინებს ზიანის ანაზღაურების ვალდებულებას ასეთი მოქმედებისათვის. აღნიშნულიდან გამომდინარე, პალატამ მიიჩნია, რომ 2007 წლის 24 მარტის №53 დადგენილებით შრომითი მოვალეობის შესრულებისას მიღებული ზიანის ანაზღაურებასთან დაკავშირებული საკითხის გადაწყვეტა სწორად განისაზღვრა შრომის კოდექსისა და სამოქალაქო კოდექსის საფუძველზე.

პალატამ მიუთითა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 408-ე მუხლის პირველი ნაწილზე, რომლის თანახმად, იმ პირმა, რომელიც ვალდებულია აანაზღაუროს ზიანი, უნდა აღადგინოს ის მდგომარეობა, რომელიც იარსებებდა, რომ არ დამდგარიყო ანაზღაურების მავალდებულებელი გარემოება. ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, თუ სხეულის დაზიანებით ან ჯანმრთელობისათვის ვნების მიყენების შედეგად დაზარალებულს წაერთვა შრომის უნარი ან შეუმცირდა იგი, ანდა იზრდება მოთხოვნილებები, დაზარალებულს უნდა აუნაზღაურდეს ზიანი ყოველთვიური სარჩოს გადახდით, რომლის ოდენობის გაანგარიშებას, მართალია საქართველოს მთავრობის 2007 წლის 24 მარტის №53 დადგენილება არ ითვალისწინებს თუმცა, პალატამ ყურადღება გაამახვილა თავად ზიანის ანაზღაურების მიზანზე, რომლის არსი სწორედ დაზარალებულის კომპენსირებაში მდგომარეობდა, რისთვისაც მხედველობაში იყო მისაღები ის შემოსავალი, რომელიც დაზარალებულს გააჩნდა ზიანის დადგომამდე ორგანიზაციაში მუშაობისას და ზიანის დადგომის შემდგომი პერიოდი, როდესაც შრომის უნარის შეზღუდვის გამო დაზარალებული ვეღარ ახერხებდა მუშაობას, რის გამოც მას უკვე აღარ შეეძლო, მიეღო შემოსავალი ხელფასის სახით, რომელსაც იგი მიიღებდა, რომ არ დამდგარიყო ანაზღაურების მავალდებულებელი გარემოება. აღნიშნულის შესაბამისად, პალატამ დაასკვნა, რომ ყოველთვიური სარჩოს სახით ზიანის ანაზღაურების ოდენობის განსაზღვრის კრიტერიუმს სწორედ ხელფასის ის ოდენობა წარმოადგენდა, რასაც დაზარალებული იღებდა დაწესებულებიდან ჯანმრთელობის დაზიანებამდე შრომის უნარის დაკარგვის ხარისხთან შეფარდებით. იმ გარემოების გათვალისწინებით, რომ 2009 წლის მარტის თვიდან 2011 წლის თებერვლის ჩათვლით მოქმედი მემანქანის ყოველთვიური ხელფასი შეადგენდა 840 ლარს და მოსარჩელეს პროფესიული შრომის უნარი დაკარგული ჰქონდა 80%, ამიტომ მას უნდა მიეღო სარჩო 840 ლარის 80%, რაც შეადგენდა 672 ლარს. ამასთან, აღნიშნულ თანხას უნდა გამოკლებოდა მოსარჩელის მიერ სარჩოს სახით უკვე მიღებული 347 ლარი და 34 თეთრი. საბოლოოდ, სხვაობა შეადგენს 324 ლარს და 66 თეთრს. მიღებული სხვაობის 24 თვეზე გადაანგარიშებით მოსარჩელეს სარჩოს სახით უნდა ანაზრაურებოდა 7791 ლარს და 84 თეთრი.

პალატის მითითებით, 2011 წლის მარტიდან 2011 წლის აპრილამდე მოქმედი მემანქანის თანაშემწის ყოველთვიური ხელფასი შეადგენდა 2011 წლის მარტის თვეში 1000 ლარს, შესაბამისად, მოსარჩელეს სარჩოს სახით უნდა მიეღო მიეღო 1000 ლარის 80%, რაც შეადგენდა 800 ლარს, ხოლო აღნიშნულ თანხას უნდა გამოკლებოდა უკვე მიღებული 347 ლარი და 34 თეთრი და მოსარჩელეს საბოლოოდ უნდა ანაზრაურებოდა 452 ლარი და 66 თეთრი. ხოლო 2011 წლის მარტის თვემდე ვინაიდან, მოქმედი მემანქანის თანაშემწის ყოველთვიური ხელფასი შეადგენდა 1100 ლარს და იმ გარემოების გათვალისწინებით, რომ ჯ.კ-ას პროფესიული შრომის უნარი დაკარგული ჰქონდა 80%-ით, ამიტომ მას სარჩოს სახით მითითებულ პერიოდში უნდა უნდა მიეღო 1100 ლარის 80%, რაც შეადგენდა 880 ლარს, ხოლო აღნიშნულ თანხას უნდა გამოკლებოდა მოსარჩელის მიერ სარჩოს სახით უკვე მიღებული 347 ლარი და 34 თეთრი და საბოლოოდ, სხვაობა შეადგენდა 532 ლარი და 66 თეთრს. მიღებული სხვაობის 11 თვეზე გადაანგარიშებით პალატამ დაადგინა, რომ მოსარჩელეს სარჩოს სახით საბოლოოდ უნდა ანაზრაურებოდა 5859 ლარი და 26 თეთრი.

პალატის ზემოაღნიშნული მსჯელობიდან გამომდინარე პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ შპს ,,ს. რ-ას“ მოსარჩელისათვის უნდა აენაზღაურებინა 14103 ლარი და 76 თეთრი.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 4 ივლისის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა სს „ს. რ-ამ“, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტიელბის მირებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი დასაბუტებით: კასატორის მოსაზრებით, სასამართლომ გადაწყვეტილების მიღებისას გამოიყენა სამოქალაქო კოდექსის 408-ე მუხლი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა, ამასტან, მართალია გამოიყენა ამავე მუხლის მე-2 ნაწილი, თუმცა არასწორად განმარტა იგი. გარდა ამისა, არასწორად განმარტა საქართველოს მთავრობის 2007 წლის 24 მარტის №53 დადგენილებით დამტკიცებული „შრომითი მოვალეობის შესრულებისას მუშაკის ჯანმრთელობისათვის მიყენებული ზიანის ანაზღაურების წესის“ 1.1 და 1.2 პუნქტები, არ გამოიყენა იმავე წესის მე-2 მუხლის პირველი პუნქტი, რის გამოც საქმეზ მიღებულ იქნა არასწორი გადაწყვეტილება.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 14 სექტემებრის განჩინებით სს „ს. რ-ის“ საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ სს „ს. რ-ის“ საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას სს „ს. რ-ის“ საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (1024.78 ლარი) 70% –717,35 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. სს „ს. რ-ის“ საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. კასატორ სს „ს. რ-ას“ დაუბრუნდეს მის მიერ 2012 წლის 15 აგვისტოს №.... საგადასახადო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (1024.78 ლარი) 70% –717,35 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 3 0077 3150.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე თ. თოდრია

მოსამართლეები: ვ. როინიშვილი

ბ. ალავიძე