№ ას-1380-1302-2012 25 იანვარი, 2013 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

თეიმურაზ თოდრია (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ვასილ როინიშვილი, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – რ.ქ-ი

მოწინააღმდეგე მხარე – ვ.ს-ე

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 13 ივნისის განჩინება

საკასაციო საჩივრის ავტორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმის ხელახლა განსახილველად დაბრუნება იმავე სასამართლოსათვის

დავის საგანი – უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვა, ზიანის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

რ.ქ-მა სარჩელი აღძრა სასამართლოში ვ.ს-ის წინააღმდეგ და მოითხოვა მოპასუხის უკანონო მფლობელობიდან, მის სასარგებლოდ, ავტოფარეხის გამოთხოვა და ხელშეშლის აღკვეთა, ასევე მოითხოვა, მოპასუხისათვის, მოსარჩელის სასარგებლოდ, ზიანის - 1100 ლარის ანაზღაურება.

მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო დაუსაბუთებლობისა და უსაფუძვლობის გამო და მოითხოვა მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 26 დეკემბრის გადაწყვეტილებით რ.ქ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

საქალაქო სასამართლოს დასახელებული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა რ.ქ-მა, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 13 ივნისის განჩინებით რ.ქ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ აპელანტი ძირითადად სადავოდ ხდიდა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებას იმასთან დაკავშირებით, რომ რ.ქ-ის და ვ.ს-ის საკუთრების უფლება წარმოშობილია ერთი და იმავე ავტოფარეხზე. აპელანტის მტკიცებით, ვ.–ფ-ას №41–ში განთავსებული სადავო ავტოფარეხი, ნაგებობა №5–ის უკიდურეს მარჯვენა მხარეს (იხ. ტ. 2 ს.ფ. 66), წარმოადგენდა მის საკუთრებას და რომ ვ.ს-ეს საკუთრების უფლება წარმოშობილი ჰქონდა სხვა ავტოფარეხზე.

აპელანტის ამგვარი პოზიციის, ასევე საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებების გათვალისწინებით, სააპელაციო პალატამ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები და უდავოდ დადგენილად მიიჩნია შემდეგი:

საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის 2006 წლის 28 თებერვლის წერილით, ტექ-ინვენტარიზაციის ბიუროს არქივის მონაცემების თანახმად ქ. თბილისი, ვ.-ფ-ას გამზ. №3-ში მდებარე უძრავი ქონება ლიტ. ,,ბ” ირიცხება რ.ქ-ის სახელზე. აღნიშნული ნაგებობის (ლიტ. „ბ“) – ავტოფარეხის აშენების ნებართვა რ.ქ-ს მიეცა თბილისის ორჯონიკიძის რაისაბჭოს აღმასკომის 1967 წლის გადაწყვეტილებით, რომელიც გაფორებულია 1967 წლის №27 სხდომის ოქმით. დასახელებული ნაგებობა (ვ.-ფ-ას გამზ. #3-ში მდებარე უძრავი ქონება ლიტ. ,,ბ”) ექსპლუატაციაში მიღებულ იქნა და ტექ–ინვენტარიზაციის ბიუროში აღირიცხა სახელმწიფო მიმღები კომისიის დამთავრებული სამშენებლო ობიექტის ექსპლუატაციაში მიღების 2002 წლის 12 აგვისტოს №203 აქტის და ქ. თბილისის მერიის ადგილობრივი თვითმმართველობის ვაკე-საბურთალოს გამგეობის 2002 წლის 25 სექტემბრის №9.42.234 და 2004 წლის 30 სექტემბრის №8.3.240 დადგენილებების საფუძველზე.

სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ სახელმწიფო მიმღები კომისიის 2002 წლის 12 აგვისტოს №203 აქტი და ქ.თბილისის მერიის ადგილობრივი თვითმმართველობის ვაკე-საბურთალოს გამგეობის 2002 წლის 25 სექტემბრის №9.42.234 და 2004 წლის 30 სექტემბრის №8.3.240 დადგენილებები გაასაჩივრა ვ. ს-ემ;

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 27 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით არ დაკმაყოფილდა ვ.ს-ის შეგებებული სარჩელი, სახელმწიფო მიმღები კომისიის დამთავრებული სამშენებლო ობიექტის ექსპლუატაციაში მიღების 2002 წლის 12 აგვისტოს №203 აქტის, ქ. თბილისის მერიის ადგილობრივი თვითმმართველობის ვაკე-საბურთალოს გამგეობის 2002 წლის 25 სექტემბრის №9.42.234 და 2004 წლის 30 სექტემბრის №8.3.240 დადგენილებების ბათილად ცნობის თაობაზე. აღნიშნული გადაწყვეტილება კანონიერ ძალაშია შესული.

საჯარო რეესტრის 21.12.2001 წ. ამონაწერის მიხედვით, უძრავი ნივთის მდებარე - ვ. ფ-ას გამზ. №41-ში, საკადასტრო კოდი №..., მიწის ნაკვეთის ფართობი: 2029 კვ.მ., მესაკუთრეებად ფიქსირდებიან სხვადასხვა ფიზიკური და იურიდიული პირები, მათ შორის, მოპასუხე ვ.ს-ე, მის სახელზე ირიცხება პირველ სართულზე 73 კვ.მ. და შენობა №5-დან ავტოფარეხი 30 კვ.მ. საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის 2008 წლის 12 მარტის წერილით, ასევე დასტურდება, რომ ვ. ფ-ას გამზ. №41-ში მდებარე შენობა №5-დან ავტოფარეხზე 30კვ.მ. რეგისტრირებულია ვ.ს-ის საკუთრების უფლება. დასახელებულ მისამართზე მდებარე 30 კვ.მ ფართის მქონე ავტოფარეხზე ვ.ს-ეს საკუთრების უფლება წარმოეშვა ქონების გადაცემის შესახებ 2004 წლის 20 ოქტომბრის სანოტარო აქტის საფუძველზე, რომლის მიხედვითაც, შპს ’ბ.”-ან ვ.ს-ეს გადაეცა ინდივიდუალურ საკუთრებაში შპს ’ბ”-ის კუთვნილი პირველი სართულიდან 73 კვ.მ. ფართის ოთახი და ეზოში მდებარე შენობა №5 -დან ავტოფარეხი 30 კვ.მ.;

ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს ექსპერტიზის დასკვნის თანახმად, საქმეში #3/291-06 , ტომი 2, ს.ფ 66 -ზე განთავსებულ საკადასტრო რუკაზე აღნიშნული ავტოფარეხი, რომელსაც აწერია გვარი ს-ე, საქმეში წარმოდგენილი საინვენტარიზაციო გეგმაზე (ტომი 2, ს.ფ 17) და გენერალურ გეგმაზე (ტომი2, ს.ფ 28) დატანილი მონაცემების გათვალისწინებით წარმოადგენდა რ.ქ-ზე რიცხულ ავტოფარეხს, რომლის აშენების ნებართვაც მას მიეცა 1967 წლის №27 სხდომის ოქმის თანახმად და, რომელიც ექსპლუატაციაში იქნა მიღებული ადმინისტრაციული აქტის შესაბამისად.

სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ აპელანტი სადავოდ არ ხდიდა ვ.ს-ის საკუთრების უფლების წარმოშობის საფუძველს ავტოფარეხზე და, შესაბამისად, სადავოდ არ ხდიდა საჯარო რეესტრის ჩანაწერს, რომლის თანახმადაც, ქ.თბილისში ვ.–ფ-ას გამზირზე №41–ში მდებარე ნაგებობა №5–დან 30 კვ.მ. ავტოფარეხი წარმოადგენდა ვ.ს-ის საკუთრებას. აპელანტის მტკიცებით აღნიშნული ჩანაწერით ვ.ს-ეს საკუთრების უფლება წარმოშობილი ჰქონდა სხვა ავტოფარეხზე და არა რ.ქ-ის მიერ აშენებულ ავტოფარეხზე.

