საქმე №ას-220-212-2012 3 დეკემბერი, 2012 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ბესარიონ ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

მოსამართლეები:

ვასილ როინიშვილი, პაატა ქათამაძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორები – სს „ი.-ი“, რ. ბ.-ე, ნ. ლ.-ე, ბ. კ.-ი (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე – ვ. ხ.-ი, ა. ს.-ი, ა. ს.-ის უფლებამონაცვლე მ. ს.-ი, ე. კ.-ე (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 22 დეკემბრის გადაწყვეტილება

კასატორების მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი – სს „ი.-ის“ აქციონერთა 2006 წლის 31 მაისის კრების გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა და პირვანდელი მდგომარეობის აღდგენა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ვ. ხ.-მა, ა. ს.-მა, ა. ს.-მა და ე. კ.-ემ სარჩელი აღძრეს სასამართლოში სს „ი.-ის“, რ. ბ.-ის, ბ. ბ.-ის, ს. ბ.-ის, კ. დ.-ის, თ. ვ.-ის, ი. ს.-ის, ი. ს.-ის, თ. ც.-ის, ლ. წ.-ას, თ. ჭ.-ისა და ა. ხ.-ის მიმართ აქციონერთა რიგებიდან მოსარჩელეთა გარიცხვის შესახებ სს „ი.-ის“ აქციონერთა 2006 წლის 31 მაისის კრების გადაწყვეტილების ბათილად ცნობისა და პირვანდელი მდგომარეობის იმგვარად აღდგენის მოთხოვნით, რომ 17816 აქცია აღირიცხოს ვ. ხ.-ის საკუთრებად, 3504 აქცია – ა. ს.-ის საკუთრებად, 890 აქცია – ა. ს.-ის საკუთრებად, ხოლო 8635 აქცია – ე. კ.-ის საკუთრებად. მოსარჩელეებმა მიუთითეს შემდეგ გარემოებებზე:

ქ.თბილისში, ევდოშვილი ქN19/5-ში 2006 წლის 31 მაისს ჩატარდა სს „ი.-ის“ აქციონერთა საერთო კრება და წარმოდგენილმა აქციონერებმა: ნ. ლ.-ემ, ბ. კ.-მა, რ. ბ.-ემ და ს. ბ.-ემ მიიღეს გადაწყვეტილება მოსარჩელეთა გარიცხვის, საზოგადოების სამეთვალყურეო საბჭოს წევრების არჩევისა და საზოგადოების ახალი წევრების დამტკიცების თაობაზე. საზოგადოების აქციონერთა კრების 2007 წლის 29 მაისის გადაწყვეტილებით საზოგადოებიდან ასევე გარიცხეს ე. კ.-ე და მ. ბ.-ა, თუმცა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2009 წლის 29 ივნისის კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით 2007 წლის 29 მაისის გადაწყვეტილება საზოგადოებიდან მ. ბ.-ას გარიცხვის თაობაზე ბათილად იქნა ცნობილი. მოსარჩელეთა განმარტებით, მათ არაერთხელ მიმართეს საზოგადოების დირექტორს საზოგადოების სამეურნეო საქმიანობის შესახებ დოკუმენტების გაცნობის, ასლების გადაცემის, საზოგადოების აქციათა რეგისტრატორის მონაცემების გადაცემისა და სხვა საჭირო ინფორმაციის გაცემის თხოვნით, თუმცა უშედეგოდ, სასამართლოს მოსამზადებელ სხდომაზე სს „ი.-მა“ წარადგინა მტკიცებულებები მოსარჩელეთა კუთვნილი აქციების განაწილების თაობაზე, ასევე წერილობით ე.კ.-ის აქციების თაობაზე.

მოპასუხეებმა სარჩელი არ ცნეს და მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვეს შემდეგი საფუძვლებით:

სს „ი.-ის“ განმარტებით, არ არსებობდა სარჩელის აღძვრის წინაპირობები და საქმის წარმოება უნდა შეწყვეტილიყო, რადგანაც 2006 წლის 31 მაისის კრების ოქმი გასაჩივრდა თბილისის საქალაქო სასამართლოში და 2006 წლის 25 აგვისტოს განჩინებით მოსარჩელეებს უარი ეთქვათ სარჩელის წარმოებაში მიღებაზე, ხოლო სააპელაციო პალატის განჩინებით, მოსარჩელეთა კერძო საჩივარი განუხილველად დარჩა მხარეების სასამართლო სხდომაზე გამოუცხადებლობის გამო, „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის იმ დროს მოქმედი რედაქციის თანახმად, კრების ოქმის გასაჩივრების ვადა შეადგენდა 2 თვეს. პარტნიორთა კრების 2007 წლის 29 მაისის კრების გადაწყვეტილება ასევე გასაჩივრდა სასამართლოში და თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2007 წლის 23 აგვისტოს გადაწყვეტილებით სარჩელს უარი ეთქვა დაკმაყოფილებაზე, ხოლო სააპელაციო პალატის 2008 წლის 24 მარტის განჩინებით ე.კ.-ის სააპელაციო საჩივარი დარჩა განუხილველად, ამდენად, არსებობს სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილება, რასაც უკავშირდება სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 266-ე მუხლით გათვალისწინებული შედეგი. რაც შეეხება მ.ბ.-ას გარიცხვის ნაწილში სს „ი.-ის“ აქციონერთა საერთო კრების ოქმის ბათილად ცნობას, თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2009 წლის 29 ივნისის გადაწყვეტილების შესაბამისად, საზოგადოებამ ხელმეორედ განიხილა საკითხი და პარტნიორთა 2010 წლის 23 აპრილის გადაწყვეტილებით მ. ბ.-ა გარიცხულ იქნა საზოგადოებიდან. სს „ი.-მა“ დაზუსტებულ შესაგებელში დამატებით აღნიშნა, რომ ის მოპასუხედ აღარ იყო მითითებული, რაც ამ უკანასკნელის მიმართ საქმის წარმოების შეწყვეტის დამატებითი საფუძველი იყო, ამასთანავე, იცვლებოდა სასამართლოს განსჯადობაც, ხოლო სარჩელში იურიდიული ინტერესის მითითება წარმოადგენდა სარჩელის აღიარებითად, მომავალში შესაძლო დარღვევის თაობაზე წარდგენილ მოთხოვნად მიჩნევის შესაძლებლობას.

