Facebook Twitter

№ას-657-618-2012 10 დეკემბერი, 2012 წელი

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

პაატა ქათამაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ვასილ როინიშვილი, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორი – რ. ბ.-ა

მოწინააღმდეგე მხარეები – ჯ. ი.-ა, დ. ი.-ა, მ. ლ.-ე, ნ. ლ.-ე

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 28 მარტის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვება

დავის საგანი – უძრავი ნივთის უკანონო მფლობელობიდან გამოთხოვა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2011 წლის 11 აგვისტოს თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიას სარჩელი მიმართა რ. ბ.-ამ მოპასუხეების: ჯ. ი.-ას, დ. ი.-ას, მ. ლ.-ისა და ნ. ლ.-ის მიმართ. მოსარჩელემ მოითხოვა მოპასუხეების უკანონო მფლობელობიდან ქ.თბილისში, ფ.-ის ქ.№9-ში მდებარე 64.30კვ.მ ფართის გამოთხოვა და აღნიშნული ფართის მისთვის გამოთავისუფლებულ მდგომარეობაში გადაცემა.

მოსარჩელემ განმარტა, რომ სადავო ფართზე მას გააჩნდა საკუთრების უფლება, რაც დასტურდებოდა ამონაწერით საჯარო რეესტრიდან. დასახელებულ ფართში უკანონოდ, უფლების გარეშე შეიჭრნენ სხვა პირები, რომლებიც ნებაყოფლობით არ ათავისუფლებდნენ რ. ბ.-ას საკუთრებაში არსებულ ფართს.

მოსარჩელის მოსაზრებით, აღნიშნული ფაქტობრივი გარემოება, სამოქალაქო კოდექსის 170-ე და 172-ე მუხლებიდან გამომდინარე, იძლეოდა მისი მოთხოვნის დაკმაყოფილების სამართლებრივ საფუძველს. ამდენად, სარჩელი დაკმაყოფილებას ექვემდებარებოდა (ტომი 1, ს.ფ. 1-9).

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 30 ნოემბრის გადაწყვეტილებით რ. ბ.-ას სარჩელი დაკმაყოფილდა, სარჩელში მითითებული მოპასუხეების უკანონო მფლობელობიდან გამოთხოვილ იქნა ქ.თბილისში, ფ.-ის ქ.№9-ში მდებარე 64.30კვ.მ უძრავი ქონება და იგი გამოთავისუფლებულ მდგომარეობაში გადაეცა მესაკუთრე რ. ბ.-ას (ტომი 1, ს.ფ. 74-77).

პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს მოპასუხეებმა: ჯ. ი.-ამ, დ. ი.-ამ, მ. ლ.-ემ და ნ. ლ.-ემ, რომლებმაც მოითხოვეს გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება (ტომი 1, ს.ფ. 88-97).

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 28 მარტის განჩინებით ჯ. ი.-ას, დ. ი.-ას, მ. ლ.-ისა და ნ. ლ.-ის სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, გაუქმდა საქალაქო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა იმავე სასამართლოს.

სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გამოტანისას პირველი ინსტანციის სასამართლომ სრულყოფილად არ დაადგინა საქმის ფაქტობრივი გარემოებები. ამასთან, საქალაქო სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, რის გამოც საქმეზე გამოტანილი გადაწყვეტილება იურიდიულად არ იყო დასაბუთებული, რაც სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 394-ე მუხლის „ე“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძველს წარმოადგენდა.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ მოცემულ შემთხვევაში საქმეზე დასადგენი იყო მთელი რიგი გარემოებები, რა დროსაც აუცილებელი იქნებოდა ახალი მტკიცებულებების წარდგენა და შეფასება და რაც სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 380-ე მუხლის მე-2 ნაწილით შეზღუდული იყო სააპელაციო ინსტანციის სასამართლოში. ამ გარემოებისა და დასადგენი ფაქტების მოცულობის გათვალისწინებით სააპელაციო სასამართლომ შეუძლებლად ჩათვალა დავის სააპელაციო სასამართლოში არსებითად გადაწყვეტა.

