საქმე №ას-1590-1493-2012 28 იანვარი, 2013 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ბესარიონ ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

მოსამართლეები:

ვასილ როინიშვილი, პაატა ქათამაძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი - ე. ი.-ი (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე - თ. წ.-ი (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 15 ოქტომბრის განჩინება

კასატორების მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების ნაწილობრივ, ძირითადი თანხიდან 6000 ლარის დაკისრების, მთლიან თანხაზე დარიცხული სარგებლისა და საადვოკატო მომსახურების ხარჯების დაკისრების ნაწილში გაუქმება

დავის საგანი - ფულადი ვალდებულების შესრულება, ზიანის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

თ. წ.-მა სარჩელი აღძრა სასამართლოში ე. ი.-ის მიმართ მოპასუხისათვის 15000 ლარისა და, ზიანის ანაზღაურების მიზნით, 2012 წლის 17 მაისიდან გადაწყვეტილების აღსრულებამდე ყოველთვიურად 750 ლარის დაკისრების მოთხოვნით შემდეგ გარემოებათა გამო:

2012 წლის 15 თებერვალს ამავე წლის 17 მაისამდე თ. წ.-მა მოპასუხეს ასესხა 15000 ლარი. ე. წ.-ს დათქმულ ვადაში სესხი არ დაუბრუნებია, რის გამოც გამსესხებელს მიადგა ზიანი, კერძოდ, თ. წ.-ი თანხის განკარგვით მიიღებდა შემოსავალს საპროცენტო სარგებლის სახით, რაც თვეში 750 ლარს შეადგენდა.

მოპასუხემ სარჩელი ნაწილობრივ, 9000 ლარის დაკისრების მოთხოვნის ნაწილში ცნო და მიუთითა შემდეგ გარემოებებზე:

თ. წ.-მა და ე. ი.-მა ერთობლივად წამოიწყეს სამეწარმეო საქმიანობა და თითოეულმა მათგანმა სამეწარმეო საქმიანობაში დააბანდა 9000 ლარი, აღნიშნულის გარდა მოსარჩელეს მისთვის სხვა თანხა არ გადაუცია. 2012 წლის 15 თებერვალს მხარეთა შორის, მართალია, გაფორმდა ვალის აღიარების ხელშეკრულება 15000 ლარზე, თუმცა ნასესხები თანხის რეალური ოდენობა სწორედ 9000 ლარი იყო.

მცხეთის რაიონული სასამართლოს 2012 წლის 21 ივნისის გადაწყვეტილებით თ. წ.-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, ე. ი.-ს დაეკისრა თ. წ.-ისათვის 15000 ლარის გადახდა, ასევე ზიანის ასანაზღაურებლად ყოველთვიურად 112,5 ლარის გადახდა 2012 წლის 17 მაისიდან გადაწყვეტილების აღსრულებამდე, ასევე განაწილდა სასამართლო და სასამართლოს გარეშე ხარჯები.

რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ე. ი.-მა, მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის ნაწილობრივ, 9000 ლარის დაკისრების ნაწილში დაკმაყოფილება, ხოლო, ზიანის ანაზღაურებისა და ადვოკატის მომსახურების გამო გაწეული ხარჯების ანაზღაურების მოთხოვნის ნაწილში სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 15 ოქტომბრის განჩინებით ე. ი.-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა მცხეთის რაიონული სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2012 წლის 21 ივნისის გადაწყვეტილება შემდეგი დასაბუთებით:

სააპელაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 390-ე მუხლის შესაბამისად, გაიზიარა გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით დადგენილი გარემოება, რომ 2012 წლის 11 მაისს ე. ი.-სა და თ. წ.-ს შორის დადებული ვალის აღიარების ხელშეკრულების თანახმად, ე. ი.-მა იკისრა ვალდებულება თ. წ.-სათვის 2012 წლის 17 მაისამდე 15000 ლარის გადახდის თაობაზე. 2012 წლის 11 მაისს სანოტარო წესით დამოწმდა ვალის აღიარების ხელშეკრულება, რომლითაც ე. ი.-მა აღიარა, რომ აქვს თ. წ.-ის ვალი 15000 ლარი. ხელშეკრულების მე-2 პუნქტის მიხედვით, მხარეებმა განაცხადეს, რომ მოვალის დავალიანება კრედიტორის წინაშე წარმოიშვა 2012 წლის 15 თებერვლიდან. მხარეთა შეთანხმებით, მოვალე ვალს გადაიხდიდა 2012 წლის 17 მაისამდე. ხელშეკრულებით საპროცენტო სარგებლის გადახდა არ განსაზღვრულა. მოპასუხეს არ წარუდგენია მტკიცებულება, რომ სადავო ფულადი ვალდებულება შეადგენს არა 15000, არამედ 9000 ლარს. მხარეთა განმარტებებით სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ სადავო თანხის გადახდის ვალდებულება დაკავშირებული იყო 2012 წლის თებერვალში ზეპირი ფორმით დადებულ ერთობლივი საქმიანობის შესახებ მხარეთა შეთანხმებასთან, რომლის საგანი სასურსათო მაღაზიის ექსპლუატაცია იყო. თ. წ.-მა უარი თქვა ერთობლივი საქმიანობის ხელშეკრულებაზე, გავიდა ხელშეკრულებიდან და მოითხოვა მის მიერ განხორციელებული ფულადი შენატანის დაბრუნება, თუმცა, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის თანახმად, დაუსაბუთებლად იქნა მიჩნეული მოპასუხის განმარტება, რომ თ. წ.-ის წილი ერთობლივ საქმიანობაში შეადგენდა 9000 ლარს. ვალის აღიარების შესახებ ხელშეკრულებაში მითითებული თანხა მოსარჩელისათვის შეთანხმებულ ვადაში მოპასუხეს არ დაუბრუნებია.

სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა აპელანტის პრეტენზია, რომ მოსარჩელეს მისთვის სესხის სახით თანხა არ გადაუცია და, რომ 15000 ლარის გადახდის ვალდებულება მას არ წარმოშობია. პალატამ მიუთითა მხარეთა ახსნა-განმარტებებზე და დადგენილად მიიჩნია, რომ მხარეთა შორის 2012 წლის თებერვალში ადგილი ჰქონდა ერთობლივი საქმიანობის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე სამართლებრივ ურთიერთობას. სწორედ ამ სამართლებრივ ურთიერთობიდან გამომდინარე ვალდებულებას დაუკავშირეს მხარეებმა 2012 წლის 11 მაისის ვალის აღიარების ხელშეკრულება და სწორედ ამ ურთიერთობიდან წარმოშობილი ვალდებულების აღიარების მიზნით იკისრა ე. ი.-მა თ. წ.-ის მიმართ 15000 ლარის გადახდის ვალდებულება. იმ პირობებში, როდესაც ე. ი.-მა მხარეთა შორის წარმოშობილი ერთობლივი საქმიანობიდან გამომდინარე თ. წ.-ის მიმართ, ნამდვილი ნების გამოვლენის საფუძველზე, აღიარა 15000 ლარის გადახდის ვალდებულება და ამასთან მოპასუხეს არ წარუდგენია რაიმე მტკიცებულება (შესაგებელში მითითებული გარემოების დასადასტურებლად) ერთობლივი საქმიანობიდან მხოლოდ 9000 ლარის დავალიანების წარმოშობის თაობაზე, სასამართლომ ჩათვალა, რომ არ არსებობდა აპელანტის პრეტენზიის გაზიარებისათვის საკმარისი ფაქტობრივი დასაბუთება, შესაბამისად, გაზიარებულ იქნა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების დასკვნა, რომ 2012 წლის 11 მაისს ე. ი.-სა და თ. წ.-ს შორის დადებული ვალის აღიარების ხელშეკრულების საფუძველზე, ე. ი.-ს თ. წ.-ის მიმართ წარმოეშვა 15000 ლარის გადახდის ვალდებულება, რომელიც ე. ი.-ს უნდა შეესრულებინა 2012 წლის 17 მაისამდე, რაც ე. ი.-ს არ შეუსრულებია. პალატამ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილი გარემოება 15000 ლარის გადაუხდელობით მოსარჩელისათვის მიუღებელი შემოსავლის სახით ზიანის მიყენებასთან დაკავშირებით. სასამართლოს განმარტებით, ფულის განსაკუთრებული ბრუნვაუნარიანობის თვისებიდან გამომდინარე, პირველი ინსტანციის სასამართლომ სწორად მიუთითა, რომ მოსარჩელეს მიუღებელი შემოსავლის სახით უნდა აუნაზღაურდეს თანხა, რასაც იგი მიიღებდა სადავო თანხის საბანკო ანაბარზე განთავსების შემთხვევაში დარიცხული სარგებლის სახით. ასეთის სახის ზიანი წარმოადგენს ზიანს, რომლის მიუღებლობა მოვალეს შეეძლო ევარაუდა, როგორც მისი მხრიდან ვალდებულების შეუსრულებლობის შედეგი, რადგან თანხის საბანკო ანაბარზე განთავსება წარმოადგენს ფიზიკური პირის ჩვეულებრივ ეკონომიკურ საქმიანობას. საქართველოში საბანკო ანაბარზე არსებული პროცენტის მიხედვით სადავო თანხის საბანკო ანაბარზე განთავსების შემთხვევაში მოსარჩელე მიიღებდა შემოსავალს წლიური 9%-ის ოდენობით, აღნიშნული შემოსავალი მოსარჩელემ ვერ მიიღო იმის გამო, რომ მოპასუხემ დროულად არ შეასრულა თანხის გადახდის ვალდებულება, ხოლო პირველი ინსტანციის სასამართლომ მიუღებელი შემოსავლის ასანაზღაურებლად მოპასუხეს სწორად განუსაზღვრა ყოველთვიურად 112,5 ლარის გადახდა. საქმეში წარმოდგენილი სალაროს შემოსავლის ორდერის საფუძველზე, არ იქნა გათვალისწინებული აპელანტის პრეტენზია იურიდიული მომსახურების ხარჯებთან მიმართებით და სასამართლო დაეთანხმა გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით დადგენილ გარემოებას მოსარჩელის მიერ იურიდიული მომსახურებისათვის 600 ლარის გაწევასთან დაკავშირებით.

დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების სამართლებრივი დასაბუთება, კერძოდ, მითითება სამოქალაქო კოდექსის 341-ე, 317-ე, 316-ე მუხლებზე და სასამართლომ მოპასუხე სწორად მიიჩნია თ. წ.-ის მიმართ 15000 ლარის გადახდაზე ვალდებულ პირად. ამასთან, სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, რაიონულმა სასამართლომ, სამოქალაქო კოდექსის 404-ე, 411-ე და 412-ე მუხლების საფუძველზე, მოპასუხეს სწორად დააკისრა მიუღებელი შემოსავლის ასანაზღაურებლად ყოველთვიურად 112,5 ლარის გადახდა. იურიდიული მომსახურებისათვის მოსარჩელის მიერ გაწეული ხარჯის ანაზღაურებასთან მიმართებაში პალატამ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე მუხლიდან გამომდინარე, რამდენადაც მოსარჩელე საქმეს აწარმოებდა წარმომადგენლის მეშვეობით, რომლის მომსახურების ასანაზღაურებლადაც შპს „გეზის“ ანგარიშზე გადაიხადა 600 ლარი, ჩათვალა, რომ ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლომ ასევე სწორად დააკისრა მოპასუხეს მოსარჩელის სასარგებლოდ ამ თანხის გადახდა.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ე. ი.-მა და მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების ნაწილობრივ, ძირითადი თანხიდან 6000 ლარის დაკისრების, მთლიან თანხაზე დარიცხული სარგებლისა და საადვოკატო მომსახურების ხარჯების დაკისრების ნაწილში გაუქმება შემდეგი საფუძვლებით (იხ. დაზუსტებული საკასაციო საჩივრის მოთხოვნა):

