№ას-1267-1196-2012 27 დეკემბერი, 2012 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

თეიმურაზ თოდრია (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ვასილ როინიშვილი, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი – სს „ს.რ-ა“

მოწინააღმდეგე მხარე – ვ.წ-ი

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 21 ივნისის განჩინება

საკასაციო საჩივრის ავტორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი – საწარმოო ტრავმის შედეგად მიყენებული ზიანის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ვ.წ-მა სარჩელი აღძრა სასამართლოში შპს „ს.რ-ის“ წინააღმდეგ და მოითხოვა მიუღებელი სარჩოს ანაზღაურება, ასევე, სარჩოს სხვაობის დაკისრება შპს „ს.რ-ზე“ ჩამომსხმელის ხელფასის 70%-ის ოდენობით და 2012 წლის მარტიდან 350 ლარის დაკისრება ყოველთვიურად სარჩოს სახით.

მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2012 წლის 10 აპრილის გადაწყვეტილებით ვ. წ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა, შპს ,,ს.რ-ას” ვ. წ-ის სასარგებლოდ გადასახდელად დაეკისრა 2009 წლის მარტიდან 2012 წლის მარტამდე პერიოდის გადაანგარიშებული სარჩოს სხვაობის სახით 5883,36 ლარის გადახდა იმ დროისთვის მოქმედი საგადასახადო კანონმდებლობით განსაზღვრული საშემოსავლო გადასახადის განაკვეთის გათვალისწინებით. ამავე გადაწყვეტილებით შპს ,,ს.რ-ას” დაეკისრა ვ. წ-ის სასარგებლოდ 2012 წლის მარტიდან ყოველთვიურად ჩამომსხმელის ხელფასის 70%-ის ოდენობით 350 ლარის გადახდა იმ დროისთვის მოქმედი საგადასახადო კანონმდებლობით განსაზღვრული საშემოსავლო გადასახადის განაკვეთის გათვალისწინებით.

საქალაქო სასამართლოს დასახელებული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა შპს „ს.რ-ამ“, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა,

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 21 ივნისის განჩინებით შპს „ს.რ-ის“ სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

პალატამ არ გაიზიარა აპელანტის მოსაზრება იმის თაობაზე, რომ საქმის მასალებით არ დგინდებოდა მოსარჩელის ვ.წ-ის პროფესიული შრომისუუნარობის დაზიანების ხარისხი და მიიჩნია, რომ საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებებით დგინდებოდა, რომ ვ.წ-ს მიღებული ტრავმის გამო პროფესიული უნარი უვადოდ დაკარგული აქვს 70%-ით. საპირისპიროს მტკიცების ტვირთი კი, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის თანახმად, ეკისრებოდა მოპასუხე მხარეს, რომელმაც სარწმუნოდ ვერ დაადასტურა საწინააღმდეგო ფაქტის არსებობა და შესაბამისად, ვერ უზრუნველყო მისი მტკიცების ტვირთის სათანადო რეალიზება.

სააპელაციო პალატის განმარტებით, საქართველოს პრეზიდენტის 2007 წლის 06 თებერვლის №53 ბრძანებულებით ძალადაკარგულად იქნა გამოცხადებული საქართველოს პრეზიდენტის 1999 წლის 09 თებერვლის №48 ბრძანებულებით დამტკიცებული ,,შრომითი მოვალეობის შესრულებისას მუშაკის ჯანმრთელობისათვის ვნების მიყენების შედეგად ზიანის ანაზღაურების წესი” და საქართველოს მთავრობის 2007 წლის 24 მარტის №53 დადგენილებით განისაზღვრა შრომითი მოვალეობის შესრულებისას მუშაკის ჯანმრთელობისათვის მიყენებული ზიანის ანაზღაურების წესი. აღნიშნული წესის 1.1 მუხლის შესაბამისად, საწარმოში, დაწესებულებასა თუ ორგანიზაციაში, ორგანიზაციულ-სამართლებრივი ფორმის მიუხედავად, შრომითი მოვალეობის შესრულებისას დასაქმებულის ჯანმრთელობისათვის მიყენებული ზიანი ანაზღაურდება ამ წესით, საქართველოს შრომის კოდექსითა და სამოქალაქო კოდექსით განსაზღვრულ შემთხვევებში. იგივე წესის 1.2 მუხლით, დამსაქმებელი ვალდებულია აანაზღაუროს ზიანი, რომელიც მიადგა დასაქმებულის ჯანმრთელობას შრომითი მოვალეობის შესრულებისას, თუ ზიანი გამოწვეულია დამსაქმებლის ბრალეული მოქმედებით და შრომის კოდექსი და სამოქალაქო კოდექსი ითვალისწინებს ზიანის ანაზღაურების ვალდებულებას ასეთი მოქმედებისათვის. აღნიშნულიდან გამომდინარე, 2007 წლის 24 მარტის №53 დადგენილებით შრომითი მოვალეობის შესრულებისას მიღებული ზიანის ანაზღაურებასთან დაკავშირებული საკითხის გადაწყვეტა სწორად განისაზღვრა შრომის კოდექსისა და სამოქალაქო კოდექსის საფუძველზე.

