საქმე №ას-1308-1234-2012 4 თებერვალი, 2013 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ბესარიონ ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

მოსამართლეები:

ვასილ როინიშვილი, პაატა ქათამაძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – გ.გ-ი (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე – გ.გ-ი (მოსარჩელე)

მესამე პირები - მ.ხ-ი, თ. და ბ.გ-ბი

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 26 ივნისის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და გ.გ-ის სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი – სამკვიდროს გაყოფა, მესაკუთრედ ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

გ.გ-მა სარჩელი აღძრა სასამართლოში გ.გ-ის მიმართ ქ.თბილისში, ი.ი-ის ჩიხის №8-ში მდებარე, საჯარო რეესტრში თ.გ-სა და გ.გ-ის სახელზე რეგისტრირებული უძრავი ქონების 13/64 წილის მესაკუთრედ ცნობის, ასევე ნოტარიუს დ. კ-ას მიერ 2005 წლის 28 იანვარს (რეესტრის №2-2) ი. გ-ის სამკვიდროზე გ.გ-ის სახელზე გაფორმებულ ანდერძისმიერ სამკვიდრო მოწმობასა და საჯარო რეესტრის მონაცემებში ცვლილების შეტანის მოთხოვნით. მოსარჩელემ მოითხოვა სადავო უძრავ ქონებაზე საჯარო რეესტრში მხარეთა წილების შემდეგი სახით რეგისტრაცია: 8/64 ნაწილის მესაკუთრედ თ.გ-ის, 13/64 წილის მესაკუთრედ გ.გ-ის, ხოლო 43/64 წილის მესაკუთრედ გ.გ-ის აღრიცხვა. მოსარჩელემ მიუთითა შემდეგ გარემოებებზე:

ქ.თბილისში, ი.ი-ის ჩიხის №8-ში მდებარე უძრავი ქონება წარმოადგენდა მხარეთა მშობლების თანასაკუთრებას, 1994 წელს გარდაიცვალა მათი დედა - ნ. ვ-ე, ხოლო 2002 წელს მამა - ი. გ-ი. სადავო ქონება ირიცხებოდა მამის სახელზე. 2008 წელს მოსარჩელისათვის ცნობილი გახდა, რომ 1986 წლის 25 ივლისს ი. გ-ს შეუდგენია ანდერძი გ.გ-ის სახელზე. ანდერძზე ხელმოწერა არ ეკუთვნის მამკვიდრებელს, რასაც ის გარემოებაც ადასტურებს, რომ ანდერძი მხოლოდ გ.გ-ის სახელზეა შედგენილი. მოსარჩელე წლების მანძილზე ოჯახთან ერთად ცხოვრობდა ზემოაღნიშნულ მისამართზე, ხოლო მისმა ყოფილმა მეუღლემ და შვილებმა, გ.გ-ის თანხმობით, მამკვიდრებლის გარდაცვალების შემდეგაც გააგრძელეს სადავო მისამართზე ცხოვრება. იმის გათვალისწინებით, რომ დედის სამკვიდრო (სადავო ქონების 1/2) კანონით დადგენილი წესით მიღებული ჰქონდათ მის კანონისმიერ პირველი რიგის ოთხ მემკვიდრეს: მოსარჩელეს, თ.გ-ს, ბ.გ-სა და მამას – ი. გ-ს, სამკვიდრო მასიდან მოსარჩელის კუთვნილი წილი შეადგენდა მთლიანი ქონების 1/8 ნაწილს, ხოლო მამის წილიდან (5/8) ანდერძისა და მამის სამკვიდროს მიმღები სავალდებულო წილის მქონე ოთხი მემკვიდრის: გ, თ, ბ. და გ.გ-ის წილების გათვალისწინებით, მთლიანი სადავო ქონების 5/64 ნაწილს, რაც მთლიანობაში 1/8+5/64=13/64 ნაწილია.

მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და მოითხოვა მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი საფუძვლებით:

მოსარჩელის განმარტება 2008 წელს ანდერძის არსებობის შეტყობის თაობაზე არასწორია, რადგანაც მისთვის აღნიშნული ფაქტი ანდერძის შედგენის დროსვე იყო ცნობილი, აღნიშნულის თაობაზე მოსარჩელეს პრეტენზია არ გამოუთქვამს, ვინაიდან მას კუთვნილი წილი მიღებული უკვე ჰქონდა, სწორედ ამიტომ ეანდერძა გ.გ-ს სადავო ქონება. მამკვიდრებელ ი. გ-ის გარდაცვალების თაობაზე მოსარჩელისათვის ცნობილი გახდა 2002 წელსვე, შესაბამისად, მას სრული შესაძლებლობა ჰქონდა, თავადაც მიმემართა ნოტარიუსისათვის. ვინაიდან მოსარჩელეს არც დედის და არც მამის სამკვიდრო კანონით დადგენილი წესით არ მიუღია, არ არსებობდა სარჩელის დაკმაყოფილების საფუძველი. ამასთან, მოპასუხემ მოთხოვნა ხანდაზმულად მიიჩნია.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 18 მარტის საოქმო განჩინებით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 89-ე მუხლის შესაბამისად, მოსარჩელის მხარეზე მესამე პირად ჩაება თ.გ-ი, ხოლო ამავე სასამართლოს 2011 წლის 28 მარტის საოქმო განჩინებით, მოსარჩელის მხარეს მესამე პირებად ჩაებნენ მ.ხ-ი და ბ.გ-ი.

