№ ას-1321-1247-2012 3 იანვარი, 2013 წელი
ქ. თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
თეიმურაზ თოდრია (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
ვასილ როინიშვილი, ბესარიონ ალავიძე
საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე
კასატორი – იბა „თ. 88“, ი.კ-ე, ფ.კ-ი, ა.ჭ-ი, ბ.ნ-ი
მოწინააღმდეგე მხარე – ა.ხ-ი, გ.ი-ე, ნ.ჯ-ე, ი.კ-ი, ნ.ფ-ე, მ.კ-ი
გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 31 ივლისის განჩინება
საკასაციო საჩივრის ავტორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმის ხელახლა განსახილველად დაბრუნება იმავე სასამართლოსათვის
დავის საგანი – კრების ოქმის ბათილად ცნობა, წილზე უფლების აღიარება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
ა.ხ-მა, გ.ი-ემ, ნ.ჯ-ემ, ს. კ-მა, ი.კ-მა და ნ.ფ-ემ სარჩელი აღძრეს სასამართლოში ამხანაგობა ”თ. 88”-ის (თავმჯდომარე ზ-თ-ი, წევრები: გ.ა-ე, კ.ა-ი, თ.ა-ი, ი.ა-ი, ზ.ბ-ი და სხვები) წინააღმდეგ და მოითხოვეს ინდივიდუალური ბინათმშენებლობის ამხანაგობა ”თ.-88”-ს 2000 წლის 08 დეკემბრის საერთო კრების №1 ოქმის ბათილად ცნობა შემდეგი დასაბუთებით: 1988 წლის 8 სექტემბერს თბილისის საქალაქო საბჭოს აღმასკომის #18.50.584 გადაწყვეტილებით დაკმაყოფილდა თ-ის ქ. #7, 9, 11, 11ა, 16, 18, 19 მცხოვრებ მოქალაქეთა თხოვნა ბარაკული სახლების აღებისა და იმავე ტერიტორიაზე კოლექტიური ამხანაგობის მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლის მშენებლობის შესახებ და ჩამოყალიბდა ინდივიდუალურ მენაშენეთა ამხანაგობა ”თ. 88”. ამხანაგობის წესდებით გათვალისწინებული იყო სხვადასხვა ტიპის ბინების ფართობები საზაფხულო სათავსოების გარეშე. ამხანაგობის თავმჯდომარედ არჩეულ იქნა ნ. ჯ-ძე. 2001 წელს მოსარჩელეებისათვის ცნობილი გახდა, რომ 2000 წელს ჩატარდა ამხანაგობის საერთო კრება, სადაც ამხანაგობის თავმჯდომარედ არჩეულ იქნა ზ-თ-ი. არჩეულ იქნენ გამგეობის ახალი წევრები. აღნიშნული პირები მოქმედებდნენ ამხანაგობის წევრების საზიანოდ. ამხანაგობიდან გარიცხვის მუქარით გააფორმებინეს ხელშეკრულებები, შეთანხმებულზე ნაკლები ფართის გადაცემის უფლებით. ამხანაგობის ახალი დებულებით, დამფუძნებელი წევრებისათვის ბინის ფართობი არ უნდა აღემატებოდეს 130 მ2, შემცირდა გასანაწილებელი ბინების ფართები. ამხანაგობის გამგეობას მიენიჭა უფლება ამხანაგობაში მიეღო ახალი წევრი და გაერიცხა წევრი, აეღო სესხი და დაეტვირთა ქონება ვალდებულებებით. ამხანაგობის არც ერთ წევრს არა აქვს უფლება განახორციელოს ისეთი საქმიანობა. რომელიც გამოიწვევს პროექტის დარღვევას ან რომელიც ხელს შეუშლის საცხოვრებელი სახლის მშენებლობას ან ექსპლუატაციაში მიღებას, მიუხედავად იმისა, ირღვევა თუ არა მისი უფლებები ან ინტერესები, რაც აშკარად ეწინააღმდეგება ამხანაგობის ინტერესებს და საქართველოს მოქმედ კანონმდებლობას. გამგეობამ ამხანაგობის წევრების ნებართვის გარეშე, იპოთეკით დატვირთა ამხანაგობის კუთვნილი უძრავი ქონება.