მოპასუხეებმა: თ. ვ.-ემ, ი. ს.-მა და კ. დ.-ემ სარჩელი ცნეს.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 30 ივნისის გადაწყვეტილებით ვ. ხ.-ის, ა. ს.-ის, ა. ს.-ისა და ე. კ.-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს მოსარჩელეებმა.

თბილისის სააპელაციო სასმართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 22 დეკემბრის გადაწყვეტილებით ე. კ.-ის, ა. ს.-ის, ა. ს.-ისა და ვ. ხ.-ის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა, გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 30 ივნისის გადაწყვეტილება და მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც ა. ს.-ის, ა. ს.-ისა და ვ. ხ.-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა, ბათილად იქნა ცნობილი 2006 წლის 31 მაისის სს „ი.-ის“ აქციონერთა კრებაზე მიღებული გადაწყვეტილება ვ. ხ.-ის, ა. ს.-ისა და ა. ს.-ის აქციონერთა რიგებიდან გარიცხვის თაობაზე, სს „ი.-ის“ საწესდებო კაპიტალის 17000 აქცია აღირიცხა ვ. ხ.-ის საკუთრებად, 3502 აქცია – ა. ს.-ი საკუთრებად, 806 აქცია – ა. ს.-ის საკუთრებად, ა. ს.-ის, ა. ს.-ისა და ვ. ხ.-ის კუთვნილი 22 803 აქცია გამოთხოვილ იქნა რ. ბ.-ის, თ. ვ.-ის, ბ. კ.-ის, ი. ს.-ის, ლ. წ.-ას, კ. დ.-ისა და ნ. ლ.-ის უკანონო მფლობელობიდან, კერძოდ კი, რ. ბ.-ის უკანონო მფლობელობიდან გამოთხოვილ იქნა 2 680 აქცია, კ. დ.-ის უკანონო მფლობელობიდან – 28 აქცია, თ. ვ.-ის უკანონო მფლობელობიდან – 28 აქცია, ბ. კ.-ის უკანონო მფლობელობიდან – 4 349 აქცია, ნ. ლ.-ის უკანონო მფლობელობიდან – 14 167 აქცია, ე. კ.-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა, სს „ი.-ის“ საწესდებო კაპიტალის 8635 აქცია აღირიცხა ე. კ.-ის საკუთრებად, ე. კ.-ის კუთვნილი 8 635 აქცია გამოთხოვილ იქნა რ. ბ.-ის, ნ. ლ.-ისა და ბ. კ.-ის უკანონო მფლობელობიდან, ასევე განაწილდა სასამართლო ხარჯები.

პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ სს „ი.-ის“ (1996 წლის 4 სექტემბერს რეგისტრირებული სს „ს.-ის“) წესდების 7.1.10 პუნქტის „ლ“ ქვეპუნქტით, აქციონერთა საერთო კრების განსაკუთრებულ კომპეტენციაში შედიოდა საზოგადოებიდან აქციონერის გარიცხვა, ხოლო ამავე წესდების 4.16 და 4.10 პუნქტებით გათვალისწინებული იყო საზოგადოებიდან აქციონერის გარიცხვის შემდეგი საფუძვლები: ა) აქციონერის მიერ საზოგადოებაში საჭირო შენატანის განუხორციელებლობა, ბ) საზოგადოების წინაშე წესდებითა და საწარმოს შინაგანაწესით გათვალისწინებული ვალდებულებების შეუსრულებლობა, კონფიდენციალური ინფორმაციის გამჟღავნება და საზოგადოებისათვის ზიანის მიყენება. დასახელებული გარემოება, ისევე როგორც მისი ამსახველი მტკიცებულება მხარეთა შორის დავას არ იწვევდა. სს „ი.-ის“ აქციონერთა 2006 წლის 31 მაისის საერთო კრების გადაწყვეტილებით საზოგადოებიდან გაირიცხნენ შემდეგი აქციონერები: ა. ს.-ი, ა. ს.-ი და ვ. ხ.-ი მათ მიერ სხვადასხვა სამართალდამცავ ორგანოში წლების განმავლობაში წარდგენილი საჩივრების შედეგად საზოგადოებისათვის ზიანის მიყენების გამო. პალატის შეფასებით, ა. ს.-ის, ა. ს.-ისა და ვ. ხ.-ის მიერ სს „ი.-ისათვის“ ზიანის მიყენების ფაქტი საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებებით არ დასტურდებოდა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლით დადგენილი წესით ამ ფაქტის დადასტურების მიზნით წარდგენილი მტკიცებულების შესწავლის შედეგად (სს „ი.-ისათვის“ აქციონერების მიერ ზიენის მიყენების ფაქტს მხარე ამყარებდა შპს „პარტნიორი გარანტის“ მიერ მომზადებული აუდიტორული დასკვნაზე, რომელიც სასამართლომ იმ საფუძვლით არ გაიზიარა, რომ მტკიცებულებიდან არ იკვეთებოდა მართლსაწინააღმდეგო ქმედების არსი, მატერიალური ზიანის, როგორც სუბსტანციური კატეგორიის არსებობა, ზიანის სახეობა, ზიანის ოდენობის გამოთვლის კრიტერიუმები და ა.შ). სს „ი.-ის“ აქციონერთა 2007 წლის 29 მაისის საერთო კრების გადაწყვეტილებით საზოგადოებიდან გაირიცხა ე. კ.-ე. აქციონერის გარიცხვა დაეფუძნა მის მიერ სხვადასხვა სამართალდამცავ ორგანოში წლების განმავლობაში წარდგენილი საჩივრების შედეგად საზოგადოებისათვის ზიანის მიყენების ფაქტს, შესაბამისად, მხარეებს არც დასახელებული გარემოება და არც ამ გარემოების ამსახველი მტკიცებულებები სადავო არ გაუხდიათ. სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით ე. კ.-ე სააქციო საზოგადოებიდან გარიცხულად არ ითვლებოდა, იგი სს „ი.-ის“ აქციონერი იყო, თუმცა, მას ჩამორთმეული ჰქონდა აქციები, რადგანაც სს „ი.-ის“ აქციონერთა 2007 წლის 29 მაისის საერთო კრების გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის თაობაზე ე. კ.-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2008 წლის 24 მარტის გადაწყვეტილებით, რომელიც კანონიერ ძალაში შევიდა. გადაწყვეტილების მიხედვით, სხდომის ოქმის ბათილად ცნობის მიმართ არ არსებობდა ე. კ.-ის იურიდიული ინტერესი, ვინაიდან აქციონერი არ ითვლებოდა გარიცხულად სასამართლოს მიერ შესაბამისი გადაწყვეტილების მიღების გარეშე. შესაბამისად, სასამართლომ დაადგინა, რომ სასამართლო გადაწყვეტილების გარეშე აქციონერი სააქციო საზოგადოებიდან გარიცხული არ იყო. სს „ი.-ის“ 2011 წლის 21 მარტის ცნობის თანახმად, აქციონერთა საერთო კრების 2006 წლის 31 მაისის გადაწყვეტილებით გარიცხული აქციონერების წილი აქციები (22 210 აქცია) გადანაწილდა 34 აქციონერზე, რომელთაგან რ. ბ.-ეს გადაეცა 2 680 აქცია, კ. დ.-ეს – 28 აქცია, თ. ვ.-ეს – 28 აქცია, ბ. კ.-ს – 4 349 აქცია, ნ. ლ.-ეს – 14 167 აქცია, ი. ს.-ს 28 აქცია, ლ. წ.-ას – 28 აქცია. ამავე საზოგადოების 2011 წლის 4 დეკემბრის ცნობის თანახმად, აქციონერთა საერთო კრების 2007 წლის 29 მაისის გადაწყვეტილებით გარიცხულ ე. კ.-ის წილი აქციები (9036 აქცია) გადანაწილდა 30 აქციონერზე, რომელთაგან რ. ბ.-ეს გადაეცა 1625 აქცია, კ. დ.-ეს – 11 აქცია, თ. ვ.-ეს – 11 აქცია, ბ. კ.-ს – 1802 აქცია, ნ. ლ.-ეს – 5259 აქცია, ი. ს.-ს 11 აქცია, ლ. წ.-ას – 11 აქცია. მოსარჩელეებმა: ა. ს.-მა, ა. ს.-მა, ვ. ხ.-მა და ე. კ.-ემ სააპელაციო წესით საქმის განხილვის ეტაპზე დააზუსტეს მოპასუხეთა წრე და შესაბამისად, შეამცირეს სასარჩელო მოთხოვნა. დაზუსტებული მოთხოვნით, აპელანტებმა მოითხოვეს ა. ს.-ის, ა. ს.-ისა და ვ. ხ.-ის სარჩელის დაკმაყოფილება, სს „ი.-ის“ 2006 წლის 31 მაისის კრების ოქმის ბათილად ცნობა და რ. ბ.-ის, თ. ვ.-ის, ბ. კ.-ის, ი. ს.-ის, ლ. წ.-ას, კ. დ.-ისა და ნ. ლ.-ის უკანონო მფლობელობიდან 21308 აქციის გამოთხოვა, კერძოდ: რ. ბ.-ის უკანონო მფლობელობიდან 2680 აქციის გამოთხოვა, კ. დ.-ის უკანონო მფლობელობიდან - 28 აქციის, თ. ვ.-ის უკანონო მფლობელობიდან - 28 აქციის, ბ. კ.-ის უკანონო მფლობელობიდან - 4 349 აქციის, ნ. ლ.-ის უკანონო მფლობელობიდან - 14 167 აქციის, ი. ს.-ის უკანონო მფლობელობიდან - 28 აქციისა და ლ. წ.-ას უკანონო მფლობელობიდან - 28 აქციის გამოთხოვა. ე. კ.-ემ ასევე დააზუსტა მოპასუხეთა წრე და რ. ბ.-ის, ბ. კ.-ისა და ნ. ლ.-ის უკანონო მფლობელობიდან 8635 აქციის გამოთხოვა მოითხოვა. ე. კ.-ის მოთხოვნასთან დაკავშირებით, პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ ე. კ.-ის აქციები დაზუსტებულ მოპასუხეებზე გადანაწილებული იყო შემდეგი წესით: რ. ბ.-ეზე განაწილებული იყო ე. კ.-ის 1625 აქცია, ბ. კ.-ზე - 1802 აქცია, ხოლო ნ. ლ.-ეზე - 5259 აქცია, ამდენად, მოპასუხეებზე გადანაწილებულია ე. კ.-ის 8686 აქცია, ე. კ.-ის სასარჩელო მოთხოვნას კი წარმოადგენდა აღნიშნულ პირთა უკანონო მფლობელობიდან 8635 აქციის გამოთხოვა. საქმის წარმოების განმავლობაში, მოსარჩელეს არ დაუკონკრეტებია, თუ ვისგან უნდა მომხდარიყო ნაკლები რაოდენობით აქციების გამოთხოვა ანუ ვის უნდა დარჩენოდა 8686-8635=51 აქცია, რის გამოც სასამართლომ ჩათვალა, რომ ე. კ.-ის კუთვნილი აქციები გამოთხოვილი უნდა ყოფილიყო სწორედ რ.ბ.-ის, ბ.კ.-ისა და ნ.ლ.-ის უკანონო მფლობელობიდან, თითოეულის წილის მითითების გარეშე.