სააპელაციო პალატამ საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებების (იხ. ტ. 1. ს.ფ. 17, 23, 28, 60, 248; ტ. 2. სფ. 226 მე–6 აბზაცი.;) მონაცემების ურთიერთშეჯერებისა და ანალიზის შედეგად დაასკვნა, რომ რ.ქ-ის მიერ აშენებული ავტოფარეხი (რომლის აშენების ნებართვა რ.ქ-ს მიეცა თბილისის ორჯონიკიძის რაისაბჭოს აღმასკომის 1967 წლის გადაწყვეტილებით და რომელიც ექსპლუატაციაში მიღებულ იქნა და ტექ–ინვენტარიზაციის ბიუროში აღირიცხა სახელმწიფო მიმღები კომისიის დამთავრებული სამშენებლო ობიექტის ექსპლუატაციაში მიღების 2002 წლის 12 აგვისტოს №203 აქტის და ქ. თბილისის მერიის ადგილობრივი თვითმმართველობის ვაკე-საბურთალოს გამგეობის 2002 წლის 25 სექტემბრის №9.42.234 და 2004 წლის 30 სექტემბრის #8.3.240 დადგენილებების საფუძველზე) საჯარო რეესტრის ამონაწერის მონაცემების მიხედვით (იხ. ტ. 2 ს.ფ. 66), მოქცეულია ქ.თბილისში ვ.–ფ-ას გამზირზე №41–ში მდებარე ნაგებობა №5–ის ფარგლებში და განთავსებულია უკიდურეს მარჯვენა მხარეს.

სააპელაციო პალატამ ყურადღება გაამახვილა საჯარო რეესტრის ამონაწერის მონაცემებზე (იხ. ტ. 4, ს.ფ. 44–50), ექპერტიზის დასკვნის თანდართულ ფოტო ილუსტრაციაზე (იხ. ტ.3 ს.ფ. 14), ასევე საკადასტრო ნახაზის მონაცემებზე (იხ. ს.ფ. 66), რომელთა საფუძველზეც, დადგენილად მიიჩნია, რომ ქ. თბილისში ვ.–ფ-ას გამზირის №41–ში მდებარე ნაგებობა №5 მოიცავდა სამ ავტოფარეხს და მნიშვნელოვანი იყო, რომ თითოეულ მათგანზე რეგისტრირებული იყო საკუთრების უფლება.

სააპელაციო პალატამ ზემოაღნიშნული (4.1.4. და. 4.1.5 პუნქტები) ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით მიიჩნია, რომ აპელანტის მტკიცება მასზე, რომ მოპასუხე ვ. ს-ეს საკუთრების უფლება წარმოეშვა სხვა ავტოფარეხზე და რომ მის მიერ აშენებულ ავტოფარეხზე ვ.ს-ის საკუთრების უფლება საჯარო რეესტრის ჩანაწერებით არ იყო რეგისტრირებული, დაუსაბუთებელი იყო და არ არსებობდა მისი გაზიარების ფაქტობრივი საფუძველი. პალატამ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს შეფასება მასზე, რომ რ. ქ-ი ვერ ადასტურებდა, რომ ვ.ს-ის სახელზე საჯარო რეესტრში აღრიცხული იყო სხვა ავტოფარეხი, ხოლო სადავო ავტოფარეხი, რომლის გამოთხოვასაც უკანონო მფლობელობიდან ითხოვდა, არ იყო აღრიცხული ს-ის სახელზე და იგი უკანონოდ ფლობდა სადავო ავტოფარეხს, რისი დადასტურებაც (სსსკ–ის 102–ე მუხ.) მის პროცესუალურ ვალდებულებას წარმოადგენდა.

პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ ქ.თბილისში ვ.–ფ-ას გამზირზე №41–ში მდებარე №5 ნაგებობა მოიცავდა სამ ავტოფარეხს და თითოეულზე რეგისტრირებული იყო საკუთრების უფლება, კერძოდ, 1) ნაგებობა №5–დან ავტოფარეხი ფართით –30 კვ.მ., რეგისტრირებულია შპს „ვ.–2003“ –ის სახელზე; 2) ნაგებობა №5–დან ავტოფარეხი ფართით – 30 კვ.მ, რეგისტრირებულია ვ.ს-ის სახელზე; და 3) ნაგებობა №5–დან ავტოფარეხი ფართით 30 კვ.მ. რეგისტრირებულია ი. ლ-ის სახელზე. ვ.ს-ის მფლობელობაში და სარგებლობაში იმყოფება ის ავტოფარეხი, რომელიც განლაგებულია შენობა №5–ის ფარგლებში უკიდურეს მარჯვენა მხარეს.

საქმეში წარმოდგენილი საკადასტრო რუკის მონაცემებით იდენტიფიცირდება, რომ შენობა №5–იდან ვ.ს-ის კუთვნილი ავტოფარეხი განთავსებულია უკიდურეს მარჯვენა მხარეს, შესაბამისად, დასახელებული ფაქტობრივი გარემოებები, პალატის მოსაზრებით, იძლეოდა დასკვნის გაკეთების საფუძველს, რომ ქ.თბილისში ვ.–ფ-ას გამზირზე #41–ში მდებარე ნაგებობა №5–ში უკიდურეს მარჯვენა მხარეს განლაგებული ავტოფარეხი, რომელის ვინდიცირებასაც მოითხოვდა მოსარჩელე წარმოადგენდა ვ.ს-ის კუთვნილ ავტოფარეხს.

ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, სააპელაციო პალატამ დაასკვნა, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ სამოქალაქო კოდექსის 312–ე და 172–ე მუხლებით გათვალისწინებულ ნორმებზე მითითებით, რ.ქართველიშვილის სარჩელი ვ.ს-ის მიმართ უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვის თაობაზე სწორად მიიჩნია უსაფუძვლოდ, რამდენადაც მოპასუხე ვ.ს-ე საჯარო რეესტრში აღრიცხულია იმ ნივთის მესაკუთრედ, რომლის უკანონო მფლობელობიდან გამოთხოვასაც ითხოვდა მოსარჩელე.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 13 ივნისის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა რ.ქ-მა, მოითხოვა მისი გაუქმება და საქმის ხელახლა განსახილველად დაბრუნება იმავე სასამართლოსათვის იმ საფუძვლით, რომ სასამართლომ გადაწყვეტილების მიღებისას არ გამოიყენა სამოქალაქო კოდექსის 172-ე მუხლი. სასამართლომ არასწორად შეაფასა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის მიერ მიღებული გადაწყვეტილება. ამასთან, კასატორის განმარტებით, ავტოფარეხის იდენტურობაზე მსჯელობისას, სასამართლოს პირველ რიგში უნდა დაედგინა ფაქტობრივი გარემოებები ამ მიმართებით, ვინადიან აბსოლუტურად შეუძლებელია, რომ ავტოფარეხზე, რომელიც 2002 წლისათვის რ.ქ-ის სახელზე იქნა ექსპლუატაციაში მიღებული და იმ დროისათვის აღირიცხა ტექ.აღრიცხვის სამსახურში, იყოს იგივე ავტოფარეხი, რომელიც ამ დროისათვის, როგორც კანონიერი ნაგებობა, საკუთრების უფლებით ერიცხებოდა სს „ბ-ს“.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 16 ნოემბრის განჩინებით რ.ქ-ის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ რ.ქ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას რ.ქ-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (300 ლარი) 70% – 210 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. რ.ქ-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. კასატორ რ.ქ-ს დაუბრუნდეს მის მიერ 2012 წლის 5 ნოემბერს №... საგადასახადო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (300 ლარის) 70% – 210 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 3 0077 3150.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე თ. თოდრია

მოსამართლეები: ვ. როინიშვილი

ბ. ალავიძე