სააპელაციო სასამართლომ დაარღვია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 216-ე და 98-ე მუხლების მოთხოვნები, კერძოდ, ე.ი.-ი საქმეს წარმომადგენლის მეშვეობით აწარმოებდა, ადვოკატთა ერთიანი სიიდან წარმომადგენელ მ.დარბაიძის ამოღების გამო, სასამართლომ საქმის განხილვა ერთი კვირით გადადო, თუმცა ეს დრო საკმარისი არ აღმოჩნდა საკითხის გადასაწყვეტად. აღნიშნულმა განაპირობა სასამართლო სხდომის დღეს ახალ წარმომადგენელთან მინდობილობის გაფორმება. ახალმა წარმომადგენელმა, იმის გამო, რომ არ იცნობდა საქმის მასალებს, იშუამდგომლა სასამართლო სხდომის სხვა დროისათვის გადატანის თაობაზე, რაც სასამართლომ უსაფუძვლოდ არ დააკმაყოფილა, აღნიშნულით დაირღვა აპელანტის დაცვის უფლება იმ პირობებში, როდესაც მოწინააღმდეგე მხარე საქმეს წარმომადგენლის მეშვეობით აწარმოებდა, შესაბამისად, აპელანტმა ვერ დააყენა შუამდგომლობა სასამართლოს ემსჯელა ე.ი.-ის საჩივარზე, სარჩელის უზრუნველყოფის ღონისძიების გამოყენების შესახებ მცხეთის რაიონული სასამართლოს 2012 წლის 16 ივნისის განჩინების ბათილად ცნობის შესახებ. სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 414-420-ე მუხლების დარღვევით საჩივარი განუხილველად დატოვა. სასამართლომ ასევე დაარღვია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლი და ადვოკატის მომსახურების გამო გაწეული თანხის სახით ისე დააკისრა მოპასუხეს შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოების ანგარიშზე ჩარიცხული თანხა, რომ საქმეში არ ყოფილა წარმოდგენილი მოწინააღმდეგე მხარის ადვოკატის ამ საზოგადოებაში მუშაობის დამადასტურებელი მტკიცებულება. სასამართლომ არასწორად გამოიყენა სამოქალაქო კოდექსის 404-ე, 411-ე და 412-ე მუხლები და არასწორად დააკისრა კასატორს მიუღებელი შემოსავლის ანაზღაურება, კერძოდ, სასამართლოს არ შეუფასებია მოწინააღმდეგე მხარის განმარტება, რომ სადავო თანხა, რომელიც ერთობლივი საქმიანობის მიზნებისათვის იქნა გადაცემული, ნასესხები თანხა იყო, მოსარჩელე ფულს არასოდეს გააპროცენტებდა და თანხა გამსესხებლებისათვის უნდა დაებრუნებინა. აღნიშნული ადასტურებს მიუღებელი შემოსავლის დაკისრების უსაფუძვლობაზე, ამასთანავე, სასამართლომ არასწორად შეაფასა ვალის აღიარების ხელშეკრულება, სადაც საუბარია ზიანის ანაზღაურების ვალდებულებაზე, ზიანის არსებობა კი, მხარემ სათანადოდ უნდა დაადასტუროს, აღნიშნული გარემოება ასევე მოწმობს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის დარღვევაზე.

კასატორი არ დაეთანხმა სასამართლოს მიერ უდავოდ დადგენილ გარემოებას, ვალის აღიარების ხელშეკრულების ნებაყოფლობით, იძულების გარეშე დადების თაობაზე, რადგანაც სარჩელის აღძვრიდან მოყოლებული, მოპასუხე ამ გარემოებას სადავოდ მიიჩნევდა, ამასთან, ე.ი.-ი დაეთანხმა სასამართლოს მსჯელობას, რომ მხარე, ვალდებულია, მის მიერ მითითებული ფაქტობრივი გარემოებების დამადასტურებელი მტკიცებულებები წარადგინოს, რაც, მოცემულ შემთხვევაში, მოპასუხემ ვერ განახორციელა, თუმცა, აღნიშნული არ ადასტურებს სადავო ხელშეკრულების ნებაყოფლობით დადების ფაქტს. სასამართლომ ასევე დადგენილად მიიჩნია, რომ ვალის აღიარების ხელშეკრულებით ე.ი.-მა იკისრა 2012 წლის 17 მაისამდე თ. წ.-ისათვის 15000 ლარის დაბრუნება, ხელშეკრულებაში თანხის ოდენობა სწორედ 15000 ლარითაა განსაზღვრული, თუმცა სასამართლომ არასწორად გამოიკვლია ფაქტობრივი გარემოებები. დადგენილი გარემოება სწორედ ხელშეკრულებიდან გამომდინარეობს და კასატორმა საქმის პირველ ინსტანციაში განხილვის დროს საწინააღმდეგოს დამადასტურებელი მტკიცებულების წარდგენა ვერ შეძლო მისი მოუძიებლობის გამო, ხოლო საქმის სააპელაციო წესით განხილვისას დაირღვა მხარის უფლება დაცვაზე და მას სადავო მტკიცებულების გამაქარწყლებელი მტკიცებულება რომც ჰქონოდა, სასამართლოში ვერ წარადგენდა, შესაბამისად, მხარემ სადავო გარემოების დამადასტურებელი მტკიცებულების წარდგენა ვერ შეძლო.