მესამე პირმა დამოუკიდებელი სასარჩელო მოთხოვნით ბ. მ-ემ მოითხოვა ინდივიდუალური ბინათმშენებლობის ამხანაგობა ”თ.-88”-ს 2000 წლის 08 დეკემბრის საერთო კრების №1 ოქმის ბათილად ცნობა. ასევე, ინდივიდუალური ბინათმშნებლობის ამხანაგობა ”თ. 88”-ის საკუთრებაში არსებული ქონებიდან სამოთახიან საცხოვრებელ ბინაზე ფართით არანაკლებ 138.2 კვ.მ, არასაცხოვრებელ ფართზე არანაკლებ 135.3 კვ.მ. ოდენობით და ავტოფარეხზე ფართით არანაკლებ 18 კვ.მ. წილის უფლების აღიარება.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2012 წლის 14 თებერვლის გადაწყვეტილებით ა.ხ-ის, გ.ი-ის, მ.კ-ის, ნ.ჯ-ის, მ. ი-ის, ს. კ-ის, ი.კ-ის, ნ.ფ-ის, მესამე პირის დამოუკიდებელი მოთხოვნით ბ.მ-ის სარჩელი კრების ოქმის ბათილად ცნობისა და წილის უფლების აღიარების თაობაზე დაკმაყოფილდა, ბათილად იქნა ცნობილი ინდივიდუალური ბინათმშენებლობის ამხანაგობა „თ. 88”-ის 2000 წლის 08 დეკემბრის საერთო კრების ოქმი N1; აღიარებულ იქნა ინდივიდუალური ბინათმშენებლობის ამხანაგობა „თ. 88”-ის საკუთრებაში არსებული ქონებიდან ბ.მ-ის უფლება სამოთახიან საცხოვრებელ ბინაზე საერთო ფართით არანაკლებ 138.2 კვ.მ., არასაცხოვრებელ ფართზე არანაკლებ 135.3 კვ.მ. და ავტოფარეხზე ფართით არანაკლებ 18 კვ.მ.
საქალაქო სასამართლოს დასახელებული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს ამხანაგობა „თ. 88“-ის თავმჯდომარემ ზ-თ-მა, წევრებმა: ი.კ-ემ, ფ.კ-მა, ა.ჭ-მა და ბ.ნ-მა, მოითხოვეს მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 31 ივლისის განჩინებით ამხანაგობა „თ. 88“ თავმჯდომარის ზ-თ-ის, წევრების: ი. კ-ის, ფ.კ-ის, ა.ჭ-ის, ბ.ნ-ის სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2012 წლის 14 თებერვლის გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილის პირველი და მესამე პუნქტები იმ ნაწილში რომლითაც დაკმაყოფილდა ბ.მ-ის სარჩელი წილის უფლების აღიარების თაობაზე და აღიარებულ იქნა ინდივიდუალური ბინათმშენებლობის ამხანაგობა „თ. 88“–ის საკუთრებაში არსებული ქონებიდან ბ.მ-ის უფლება სამოთახიან საცხოვრებელ ბინაზე საერთო ფართით არანაკლებ 138,2 კვ.მ, არასაცხოვრებელ ფართზე არანაკლებ 135,3 კვ.მ და ავტოფარეხზე ფართით 18 კვ.მ და ამ ნაწილში საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა იმავე სასამართლოს, დანარჩენ ნაწილში გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად.
