№ ას-1230-1159-2012 11 იანვარი, 2013 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

თეიმურაზ თოდრია (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ვასილ როინიშვილი, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – რ.ნ-ე

მოწინააღმდეგე მხარე – საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვიტარების სამინისტრო

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 29 ივნისის განჩინება

საკასაციო საჩივრის ავტორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი – მიყენებული ზიანის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

რ.ნ-ემ სარჩელი აღძრა სასამართლოში საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს წინააღმდეგ და მოთხოვა მოპასუხისათვის, მოსარჩელის სასარგებლოდ, მიყენებული ზიანის - 14046 ლარის ანაზღაურების დაკისრება შემდეგი საფუძვლებით: მოსარჩელის განმარტებით, სს ,,ვ. კ-ის” საწესდებო კაპიტალიდან, საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს 2005 წლის 21 თებერვლის №16/126 წერილისა და აუდიტორული კომპანია შპს ,,პ-ის” 2005 წლის 2 მარტის №02/03-1 აუდიტორული დასკვნის შესაბამისად, ამოღებული იქნა 21 822 238 ლარის ღირებულების ქონება, რომლის ბაზაზე საქართველოს ეკონომიკური განვითარების მინისტრის 2005 წლის 21 მარტის №1-1/381 ბრძანებით დაფუძნდა შპს ,,ვ-ე 2005”. მოპასუხისა და საწარმოთა მართვის სააგენტოს მიერ შპს ,,ვ. კ-ის” საწესდებო კაპიტალიდან მნიშვნელოვანი ღირებულების ქონების ამოღებამ გამოიწვია მისი გაკოტრება, წყალტუბოს რაიონული სასამართლოს 2010 წლის 25 მაისის განჩინებით დასრულდა შპს ,,ვ. კ-ის” მიმართ გაკოტრების საქმის წარმოება.

მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და სხდომაზე განმარტა, რომ მოპასუხის მიერ რაიმე მართლსაწინააღმდეგო ქმედება არ დგინდებოდა, მოსარჩელეების მიერ ის სამართლებრივი ღონისძიებები, რომლებიც გატარდა სს ,,ვ. კ-ან”, შემდგომში შპს ,,ვ. კ-ან” მიმართებაში, ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების, რეალაქტების, კრების ოქმებისა თუ სასამართლო დადგენილებების სახით, მოსარჩელის მიერ სადავოდ არ გამხდარა, ისინი არც ძალადაკარგულად და არც ბათილად არავის უცნია.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2012 წლის 29 მარტის გადაწყვეტილებით რ.ნ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

საქალაქო სასამართლოს დასახელებული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა რ.ნ-ემ, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 29 ივნისის განჩინებით რ.ნ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

სააპელაციო სასამართლომ საქმეზე დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

წყალტუბოს რაიონული სასამართლოს 2006 წლის 14 ივნისის გადაწყვეტილებით დაკმაყოფილდა სოფელ ბ-ის მოსახლეობის სასარჩელო მოთხოვნა და ნაგებობიდან გამომდინარე მიყენებული მატერიალური ზიანის 302 078 ლარის გადახდა დაეკისრა სს ,,ვ. კ-ს”. აღნიშნული ზიანის თანხა განისაზღვრა 2000 წლის 28 სექტემბრის კომისიის ოქმის საფუძველზე (ტ. I, ს.ფ. 23-27, 18).

საქართველოს ეკონომიკური განვითარების მინისტრის 2005 წლის 21 მარტის №1-1/381 ბრძანებით დაფუძნდა შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოება ,,ვარციხე 2005“ სახელმწიფო ქონების ბაზაზე, სახელმწიფოს 100 %-იანი წილობრივი მონაწილეობით (ტომი I, ს.ფ. 18).

სსიპ ,,საწარმოთა მართვის სააგენტო”-ს 18.05.2006წ. ბრძანებით სს ,,ვ. კ-ი” გარდაიქმნა შპს ,,ვ. კ-ად” სახელმწიფოს 100%-იანი წილით (ტ.I, ს.ფ. 13,14).

წყალტუბოს რაიონული სასამართლოს 2007 წლის 25 ოქტომბრის განჩინებით შესწორდა ამავე სასამართლოს 2006 წლის 14 ივნისის გადაწყვეტილება და მოპასუხე სს ,,ვ. კ-ის” ნაცვლად მიეთითა შპს ,,ვ. კ-ი” (ტ.I, ს.ფ. 13,14).

სს ,,ვ. კ-ის“ საწესდებო კაპიტალიდან, საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს 2005 წლის 21 თებერვლის №16/126 წერილისა და აუდიტორული კომპანია შპს ,,პ-ის” 2005 წლის 2 მარტის №02/03-1 აუდიტორული დასკვნის შესაბამისად, ამოღებულ იქნა 21 822 238 ლარის ღირებულების ქონება, რომლის ბაზაზე საქართველოს ეკონომიკური განვითარების მინისტრის 2005 წლის 21 მარტის №1-1/381 ბრძანებით დაფუძნდა შპს ,,ვ-ე 2005”. საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს 2005 წლის 21 თებერვლის №16/126 წერილისა და აუდიტორული კომპანია შპს ,,პ-ის” 2005 წლის 12 აპრილის №12/04-05 აუდიტორული დასკვნის შესაბამისად, შპს ,,ვ-ე 2005“-ის ნორმალური ფუნქციონირებისათვის ამოღებულ იქნა 1. წყალსაცავი, საბალანსო ღირებულებით 252 137 ლარი, ნარჩენი საბალანსო ღირებულებით 107 101 ლარი; 2. მიწის ნაკვეთი, რომელზედაც განთავსებულია წყალსაცავი, 298 ჰა, ღირებულებით 3 200 496 ლარი; 3. მიწის ნაკვეთი, რომელზედაც განთავსებულია საწესდებო კაპიტალიდან ამოღებული, ეკონომიკური განვითარების სამინისტროსათვის საპრივატიზაციოდ გადაცემული ობიექტები, 2,8 ჰა, ღირებულებით 33 660 ლარი (ტ. I, ს.ფ. 18, 33, 39-41).