სააპელაციო სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა შემდეგ გარემოებებზე:

რ. ბ.-ა წარმოადგენდა ქ.თბილისში, ფ.-ის ქ.№9-ში მდებარე 64.30კვ.მ საცხოვრებელი ფართის მესაკუთრეს;

აღნიშნულ ბინაზე რ. ბ.-ას საკუთრების უფლება წარმოიშვა ი. ი.-თან 2011 წლის 4 აპრილს დადებული უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე;

აპელანტთა მითითებით, ხსენებული გარიგების დადების დროს ი. ი.-ი და რ. ბ.-ა იმყოფებოდნენ ფაქტობრივ ცოლ-ქმრულ ურთიერთობაში;

ი. ი.-ი და აპელანტები იყვნენ ერთი ოჯახის წევრები და წლების მანძილზე ერთად ცხოვრობდნენ სადავო ბინაში. კერძოდ, ჯ. ი.-ა არის ი. ი.-ის ყოფილი ცოლი, დ. ი.-ა არის მათი შვილი, ხოლო მ. და ნ. ლ.-ეები არიან დ.-ს შვილები. სადავო ნივთს ფლობენ აპელანტები: ჯ. ი.-ა, დ. ი.-ა, მ. ლ.-ე, ნ. ლ.-ე;

დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონის საბინაო-კომუნალური მომსახურების სერვისული ცენტრის 2002 წლის 18 სექტემბრის ცნობის თანახმად, ქ.თბილისში, ფ.-ის ქ.№9-ში მდებარე ბინის დამქირავებელს წარმოადგენს ი. ი.-ი. ამ დროისათვის ოჯახის წევრთა რაოდენობა შეადგენდა შვიდს: 1. დ. ი.-ი, რომელიც მითითებულ მისამართზე ცხოვრობდა (ჩაწერილი იყო) 1976 წლიდან, 2. ი. ი.-ი – 1970 წლიდან, 3. ჯ. ი.-ი – 1976 წლიდან, 4. ე. ი.-ი – 1994 წლიდან, 5. მ.ი ლ.-ე – 1995 წლიდან, 6. ნ. ლ.-ე – 1995 წლიდან და 7. ბ. ლ.-ე – 1995 წლიდან;

მხარეები არ დავობენ, რომ ქ.თბილისში, ფ.-ის ქ.№9-ში მდებარე ბინაზე პრივატიზაცია განხორციელდა ი. ი.-ის სახელზე. სწორედ პრივატიზაციის ხელშეკრულება გახდა სადავო ბინაზე ი. ი.-ის საკუთრების წარმოშობის საფუძველი.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 172-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, რომლის თანახმად, მესაკუთრეს შეუძლია მფლობელს მოსთხოვოს ნივთის უკან დაბრუნება, გარდა იმ შემთხვევებისა, როცა მფლობელს ჰქონდა ამ ნივთის ფლობის უფლება. ამ მუხლის შინაარსიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ ვინდიკაცი. სარჩელი საფუძვლიანია, თუ არსებობს შემდეგი გარემოებები: მოსარჩელე ნივთის მესაკუთრეა; მოპასუხე ფლობს სადავო ნივთს; მფლობელს არ აქვს ამ ნივთის ფლობის უფლება.