პალატამ იხელმძღვანელა „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის მე–3 მუხლის მე–5 პუნქტით (სადავო კრების გადაწყვეტილების მიღების დროისთვის მოქმედი რედაქციით), რომლის თანახმადაც პარტნიორი, რომელმაც გააჭიანურა გადახდა, კარგავს წილს და ნაწილობრივ შესრულებულ ვალდებულებათა შედეგებსაც, თუ სხვა რამ არ არის დადგენილი მხარეთა შეთანხმებით. სააქციო საზოგადოებიდან აქციონერის გარიცხვის შესაძლებლობას კანონი არ ითვალისწინებდა. აქციონერთა საერთო კრების კომპეტენციას მიკუთვნებული საკითხები განსაზღვრული იყო ამავე კანონის 54-ე მუხლის მე-6 პუნქტით და მათ შორის აქციონერის გარიცხვის უფლება არ იყო გათვალისწინებული. სს „ი.-ის“ წესდების 7.1.10 პუნქტის „ლ“ ქვეპუნქტით, აქციონერთა საერთო კრების განსაკუთრებულ კომპეტენციაში შედიოდა საზოგადოებიდან აქციონერის გარიცხვა. ამავე წესდების 4.16, 4.19 და 4.20 პუნქტებით გათვალისწინებული იყო საზოგადოებიდან აქციონერის გარიცხვის შემდეგი საფუძვლები: ა) აქციონერის მიერ საზოგადოებაში საჭირო შენატანის განუხორციელებლობა; ბ) საზოგადოების წინაშე წესდებითა და საწარმოს შინაგანაწესით გათვალისწინებული ვალდებულებების შეუსრულებლობა; გ) კონფიდენციალური ინფორმაციის გამჟღავნება; დ) საზოგადოებისათვის ზიანის მიყენება. სააქციო საზოგადოებიდან აქციონერის გარიცხვის საკითხის გარკვევის მიზნით პალატამ განმარტა შემდეგი: სამეწარმეო სუბიექტის წესდება, თავისი არსით, სამოქალაქო სამართლებრივი გარიგებაა, შესაბამისად, მხარეები სახელშეკრულებო თავისუფლების პირობებში განსაზღვრავენ თავიანთ უფლებებსა და მოვალეობებს. კანონში სააქციო საზოგადოებიდან აქციონერის გარიცხვის დაუშვებლობის თაობაზე პირდაპირი მითითება არ არსებობს, შესაბამისად, სააქციო საზოგადოების წესდების ის ნორმა, რომლითაც გათვალისწინებულია სააქციო საზოგადოებიდან აქციონერის გარიცხვის შესაძლებლობა კანონსაწინააღმდეგოდ ვერ მიიჩნევა, თუმცა, აღსანიშნავია, რომ ყოველი უფლება, კანონით გათვალისწინებული თუ ხელშეკრულებით მინიჭებული, უნდა განხორციელდეს მართლზომიერად, კეთილსინდისიერად. აქციონერთა უფლება, გარიცხონ სხვა აქციონერი სააქციო საზოგადოებიდან, სააქციო საზოგადოებისათვის ზიანის მიყენების საფუძვლით, მაშინ, როდესაც ზიანის მიყენების ფაქტი სადავოა, სამოქალაქო სამართლებრივ კონტექსტში უფლების არამართლზომიერი გამოყენებაა. აქციონერის საზოგადოებიდან გარიცხვის შედეგების მნიშვნელობის გათვალისწინებით, აქციონერის სააქციო საზოგადოებიდან გასარიცხად აუცილებელია სასამართლო გადაწყვეტილება, რომელიც აქციონერების ნამდვილი ნებისა და ფაქტობრივი მდგომარეობის სრულყოფილად გამოკვლევის შედეგად, დაადგენს აქციონერის გარიცხვის თაობაზე წარდგენილი მოთხოვნის ლეგიტიმურობას. ამდენად, აქციონერთა კრების მიერ უფლებამოსილების ბოროტად გამოყენების თავიდან აცილებისა და გარიცხული აქციონერის ქონებრივი უფლებების დაცვის მიზნებისათვის, პალატა მიიჩნევს, რომ სააქციო საზოგადოებიდან აქციონერის გარიცხვა, ამგვარი უფლების წესდებით გათვალისწინების პირობებში, შესაძლებელია, თუმცა, მხოლოდ სამართალწარმოების გზით. სასამართლომ ასევე აღნიშნა, რომ აქციონერის საზოგადოებიდან გარიცხვა – მისი კუთვნილი წილის ჩამორთმევა, წარმოადგენს საზოგადოების მიერ აქციონერისათვის საკუთრების უფლების შეზღუდვას, რაც მოცემულ შემთხვევაში, აქციონერის მიერ სააქციო საზოგადოებისათვის ზიანის მიყენების საფუძვლით განხორციელდა. აქციონერის სააქციო საზოგადოებიდან გარიცხვითა და გარიცხული აქციონერის წილის მიკუთვნებით საზოგადოებამ განახორციელა საზოგადოებისათვის მიყენებული ზიანის კომპენსირება. მოცემულ შემთხვევაში, სააქციო საზოგადოებამ ცალმხრივად დაადგინა რა ზიანის ფაქტი, მოიწვია კრება და სააქციო საზოგადოებისათვის მიყენებული ზიანის კომპენსაციის მიზნებისათვის მოახდინა აქციონერთა სააქციო საზოგადოებიდან გარიცხვა. სადავო ვალდებულების შესრულების მიზნით სამოქალაქო-სამართლებრივი ურთიერთობის მონაწილე მხარეები კანონმდებლობით გაუთვალისწინებელ შემთხვევებში მოკლებული არიან შესაძლებლობას, თვითნებური მოქმედებით დაიკმაყოფილონ თავიანთი მოთხოვნები. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-2 მუხლის შესაბამისად, გარანტირებულია უფლების სასამართლოს მეშვეობით რეალიზება. სასამართლო განხილვის აუცილებლობა განპირობებულია უფლება-მოვალეობათა კანონის საფუძველზე დადგენის მიზნით, რასაც ახორციელებს სასამართლო და რასაც მოდავე მხარეები ურთიერთშეთანხმებით ვერ აღწევენ. პალატის შეფასებით, სს „ი.-ის“ აქციონერთა კრების სადავო გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება სამოქალაქო კანონმდებლობის დადგენილ წესს. იგი ეფუძნება საზოგადოების პრეტენზიას ზიანის მიყენებასთან დაკავშირებით, თუმცა, შესაბამისი უფლების დაცვა სასამართლო წესით არ ყოფილა განხორციელებული. სს „ი.-ის“ მხრიდან ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნით შეგებებული სარჩელი არც წინამდებარე საქმის განხილვისას ყოფილა წარდგენილი, რაც, პალატის მოსაზრებით, შეიძლებოდა, გამხდარიყო ზიანის ფაქტის არსებობასა და ზიანთან დაკავშირებული პასუხისმგებლობის დადგომის შესაძლებლობაზე მსჯელობის საფუძველი. პალატის განმარტებით, პირს შეიძლება დაეკისროს პასუხისმგებლობა მხოლოდ იმგვარი ზიანისათვის, რომელიც გამოწვეულია მართლსაწინააღმდეგო განზრახი ან გაუფრთხილებელი მოქმედებით, თანახმად, სამოქალაქო კოდექსის 992–ე მუხლისა. დარღვეულად მიჩნეული უფლების დაცვისა თუ აღდგენის მიზნით სასამართლოსა და სამართალდამცავი ორგანოებისადმი მიმართვა წარმოადგენს პირის კანონით გარანტირებულ უფლებას და მისი რეალიზაცია არ შეიძლება, განხილულ იქნეს მართლსაწინააღმდეგო ქმედებად. ასეთი ქმედებით მიყენებული ზიანის დადასტურების პირობებშიც კი არ არსებობს ზიანის ანაზღაურების სამართლებრივი წინამძღვრები, თუ რა თქმა უნდა, მხარეები არ დაადასტურებენ, რომ აღნიშნულ უფლებას მხარეები იყენებდნენ მარტოოდენ იმ მიზნით, რომ სს „ი.-ისათვის“ ზიანი მიეყენებინათ, ანუ, თუ არ დაამტკიცებენ, რომ მათი მხრიდან ადგილი ჰქონდა უფლების ბოროტად გამოყენებას, რაც მოცემულ შემთხვევაში არ დასტურდებოდა, უფრო მეტიც, არ დასტურდებოდა მოსარჩელეების მიერ მართლსაწინააღმდეგო ქმედების განხორციელება. სააპელაციო სასამართლომ ასევე მიუთითა სასარჩელო ხანდაზმულობის საკითხზე და აღნიშნა, რომ „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-15 მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად (2006 წლის 31 მარტის მდგომარეობით მოქმედი რედაქციით), პრეტენზიების ხანდაზმულობის ვადა შეადგენდა ხუთ წელს მათი წარმოებიდან, საზოგადოების ლიკვიდაციიდან ან პარტნიორის გასვლიდან, ამავე მუხლის მე-2 პუნქტით კი, განსაზღვრული იყო 2-თვიანი ვადა პარტნიორთა კრების, საერთო კრების, აგრეთვე სამეთვალყურეო საბჭოს გადაწყვეტილებათა გასაჩივრებისათვის ამ ოქმის შედგენიდან. მოცემულ შემთხვევაში, დავა აქციონერის გარიცხვიდან გამომდინარეობდა, რაც „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის კონტექსტში განხილულ უნდა ყოფილიყო როგორც „პარტნიორის გასვლა“ შესაბამისი სამართლებრივი შედეგებით და მის მიმართ ხანდაზმულობის 5-წლიანი ვადა ვრცელდებოდა. ვინაიდან საერთო კრება ჩატარდა 2006 წლის 31 მაისს, ხოლო სარჩელი გარიცხულმა აქციონერებმა შეიტანეს 2010 წლის 27 დეკემბერს, სარჩელი ხანდაზმულად არ იქნა მიჩნეული.