დაზუსტებულ საკასაციო საჩივარს ე. ი.-მა დაურთო ახალი მტკიცებულების ასლი, რომლითაც, კასატორის განმარტებით, დასტურდება მოწინააღმდეგე მხარის მიერ გადაცემული თანხის ოდენობა და ითხოვა მისი დასაშვებ მტკიცებულებად მიჩნევა და საქმისათვის დართვა, ასევე წარმოადგინა სარჩელი სამოქალაქო საქმეზე ე. ი.-ის სარჩელის გამო, თ. წ.-ის მიმართ 2012 წლის 11 იანვრის ვალის აღიარების ხელშეკრულების ნაწილობრივ ბათილად ცნობის თაობაზე და აღნიშნულის საფუძველზე სასამართლოს წინაშე იშუამდგომლა საკასაციო საჩივარზე საქმის წარმოების შეჩერების თაობაზე წარმოდგენილ სარჩელზე საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებამდე.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 17 იანვრის განჩინებით ე. ი.-ის საკასაციო საჩივარი წარმოებაში იქნა მიღებული სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლითა და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა ე. ი.-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნას მიჩნეული, ხოლო მისი შუამდგომლობები ახალი მტკიცებულების საქმისათვის დართვისა და საქმის წარმოების შეჩერების შესახებ არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთმითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ე. ი.-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

რაც შეეხება კასატორის შუამდგომლობას მის მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულების საქმეზე დართვის შესახებ, საკასაციო პალატა თვლის, რომ აღნიშნული შუამდგომლობა უსაფუძვლოა და არ უნდა დაკმაყოფილდეს, რადგანაც სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, საკასაციო სასამართლო იმსჯელებს მხარის მხოლოდ იმ ახსნა-განმარტებაზე, რომელიც ასახულია სასამართლოთა გადაწყვეტილებებში ან სხდომათა ოქმებში. აღნიშნული ნორმა ადგენს საკასაციო სასამართლოს მიერ ფაქტობრივი გარემოებების შეფასების პროცესუალურ ფარგლებს და მისი შინაარსიდან გამომდინარეობს, რომ საკასაციო სასამართლოში ახალ ფაქტებზე მითითება და ახალი მტკიცებულებების წარმოდგენა არ დაიშვება, შესაბამისად, ახალი მტკიცებულება ვერც სასამართლოს მიერ იქნება გაზიარებული მიუხედავად იმისა, მხარეს ობიექტურად ჰქონდა თუ არა შესაძლებლობა სასამართლოსათვის მანამდე წარმოედგინა ის. აღნიშნული გარემოება საკასაციო პალატის მიერ შუამდგომლობათა დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის საფუძველია.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 104-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სასამართლო არ მიიღებს, არ გამოითხოვს ან საქმიდან ამოიღებს მტკიცებულებებს, რომლებსაც საქმისათვის მნიშვნელობა არ აქვთ. აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორს უნდა დაუბრუნდეს მის მიერ დაზუსტებულ საკასაციო საჩივარზე დართული მტკიცებულება 1 ფურცლად.