სააპელაციო სასამართლომ ამხანაგობა „თ. 88“-ის თავმჯდომარე ზ-თ-ის და მისი წევრების სააპელაციო საჩივარის დაკმაყოფილებაზე უარი გასაჩივრებული გადაწყვეტილების იმ ნაწილში, რომლითაც დაკმაყოფილდა ა.ხ-ის, გ.ი-ის, მ.კ-ის, ნ.ჯ-ის, მ. ი-ის, ს. კ-ის, ი.კ-ის, ნ.ფ-ის სარჩელი კრების ოქმის ბათილად ცნობის შესახებ და ბათილად იქნა ცნობილი ინდივიდუალური ბინათმშენებლობის ამხანაგობა ”თ. 88”-ის 2000 წლის 08 დეკემბრის საერთო კრების ოქმი N1 დაასაბუთა შემდეგნაირად:
პალატამ არ გაიზიარა აპელანტების მითითება სასარჩელო მოთხოვნის ხანდაზმულობასთან დაკავშირებით და სამოქალაქო კოდექსის 128-ე და 144.1-ე მუხლებზე მითითებით მიიჩნია, რომ სარჩელის საფუძვლიანობის შემოწმებამდე სასამართლოს უნდა შეემოწმებინა მოთხოვნის ხანდაზმულობასთან დაკავშირებული ფაქტები. აღნიშნულთან დაკავშირებით, სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ სადავო კრების ოქმით, დამტკიცდა ახალი დებულება, რომლის თანახმად, განისაზღვრა ამხანაგობის წევრების მიერ მისაღები ფართების მაქსიმალური ოდენობები. (იხ. დებულება ტომი I, ს.ფ. 234). ამდენად, პალატის მოსაზრებით, პირველი ინსტანციის სასამართლომ სწორად მიიჩნია, რომ, ვინაიდან, სადავო მრავალმხრივი გარიგებით მიღებული გადაწყვეტილება ეხებოდა ამხანაგობის წევრების მიერ მისაღებ უძრავ ქონებას, ამ გარიგების მიმართ უნდა გავრცელებულიყო სამოქალაქო კოდექსის 129-ე მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული უძრავ ნივთებთან დაკავშირებული სახელშეკრულებო მოთხოვნების ექვსწლიანი ხანდაზმულობის ვადა. იმ დადგენილი გარემოების გათვალისწინებით, რომ მოსარჩელეებმა სადავო კრების ოქმის ბათილად ცნობის მოთხოვნით სასამართლოს მიმართეს 2005 წლის 16 მაისს და 2005 წლის 11 აგვისტოს (ბ.მ-ემ დამოუკიდებელი სასარჩელო მოთხოვნით), პალატამ მიიჩნია, რომ მათ 2000 წლის 8 დეკემბრის კრების ოქმი სადავოდ გახადეს ამ გარიგებისათვის კანონით დადგენილ ხანდაზმულობის ვადაში.
პალატის მოსაზრებით, პირველი ინსტანციის სასამართლომ სწორად დაადგინა, რომ ი.ა-ს, გ. ი-ეს, გ. ი-ეს, ნ.ფ-ეს, ა.ხ-ს, ც. ჯ-ს, ზ. ჯ-ეს და ნ. ბ-ას ინდივიდუალური ბინათმშენებლობის ამხანაგობა ”თ. 88”-ს 2000 წლის 8 დეკემბის გადაწყვეტილებით მიღებულ საკითხებზე ნება არ გამოუვლენიათ.
პალატის შეხედულებით, მოცემულ შემთხვევაში დადგენილია, რომ სადავო კრების ოქმის საფუძველზე, დამტკიცდა ახალი დებულება. რომლითაც ახლებულად განისაზღვრა გასანაწილებელი ბინების ფართები. ახალი დებულების თანახმად, ამხანაგობის მმართველობის ორგანოდ განისაზღვრა 9 წევრისაგან შემდგარი გამგეობა. რომლის უფლებამოსილებას წარმოადგენდა ამხანაგობის მართვა და ორგანიზება; ამხანაგობის შემადგენლობაში ახალი წევრების მიღება და ძველი წევრების გაყვანა; ამხანაგობის საქმიანობასთან დაკავშირებული ნებისმიერი გადაწყვეტილების მიღება; ამხანაგობის წევრებს შორის ბინების განაწილება; ამხანაგობის წევრებს შორის ინდივიდუალური საკუთრების საგნის (ბინებისა და არასაცხოვრებელი ფართების) განაწილება. ამხანაგობის საფინანსო-ეკონომიკური საქმიანობის განაწილება. სესხების აღება და უძრავი ან მოძრავი ქონების შეძენა-გასხვისების და/ან ვალდებულებითი დატვირთვის საკითხის გადაწყვეტა, ამხანაგობის წევრის გარიცხვის საკითხის გადაწყვეტა.დადგენილია, რომ მოსარჩელეები სადავოდ ხდიდნენ ინდივიდუალური ბინათმშენებლობის ამხანაგობა ”თ. 88”-ს 2000 წლის 8 დეკემბის გადაწყვეტილებაში რამდენიმე პირის ნების გამოვლენის ნამდვილობა იმ გარემოებაზე მითითებით, რომ მათი ხელმოწერები არ იყო ნამდვილი.