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს სს „ი.-მა“, რ.ბ.-ემ, ნ.ლ.-ემ და ბ.კ.-მა, მოითხოვეს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი საფუძვლებით:

სააპელაციო სასამართლომ, საზოგადოების წესდების საფუძველზე, დადგენილად მიიჩნია საზოგადოებიდან პარტნიორის გარიცხვის შესაძლებლობა აქციონერის მიერ საზოგადოებისათვის ზიანის მიყენების შემთხვევაში, თუმცა სასამართლომ აღნიშნული გადაწყვეტილების მისაღებად სასამართლო გადაწყვეტილების აუცილებლობაზე მიუთითა, რაც არასწორია, სასამართლოს აღნიშნული დასკვნა, იურიდიულად არასაკმარისადაა დასაბუთებული და მისი სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმება შეუძლებელია, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 249-ე მუხლის მე-4 ნაწილის საწინააღმდეგოდ, გადაწყვეტილების სამოტივაციო ნაწილში არ მიუთითა სამართლის ნორმა, რომელზე დაყრდნობითაც მიიღო გადაწყვეტილება, ამასთანავე, ამგვარი სასამართლო პრაქტიკა არ არსებობს. სააპელაციო სასამართლომ ყურადღება არ გაამახვილა კასატორის არგუმენტებზე აქციონერის საზოგადოებიდან გარიცხვის საკითხთან დაკავშირებით და სრულიად დაუსაბუთებლად მიიჩნია აქციონერთა გადაწყვეტილება პარტნიორის გარიცხვის თაობაზე უკანონოდ, კასატორებმა მიუთითეს „ადამიანის უფლებათა დაცვის“ ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლზე და მიიჩნიეს, რომ სასამართლოს გადაწყვეტილების დასაბუთების უსრულობა მის უკანონობაზე მიუთითებდა. სააპელაციო პალატამ დაარღვია კანონი, რაც გამოიხატა კანონის არასწორ გამოყენებაში, კერძოდ, სასამართლომ იხელმძღვანელა „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-15 მუხლის 2006 წლის 31 მარტის მდგომარეობით არსებული რედაქციით და განმარტა, რომ სადავოს აქციონერის გასვლა წარმოადგენდა, რის გამოც ამ ურთიერთობის მიმართ უნდა გავრცელებულიყო ხანდაზმულობის 5-წლიანი ვადა, რომლის დენაც პარტნიორის გასვლიდან იწყებოდა, რაც არასწორია, სასამართლომ დაუსაბუთებლად არ გაიზიარა მოპასუხეთა არგუმენტი, რომ სადავო ურთიერთობის რეგულირება ამავე კანონის მე-15 მუხლის 2008 წლის 15 მარტის რედაქციით უნდა დარეგულირებულიყო და ხანდაზმულობის ათვლა არა ნორმის პირველი პუნქტით, არამედ მე-2 პუნქტით უნდა მომხდარიყო, რომელიც მოთხოვნის წამოყენებისათვის ორ თვეს ითვალისწინებს, კონკრეტულ შემთხვევაში, პარტნიორებს კრების გადაწყვეტილების გასაჩივრება შეეძლოთ კანონში ცვლილების განხორციელებიდან არა უმეტეს ერთი წლისა. სააპელაციო პალატამ უსაფუძვლოდ არ გაიზიარა ასევე ის არგუმენტი, რომ „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-15 მუხლი ზოგადი ხასიათისაა, იმ ვითარებაში, როდესაც მოსარჩელის მოთხოვნა იყო აქციონერთა გადაწყვეტილების - გარიგების ბათილად ცნობა და აქციების უკან დაბრუნება, სასამართლოს ასევე უნდა ეხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 129-ე მუხლის პირველი ნაწილის პირველი წინადადებით დადგენილი 3-წლიანი ხანდაზმულობის ვადით. აღნიშნული არგუმენტების გაუზიარებლობა და სასამართლო გადაწყვეტილების არასრული დასაბუთება ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა დაცვის ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ პრაქტიკას. სასამართლოს მიერ კანონის არასწორ განმარტებაზე მიუთითებს ასევე გადაწყვეტილების მსჯელობა აქციონერის გარიცხვისა და ამ გზით მიყენებული ზიანის კომპენსირების თაობაზე, რაც, სასამართლოს განმარტებით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-2 მუხლით გარანტირებული სასამართლოსათვის უფლების დაცვის მიზნით მიმართვის აუცილებლობას განაპირობებდა. სასამართლომ არ გაითვალისწინა ის გარემოება, რომ სააქციო საზოგადოება მისი აქციონერებისაგან განყენებულ, დამოუკიდებელ სუბიექტს არ წარმოადგენს, შესაბამისად, პარტნიორის გარიცხვის საკითხი და აქციების ჩამორთმევით წილის კომპენსაციის გადაწყვეტილება, სწორედ, აქციონერთა მიერ იქნა მიღებული, რაც გადაწყვეტილების მსჯელობის უსაფუძვლობაზე მიუთითებს, ამასთანავე, 1996 წლის წესდების 4.20 მუხლითა და 1997 წლის წესდების 4.21 მუხლით რეგულირებული იყო ზემოაღნიშნული საკითხი, ასევე განსაზღვრული იყო ზიანის კომპენსაციაც. თავის მხრივ, სამეწარმეო სუბიექტის წესდება სამოქალაქო გარიგების ნაირსახეობაა, რაც მოცემულ შემთხვევაში მიღებულია აქციონერების მიერ და მისი საფუძვლიანობა დადასტურებული სასამართლოს მეშვეობით, აღნიშნული მიუთითებს აქციონერების მიერ პარტნიორთა გარიცხვისა და ზიანის კომპენსირების კანონიერებაზე და ის არ ეწინააღმდეგება სამოქალაქო კოდექსის მე-10 მუხლის მე-2 ნაწილითა და 319-ე მუხლის პირველი ნაწილით განსაზღვრულ გარიგების დადების შესაძლებლობას. არასწორია გასაჩივრებული გადაწყვეტილების დასაბუთება სასამართლოსათვის მიმართვის უფლებისა და ამ უფლების რეალიზაციის თაობაზე, რადგანაც აქციონერების მიერ სადავო გადაწყვეტილების მიღებისას არც „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონი და არც საზოგადოების წესდება არ კრძალავს გარიცხული პარტნიორის მიერ სასამართლოსათვის მიმართვის შესაძლებლობას, თუმცა, სასამართლო დაცვა უნდა იყოს სრული, რაც სასამართლოს მიერ სამართლიანი და დასაბუთებული გადაწყვეტილების გამოტანის შესაძლებლობაში გამოიხატება. აღნიშნული მიზნად ისახავს მხარის მიერ გადაწყვეტილების გასაჩივრების უფლების განხორციელებას. სააპელაციო პალატამ ასევე არასწორად განმარტა სამოქალაქო კოდექსის 992-ე მუხლი, რადგანაც სასამართლოს მსჯელობის საწინააღმდეგოდ, ზიანის მიყენების ფაქტი არა მოწინააღმდეგე მხარეთა მიერ საჯარო ორგანოებისათვის მიმართვაში გამოიხატა, არამედ, მათი განზრახი ქმედებით საზოგადოების საქმიანობისათვის ხელის შეშლაში, კერძოდ, საზოგადოების ანგარიშების დაყადაღების გამო სესხის აღების შეუძლებლობა, დატვირთული ვაგონების გაგზავნის ხელშეშლა და სხვა, აღნიშნულის გათვალისწინებით, კი, სამოქალაქო კოდექსის 412-ე მუხლიდან გამომდინარე, მოსარჩელეებისათვის შესაძლებელი იყო მათი ქმედებით