წყალტუბოს რაიონული სასამართლოს 2007 წლის 12 აპრილის განჩინებით შპს ,,ვ. კ-ის” მიმართ გაიხსნა გაკოტრების საქმის წარმოება. ამავე სასამართლოს 2010 წლის 25 მაისის განჩინებით შპს ,,ვ. კ-ის” მიმართ დასრულდა გაკოტრების საქმის წარმოება (ტ. I, ს.ფ.19-22).

პალატის განმარტებით, განსახილველ შემთხვევაში, სარჩელის მატერიალურ საფუძველს წარმოადგენდა დელიქტური ვალდებულებიდან წარმოშობილი ზიანი. საქმის მასალებით დადასტურებული არ არის მოპასუხე საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს ქმედების მართლწინააღმდეგობა.

პალატამ დაუსაბუთებლად მიაჩნია პირველი ინსტანციის სასამართლოს მსჯელობა მასზე, რომ საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრომ, როგორ 100% წილის მფლობელმა პარტნიორმა, იმის გამო, რომ შპს ,,ვ. კ-ის” მიერ არ ანაზღაურებულიყო კრედიტორული დავალიანებები, მის მიმართ შეჩერებულიყო იძულებითი აღსრულებები, მისი საწესდებო კაპიტალიდან მნიშვნელოვანი ღირებულების ქონება ამოიღო, რამაც შპს ,,ვ. კ-ის” გაკოტრების რეჟიმში მოქცევა და იძულებითი აღსრულებების შეჩერება გამოიწვია.

სააპელაციო პალატის განმარტებით, რაიმე მტკიცებულება, რაც დაადასტურებდა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ 3.2.7. და 3.2.8 პუნქტებით დადგენილ გარემოებებს (წინამდებარე განჩინების 2.7, 2.8 პუნქტები) საქმეში წარმოდგენილი არ ყოფილა და ასეთი დასკვნის გამოტანის შესაძლებლობას, არც საქმის მასალების ერთობლიობაში შეფასება იძლეოდა.

ამდენად, პალატამ მიიჩნია, რომ საქმის მასალებით არ დადასტურებულა ის გარემოება, რომ საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრომ ბოროტად გამოიყენა პასუხისმგებლობის შეზღუდვის სამართლებრივი ფორმა და შპს ,,ვ. კ-ის” კაპიტალიდან თანხის ამოღებით მიზანმიმართულად შეუშალა ხელი კრედიტორების (მოსარჩელის) მოთხოვნის დაკმაყოფილებას.

სააპელაციო პალატამ ასევე განმარტა, რომ იმ პირობებში, როდესაც დადგენილი არ არის საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს, როგორც საწარმოს 100% წილის მქონე პარტნიორის მიერ განხორციელებული ქმედების „მეწარმეთა შესახებ“ კანონთან შეუსაბამობა, სამართლებრივად დაუსაბუთებელი იყო მსჯელობა მასზე, რომ შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოების პარტნიორის მხრიდან ადგილი ჰქონდა მართლსაწინააღმდეგო ქმედებას, შესაბამისად, პალატის აზრით, დაუსაბუთებელი იყო აპელანტის მითითება „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-3 მუხლის მე-6 პუნქტზე, ვინაიდან არ არსებობდა ის ფაქტობრივი შემადგენლობა, რომელიც მითითებული ნორმის გამოყენების შესაძლებლობას იძლეოდა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 29 ივნისის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა რ.ნ-ემ, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება იმ საფუძვლით, რომ სასამართლომ ვერ დაასაბუთა, თუ რატომ იყო გამართლებული და კანონშესაბამისი გაკოტრებული საწარმოს პარტნიორისათვის იგივე პროფილის საწარმოს დაფუძნება, რატომ არ წარმოადგენს მოპასუხისათვის ზიანის დაკისრების საფუძველს ის ფაქტი, რომ კაპიტალის ამოღების დროს მოსარჩელის მიმართ საწარმოს დავალიანება აყვანილი იყო საწარმოს ბალანსზე და აღნიშნულის შესახებ საწარმოს პარტნიორმა იცოდა. ამასთან, კასატორის განმარტებით, სასამართლომ გამოიყენა კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა და არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 19 სექტემბრის განჩინებით რ.ნ-ის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ რ.ნ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას რ.ნ-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 46-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, რ.ნ-ე გათავისუფლებულია სახელმწიფო ბაჟის გადახდის ვალდებულებისაგან.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. რ.ნ-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე თ. თოდრია

მოსამართლეები: ვ. როინიშვილი

ბ. ალავიძე