სააპელაციო სასამართლომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4, 102-103-ე მუხლებზე მითითებით აღნიშნა, რომ მოსარჩელეთა განმარტების საწინააღმდეგოდ მოპასუხემ სასამართლოში ვერ წარადგინა დოკუმენტის დედანი. ამასთან, დადგენილია, რომ საქმეში წარმოდგენილი სამკვიდრო მოწმობის თანახმად, (ტომი IV, ს.ფ. 192) ამხანაგობის წევრი ბ. (ც.) ჯ-ი, რომლის მონაწილეობა დადასტურებულია მისი ხელმოწერით, გარდაცვლილი იყო სადავო კრების ჩატარებამდე (იხ. ტომი I, ს.ფ. 255; ბ. ც. ჯ-ი გარდაიცვალა 2000 წლის 29 თებერვალს) მის მემკვიდრეს მ. ს-ეს კი სამკვიდრო მოწმობა მიღებული ჰქონდა 2003 წლის 18 დეკემბერს.
პალატამ არ გაიზიარა აპელანტების მითითება იმის თაობაზე, რომ მოცემულ დავაში დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების შეფასებისას, სასამართლოს არ უნდა ეხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 930-940-ე მუხლებით. პალატამ მიუთითა, რომ აღნიშნულთან მიმართებაში საქალაქო სასამართლომ სწორად მიიჩნია, რომ ვინაიდან, ინდივიდუალურ მენაშენეთა ამხანაგობა ”თ. 88”-ის წევრთა შორის ურთიერთობა გრძელდებოდა 1997 წლის 25 ნოემბრის შემდეგაც, აღნიშნული ურთიერთობა თავისი არსით წარმოადგენდა ერთობლივი საქმიანობის (ამხანაგობა) ხელშეკრულებას, რომლის დეფინიციაც განსაზღვრულია სამოქალაქო კოდექსის 930-ე მუხლით.
პალატის განმარტებით, გასაჩივრებული კრების ოქმი, თავისი არსით, არის სამოქალაქო-სამართლებრივი გარიგება და, შესაბამისად, მასზე ვრცელდება საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 54-ე მუხლით გათვალისწინებული დანაწესი. სწორედ ამ სამართლებრივი საფუძვლით სასამართლომ სწორად მიიჩნია ბათილად სადავო ოქმი, რადგან ამ ოქმის შედგენისას დარღვეული იყო 2000 წლის 08 დეკემბრის კრების თაობაზე ამხანაგომის წევრების ინფორმირებულობა, ასევე არ დგინდებოდა ამხანაგობის რამდენიმე წევრების სახელით გამოვლენილი ნება.
პალატამ არ გაიზიარა აპელანტების მოსაზრება იმის თაობაზე, რომ ა.ხ-სა და ბ.მ-ის სარჩელზე უნდა შეწყვეტილიყო საქმის წარმოება საქართველოს სსკ-ის 272-ე მუხლის ,,ბ’’ ქვეპუნქტის თანახმად, გამომდინარე იქიდან, რომ მათ მიმართ არსებობდა სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილება, რომელიც გამოტანილი იყო დავაზე იმავე მხარეებს შორის, იმავე საგანზე და იმავე საფუძვლით. აღნიშნულთან დაკავშირებით, პალატამ მიუთითა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2003 წლის 17 ოქტომბრის განჩინებაზე, საიდანაც ირკვეოდა, რომ მართალია ა.ხ-ი და ბ.მ-ე სადავოდ ხდიდნენ ამხანაგობის 2000 წლის 8 დეკემბრის კრების ოქმს, მაგრამ სულ სხვა საფუძვლით, კერძოდ, იმ საფუძვლით, რომ გადაწყვეტილების მიღებაში თვითონ არ მონაწილეობდნენ, გადაწყვეტილების მისაღებად კი, საჭირო იყო ყველა ამხანაგობის წევრის თანხმობა.