მოცემულ შემთხვევაში მოპასუხეები (აპელანტები) სარჩელისაგან თავს იცავდნენ სწორედ იმ გარემოებაზე მითითებით, რომ მათ ჰქონდათ სადავო უძრავი ნივთის ფლობის უფლება, კერძოდ, წლების განმავლობაში, როგორც ამ ბინის დამქირავებლის ი. ი.-ის ოჯახის წევრები, მასთან ერთად ცხოვრობდნენ და ჩაწერილები იყვნენ სადავო ფართში. ამასთან, დადგინდა, რომ ი. ი.-მა სადავო ფართზე საკუთრების უფლება მოიპოვა პრივატიზაციის ხელშეკრულების საფუძველზე. „საქართველოს რესპუბლიკაში ბინების პრივატიზაციის (უსასყიდლოდ გადაცემის) შესახებ“ საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის 1 თებერვლის №107 დადგენილების პირველი პუნქტის თანახმად, საქართველოს რესპუბლიკაში ბინების პრივატიზაცია წარმოადგენს მოქალაქეთათვის სახელმწიფო და საზოგადოებრივ საბინაო ფონდში მათ მიერ დაკავებული საცხოვრებელი სახლის (ბინის) ნებაყოფლობითი შეღავათიანი პირობებით საკუთრებაში უსასყიდლოდ გადაცემას. ამავე დადგენილების მე-4 და მე-5 პუნქტებით განსაზღვრულია, რომ საცხოვრებელი სახლის (ბინის) უსასყიდლოდ გადაცემა ხორცილდება ადგილობრივი მმართველობის ორგანოების, საწარმო-დაწესებულებებისა და ორგანიზაციების მიერ, რომელთა ბალანსზეც ირიცხება საცხოვრებელი სახლი (ბინა). საცხოვრებელი სახლი (ბინა) უსასყიდლოდ გადაეცემა საქართველოს რესპუბლიკის მოქალაქეებს, რომლებიც ამ საცხოვრებელი სახლის (ბინის) დამქირვებლები ან დამქირავებლის ოჯახის წევრები არიან.

სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მითითებული დადგენილების საფუძველზე საცხოვრებელი სახლის (ბინის) პრივატიზაციისას თანაბარი უფლებებით სარგებლობდნენ ის პირები, რომლებიც წარმოადგენდნენ ამ საცხოვრებელი სახლის (ბინის) დამქირავებლებს ან მათი ოჯახის წევრებს. საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის 1 თებერვლის №107 დადგენილებით მინიჭებული უფლება, შესაბამისი წილის გათვალისწინებით, ვრცელდებოდა დამქირავებელთან ერთად მცხოვრებ ოჯახის ყველა წევრზე, მიუხედავად იმისა, რომ ბინაზე საკუთრების უფლება მათივე თანხმობით შეიძლება აღრიცხულიყო ერთ-ერთ დამქირავებელზე.

ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ დაასკვნა, რომ სადავო ბინის მხოლოდ ი. ი.-ის სახელზე პრივატიზაციის მიუხედავად, აღნიშნული ბინის თანამესაკუთრეები შეიძლებოდა ყოფილიყვნენ მისი ოჯახის ის წევრებიც, რომლებიც სადავო ბინაში ჩაწერილი იყვნენ და ცხოვრობდნენ პრივატიზების მომენტში, მიუხედავად იმისა, რომ მათ თავიანთი საკუთრების უფლება არ დაურეგისტრირებიათ.

შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლომ ჩათვალა, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლოს ამ გარემოების სრულყოფილად გამოკვლევის გარეშე, არ გააჩნდა საფუძველი სარჩელის დასაკმაყოფილებლად. მითითებული საკითხის გარკვევის მიზნით, საქალაქო სასამართლოს, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4 მუხლის მე–2 ნაწილის საფუძველზე, მხარეებისათვის უნდა შეეთავაზებინა მათ ხელთ არსებული მტკიცებულებების წარდგენა. ამასთან, სასამართლოს უნდა მიეღო ზომები იმ წერილობითი მტკიცებულებების გამოსათხოვად, რომელთა მიღებასაც მხარეები თვითონ ვერ შეძლებდნენ. საქმის ხელახლა განხილვისას, პირველი ინსტანციის სასამართლოს ასევე უნდა გამოეკვლია აპელანტ ჯ. ი.-ას განმარტება იმის შესახებ, რომ სადავო ბინით სარგებლობის უფლება მოპოვებული ჰქონდა სახალხო სასამართლოს 1976 წლის გადაწყვეტილებით.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა რ. ბ.-ამ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმეზე პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვება, შემდეგი საფუძვლებით:

საქართველოს კონსტიტუციითა და მოქმედი კანონმდებლობით საკუთრების უფლება აღიარებული და უზრუნველყოფილია. სამოქალაქო კოდექსის 170-ე მუხლის თანახმად, მესაკუთრეს შეუძლია თავისუფლად ფლობდეს და სარგებლობდეს ქონებით, არ დაუშვას სხვა პირთა მიერ ამ ქონებით სარგებლობა. ეს ნიშნავს, რომ ყველა მესამე პირი ვალდებულია, თავი შეიკავოს სხვისი საკუთრების ხელყოფისაგან. ამავე კოდექსის 172-ე მუხლის მიხედვით, მესაკუთრეს შეუძლია მფლობელს მოსთხოვოს ნივთის უკან დაბრუნება. აქედან გამომდინარე, უნდა შეწყდეს სადავო ფართის მოპასუხეების მიერ ფლობა, ისინი ვალდებულნი არიან ბინა გამოთავისუფლებული სახით და დაუზიანებლად ჩააბარონ რ. ბ.-ას, როგორც ბინის მესაკუთრეს.

სააპელაციო სასამართლომ, მართალია აღიარა, რომ რ. ბ.-ა წარმოადგენს სადავო ბინის კანონიერ მესაკუთრეს, მაგრამ უსაფუძვლოდ აღნიშნა, რომ მოპასუხეებს ჰქონდათ ამ ბინის ფლობის უფლება. კასატორი ხაგზასმით მიუთითებს, რომ მფლობელობის უფლება მოპასუხეებს მანამდე ჰქონდათ, სანამ რ. ბ.-ა მისი მესაკუთრე გახდებოდა. მოსარჩელემ მესაკუთრედ გახდომის შემდგომ, გააფრთხილა მოპასუხეები ფართის გამოთავისუფლების თაობაზე, რაც მათ ნებაყოფლობით განახორციელეს. აღნიშნული ქმედებით მოპასუხეებმა დაკარგეს მითითებული ფართის ფლობის უფლება და აღარ ითვლებიან მართლზომიერ მფლობელებად. მოგვიანებით, რ. ბ.-ას სამსახურში ყოფნის დროს, ი.-ების ოჯახის წევრები უკანონოდ, თვითნებურად შეიჭრნენ ბინაში, სადაც სამჟამადაც ცხოვრობენ. შედეგად, ილახება რ. ბ.-ას საკუთრების უფლება.

სააპელაციო სასამართლო უსაფუძვლოდ უთითებს პრივატიზებასთან დაკავშირებულ კანონის ნორმებზე, იგი ცდილობს დაამტკიცოს, რომ რადგან მოპასუხეები მონაწილეობდნენ პრივატიზების პროცესში, ამდენად, მათ ეკუთვნით წილი ამ ბინიდან. აქ, მნიშვნელოვანია ის, რომ მითითებული უფლება მოპასუხეებს გააჩნდათ ბინის გასხვისებამდე. მათ თავის დროზე (ი. ი.-ის მესაკუთრეობის პერიოდში) არ გამოიყენეს ხსენებული უფლება, რ. ბ.-ას მესაკუთრედ გახდომის შემდეგ კი, ეს უფლება დაკარგეს.

რაც შეეხება სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის პირველი ინსტანციის სასამართლოში დაბრუნების მიზანშეწონილობის საკითხს, კასატორი მიიჩნევს, რომ ასეთი მიზანშეწონილობა მოცემულ შემთხვევაში არ არსებობს, არ არსებობს რაიმე მტკიცებულება, რომელიც გაამყარებს მოპასუხეთა პოზიციას, შესაბამისად, ისინი ამგვარ მტკიცებულებას ვერ წარუდგენენ სასამართლოს. მაგალითად, არ არსებობს სასამართლოს 1976 წლის გადაწყვეტილება ჯ. ი.-ასათვის სადავო ბინაზე სარგებლობის უფლების მინიჭების შესახებ.