მესამე პირებმა: მ.ხ-მა და ბ.გ-მა მხარი დაუჭირეს მოპასუხის პოზიციას, ხოლო თ.გ-მა - მოსარჩელის პოზიციას.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 11 აპრილის გადაწყვეტილებით გ.გ-ის სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, გ.გ-ი ცნობილ იქნა ქ.თბილისში, ი.ი-ის ჩიხის №8-ში მდებარე საჯარო რეესტრში თ.გ-სა და გ.გ-ის სახელზე რეგისტრირებული უძრავი ქონების 14/80 წილის მესაკუთრედ და ამ ნაწილში ბათილად იქნა ცნობილი 2005 წლის 28 იანვარს ნოტარიუს დ. კ-ას მიერ (რეესტრის №2-2) ი. გ-ის სამკვიდრო ქონებაზე გ.გ-ის სახელზე გაფორმებული ანდერძისმიერი სამკვიდრო მოწმობა, აღნიშნულ უძრავ ქონებაზე საჯარო რეესტრში წილები გადანაწილდა შემდეგი სახით: 10/80 წილის მესაკუთრედ აღირიცხა თ.გ-ი, 14/80 წილის მესაკუთრედ - გ.გ-ი, ხოლო 56/80 წილის მესაკუთრედ - გ.გ-ი.

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება და 2011 წლის 11 აპრილის განჩინება, რომლითაც გ.გ-ის შუამდგომლობა მოწმეთა დაკითხვის თაობაზე არ იქნა განხილული, სააპელაციო წესით გაასაჩივრა გ.გ-მა, მოითხოვა საქალაქო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ, ასევე 2011 წლის 11 აპრილის საოქმო განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სამკვიდრო ქონების 13/64 ნაწილის მესაკუთრედ გ.გ-ის ცნობა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 26 ივნისის განჩინებით გ.გ-ის სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 11 აპრილის საოქმო განჩინება მოწმეთა დაკითხვის შესახებ გ.გ-ის წარმომადგენელ ც. ც-ის შუამდგომლობის განუხილველად დატოვების შესახებ, ასევე გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 11 აპრილის გადაწყვეტილება გ.გ-ის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში და საქმე ამ ნაწილებში ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა იმავე სასამართლოს შემდეგი დასაბუთებით:

სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით დაირღვა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე მუხლის მე-3 ნაწილი, სასამართლოს განმარტებით, ამავე კოდექსის მე-4 მუხლის თანახმად, სამართალწარმოება შეჯიბრებითობის პრინციპს ემყარება. აპელანტს გადაწყვეტილების არსებით გასაჩივრებასთან ერთად გასაჩივრებული აქვს საოქმო განჩინება თავის მიერ შეთავაზებულ მოწმეთა დაკითხვის შუამდგომლობის განუხილველად დატოვების თაობაზე, ამდენად, აუცილებელია, ჯერ გაირკვეს რამდენად იქნა დაცული შეჯიბრებითობის პრინციპი საქმის განხილვისას, რათა პალატამ იმსჯელოს გადაწყვეტილების არსებით უსწორობებზე. სასამართლომ მიუთითა მოპასუხე გ. (გ. გ-ის შესაგებელზე, სადაც მხარე მის არგუმენტებს ამყარებდა მოწმეთა ჩვენებზე და მოითხოვდა მოწმედ ბ. გ-ის, მ. ხ-ის, ა.ხ-სა და ნ. ტ-ის დაკითხვას. 2010 წლის 5 მარტის განჩინებით დაინიშნა მოსამზადებელი სხდომა, რომლის მიმდინარეობისას 2010 წლის 21 აპრილის საოქმო განჩინებით დაკმაყოფილდა მოპასუხის შუამდგომლობა და მოწმედ მიიწვიეს მ. ყ-ი და მ. დ-ი. სხვა მოწმეთა შესახებ სასამართლოს არ უმსჯელია და 2011 წლის 9 თებერვლის განჩინებით დანიშნა მთავარი სხდომა. 2011 წლის 11 აპრილს სასამართლოს მთავარ სხდომაზე დაკმაყოფილდა მოპასუხის შუამდგომლობა და დაადგინა მოწმედ ნ. ტ-ის დაკითხვა იმ საფუძვლით, რომ ეს შუამდგომლობა საქმის მომზადების ეტაპზე, შესაგებელში იყო დაყენებული. პალატამ მიუთითა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 205-ე მუხლზე, რომლითაც გათვალისწინებულია მოსამზადებელი სხდომის ჩატარების წესი, ხოლო ამავე კოდექსის 219-ე მუხლი განსაზღვრავს მთავარ სხდომაზე ახალ გარემოებებსა და მტკიცებულებებზე მითითების შეზღუდვას მხარეთა მიერ. სასამართლოს განმარტებით, აღნიშნული ნორმების შინაარსიდან გამომდინარე, ნებისმიერი შუამდგომლობა, მათ შორის შესაგებელში აღნიშნული შუამდგომლობა, სასამართლოს უნდა წარედგინოს ან მოსამზადებელ სხდომაზე (რათა განხილულ იქნეს მისი დასაშვებებობისა და განკუთვნებადობის საკითხი) ან თუ არ ტარდება მოსამზადებელი სხდომა, მთავარი სხდომის იმ ეტაპზე, როდესაც სასამართლო შემადგენლობის გამოცხადების შემდეგ, სასამართლო მხარეებს სთავაზობს შუამდგომლობების გაცხადებას. ნებისმიერ შემთხვევაში, შუამდგომლობა წარდგენილი უნდა იყოს სასამართლოში მანამ, სანამ მხარეები გადავლენ ახსნა-განმარტების ეტაპზე. მოცემულ შემთხვევაში, შუამდგომლობა მოწმედ ნ.ტ-ის დაკითხვის შესახებ სასამართლოში დაყენებულ იქნა 11 აპრილს, ანუ მას შემდეგ, რაც 2011 წლის 8 აპრილის სხდომაზე მხარეებმა ახსნა-განმარტებებით მიმართეს სასამართლოს და 2010 წლის 21 აპრილის განჩინებით განსაზღვრული ერთ-ერთი მოწმე დაიკითხა კიდევაც. პალატის განმარტებით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 219-ე მუხლიდან გამომდინარე, პროცესის ამ ეტაპზე შუამდგომლობის დასმა გარკვეულ შეზღუდვებს უკავშირდება. მიუხედავად ამისა, სასამართლომ არა მარტო დაადგინა მოპასუხის მოწმის დაკითხვა, არამედ დაკითხა იგი და მათ შორის მის ჩვენებასაც დაამყარა მსჯელობის ის ნაწილი, რომლითაც სარჩელის ერთი ნაწილი არ დააკმაყოფილა, ხოლო მოსარჩელის შუამდგომლობა საპასუხო მოწმის დაკითხვის შესახებ განუხილველად იქნა დატოვებული ყოველგვარი დასაბუთების გარეშე. აღნიშნულის გათვალისწინებით, პალატამ ჩათვალა, რომ 2011 წლის 11 აპრილის საოქმო განჩინებით დაირღვა შეჯიბრებითობის პრინციპი და, შესაბამისად, ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციით დაცული სამართლიანი სასამართლოს უფლება.