ამასთან, პალატამ აღნიშნა, რომ იმ შემთხვევაშიც კი, სასამართლოს რომ მიეჩნია ა.ხ-ის და ბ.მ-ის სარჩელის ნაწილში საქმის წარმოების შეწყვეტის შესახებ მოთხოვნის საფუძვლიანობა, გასათვალისწინებელი იყო ის გარემოება, რომ სხვა სამართლებრივი შედეგი ინდივიდუალური ბინათმშენებლობის ამხანაგობა „თ. 88”-ის 2000 წლის 08 დეკემბრის საერთო კრების ოქმი N1-ს მიმართ მაინც ვერ დადგებოდა, გამომდინარე იქიდან, რომ მოცემულ დავაში მოსარჩელეებს ასევე წარმოადგენდნენ გ.ი-ე, მ..კ-ი, ნ.ჯ-ე, მ. ი-ე, ს. კ-ი, ი.კ-ი და ნ.ფ-ე, რომელთა სასარჩელოს მოთხოვნას ასევე წარმოადგენს მითითებული კრების ოქმის ბათილად ცნობა, რაზედაც სასამართლო ვალდებულია იმსჯელოს.
საქმის ხელახლა განსახილველად დაბრუნება გასაჩივრებული გადაწყვეტილების იმ ნაწილში, რომლითაც დაკმაყოფილდა ბ.მ-ის სარჩელი წილის უფლების აღიარების თაობაზე და აღიარებულ იქნა ინდივიდუალური ბინათმშენებლობის ამხანაგობა „თ. 88“-ის საკუთრებაში არსებული ქონებიდან ბ.მ-ის უფლება სამოთახიან საცხოვრებელ ბინაზე საერთო ფართით არანაკლებ 138,2 კვ.მ, არასაცხოვრებელ ფართზე არანაკლებ 135,3 კვ.მ და ავტოფარეხზე ფართით 18 კვ.მ, პალატამ დაასაბუთა შემდეგნაირად:
პალატამ აღნიშნა, რომ მოცემულ შემთხვევაში, მოსარჩელე ბ.მ-ე ინდივიდუალური ბინათმშნებლობის ამხანაგობა ”თ. 88”-ის საკუთრებაში არსებული ქონებიდან სამოთახიან საცხოვრებელ ბინაზე ფართით არანაკლებ 138.2 კვ.მ, არასაცხოვრებელ ფართზე არანაკლებ 135.3 კვ.მ. ოდენობით და ავტოფარეხზე ფართით არანაკლებ 18 კვ.მ. წილის უფლების აღიარების მოთხოვნის დაკმაყოფილების საფუძვლად უთითებდა იმ გარემოებაზე, რომ მას ამხანაგობაში შენატანის სახით შეტანილი აქვს 1988-1991 წლებში 31000 რუსული რუბლის ოდენობით. ქ. თბილისის მერიის ტექნიკური აღრიცხვის სამსახურის ჩანაწერებით თ-ის ქ. 9-ში მდებარე ერთი ერთსართულიანი კანონიერი საცხოვრებელი სახლი შემდგარი ორი ოთახისაგან ფართით 42.07 კვ.მ. 2/3 წილი ირიცხებოდა მოსარჩელის ბების რ. ა-ე. აღნიშნულ უძრავ ქონებაზე უფლება გადასულია მასზე, როგორც ა-ას ანდერძისმიერ მემკვიდრეზე. აუდიტის დასკვნის თანახმად, დანგრეული კანონიერი სახლი შეფასებულია 50 000 აშშ დოლარად, მისი 2/3 წილის შესაბამისი ღირებულებაა 33 333 აშშ დოლარი.
მოცემულ შემთხვევაში დადგენილია, რომ ქ. თბილისის საბურთალოს რაიონში თ-ის ქ. N7,9,11, 11ა, 16, 18, 19-ში მცხოვრებთა საბინაო საყოფაცხოვრებო პირობების მდგომარეობისა და მისი გაუმჯობესების ღონისძიებათა შესახებ” თბილისის საქალაქო საბჭოს აღმასკომის 1988 წლის 8 სექტემბრის გადაწყვეტილებით დაკმაყოფილდა თ-ის ქუჩის მცხოვრებთა თხოვნა ბარაკული სახლების აღებისა და მათ ტერიტორიაზე კოლექტიური ამხანაგობის მრავალბინიანი საცხოვრებელი კორპუსის მშენებლობის შესახებ (გადაწყვეტილება ს.ფ. 16).
