№ას-1562-1465-2012 28 იანვარი, 2013 წელი

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

პაატა ქათამაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ვასილ როინიშვილი, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი განხილვის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორები – თ.ხ-ი, გ.ბ-ე

მოწინააღმდეგე მხარე – გ.კ-ი

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 11 ოქტომბრის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი – უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვა, ხელშეშლის აღკვეთა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2011 წლის 26 ოქტომბერს სიღნაღის რაიონულ სასამართლოს სარჩელით მიმართა გ.კ-მა მოპასუხეების გ.ბ-ის და თ.ხ-ის წინააღმდეგ. მოსარჩელემ მოითხოვა უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვა და ხელშეშლის აღკვეთა (ტომი 1, ს.ფ. 1-12).

სიღნაღის რაიონული სასამართლოს 2011 წლის 19 მარტის გადაწყვეტილებით გ.კ-ის სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა: გ.კ-ის და თ.ხ-ის კუთვნილ მიწის ნაკვეთებს შორის არსებული გადაფარვის გამო, შესაბამისი ცვლილებები შევიდა საჯარო რეესტრის ჩანაწერებში და შესაბამისობაში იქნა მოყვანილი აზომვითი ნახაზები, ისე, როგორც წარდგენილი იყო №3007/03/1 საინჟინრო ტექნიკური ექსპერტიზის დასკვნაში; მოპასუხე თ.ხ-ან გამოთხოვილ იქნა სიღნაღის რაიონის, სოფელ ნ-ში მდებარე მოსარჩელის კუთვნილი 86.6კვ.მ მიწის ნაკვეთი, მასზე განთავსებული შენობა-ნაგებობით, ხოლო მოპასუხეს აეკრძალა გ.კ-ის მიმართ ყოველგვარი ხელშეშლა კუთვნილი ნაკვეთის მფლობელობასა და სარგებლობაში (ტომი 1, ს.ფ. 171-179).

პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს თ.ხ-მა და გ.ბ-ემ, რომლებმაც მოითხოვეს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა (ტომი 1, ს.ფ. 188-197).

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 11 ოქტომბრის განჩინებით თ.ხ-სა და გ.ბ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა სიღნაღის რაიონული სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ საქმეზე დადგენილად ცნო შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

2003 წლის 3 ნოემბერს გ.კ-მა გ. ჩ-ან ნასყიდობის ხელშეკრულებით შეიძინა ბენზინგასამართი სადგური, სიღნაღის რაიონის სოფელ ნ-ში (ს/კ ...), 170კვ.მ ფართით. ეს ფართი დარეგისტრირდა გ.კ-ის საკუთრებად, 2005 წლის 21 ნოემბერს.

2011 წლის 4 ივლისს გ.ბ-ის წარმომადგენელ ბ. ბ-სა და თ.ხ-ს შორის დაიდო უძრავი ნივთის ნასყიდობის ხელშეკრულება. ნასყიდობის საგანს წარმოადგენდა 1400კვ.მ სასოფლო-სამეურნეო (საკარმიდამო) მიწის ნაკვეთი, რომელიც მდებარეობდა სიღნაღის რაიონის სოფელ ნ-ში. ხელშეკრულების საფუძველზე, 2011 წლის 5 ივლისს, დასახელებული უძრავი ქონება (საკადასტრო კოდით (...) საჯარო რეესტრში აღირიცხა თ.ხ-ის საკუთრებად.

2010 წლის 11 მაისის საინჟინრო-ტექნიკური ექსპერტიზის №3007/03/1 დასკვნაზე, სიღნაღის რაიონული პროკურორის მოადგილის 2011 წლის 14 აპრილის დადგენილებაზე, აგრეთვე, მიწის ნაკვეთის საკადასტრო აზომვით ნახაზზე მითითებით სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ გ.ბ-ის საკუთრებაში არსებული 1400კვ.მ მიწის ფართობი ნაწილობრივ ფარავდა სიღნაღის რაიონის სოფელ ნ-ში, გ.კ-ის კუთვნილ ბენზინგასამართ სადგურს. ნაკვეთების ურთიერთგადაფარვის ფართი შეადგენდა 86.6კვ.მ-ს, გადაფარვის ზონაში მოქცეული იყო გ.კ-ის საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე განლაგებული შენობებიდან ერთ-ერთი შენობა – დარაჯის ჯიხური.

სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, სამოქალაქო კოდექსის 170-ე მუხლის შესაბამისად, მესაკუთრეს შეუძლია კანონისმიერი ან სხვაგვარი, კერძოდ, სახელშეკრულებო შებოჭვის ფარგლებში თავისუფლად ფლობდეს, სარგებლობდეს ქონებით, არ დაუშვას სხვა პირთა მიერ ამ ქონებით სარგებლობა, განკარგოს იგი, თუკი ამით არ ილახება მეზობლების ან სხვა მესამე პირთა უფლებები ანდა თუ ეს ქმედება არ წარმოადგენს უფლების ბოროტად გამოყენებას. ამავე მუხლის მე-2 ნაწილით, უფლების ბოროტად გამოყენებად ჩაითვლება საკუთრებით ისეთი სარგებლობა, რომლითაც მხოლოდ სხვებს ადგებათ ზიანი ისე, რომ არ არის გამოკვეთილი მესაკუთრის ინტერესის უპირატესობა და მისი მოქმედების აუცილებლობა გაუმართლებელია. ამავე კოდექსის 172-ე მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით, თუ საკუთრების უფლების ხელყოფა ან სხვაგვარი ხელშეშლა ხდება ნივთის ამოღების ან მისი ჩამორთმევის გარეშე, მაშინ მესაკუთრეს შეუძლია ხელის შემშლელს მოსთხოვოს ამ მოქმედების აღკვეთა, თუ ამგვარი ხელშეშლა კვლავ გაგრძელდება, მესაკუთრეს შეუძლია მოქმედების აღკვეთა სასამართლოში შეტანის გზით.

სააპელაციო სასამართლოს შეფასებით, მოცემულ შემთხვევაში საქმეზე დასტურდებოდა, რომ გ.ბ-ის საკუთრებაში არსებული 1400კვ.მ მიწის ფართობი ნაწილობრივ ფარავდა სიღნაღის რაიონის სოფელ ნ-ში არსებული გ.კ-ის კუთვნილი ბენზინგასამართი სადგურის ტერიტორიას; ნაკვეთების ურთიერთგადაფარვის ფართი შეადგენდა 86.6კვ.მ-ს; გ.კ-ისა და თ.ხ-ის მიწის ნაკვეთებს შორის ურთიერთგადაფარვის ზონაში მოქცეული იყო გ.კ-ის საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე განლაგებული შენობებიდან ერთ-ერთი შენობა – დარაჯის ჯიხური. შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ საფუძვლიანი იყო მოსარჩელის მოთხოვნა უკანონო მფლობელობიდან უძრავი ნივთის გამოთხოვისა და ხელშეშლის აღკვეთის თაობაზე.

სააპელაციო სასამართლომ უსაფუძვლოდ ჩათვალა აპელანტის მითითება სადავო ფაქტის მიმართ კეთილსინდისერებასთან დაკავშირებით და აღნიშნა, რომ მხარეებს შორის სადავო იყო მათ საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთების ურთიერთგადაფარვის ფართი (86.6კვ.მ) და მასზე განთავსებული შენობა-ნაგებობა – საყარაულო ჯიხური. ამასთან, დადგინდა, რომ მოპასუხე თ.ხ-ი აღნიშნული დროისათვის ფლობდა 2011 წლის 4 ივლისის ნასყიდობის ხელშეკრულებით გ.ბ-ან შეძენილ 1400კვ.მ მიწის ნაკვეთზე 243.77კვ.მ-ით მეტ ფართს. ამდენად, სადავოდ არ იყო გამხდარი მესაკუთრის საჯარო რეესტრში რეგისტრირებული უფლება და შესაბამისად, არ არსებობდა ამ ფაქტის მიმართ შემძენის დამოკიდებულების გამორკვევის წინაპირობები.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ აპელანტების პრეტენზია დაუსაბუთებელი იყო და ისინი არ გაიზიარა (ტომი 2, ს.ფ. 53-61).