სასამართლომ მიუთითა ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველ ნაწილზე, ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრაქტიკაზე, სადაც განმარტებულია შეჯიბრებითობის პრინციპი (1993 წლის 27 ოქტომბრის გადაწყვეტილება საქმეზე Dombo Beheer B.V. v. the Netherlands, აბზაცი 33, 2003 წლის 24 ივლისის გადაწყვეტილება საქმეზე Suominen v. Finland, აბზაცი 33, 2008 წლის 27 ივნისის გადაწყვეტილება საქმეზე Peric v. Croatia, აბზაცი 19). პალატამ ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ საქმის წარმოება ერთ წელზე მეტი ხნის მანძილზე მიმდინარეობდა, საქმის მომზადების არც ერთ ეტაპზე არ გაჟღერებულა მხარეთა (და განსაკუთრებით მოპასუხის) მიერ მოწმის სახით ნ.ტ-ის დაკითხვის აუცილებლობა. ზემოხსენებული პრინციპების გათვალისწინებით, პირველი ინსტანციის სასამართლომ საქმის მთავარ სხდომაზე განხილვისას დააკმაყოფილა რა მოპასუხის შუამდგომლობა მოწმის დაკითხვის თაობაზე, განუხილველად დატოვა მოსარჩელის შუამდგომლობა საპასუხო მოწმეების დაკითხვის შესახებ, რის შედეგადაც მოსარჩელეს მოუსპო შესაძლებლობა, ემტკიცებინა საწინააღმდეგო (შეჯიბრებითობის პრინციპი), ვინაიდან მთავარ სხდომაზე დაკითხული მოწმის ჩვენებას მოსარჩელე უკვე სხვას ვეღარაფერს დაუპირისპირებდა. სასამართლოს მითითებით, 2011 წლის 11 აპრილის საოქმო განჩინება მოწმეთა დაკითხვის შუამდგომლობის განუხილველად დატოვების შესახებ დაუსაბუთებელიცაა, მასში არ იკითხება მოტივაცია, რის გამოც სასამართლომ ჩათვალა, რომ შუამდგომლობა განუხილველად უნდა დარჩენილიყო, რაც, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 285-ე მუხლის „ე“ ქვეპუნქტის მოთხოვნიდან, ასევე ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს 2003 წლის 24 ივლისის გადაწყვეტილებიდან (საქმეზე Suominen v. Finland, აბზაცი 36, აგრეთვე 2008 წლის 27 ივნისის გადაწყვეტილებაში საქმეზე Peric v. Croatia, აბზაცი 21, სადაც სასამართლომ განმარტა გადაწყვეტილების დასაბუთების აუცილებლობა) არ გამომდინარეობდა. 2003 წლის 24 ივლისის გადაწყვეტილებაში ადამიანის უფლებათა ევროპულმა სასამართლომ (Suominen v. Finland, აბზაცი 37 და 38) განმარტა დასაბუთებული გადაწყვეტილების დამატებითი დანიშნულება. ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრაქტიკიდან სააპელაციო პალატამ ასევე მიუთითა 2008 წლის 27 ივნისის გადაწყვეტილება (საქმეზე Peric v. Croatia, აბზაცი 24 და 25), სადაც კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი ნაწილის დარღვევად მიჩნეულ იქნა ერთი მხარის მოწმეების დაკითხვა, ხოლო მეორე მხარის მოწმეთა დაკითხვაზე უარის თქმა.

ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, სააპელაციო პალატამ დაასკვნა, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტული სამართლის გათვალისწინებით, პირველი ინსტანციის სასამართლომ განუხილველად დატოვა რა შუამდგომლობა მოწმეთა დაკითხვის შესახებ, მას შემდეგ, რაც იმავე პროცესის იმავე ეტაპზე დააკმაყოფილა მოწინააღმდეგე მხარის შუამდგომლობა მოწმის დაკითხვის თაობაზე და არც შუამდგომლობის განუხილველად დატოვების შესახებ განჩინება დაუსაბუთებია, რის შედეგადაც აპელანტთან მიმართებით დაარღვია კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი ნაწილით განმტკიცებული სამართლიანი სასამართლოს უფლება.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 394-ე მუხლის „ე“ ქვეპუნქტის დარღვევასთან მიმართებით სააპელაციო პალატამ განმარტა შემდეგი: პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების ის ნაწილი (აბზაცი 3.2.1), რომლითაც სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია გ.გ-ის მიერ დედის - ნ. ვ-ის სამკვიდროს მიღების ფაქტი, ემყარება მოწმის ჩვენებას, რომლის დაკითხვის დროსაც მოსარჩელის მიმართ დაირღვა სამართლიანი სასამართლოს უფლება, შესაბამისად, გადაწყვეტილების ის ნაწილი, რომელიც ზემოაღნიშნულ გარემოებას შეეხება, საჭიროებს, როგორც იურიდიულ, ისე ფაქტობრივ დასაბუთებას. სააპელაციო საჩივრის განხილვის ეტაპზე მოწმეთა დაკითხვა პალატამ შეუძლებლად მიიჩნია, რადგანაც აღნიშნული მხარეებს ფაქტიურად მოუსპობდა პირველი ინსტანციით საქმის არსებითად განხილვის შესაძლებლობას, მოწმეთა ჩვენებების შესახებ თავიანთი მოსაზრებები მხარეებს შეეძლებოდათ მხოლოდ საკასაციო ინსტანციისათვის წარედგინათ, ხოლო სასამართლოს ეს ინსტანცია, საქართველოს კანონმდებლობის თანახმად, ფაქტობრივ გარემოებებს არ ადგენს. პირველი ინსტანციის სასამართლოში მოწმეთა დაკითხვის შემთხვევაში კი, მათი ჩვენებებიდან გამომდინარე, პრეტენზიები მხარეებს ფაქტების დამდგენ სასამართლოში – სააპელაციო სასამართლოში შეეძლებოდათ წარედგინათ. აღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო პალატამ მიზანშეწონილად ჩათვალა, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლოს უნდა ემსჯელა მოწმეთა დაკითხვის შესახებ მოსარჩელის შუამდგომლობის დასაშვებობის, დასაბუთებულობისა და განკუთვნებადობის საკითხზე, ამის შემდეგ კი დაედგინა მიღებული ჰქონდა თუ არა გ.გ-ს ნ.ვ-ის სამკვიდრო.