დადგენილია, რომ თბილისის საბურთალოს რაიონის აღმასკომის 1990 წლის 01 აგვისტოს N15.30.682 გადაწყვეტილებით ამხანაგობაში გაწევრიანების უფლება მიეცათ ბ.მ-სა და მის მშობლებს. ბ.მ-ე, როგორც ერთი სული, გაწევრიანდა სამოთახიანი ბინის მშენებლობის უფლებით, ხოლო მისი მშობლები - ხუთოთახიანი ბინის მშენებლობის უფლებით. (ქ. თბილისის საბურთალოს სახალხო დეპუტატთა რაიონული საბჭოს აღმასრულებელი კომიტეტის გადაწყვეტილება ს.ფ.184).
დადგენილია ასევე, რომ თბილისის საბურთალოს რაიონის აღმასკომის 1991 წლის 20 თებერვლის გადაწყვეტილებით ამხანაგობა ”თ. 88”-ის შემოქმედებით სახელოსნოებში გაწევრიანდა ბ.მ-ე (გადაწყვეტილება ტომი I, ს.ფ. 183).
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2011 წლის 13 იანვრის კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით ბათილად იქნა ცნობილი ინდ. ბინათმშენებლობის ამხანაგობა ”თ. 88”-ის გამგეობის 2006 წლის 12 აპრილის გადაწყვეტილება, რომლითაც ბ.მ-ე გაყვანილ იქნა ამხანაგობიდან (თბილისის სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ტომი V, ს.ფ.193-203).
ბ.მ-ეს სამკვიდრო მოწმობის საფუძველზე, აქვს მიღებული 2002 წლის 21 მარტს გარდაცვლილი რ. ა-ას სამკვიდრო ქონება (ანდერძისმიერი სამკვიდრო მოწმობა (ტომი I, ს.ფ. 200).
პალატამ მიუთითა, რომ ქ. თბილისის სახალხო დეპუტატთა საქალაქო საბჭოს აღმასკომის 1988 წლის 8 სექტემბრის N18.50.584 გადაწყვეტილების მე-4 პუნქტის მიხედვით (ტომი I, ს.ფ. 232) რეკონსტრუქციის ზონაში ასაღები კანონიერი საცხოვრებელი სახლების ღირებულება შეტანილი უნდა ყოფილიყო ასაშენებელი საცხოვრებელი კორპუსის სახარჯთაღრიცხვო ღირებულებაში.
მოცემულ შემთხვევაში, პირველი ინსტანციის სასამართლომ დაუსაბუთებლად, ყოველგვარი მტკიცებულებების გარეშე მიიჩნია, რომ ამხანაგობაში შენატანის სახით ბ.მ-ის მიერ გადახდილი იყო 31 000 მანეთი და რ.ა-ას დანგრეული ბინის ღირებულება, რომელიც შესული იყო საერთო ხარჯთაღრიცხვაში. ამასთან, ის რომ ქ. თბილისში, თ-ის ქ. 9-ში მდებარე ერთი ერთსართულიანი საცხოვრებელი სახლი შემდგარი 2 საცხოვრებელი ოთახისაგან ფართით 42.07 კვ.მ. 2/3 ნაწილი ირიცხებოდა რ. ა-ას სახელზე და დასკვნა, რომ ბ.მ-ის მიერ განხორციელებულ შენატანად უნდა მიჩნეულიყო თ-ის №9-ში მდებარე რ.ა-ას სახელზე რიცხული დანგრეული საცხოვრებელი სახლის ღირებულება.
ამასთან, პალატის მოსაზრებით, სასამართლომ მიუთითა რა იმ გარემოებაზე, რომ ინდ. ბინათმშენებლობის ამხანაგობა ”თ. 88’’-ს ბ.მ-ის სარჩელში მითითებული გარემოებები მის მიერ განხორციელებულ შეტანთან და მოთხოვნილ ფართთან შენატანის შეუსაბამობის შესახებ სადავოდ არ გახადა (რასაც აპელანტები სადავოდ ხდიან) სრულიად დაუსაბუთებლად მიიჩნია დადგენილად, რომ ბ.მ-ის მიერ შენატანი განხორცილებული იყო სრულად, როგორც ფულადი ისე ქონებრივი სახით და იგი საკმარისი იყო მისთვის გამოყოფილი სამოთახიან საცხოვრებელი ბინაზე საერთო ფართით არანაკლებ 138.2 კვ.მ. (შემოქმედებითი სახელოსნოს სანაცვლოდ) არასაცხოვრებელი ფართზე არანაკლებ 135.3 კვ.მ. ოდენობით და ავტოფარეხზე ფართით არანაკლებ 18 კვ.მ-ზე უფლების აღიარებისათვის.