ამდენად, საქმის განმხილველმა სასამართლომ ეჭვქვეშ დააყენა რ. ბ.-ას საკუთრების უფლება, საქმეზე დამდგარი პროცესუალური შედეგიდან გამომდინარე, მისი ეს უფლება დარღვეულია, მაშინ როდესაც, საკუთრების უფლების დაცვას უზრუნველყოფს არამარტო კანონი, არამედ სტაბილურად ჩამოყალიბებული სასამართლო პრაქტიკა (ტომი 2, ს.ფ. 65-75).

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის საფუძვლების შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივარი ნაწილობრივ უნდა დაკმაყოფილდეს, უნდა გაუქმდეს გასაჩივრებული განჩინება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 385-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, იმ შემთხვევაში, თუკი ადგილი აქვს ამ კოდექსის 394-ე მუხლით გათვალისწინებულ შემთხვევებს, სააპელაციო სასამართლო აუქმებს გადაწყვეტილებას და საქმეს უბრუნებს პირველი ინსტანციის სასამართლოს ხელახლა განსახილველად. ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს შეუძლია, არ გადააგზავნოს საქმე უკან და თვითონ გადაწყვიტოს იგი. ამდენად, საქმის პირველი ინსტანციის სასამართლოსათვის უკან დაბრუნება, ისევე როგორც საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღება, სააპელაციო სასამართლოს უფლებაა და არა ვალდებულება. მიუხედავად ამისა, აღნიშნული არ გულისხმობს სააპელაციო სასამართლოს შეუზღუდაობას, ნებისმიერი დაუსაბუთებელი გადაწყვეტილების შემთხვევაში ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოს ხელახლა განსახილველად დაუბრუნოს საქმე. ასეთი მიდგომა ეწინააღმდეგება რაციონალური მართლმსაჯულებისა და პროცესუალური ეკონომიის პრინციპებს, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 385-ე მუხლის მე-2 ნაწილის ნამდვილ აზრს, რითაც მოცემულ შემთხვევაში შებოჭილია სააპელაციო სასამართლო. ამიტომ, სააპელაციო სასამართლომ, რომელიც სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის თანახმად, ასევე საქმის არსებითად განმხილველი სასამართლოა, პირველი ინსტანციის სასამართლოს საქმე უკან უნდა დაუბრუნოს მხოლოდ გამონაკლის შემთხვევებში, როდესაც მას თავად რეალურად გაუჭირდება ფაქტობრივი გარემოებების დადგენა ან კონკრეტული საქმის გარემოებების გათვალიწინებით, მართლაც მიზანშეწონილია საქმის უკან დაბრუნება.

მოცემულ შემთხვევაში, სააპელაციო სასამართლომ საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება გააუქმა მისი ფაქტობრივი და სამართლებრივი დაუსაბუთებულობის გამო, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 394-ე მუხლის საფუძველზე. კერძოდ, საქმის უკან დაბრუნების აუცილებლობა სააპელაციო სასამართლომ დაასაბუთა იმ გარემოებით, რომ სრულყოფილად გამოკვლევას საჭიროებდა სადავო ბინაზე მოპასუხეების თანასაკუთრების უფლების არსებობის საკითხი ი. ი.-ის (სადავო ბინის თავდაპირველი მესაკუთრე, რომლისგანაც რ. ბ.-ამ აღნიშნული ბინა შეიძინა) სახელზე ბინის პრივატიზაციის განხორციელების დროს, მიუხედავად იმისა, რომ მათ თავიანთი საკუთრების უფლება საჯარო რეესტრში არ დაურეგისტრირებიათ. გარდა ამისა, სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, დასადგენი იყო, ჰქონდა თუ არა მოპოვებული ერთ-ერთ აპელანტს (მოპასუხეს) – ჯ. ი.-ას, სადავო ბინით სარგებლობის უფლება სახალხო სასამართლოს 1976 წლის გადაწყვეტილებით. ზემოაღნიშნული გარემოებები, საკასაციო პალატის მოსაზრებით, არ განეკუთვნება ისეთ გარემოებებს, რომელთა გამოც გამართლებული იქნებოდა საქმის უკან გადაგზავნა. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლოს თავადვე შეეძლო დაედგინა მის მიერ მითითებული ფაქტობრივი გარემოებები, შეეფასებინა ისინი სამართლებრივად და გამოეყენებინა კანონის შესაბამისი ნორმები.