სააპელაციო პალატის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა გ.გ-მა, მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება, ახალი გადაწყვეტილებით გ.გ-ის სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა (თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 11 აპრილის საოქმო განჩინებისა და ამავე სასამართლოს 2011 წლის 11 აპრილის გადაწყვეტილების გაუქმების მოთხოვნაზე უარის თქმა) და საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილებისა და საოქმო განჩინების ძალაში დატოვება შემდეგი საფუძვლებით:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსით რეალიზებული შეჯიბრებითობის პრინციპი ემსახურება მხარეთა თანასწორუფლებიანობას და ამავდროულად ხელს უწყობს მხარისათვის ეფექტური მართლმსაჯულების მაღალი ხარისხის არსებობას, მტკიცებულებათა წარდგენისას მხარეები თავადვე განსაზღვრავენ მტკიცების საგანს და თითოეული ფაქტის ამა თუ იმ მტკიცებულებით დადასტურება მხარის საპროცესო ვალდებულებაა, თანახმად სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-3, მე-4 და 102-ე მუხლებისა. ამავე კოდექსის 215-ე მუხლი განსაზღვრავს მტკიცებულების წარმოდგენის შესაძლებლობას სასამართლოს მოსამზადებელ სხდომაზე, ასევე, გარკვეული წინაპირობების არსებობისას, მტკიცებულების წარდგენა დასაშვებია სასამართლოს მთავარი სხდომის დანიშვნის შემდეგ ან უშუალოდ მთავარ სხდომაზე, ასეთ შემთხვევაში, შესაძლებელია მხარის შუამდგომლობით სასამართლო სხდომის გადადება. რაც შეეხება მოწმის დაკითხვას, როგორც ახალი მტკიცებულების მიღებას, აღნიშნული განსაზღვრულია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 140-ე მუხლით. სარჩელის თანახმად, გ.გ-მა ი. გ-ის სახელით 1986 წლის 25 ივნისს შედგენილი ანდერძის ბათილად ცნობა და ქ.თბილისში, ი.ი-ის ჩიხის N8-ში მდებარე სამკვიდროს 9/32-ის მესაკუთრედ ცნობა მოითხოვა იმ საფუძვლით, რომ ანდერძი იყო ყალბი, ხოლო გ.გ-ს დედის გარდაცვალებიდან 6 თვეში სამკვიდრო ქონებიდან დედის წილი სამკვიდრო ფაქტობრივი ფლობით არ მიუღია, სარჩელის მეორე საფუძვლად კი მითითებულია, რომ სამკვიდრო ქონებაში - საცხოვრებელ სახლში ნ. ვ-ის გარდაცვალების დროისათვის გ.გ-ი არ ცხოვრობდა. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4 და 102-ე მუხლების თანახმად, მოსარჩელე ვალდებული იყო, წერილობითი მტკიცებულების წარდგენით დაედასტურებინა ზემოაღნიშნული გარემოებები, ხოლო ასეთის წარდგენის შეუძლებლობის შემთხვევაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 103-ე მუხლის შესაბამისად, დასაბუთებული შუამდგომლობით მიემართა სასამართლოსათვის წერილობითი მტკიცებულების გამოთხოვის თაობაზე. მოწმეთა დაკითხვის თაობაზე მხარეს შუამდგომლობა უნდა მიეთითებინა სარჩელში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 178-ე და 140-ე მუხლის მე-3 მუხლების მოთხოვნათა დაცვით. ასეთი შუამდგომლობის დაყენება მოსარჩელეს მოსამზადებელ სხდომაზეც შეეძლო. 2011 წლის 11 აპრილს მოსარჩელის მიერ მოწმეთა დაკითხვის თაობაზე შუამდგომლობის დაყენება და ამ მიზნით სხდომის გადადება არ გამომდინარეობდა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 215-ე მუხლის მოთხოვნებიდან. არასწორია გასაჩივრებული განჩინების მსჯელობა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 11 აპრილის საოქმო განჩინებისა და ამავე სხდომაზე მიღებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმების თაობაზე, რადგანაც მოწმე ნ.ტ-ს გ.გ-ის მიერ დედის სამკვიდროს მიღების ფაქტთან დაკავშირებით რაიმე ახალი გარემოება არ მიუთითებია, შესაბამისად, სასამართლოს ამ სხდომაზე რაიმე ახალი მტკიცებულება არ წარმოდგენილა, მოწმემ გაიმეორა ის, რაც სასამართლოსა და მოსარჩელისათვის ცნობილი იყო საქმეში არსებული სხვა წერილობითი მტკიცებულებებითა და მოწმეთა ჩვენებებითაც. 2010 წლის 23 აპრილის სხდომაზე მოსარჩელის წარმომადგენელს ერთხელ უკვე გაცხადებული ჰქონდა მოწმის დაკითხვის შუამდგომლობა, მას შემდეგ, რაც დაკმაყოფილდა მოწმე მ.დ-ის დაკითხვის შესახებ შუამდგომლობა, ამდენად, არ არსებობდა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 215-ე მუხლის მე-2 ნაწილით რეგლამენტირებული სასამართლო სხდომის გადადების წინაპირობა. საყურადღებოა, რომ მოწმეთა ვინაობისა და მისამართის თაობაზე არც სააპელაციო საჩივარში მიუთითებია აპელანტს. არასწორია სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობა, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 285-ე მუხლის „ე“ ქვეპუნქტის საფუძველზე განჩინების დაუსაბუთებლობის მოტივით გაუქმების შესახებ, სადავო განჩინება დასაბუთებულია, მასში მითითებულია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 215-ე და 216-ე მუხლებზე, რაც მისი მიღების წინაპირობას წარმოადგენდა, ამასთანავე, ამავე კოდექსის 377-ე მუხლის მე-2 ნაწილისა და 393-ე მუხლის მე-3 ნაწილის დარღვევის არსებობის შემთხვევაში, სასამართლოს უნდა ემსჯელა საპროცესო ნორმის ეს დარღვევა გადაწყვეტილების სისწორეზე ახდენდა თუ არა გავლენას და ამის გარკვევის გზით მიეღო გადაწყვეტილება 2011 წლის 11 აპრილის საოქმო განჩინების გაუქმების საკითხზე. ამ თვალსაზრისით სწორედ გასაჩივრებული განჩინებაა დაუსაბუთებელი. გ.გ-ის მიერ დედის სამკვიდროს ფაქტობრივი ფლობით მიღების ფაქტის დადასტურების თაობაზე თბილისის საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება დასაბუთებულია, რადგანაც სასამართლოს მსჯელობა ამ მხრივ ემყარება საქმეში არსებულ წერილობით მტკიცებულებებს, ასევე მოწმეთა და მესამე პირების განმარტებებს, სამკვიდროს მიღებას არ უარყოფს ასევე აპელანტის მიერ მოწმედ დასახელებული პირი - თ.გ-ი, სასამართლომ კი სწორად მიიჩნია, რომ მოწმე არ უარყოფს მოპასუხის მიერ დედის სამკვიდროს მიღებას. სააპელაციო საჩივრით მხარე ადასტურებს გ.გ-ის მიერ სამკვიდროს მიღების ფაქტს მამკვიდრებლის გარდაცვალებიდან 6 თვეში, უფრო მეტიც, ადასტურებს მოპასუხის მიერ მეურნეობის წარმოებას, რაც გამოიხატა სადავო მისამართზე მოპასუხის მიერ სამეწარმეო საქმიანობის განხორციელებაში. აპელანტის მტკიცება მოწმეთა დაკითხვის თაობაზე იყო უსაფუძვლო, რადგანაც გ.გ-ის მიერ დედის სამკვიდროს ფაქტობრივი ფლობით მიუღებლობის ფაქტი მოსარჩელის მტკიცების ტვირთს წარმოადგენდა, თავის მხრივ, შუამდგომლობა მოწმის დაკითხვის თაობაზე სამოქალაქო საპროცესო კოდექსით დადგენილი წესის შესაბამისად არ ყოფილა წარდგენილი, 2011 წლის 11 აპრილის სხდომის გადადება მხარემ მხოლოდ იმ საფუძვლით მოითხოვა, რომ მოწმის დაკითხვის თაობაზე შუამდგომლობის სასამართლოს მთავარ სხდომაზე დაკმაყოფილება მისთვის მოულოდნელი იყო, შესაბამისად, მასაც ჰყავდა მოწმეები, თუმცა მათი სახელები და გვარები არ იცოდა, ამასთან, გ.გ-ს მოწმეთა დაკითხვის თაობაზე შუამდგომლობა შესაგებელშივე ჰქონდა მითითებული. 2010 წლის 23 აპრილის სხდომაზე დაკმაყოფილდა მოპასუხის შუამდგომლობა მოწმედ მ. დ-ის დაკითხვის თაობაზე. ამავე სხდომაზე განაცხადა მოსარჩელემ, რომ ჰყავდა მოწმეები და მათ მომდევნო სხდომაზე წარადგენდა, თუმცა არც მომდევნო და არც 1 წლის განმავლობაში ჩატარებულ 10 სასამართლო სხდომაზე არ წარუდგენია ისინი, ამასთანავე, მხარემ არც 2011 წლის 11 აპრილის სხდომაზე იცოდა მოწმეთა ვინაობა. 2011 წლის 8 აპრილის სხდომაზე სასამართლოს წარედგინა მესამე პირების: ბ. გ-სა და მ.ხ-ის ახსნა-განმარტებები, დაიკითხა მოწმე მ. დ-ი და დადასტურდა დედის სამკვიდროს ფაქტობრივი ფლობით მიღება მოპასუხის მიერ, ასეთ ვითარებაში, მინიმუმ იმავე სხდომაზე ან 2011 წლის 11 აპრილის სხდომის დაწყებამდე ან მისი მიმდინარეობისას მოსარჩელეს, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 140-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, უნდა წარედგინა დასაბუთებული შუამდგომლობა მისი მოწმის დაკითხვის თაობაზე და, ამავე კოდექსის 215-ე მუხლის თანახმად, მიეთითებინა იმ საპატიო მიზეზის თაობაზე, რის გამოც ამ მოწმეთა დაკითხვის შესახებ შუამდგომლობა საქმის მოსამზადებელ ეტაპზე ვერ იქნა წარდგენილი. გასაჩივრებული განჩინებით სააპელაციო პალატას მოწინააღმდეგე მხარის შესაგებლის არც ერთ არგუმენტზე არ უმსჯელია, რითაც თავად დაარღვია როგორც შეჯიბრებითობის პრინციპი, ისე მხარისათვის გარანტირებული სამართლიანი სასამართლოს უფლება. კასატორმა ამ საკითხთან მიმართებით ასევე მიუთითა ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს გადაწყვეტილებაზე, საქმეზე „დონაძე საქართველოს წინააღმდეგ“ (2006 წლის 7 მარტის გადაწყვეტილება). სააპელაციო პალატის დაუსაბუთებელი მსჯელობის გამო სასამართლომ თავად დაარღვია გ.გ-ის მიმართ საქართველოს კონსტიტუციის 42-ე მუხლის პირველი პუნქტი და ადამიანის უფლებათა დაცვის ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პუნქტი. წინამდებარე საკასაციო საჩივარს მხარემ დაურთო მტკიცებულებები (ასლის სახით) ორ ფურცლად.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 12 ნოემბრის განჩინებით გ.გ-ის საკასაციო საჩივარი სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, ცნობილ იქნა დასაშვებად და საქმის განხილვა დაინიშნა ზეპირი მოსმენის გარეშე, თანახმად ამავე კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილისა.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის საფუძვლების შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ გ.გ-ის საკასაციო საჩივარი ნაწილობრივ უნდა დაკმაყოფილდეს, უნდა გაუქმდეს გასაჩივრებული განჩინება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 385-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, იმ შემთხვევაში, თუკი ადგილი აქვს ამ კოდექსის 394-ე მუხლით გათვალისწინებულ შემთხვევებს, სააპელაციო სასამართლო აუქმებს გადაწყვეტილებას და საქმეს უბრუნებს პირველი ინსტანციის სასამართლოს ხელახლა განსახილველად. ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს შეუძლია, არ გადააგზავნოს საქმე უკან და თვითონ გადაწყვიტოს იგი. ამდენად, საქმის პირველი ინსტანციის სასამართლოსათვის უკან დაბრუნება, ისევე როგორც საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღება, სააპელაციო სასამართლოს უფლებაა და არა ვალდებულება. მიუხედავად ამისა, აღნიშნული არ გულისხმობს სააპელაციო სასამართლოს შეუზღუდაობას, ნებისმიერი დაუსაბუთებელი გადაწყვეტილების შემთხვევაში, ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოს ხელახლა განსახილველად დაუბრუნოს საქმე. ასეთი მიდგომა ეწინააღმდეგება რაციონალური მართლმსაჯულებისა და პროცესუალური ეკონომიის პრინციპებს, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 385-ე მუხლის მე-2 ნაწილის ნამდვილ აზრს, რითაც მოცემულ შემთხვევაში შებოჭილია სააპელაციო სასამართლო. ამიტომ, სააპელაციო სასამართლომ, რომელიც სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის თანახმად, ასევე საქმის არსებითად განმხილველი სასამართლოა, პირველი ინსტანციის სასამართლოს საქმე უკან უნდა დაუბრუნოს მხოლოდ გამონაკლის შემთხვევებში, როდესაც მას თავად რეალურად გაუჭირდება ფაქტობრივი გარემოებების დადგენა ან კონკრეტული საქმის გარემოებების გათვალიწინებით, მართლაც მიზანშეწონილია საქმის უკან დაბრუნება.