ამასთან, პალატის მოსაზრებითმ სრულიად დაუსაბუთებელია სასამართლოს დასკვნა იმის შესახებ, რომ ბ.მ-ეს ეკუთვნის 135 კვ.მ შემოქმედებითი სახელოსნო, 138.2 კვ.მ ფართის ბინა და 18 კვ.მ ფართის ავტოფარეხი, ვინაიდან სასამართლო სათანადო მტკიცებულებებზე მითითებით ვერ ასაბუთებს მითითებულ გარემოებას.
ზემოთაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2012 წლის 14 თებერვლის გადაწყვეტილება იმ ნაწილში რომლითაც დაკმაყოფილდა ბ.მ-ის სარჩელი წილის უფლების აღიარების თაობაზე და აღიარებულ იქნა ინდივიდუალური ბინათმშენებლობის ამხანაგობა „თ. 88“–ის საკუთრებაში არსებული ქონებიდან ბ.მ-ის უფლება სამოთახიან საცხოვრებელ ბინაზე საერთო ფართით არანაკლებ 138,2 კვ.მ, არასაცხოვრებელ ფართზე არანაკლებ 135,3 კვ.მ და ავტოფარეხზე ფართით 18 კვ. იურიდიულად დაუსაბუთებელი იყო, რაც საქართველოს სსკ-ის 394-ე მუხლის „ე1“ ქვეპუნქტის თანახმად, აღნიშნული გადაწყვეტილების კანონის დარღვევით მიღებულად მიჩნევისა და მისი გაუქმების აბსოლუტური საფუძველს წარმოადგენდა.
სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ საქმის ხელახლა განმხილველმა სასამართლოს უნდა ემსჯელა სასარჩელო მოთხოვნის იმ ნაწილზე, რომელიც შეეხებოდა ინდივიდუალური ბინათმშნებლობის ამხანაგობა ”თ. 88”-ის საკუთრებაში არსებული ქონებიდან სამოთახიან საცხოვრებელ ბინაზე ფართით არანაკლებ 138.2 კვ.მ, არასაცხოვრებელ ფართზე არანაკლებ 135.3 კვ.მ. ოდენობით და ავტოფარეხზე ფართით არანაკლებ 18 კვ.მ. წილის ბ.მ-ის უფლების აღიარებას, მოთხოვნის ამ ნაწილში უნდა დაედგინა საქმის ფაქტობრივი გარემოებები, მიეთიტებინა მტკიცებულებებზე, რომლებსაც ემყარებოდა სასამართლოს დასკვნები, მოსაზრებანი, რომლებითაც სასამართლო უარყოფდა ამა თუ იმ მტკიცებულებას და მხოლოდ ამის შემდეგ ემსჯელა, არსებობდა თუ არა ამ ნაწილში სარჩელის დაკმაყოფილების სამართლებრივი საფუძველი.
სამოქალაქო საქმეთა პალატამ არ გაიზიარა აპელანტების მოსაზრება იმის თაობაზე, რომ სასამართლომ არასწორად არ დააკმაყოფილა მათი მოთხოვნა ბ.მ-ის სარჩელის გამოყოფის შესახებ.