პალატა ასევე დაუსაბუთებლად მიიჩნევს ე. ი.-ის შუამდგომლობას საქმის წარმოების შეჩერების თაობაზე, ვინაიდან, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 279-ე მუხლის „დ“ ქვეპუნქტის თანახმად, სასამართლო ვალდებულია შეაჩეროს საქმის წარმოება თუ საქმის განხილვა შეუძლებელია სხვა საქმის გადაწყვეტამდე, რომელიც განხილულ უნდა იქნეს სამოქალაქო სამართლის ან ადმინისტრაციული წესით. განსახილველ შემთხვევაში, კასატორი საქმის წარმოების შეჩერებას მოითხოვს იმ საფუძვლით, რომ მას სარჩელი შეტანილი აქვს სასამართლოში იმ ხელშეკრულების ნაწილობრივ ბათილად ცნობის შესახებ, რომელსაც ემყარება წინამდებარე საქმეზე წარდგენილი სასარჩელო მოთხოვნა. აღნიშნული გარემოება, ფორმალური თვალსაზრისით, მართალია, შესაძლოა მიჩნეულ იქნას შუამდგომლობის დაკმაყოფილების საფუძვლად, თუმცა საკასაციო პალატა ყურადღებას გაამახვილებს ასევე სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 215-ე მუხლის პირველი ნაწილის დანაწესზე, რომლის თანახმადაც, სასამართლოში საქმის განხილვისას შუამდგომლობა სასამართლოს წარედგინება წერილობითი ფორმით, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც მხარე ახალი არსებითი გარემოების საფუძველზე შუამდგომლობას დააყენებს სასამართლო სხდომაზე. შუამდგომლობა უნდა იყოს დასაბუთებული; მასში კონკრეტულად უნდა მიეთითოს მოთხოვნა და მისი არგუმენტაცია, რომელიც უნდა შეეხებოდეს მხოლოდ იმ გარემოებებს, რომლებსაც უშუალო კავშირი აქვს შუამდგომლობაში დასმულ მოთხოვნასთან. კანონის დასახელებული ნორმით დასტურდება შუამდგომლობის ავტორის ვალდებულება, სათანადოდ დაასაბუთოს შუამდგომლობა. დაზუსტებულ საკასაციო საჩივარზე დართული სარჩელით არ დასტურდება სასამართლოში მისი რეგისტრაციის ფაქტი, კერძოდ, სარჩელს არ აქვს სასამართლოს სარეგისტრაციო შტამპი, არ არის ამ გარემოების ნამდვილობის დადასტურების მიზნით წარმოდგენილი საპროცესო დოკუმენტაცია, სასამართლო აქტები, განჩინება სარჩელის წარმოებაში მიღების თაობაზე და სხვა, რაც დაადასტურებდა შუამდგომლობაში მითითებული გარემოების ნამდვილობას, აღნიშნული გარემოების გათვალისწინებით, საკასაციო პალატა ვერ მიიჩნევს ე. ი.-ის შუამდგომლობას დასაბუთებულად, რაც მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის საფუძველია.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორს უნდა დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით მის მიერ 2013 წლის 14 იანვარს №1 საგადახდო დავალებით გადახდილი 502 ლარის 70% – 351,4 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ე. ი.-ის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.

2. კასატორ ე. ი.-ს (პ/N...) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით მის მიერ 2013 წლის 14 იანვარს №... საგადახდო დავალებით გადახდილი 502 ლარის 70% – 351,4 ლარი.

3. ე. ი.-ის შუამდგომლობა ახალი მტკიცებულების საქმისათვის დართვის თაობაზე არ დაკმაყოფილდეს უსაფუძვლობის გამო.

4. შუამდგომლობის ავტორს დაუბრუნდეს დაზუსტებულ საკასაციო საჩივარზე დართული მტკიცებულება 1 (ერთი) ფურცლად.

5. ე.ი.-ის შუამდგომლობა საქმის წარმოების შეჩერების თაობაზე არ დაკმაყოფილდეს დაუსაბუთებლობის გამო.

6. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ბ. ალავიძე

მოსამართლეები: ვ. როინიშვილი

პ. ქათამაძე