მოცემულ შემთხვევაში, სააპელაციო სასამართლომ საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება გააუქმა ორი საფუძვლით: გაუქმების პირველ საფუძველს წარმოადგენს ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოს მიერ საპროცესო ნორმების დარღვევა, რაც გამოიხატა სასამართლოს მიერ შეჯიბრებითობის პრინციპისა და სამართლიანი სასამართლოს უფლების დარღვევაში, ხოლო მეორეს _ გადაწყვეტილების ფაქტობრივ-სამართლებრივი დაუსაბუთებლობა. სააპელაციო სასამართლოს დასკვნით, საქმეზე მოსარჩელის მიერ წარდგენილ მტკიცებულებათა დასაშვებობის საკითხის გადაწყვეტის შემდეგ, სრულყოფილ გამოკვლევას საჭიროებს ფაქტობრივი გარემოების დადგენა იმის შესახებ, მიღებული აქვს თუ არა გ.გ-ს დედის, ნ. ვ-ის სამკვიდრო.

საკასაციო პალატა სრულად იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებებს შეჯიბრებითობის პრინციპის მნიშვნელობასა და მისი დაცვის აუცილებლობასთან დაკავშირებით, თუმცა, მიიჩნევს, რომ სასამართლოს დასკვნები ამ პრინციპის დარღვევის თაობაზე არ გამომდინარეობს საქმის ფაქტობრივი გარემოებების სწორი შეფასებიდან, კერძოდ:

საკასაციო პალატა მოიხმობს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4 მუხლს, რომლის პირველი ნაწილის მიხედვით, მხარეები სარგებლობენ თანაბარი უფლებებითა და შესაძლებლობებით, დაასაბუთონ თავიანთი მოთხოვნები, უარყონ ან გააქარწყლონ მეორე მხარის მიერ წამოყენებული მოთხოვნები, მოსაზრებები თუ მტკიცებულებები. მხარეები თვითონვე განსაზღვრავენ, თუ რომელი ფაქტები უნდა დაედოს საფუძვლად მათ მოთხოვნებს ან რომელი მტკიცებულებებით უნდა იქნეს დადასტურებული ეს ფაქტები. მოცემული ნორმის ანალიზიდან გამომდინარე, მნიშვნელოვანია სასამართლომ დავის განხილვის პირველ ეტაპზე სწორად შეაფასოს მხარეთა მოთხოვნები, იმ ფაქტების წრე, რომლებსაც უთითებენ თავიანთი მოთხოვნების დასასაბუთებლად და იმ მტკიცებულებათა წრე, რომლებითაც ცდილობენ ამ ფაქტების დადასტურებას. შემდგომი ეტაპია სასამართლოს მიერ მხარეთა შორის მტკიცების ტვირთის სამართლიანად და ობიექტურად განაწილების სტანდარტის განუხრელი დაცვა. მხარეებს შორის მტკიცების ტვირთის განაწილების სტანდარტი დადგენილია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლით, რომლის პირველი ნაწილის თანახმად, თითოეულმა მხარემ უნდა დაამტკიცოს გარემოებანი, რომლებზედაც იგი ამყარებს თავის მოთხოვნებსა და შესაგებელს.

საკასაციო პალატა ეთანხმება კასატორის იმ პოზიციას, რომ საპროცესო კოდექსის მე-4 და 102-ე მუხლების დანაწესიდან გამომდინარე, მოპასუხე გ.გ-ის მიერ სამკვიდროს მიღებისათვის დადგენილ ვადაში სამკვიდროს მიუღებლობის ფაქტის დამტკიცება ევალებოდა მოსარჩელე მხარეს და მასვე უნდა წარედგინა სასამართლოსთვის ამის დამადასტურებელი მტკიცებულებები. მოსარჩელე მხარემ პირველი ინსტანციის სასამართლოში, 2010 წლის 23 აპრილს გამართულ სასამართლოს მოსამზადებელ სხდომაზე მართალია განაცხადა მტკიცებულების სახით მოწმეთა წარმოდგენის თაობაზე, თუმცა, მან საპროცესო კოდექსის 140-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნათა დაცვით, არ მიუთითა მოწმედ დასაკითხი პირის ვინაობის, ასევე იმის შესახებ, თუ საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე რა გარემოების დადასტურება შეუძლია მოწმეს (ტ. I, ს.ფ.117). ასეთი შუამდგომლობა მოსარჩელე მხარეს არც სასამართლოს მთავარ სხდომაზე, მტკიცებულებათა გამოკვლევის ეტაპამდე არ წარუდგენია, ხოლო მტკიცებულებათა გამოკვლევის ეტაპზე შუამდგომლობის დაყენებისას ისევ არ მიუთითებია მოწმედ დასაკითხ პირთა ვინაობა (ტ. I, ს.ფ.263).

განსახილველ შემთხვევაში, სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება ძირითადად მოპასუხის მიერ მტკიცებულებათა წარდგენის საპროცესო კოდექსის 219-ე მუხლთან შესაბამისობის შემოწმებას ეხება, ისე, რომ, განჩინებაში არაფერია ნათქვამი დაიცვა თუ არა მოსარჩელემ მტკიცებულების სასამართლოში წარდგენის საპროცესო კოდექსით განსაზღვრული ის წესი, რომელზეც სასამართლო აპელირებს _ ნებისმიერი შუამდგომლობა, მათ შორის შესაგებელში აღნიშნული შუამდგომლობა, სასამართლოს უნდა წარედგინოს ან მოსამზადებელ სხდომაზე (რათა განხილულ იქნეს მისი დასაშვებებობისა და განკუთვნებადობის საკითხი) ან თუ არ ტარდება მოსამზადებელი სხდომა, მთავარი სხდომის იმ ეტაპზე, როდესაც სასამართლო შემადგენლობის გამოცხადების შემდეგ, სასამართლო მხარეებს სთავაზობს შუამდგომლობების გაცხადებას. ნებისმიერ შემთხვევაში, შუამდგომლობა წარდგენილი უნდა იყოს სასამართლოში მანამ, სანამ მხარეები გადავლენ ახსნა-განმარტების ეტაპზე.

მოცემულ შემთხვევაში მართალია მოპასუხე მხარემ ნ.ტ-ის დაკითხვა მხარეთა ახსნა-განმარტებების მოსმენის შემდგომ მოითხოვა, მაგრამ საგულისხმოა, რომ მოსარჩელე მხარეს ამ ნაწილში შუამდგომლობის დაკმაყოფილების შესახებ თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 11 აპრილის საოქმო განჩინება სადავოდ არ გაუხდია.

საკასაციო პალატა სრულად იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს დასკვნას იმ გარემოებასთან დაკავშირებით, რომ მოსარჩელის შუამდგომლობის განუხილველად დატოვების შესახებ თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 11 აპრილის საოქმო განჩინება არ არის დასაბუთებული, რითაც დაირღვა პროცესის მონაწილის ფუნდამენტური უფლება სამართლიანი სასამართლოს თაობაზე, თუმცა, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ ნაცვლად პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ შუამდგომლობის დასაშვებობის, დასაბუთებულობისა და განკუთვნადობის ხელახლა განხილვისა, სააპელაციო სასამართლოს შეეძლო თვითონვე აღმოეფხვრა ამგვარი ხარვეზი, მით უმეტეს, მოსარჩელემ პირველი ინსტანციის სასამართლოს არსებით გადაწყვეტილებასთან ერთად მოითხოვა შუამდგომლობის განუხილველად დატოვების შესახებ საქალაქო სასამართლოს 2011 წლის 11 აპრილის საოქმო განჩინების გაუქმება და მოწმეთა დაკითხვა.