მოცემულ შემთხვევაში ვინაიდან დადგენილი იყო, რომ ბ.მ-ე აცხადებდა რა მოთხოვნას დავის საგანზე - ინდივიდუალური ბინათმშენებლობის ამხანაგობა ”თ.-88”-ს 2000 წლის 08 დეკემბრის საერთო კრების N1 ოქმის ბათილად ცნობაზე, მან საქართველოს სსკ-ის 88-ე მუხლის დაცვით მიმართა სასამართლოს. ამასთან, მან გამოიყენა ამავე კოდექსის 182.1. მუხლით მისთვის მინიჭებული უფლება და იმავე მოპასუხის მიმართ იმავე სარჩელში გააერთიანა მეორე მოთხოვნაც, რომელიც შეეხებოდა ინდივიდუალური ბინათმშნებლობის ამხანაგობა ”თ. 88”-ის საკუთრებაში არსებული ქონებიდან სამოთახიან საცხოვრებელ ბინაზე ფართით არანაკლებ 138.2 კვ.მ, არასაცხოვრებელ ფართზე არანაკლებ 135.3 კვ.მ. ოდენობით და ავტოფარეხზე ფართით არანაკლებ 18 კვ.მ. წილის უფლების მის სახელზე აღიარებას, რომელიც განცხადების მიმღებმა სასამართლომ არ მიიჩნია მიზანშეწონილად რომ გაერთიანებული მოთხოვნებიდან ცალკე წარმოებად გამოყო გამომდინარე იქიდან, რომ შესაძლებელი იყო მათი ერთად განხილვა, რისი უფლებაც, მას მინიჭებული ჰქონდა საქართველოს სსკ-ის 182.2. მუხლით.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეტა პალატის 2012 წლის 31 ივლისის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს იბა „თ. 88“-მ, ი.კ-ემ, ფ.კ-მა, ა.ჭ-მა და ბ.ნ-მა, მოითხოვეს მისი გაუქმება და საქმის ხელახლა განსახილველად დაბრუნება იმავე სასამართლოსათვის შემდეგი საფუძვლებით: კასატორთა განმარტებით, სასამართლომ არ შეამოწმა, რომ სარჩელში დასახელებული პირები არიან თუ არა ამხანაგობა „თ. 88“-ის წევრები და, შესაბამისად – სათანადო მოსარჩელეები.
გადაწყვეტილება გამოტანილია ისე, რომ არ გამოკვლეულა საქმეში არსებული გარემოებანი, რომელზეც აპელირებდა მოპასუხე მხარე, ამასთან, სასამართლომ არ იმსჯელა პრეიუდიციაზე, ანუ 2001 წლის 27 დეკემბრის გადაწყვეტილებაზე, რომელიც კანონიერ ძალაში სევიდა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინებით, სადაც დადგენილი იყო ფაქტობრივი გარემოება, რომ კრება უფლებამოსილი იყო მიეღო გადაწყვეტილება, ხოლო სამართლებრივი მოწესრიგების თვალსაზრისით კი, ამხანაგობის ურთიერთობებზე ვრცელდება არა 930-940 მუხლები, არამედ 208-232 მუხლები, რომლებიც ვრცელდება ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობებზე და არა ერთობლივი საქმიანობის ურთიერთობებზე.
კასატორთა განმარტებით, გადაწყვეტილების სამართლებრივი შეფასებისას სასამართლო მსჯელობს, რომ თურმე დადგენილი წესით კრება არ მოწვეულა, რაც არასწორია და დასტურდება კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით.
კასატორთა განმარტებით, არასწორია სასამარტლოს მსჯელობა მასზე, რომ დავა არ იყო ხანდაზმული.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 9 ოქტომბრის განჩინებით იბა „თ. 88“-ის, ი.კ-ის, ფ.კ-ის, ა.ჭ-სა და ბ.ნ-ის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ იბა „თ. 88“-ის, ი.კ-ის, ფ.კ-ის, ა.ჭ-სა და ბ.ნ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.
სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორები მიუთითებენ რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.
საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.
ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას იბა „თ. 88“-ის, ი.კ-ის, ფ.კ-ის, ა.ჭ-სა და ბ.ნ-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (300ლარი) 70% – 210 ლარი.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
1. იბა „თ. 88“-ის, ი.კ-ის, ფ.კ-ის, ა.ჭ-სა და ბ.ნ-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;
2. კასატორებს იბა „თ. 88“-ს, ი.კ-ეს, ფ.კ-ს, ა.ჭ-სა და ბ.ნ-ს დაუბრუნდეთ ამხანაგობა „თ. 88-ის“ მიერ 2012 წლის 6 ოქტო,ბერს №... საგადასახადო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (300 ლარი) 70% – 210 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 3 0077 3150.
3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.
თავმჯდომარე თ. თოდრია
მოსამართლეები: ვ. როინიშვილი
ბ. ალავიძე