საკასაციო სასამართლო არ იზიარებს ასევე სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებას იმის შესახებ, რომ, ვინაიდან სააპელაციო სასამართლოში შეზღუდულია ახალი მტკიცებულებების წარდგენა, ამიტომ მიზანშეწონილია საქმის დაბრუნება პირველი ინსტანციის სასამართლოსათვის. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ ახალ გარემოებებზე მითითება და ახალი მტკიცებულებების წარდგენა შეზღუდულია არა მარტო სააპელაციო, არამედ პირველი ინსტანციის სასამართლოშიც, თუ საქმის მოსამზადებელი სტადია დასრულებულია (სსკ-ის 215-ე მუხლი). კანონი ზუსტად განსაზღვრავს იმ შემთხვევებს, რა დროსაც მოსამზადებელი სტადიის დასრულების შემდეგ შესაძლებელია ახალ გარემოებებზე მითითება და ახალი მტკიცებულებების წარდგენა. მოცემულ შემთხვევაში, სააპელაციო სასამართლო არ უთითებს, არსებობს თუ არა ახალი მტკიცებულებების წარდგენის კანონით გათვალისწინებული რომელიმე შემთხვევა, ასევე გასაჩივრებული განჩინება არ შეიცავს რაიმე მითითებას იმის შესახებ, შეეზღუდათ თუ არა მოპასუხეებს ახალი მტკიცებულებების წარდგენის შესაძლებლობა პირველი ინსტანციის სასამართლოში. გასათვალისწინებელია, რომ ზემოაღნიშნულზე სააპელაციო საჩივარიც არ შეიცავს რაიმე მითითებას.

ამდენად, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ, მოცემულ შემთხვევაში, გარემოებები, რომლებიც სააპელაციო სასამართლომ საქმის უკან დაბრუნების საფუძვლად მიიჩნია, არ განეკუთვნება ისეთ გარემოებებს, რაც სააპელაციო სასამართლოს შესაძლებლობას ართმევდა, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 385-ე მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე თავად გადაეწყვიტა საქმე და არ დაებრუნებინა პირველი ინსტანციის სასამართლოსათვის ხელახლა განსახილველად.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 412-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, საკასაციო სასამართლო აუქმებს გადაწყვეტილებას და საქმეს ხელახლა განსახილველად აბრუნებს სააპელაციო სასამართლოში, თუ საქმის გარემოებები საპროცესო ნორმების ისეთი დარღვევითაა დადგენილი, რომ ამ დარღვევების შედეგად საქმეზე არასწორი გადაწყვეტილება იქნა გამოტანილი და საჭიროა მტკიცებულებათა დამატებითი გამოკვლევა. ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, ამ მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებულ გადაწყვეტილებას საკასაციო სასამართლომ საფუძვლად უნდა დაუდოს სამართლებრივი შეფასება, რომელიც სავალდებულოა სააპელაციო სასამართლოსათვის. აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ უნდა გაუქმდეს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება და საქმე ხელახალი განხილვისათვის დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, 412-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. რ. ბ.-ას საკასაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდეს;

2. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 28 მარტის განჩინება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე პ. ქათამაძე

მოსამართლეები: ვ. როინიშვილი

ბ. ალავიძე