საკასაციო პალატა ვერ გაიზიარებს სასაპელაციო სასამართლოს იმ შეფასებას, რომლის მიხედვითაც შეუძლებელია სააპელაციო საჩივრის განხილვის ეტაპზე მოწმეთა დაკითხვა. სააპელაციო სასამართლოს ამგვარი შეფასება ეწინააღმდეგება როგორც პროცესის ეკონომიურობის, ისე სააპელაციო განხილვის პრინციპებს, რომლის თანახმადაც, სააპელაციო სასამართლო საქმეს იხილავს სააპელაციო საჩივრის ფარგლებში ფაქტობრივი და სამართლებრივი თვალსაზრისით. სააპელაციო სასამართლოს ის არგუმენტი, რომ სააპელაციო განხილვის სტადიაზე მოწმეთა დაკითხვისას მოწმეთა ჩვენებებთან დაკავშირებით მხარეებს მოესპობათ საკასაციო სასამართლოში პრეტენზიების წარდგენის საშუალება, ვერ იქნება გაზიარებული, ვინაიდან, მართალია საკასაციო სასამართლო არ არის ფაქტების დამდგენი სასამართლო, თუმცა, საკასაციო სასამართლოში შესაძლებელია მხარემ წარადგინოს დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება) (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407.2 მუხლი). აღნიშნული ნორმა იმპერატიულად ადგენს საკასაციო სასამართლოს ვალდებულებას, დასაბუთებული საკასაციო საჩივრის (პრეტენზიის) შემთხვევაში, შეამოწმოს სასამართლოს მიერ დადგენილი იურიდიული ფაქტების - გარემოებების შესაბამისობა საქმეში არსებულ მტკიცებულებებთან, ანუ შეამოწმოს, დაცულია თუ არა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე და 249-ე მუხლების მოთხოვნები წარმოდგენილ მტკიცებულებათა ყოველმხრივი და ობიექტური გამოკვლევის შედეგად სასამართლოს გადაწყვეტილების ფაქტობრივი დასაბუთებულობის შესახებ.

ამდენად, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლოს შეეძლო თვითონ გადაეწყვიტა მოწმეთა ჩვენებების, როგორც სააპელაციო სასამართლოში წარდგენილი ახალი მტკიცებულების დასაშვებობის საკითხი სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 380-ე და 215-ე მუხლების მოთხოვნათა შესაბამისად.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატის აზრით, მოცემულ შემთხვევაში, გარემოებები, რომლებიც სააპელაციო სასამართლომ საქმის უკან დაბრუნების საფუძვლად მიიჩნია, არ განეკუთვნება ისეთ გარემოებებს, რაც სააპელაციო სასამართლოს შესაძლებლობას ართმევდა, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 385-ე მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე თავად გადაეწყვიტა საქმე და არ დაებრუნებინა პირველი ინსტანციის სასამართლოსათვის ხელახლა განსახილველად.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 412-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, საკასაციო სასამართლო აუქმებს გადაწყვეტილებას და საქმეს ხელახლა განსახილველად აბრუნებს სააპელაციო სასამართლოში, თუ საქმის გარემოებები საპროცესო ნორმების ისეთი დარღვევითაა დადგენილი, რომ ამ დარღვევების შედეგად საქმეზე არასწორი გადაწყვეტილება იქნა გამოტანილი და საჭიროა მტკიცებულებათა დამატებითი გამოკვლევა. ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, ამ მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებულ გადაწყვეტილებას საკასაციო სასამართლომ საფუძვლად უნდა დაუდოს სამართლებრივი შეფასება, რომელიც სავალდებულოა სააპელაციო სასამართლოსათვის. აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ უნდა გაუქმდეს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება და საქმე ხელახალი განხილვისათვის დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს.

რაც შეეხება კასატორის მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულების საქმეზე დართვას, საკასაციო პალატა თვლის, რომ აღნიშნული უსაფუძვლოა, რადგანაც სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, საკასაციო სასამართლო იმსჯელებს მხარის მხოლოდ იმ ახსნა-განმარტებაზე, რომელიც ასახულია სასამართლოთა გადაწყვეტილებებში ან სხდომათა ოქმებში. აღნიშნული ნორმა ადგენს საკასაციო სასამართლოს მიერ ფაქტობრივი გარემოებების შეფასების პროცესუალურ ფარგლებს და მისი შინაარსიდან გამომდინარეობს, რომ საკასაციო სასამართლოში ახალ ფაქტებზე მითითება და ახალი მტკიცებულებების წარმოდგენა არ დაიშვება, შესაბამისად, ახალი მტკიცებულება ვერც სასამართლოს მიერ იქნება გაზიარებული მიუხედავად იმისა, მხარეს ობიექტურად ჰქონდა თუ არა შესაძლებლობა სასამართლოსათვის მანამდე წარმოედგინა ისინი. აღნიშნული გარემოება საკასაციო პალატის მიერ მტკიცებულებათა საქმისათვის დართვაზე უარის თქმის საფუძველია.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 104-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სასამართლო არ მიიღებს, არ გამოითხოვს ან საქმიდან ამოიღებს მტკიცებულებებს, რომლებსაც საქმისათვის მნიშვნელობა არ აქვთ. აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორს უნდა დაუბრუნდეს მის მიერ საკასაციო საჩივარზე დართული მტკიცებულებები: 2 ფურცლად (ტ.II, ს.ფ.200-201).

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო პალატამ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 412-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. გ.გ-ის საკასაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდეს.

2. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 26 ივნისის განჩინება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს.

3. გ.გ-ს დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე დართული მტკიცებულებები 2 ფურცლად (ტ.II, ს.ფ.200-201).

4. საკასაციო პალატის განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ბ. ალავიძე

მოსამართლეები: ვ. როინიშვილი

პ. ქათამაძე