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს თ.ხ-მა და გ.ბ-ემ, რომლებმაც მოითხოვეს გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა, შემდეგი საფუძვლებით:

სასამართლომ არასწორად მიუთითა, რომ გადაფარვის ზონაში მოქცეულია გ.კ-ის საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე განლაგებული შენობებიდან ერთ-ერთი შენობა, დარაჯის ჯიხური და შესაბამისად არასწორად გამოიყენა 172-ე მუხლის მე-2 ნაწილი. საქმეზე წარდგენილი მიღება-ჩაბარების აქტით დასტურდება, რომ გ.ბ-ისათვის გადაცემულ მიწის ნაკვეთზე მდებარეობდა საყარაულო შენობა. აღნიშნული ასევე დადასტურდა ალექსანდრე კრაწაშვილის მიერ შედგენილი 2012 წლის 1 მარტის ხელწერილით. საქმეში მოიპოვება ოქმები, რომლებიც ცალსახად ადასტურებენ მითითებულ გარემოებას. სასამართლომ, ხსენებულ მტკიცებულებებზე გამოიტანა გადაწყვეტილება, მაშინ როდესაც ეს მტკიცებულებები საპირისპიროს უთითებენ;

სასამართლომ არასწორად გამოყო თ.ხ-ის მიერ დაკავებული 243.77კვ. ფართიდან 86.6კვ.მ ფართი, ამით სასამართლომ უგულებელყო მისი, როგორც კეთილსინდისიერი მესაკუთრის ინტერესები და არ გაითვალისწინა საჯარო რეესტრის მონაცემების მიმართ კანონით დადგენილი უტყუარობის პრეზუმფცია. კასატორების აზრით, თ.ხ-ის მიერ ფაქტობრივად დაკავებულ და რეგისტრირებულ ფართებს შორის სხვაობა წარმოადგენს 243.77კვ.მ-ს. მიწის ნაკვეთი, რომელზეც დარაჯის ჯიხურია განთავსებული, მოქცეულია როგორც თ.ხ-ის მიერ ფაქტობრივად დაკავებული, ისე რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთის ფარგლებში. ამდენად, სასამართლომ თ.ხ-ს ისე ჩამოართვა და მოსარჩელეს ისე მიაკუთვნა ამ უკანასკნელის საკუთრებაში რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთიდან 86.5კვ.მ ფართი, რომ მისი საკუთრების უფლება ეჭვქვეშ არ დაუყენებია. ამასთან, სასამართლოს ბათილად არ უცნია გ.ბ-სა და თ.ხ-ს შორის დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულება. შესაბამისად, ცალსახაა რომ თ.ხ-მა სადავო ნივთი შეიძინა ზუსტად იმ საზღვრებში, როგორც ეს რეგისტრირებული იყო საჯარო რეესტრში და როგორც მას ფაქტობრივად თავად ფლობდა (ტომი 2, ს.ფ. 63-70).

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ თ.ხ-სა და გ.ბ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას თ.ხ-სა და გ.ბ-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401.4 მუხლის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორებს უნდა დაუბრუნდეთ საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (300 ლარი) 70% – 210 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. თ.ხ-სა და გ.ბ-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. კასატორებს: თ.ხ-სა და გ.ბ-ეს დაუბრუნდეთ საკასაციო საჩივარზე ბესიკ ბახტურიძის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (180 ლარი, გადახდის თარიღი – 2012 წლის 20 ნოემბერი, საგადახდო დავალება №...) 70% – 126 ლარი და დ. კ-ის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (120 ლარი, გადახდის თარიღი – 2012 წლის 13 დეკემბერი, საგადახდო დავალება №...) 70% – 84 ლარი.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე პ. ქათამაძე

მოსამართლეები: ვ. როინიშვილი

ბ. ალავიძე