პალატამ ყურადღება გაამახვილა თავად ზიანის ანაზღაურების მიზანზე, რომლის არსი სწორედ დაზარალებულის კომპენსირებაში მდგომარეობდა, რისთვისაც მიიჩნია, რომ მხედველობაში იყო მისაღები ის შემოსავალი, რომელიც დაზარალებულს გააჩნდა ზიანის დადგომამდე ორგანიზაციაში მუშაობისას და ზიანის დადგომის შემდგომი პერიოდი, როდესაც შრომის უნარის შეზღუდვის გამო დაზარალებული ვეღარ ახერხებდა მუშაობას, რის გამოც მას უკვე ვეღარ შეეძლო მიეღო შემოსავალი ხელფასის სახით, რომელსაც იგი მიიღებდა, რომ არ დამდგარიყო ანაზღაურების მავალდებულებელი გარემოება. აღნიშნულის შესაბამისად, პალატამ დაასკვნა, რომ ყოველთვიური სარჩოს სახით ზიანის ანაზღაურების ოდენობის განსაზღვრის კრიტერიუმს სწორედ ხელფასის ის ოდენობა წარმოადგენდა, რასაც დაზარალებული იღებდა დაწესებულებიდან ჯანმრთელობის დაზიანებამდე შრომის უნარის დაკარგვის ხარისხთან შეფარდებით. იმ გარემოების გათვალისწინებით, რომ 2011 წლის თებერვლის ჩათვლით მოქმედი ჩამომსხმელის ყოველთვიური ხელფასი შეადგენდა 459 ლარს, 2011 წლის მარტის თვიდან დღემდე 500 ლარს და პროფესიული შრომის უნარი დაკარგული იყო 70%, ამიტომ მოსარჩელეს უნდა მიეღო სარჩო 2009 წლის მარტიდან 2011 წლის თებერვლის ჩათვლით 321 ლარი და 30 თეთრი, ნაცვლად 167 ლარის და 44 თეთრისა, ხოლო, 2011 წლის მარტიდან 2012 წლის მარტამდე 350 ლარი, ნაცვლად 167 ლარის და 44 თეთრისა. ამიტომ, მოსარჩელეს უნდა მიეღო სარჩო 2011 წლის თებერვლის ჩათვლით ყოველთვიურად 153 ლარი და 86 თეთრი, 2011 წლის მარტიდან 2012 წლის მარტამდე - 182 ლარი და 56 თეთრი. ხოლო 2012 წლის მარტიდან უნდა დანიშვნოდა ყოველთვიური სარჩო 350 ლარის ოდენობით.

იქიდან გამომდინარე, რომ საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 408-ე მუხლით გათვალისწინებული ვალდებულება განეკუთვნებოდა დელიქტურ ვალდებულებათა ჯგუფს, პალატამ მიიჩნია, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ მოცემული დავის გადაწყვეტისას სწორად იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის ზემოთ მითითებული ნორმებით და ამ თვალსაზრისით აპელანტის მოსაზრება დაუსაბუთებელია.

სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა აპელანტის მოსაზრება სასამართლოს მიერ ყოველთვიური სარჩოს თანხის დაუბეგრავი სახით დაკისრების უსაფუძვლობის თაობაზე და განმარტა, რომ მოცემულ დავაში სასამართლოს მიერ დასადგენ გარემოებათა წრეს განეკუთვნებოდა მოქმედი ჩამომსხმელის ხელფასის ოდენობის დადგენა, მოსარჩელისათვის მისაცემი სარჩოს ოდენობის გადაანგარიშების საკითხის გადაწყვეტის მიზნით, მოსარჩელის შრომის უნარის დაკარგვის ხარისხის გათვალისწინებით, რაც ცხადყოფდა, რომ უსაფუძვლო იყო აპელანტის მოსაზრება სარჩოს სახით გასაცემი თანხის დაბეგვრის საკითხის სასამართლოს მიერ გადაწყვეტის თაობაზე და ვერ იქნებოდა გაზიარებული

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2012 წლის 21 ივნისის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა შპს „ს.რ-ამ“, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა იმ საფუძვლით, რომ სააპელაციო სასამართლომ დავის გადაწყვეტისას არასწორად გამოიყენა სამოქალაქო კოდექსის 408-ე მუხლის პირველი ნაწილი, ამასთან, მართალია გამოიყენა ამავე მუხლის მე-2 ნაწილი, თუმცა არასწორად განმარტა იგი.

კასატორის განმარტებით, სააპელაციო სასამართლომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების დასაბუთებისას გამოიყენა საქართველოს მთავრობის 2007 წლის 24 მარტის №53 დადგენილებით დამტკიცებული „შრომითი მოვალეობის შესრულებისას მუშაკის ჯანმრთელობისათვის მიყენებული ზიანის ანაზღაურების წესის“ პირველი მუხლის პირველი და მეორე პუნქტები, რომლებიც არასწორად განმარტა.

კასატორის აზრით, სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა ის გარემოება, რომ დაკისრებული თანხა დაუსაბუთებელი და ასევე არასწორია დღეის მდგომარეობით არსებული სამართლებრივი საფუძვლებიდან გამომდინარე.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 27 სექტემებრის განჩინებით სს „ს.რ-ის“ საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ სს „ს.რ-ის“ საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას სს „ს.რ-ის“ საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (403.70 ლარი) 70% – 282.59 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. სს „ს.რ-ის“ საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. კასატორ სს „ს.რ-ას“ დაუბრუნდეს მის მიერ 2012 წლის 27 ივლისს №... საგადასახადო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (403.70 ლარი) 70% – 282.59 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 3 0077 3150.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე თ. თოდრია

მოსამართლეები: ვ. როინიშვილი

ბ. ალავიძე