საზოგადოებისათვის ზიანის მიყენება. სასამართლომ გარდა აღნიშნულისა, ზიანის მიყენების ფაქტის მტკიცების მოპასუხეებისათვის დაკისრებით დაარღვია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4 და 102-ე მუხლები. გარდა აღნიშნულისა, საქმის მასალებთან წინააღმდეგობაშია სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობა, მოსარჩელეების მიერ საზოგადოებისათვის ზიანის მიყენების თაობაზე, რადგანაც საქმეში წარმოდგენილი საზოგადოების კრების ოქმში დეტალურადაა აღწერილი მოსარჩელეების ქმედებები, რომელთა შედეგადაც საზოგადოებას მიადგა როგორც მორალური, ისე მატერიალური ზიანი. მატერიალური ზიანის მიყენების ნაწილში აუდიტის მიერ ზიანის ოდენობის გაანგარიშებისას მხედველობაში იქნა მიღებული მოსარჩელეთა ბრალით საზოგადოების მოცდენის ფაქტი, ამასთან, ამავე გარემოებებს ადასტურებს საქმეში არსებული სხვა მტკიცებულებებიც. 2000 წლის 30 აგვისტოს გაიმართა საზოგადოების სამეთვალყურეო საბჭოს სხდომა, რომელსაც მოსარჩელეებიც ესწრებოდნენ, ხოლო 2002 წლის 5 ივნისს - საზოგადოების საერთო კრება და განხილულ იქნა მოსარჩელეთა მიერ საზოგადოებისათვის მიყენებული ზიანის - 122452 ლარის მათთვის სოლიდარულად დაკისრების საკითხი. მიუხედავად იმისა, რომ მოქმედი კანონმდებლობა სამეთვალყურეო საბჭოსა და საერთო კრების ოქმის გადაწყვეტილების გასაჩივრების შესაძლებლობას ითვალისწინებს, მოსარჩელეებს აღნიშნული არ განუხორციელებიათ, რაც მათი მხრიდან, ზიანის მიყენების ფაქტის აღიარებაა. საყურადღებოა, რომ ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნის თაობაზე მოსარჩელეებს წერილობითაც ეცნობათ, რასაც მათი მხრიდან რეაგირება არ მოჰყოლია, ამდენად, ზიანის მიყენების ფაქტის დაუდგენლობაზე მსჯელობისას სასამართლომ დაარღვია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-3 მუხლის პირველი ნაწილი, 83-ე მუხლი მე-2 ნაწილი და 178-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ე“ ქვეპუნქტი, რაც გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძველია. არასწორია სასამართლოს მსჯელობა ე.კ.-ის საზოგადოების პარტნიორად მიჩნევის თაობაზე, სააპელაციო პალატამ აღნიშნული დასკვნა დაამყარა იმ გარემოებას, რომ ე.კ.-ის სარჩელი, კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით არ დააკმაყოფილა იმ საფუძვლით, რომ მას კრების ოქმის ბათილად ცნობის მიმართ იურიდიული ინტერესი არ გააჩნდა, ხოლო სასამართლო გადაწყვეტილების არარსებობის პირობებში, ე.კ.-ე კვლავ საზოგადოების პარტნიორს წარმოადგენდა, რომლის წილი საზოგადოებაში გასხვისებული იყო. პალატის აღნიშნული დასკვნა დაუსაბუთებელია. სასამართლომ აღნიშნული მსჯელობა დაამყარა თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2008 წლის 24 მარტის გადაწყვეტილებას. სასამართლომ არ გაითვალისწინა, რომ ე.კ.-ის იმდროინდელი დაზუსტებული მოთხოვნა - პირვანდელი მდგომარეობის აღდგენა და ამავე დავის საგანი იდენტურია და ამ საკითხზე არსებობს სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილება, ამასთანავე, სასამართლომ გადაწყვეტილება დაამყარა არა გადაწვეტილების სარეზოლუციო, არამედ სამოტივაციო ნაწილს. საყურადღებოა, რომ კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით არ დაკმაყოფილდა საზოგადოების 2007 წლის 29 მაისის კრების ოქმის ბათილად ცნობის შესახებ ე.კ.-ის მოთხოვნა და სწორედ ამ ოქმით გაირიცხა პარტნიორი საზოგადოებიდან, მეორე მხრივ, სააპელაციო სასამართლო ამტკიცებს, რომ ე.კ.-ე კვლავ საზოგადოების პარტნიორია. აღნიშნულით სასამართლო თავად ეწინააღმდეგება მის მსჯელობას და დარღვეულ იქნა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 266-ე მუხლი. არასწორია სააპელაციო პალატის მიერ დადგენილი გარემოება გარიცხული აქციონერების კუთვნილი აქციების განაწილების თაობაზე, რადგანაც სს „ი.-ის“ საერთო კრების 2006 წლის 31 მაისის გადაწყვეტილებით გაირიცხენ აქციონერები საზოგადოებიდან, ხოლო მათი კუთვნილი აქციები განაწილდა საზოგადოების სამეთვალყურეო საბჭოს 2006 წლის 12 სექტემბრის N27 ოქმით, რომელიც არ გასაჩივრებულა, ძალაშია და განაწილებაც სასამართლოს მსჯელობისაგან განსხვავებული ოდენობითა და წესით. ასევე არასწორად დაადგინა სასამართლომ ე.კ.-ის კუთვნილი აქციების განაწილების საკითხი, სასამართლოს დასკვნა არ გამომდინარეობს საზოგადოების სამეთვალყურეო საბჭოს 2009 წლის 2 ივლისის N32 ოქმიდან, რომელიც არ გასაჩივრებულა. კასატორებმა მოგვიანებით წარმოადგინეს დამატებითი საკასაციო საჩივარი, სადაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძვლად პრაქტიკულად იგივე წინაპირობებია მითითებული, ამასთან, თავდაპირველ საკასაციო საჩივარსა და 2012 წლის 5 მარტის განცხადებას დაურთეს დამატებითი მტკიცებულებები.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 17 თებერვლის განჩინებით სს „ი.-ის“, რ. ბ.-ის, ნ. ლ.-ისა და ბ. კ.-ის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლითა და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად, ამავე პალატის 2012 წლის 30 აპრილის განჩინებით მოწინააღმდეგე მხარის - ა.ს.-ის გარდაცვალების გამო, საქმის წარმოება შეჩერდა მისი უფლებამონაცვლის დადგენამდე, ხოლო 2012 წლის 2 ოქტომბრის განჩინებით გარდაცვლილის უფლებამონაცვლედ მიჩნეულ იქნა მ. ს.-ი და, შესაბამისად, საქმის წარმოება განახლდა.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა სს „ი.-ის“, რ. ბ.-ის, ნ. ლ.-ისა და ბ. კ.-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთმითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორები მიუთითებენ რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით, ვინაიდან სადავო საკითხზე არსებობს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული მყარი ერთგვაროვანი პრაქტიკა, რაც ასახულია გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებაში (იხ. სუსგ Nას-777-1040-05, 7 მარტი, 2006 წელი, ასევე სუსგ Nას-75-408-09, 2 ივლისი, 2009 წელი).

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას სს „ი.-ის“, რ. ბ.-ის, ნ. ლ.-ისა და ბ. კ.-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

რაც შეეხება საკასაციო საჩივარსა და სს „ი.-ის“ დირექტორ გ.ა.-ის 2012 წლის 5 მარტის Nვ-150-12 განცხადებაზე დართულ მტკიცებულებებს საკასაციო პალატა თვლის, რომ ისინი უნდა დაუბრუნდეს მათ წარმომდგენს, რადგანაც სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, საკასაციო სასამართლო იმსჯელებს მხარის მხოლოდ იმ ახსნა-განმარტებაზე, რომელიც ასახულია სასამართლოთა გადაწყვეტილებებში ან სხდომათა ოქმებში. აღნიშნული ნორმა ადგენს საკასაციო სასამართლოს მიერ ფაქტობრივი გარემოებების შეფასების პროცესუალურ ფარგლებს და მისი შინაარსიდან გამომდინარეობს, რომ საკასაციო სასამართლოში ახალ ფაქტებზე მითითება და ახალი მტკიცებულებების წარმოდგენა არ დაიშვება, შესაბამისად, ახალი მტკიცებულებები ვერც სასამართლოს მიერ იქნება გაზიარებული მიუხედავად იმისა, მხარეს ობიექტურად ჰქონდა თუ არა შესაძლებლობა სასამართლოსათვის მანამდე წარმოედგინა ისინი. აღნიშნული გარემოება საკასაციო პალატის მიერ მტკიცებულებათა საქმისათვის დართვაზე უარის თქმის საფუძველია.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 104-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სასამართლო არ მიიღებს, არ გამოითხოვს ან საქმიდან ამოიღებს მტკიცებულებებს, რომლებსაც საქმისათვის მნიშვნელობა არ აქვთ. აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორებს: სს „ი.-ს“, რ. ბ.-ეს, ნ. ლ.-ესა და ბ. კ.-ს უნდა დაუბრუნდეთ საკასაციო საჩივარზე დართული მტკიცებულებები 19 ფურცლად (ტ.III, ს.ფ.171-189), ხოლო სს „ი.-ის“ დირექტორ გ.ა.-ის 2012 წლის 5 მარტის Nვ-150-12 განცხადებაზე დართული მტკიცებულებები - 23 ფურცლად.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორებს: სს „ი.-ს“, რ. ბ.-ეს, ნ. ლ.-ეს და ბ. კ.-ს უნდა დაუბრუნდეთ სახელმწიფო ბაჟის სახით ნ. ლ.-ის მიერ 2012 წლის 30 იანვარს №4830857 სალაროს შემოსავლის ორდერით გადახდილი 300 ლარის 70% – 210 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. სს „ი.-ის“, რ. ბ.-ის, ნ. ლ.-ისა და ბ. კ.-ის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.

2. კასატორებს: სს „ი.-ს“ (ს/N...), რ. ბ.-ეს (პ/N...), ნ. ლ.-ესა (პ/N...) და ბ. კ.-ს (პ/N...) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დაუბრუნდეთ საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს საერთო სასამართლოების დეპარტამენტის საგირავნო-სადეპოზიტო ანგარიშზე (სს ბანკი „რესპუბლიკა“ ბანკის BIC კოდი: REPLGE22, მიმღების IBAN ანგარიშის № GE79 BR00 0000 0033 0500 01) სახელმწიფო ბაჟის სახით ნ. ლ.-ის მიერ 2012 წლის 30 იანვარს №4830857 სალაროს შემოსავლის ორდერით გადახდილი 300 ლარის 70% – 210 ლარი.

3. კასატორებს: სს „ი.-ს“, რ. ბ.-ეს, ნ. ლ.-ესა და ბ. კვირიკაშვის დაუბრუნდეთ საკასაციო საჩივარზე დართული მტკიცებულებები 19 ფურცლად (ტ.III, ს.ფ.171-189), ხოლო სს „ი.-ის“ დირექტორ გ.ა.-ის 2012 წლის 5 მარტის Nვ-150-12 განცხადებაზე დართული მტკიცებულებები - 23 ფურცლად.

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ბ. ალავიძე

მოსამართლეები: ვ. როინიშვილი

პ. ქათამაძე