№ ას-1436-1355-2012 1 თებერვალი, 2013 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

თეიმურაზ თოდრია (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ვასილ როინიშვილი, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – ვ. მ-ი

მოწინააღმდეგე მხარე – ფ. გ-ა

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 21 სექტემბრის განჩინება

საკასაციო საჩივრის ავტორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი – უძრავი ქონების რეალიზაციით მიყენებული მატერიალური ზიანის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ვ. მ-მა სარჩელი აღძრა სასამართლოში ფ. გ-ას წინააღმდეგ და მოითხოვა მოპასუხისათვის უძრავი ქონების რეალიზაციის შედეგად მიყენებული ზიანის ანაზღაურება 15 772 აშშ დოლარისა და 1500 ლარის ოდენობით.

მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2012 წლის 22 მაისის გადაწყვეტილებით ვ. მ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

საქალაქო სასამართლოს დასახელებული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ვ. მ-მა, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 21 სექტემბრის განჩინებით ვ. მ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა შემდეგი დასაბუთებით:

სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატაში საქმის ზეპირი განხილვისას სასამართლოს სხდომაზე, რომელიც დანიშნული იყო 2012 წლის 13 სექტემბერს 15:00 საათზე, არ გამოცხადდა მოწინააღმდეგე მხარე - ფ. გ-ა, რომელიც სასამართლო სხდომის შესახებ გაფრთხილებული იყო საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 70-ე-78-ე მუხლებით დადგენილი წესით. მისი გამოუცხადებლების მიზეზი სასამართლოსთვის უცნობია.

სასამართლო სხდომაზე გამოცხადებულმა მხარემ – აპელანტმა ვ. მ-მა მოითხოვა დაუსწრებელი გადაწყვეტილების გამოტანა ფ. გ-ას წინააღმდეგ და სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილება.

სააპელაციო პალატის მოსაზრებით, სააპელაციო საჩივარში აღნიშნული და დამტკიცებულად ჩათვლილი ფაქტობრივი გარემოებები იურიდიულად არ ამართლებდა სააპელაციო საჩივრის მოთხოვნას, რის გამოც იგი არ უნდა დაკმაყოფილებულიყო შემდეგ გარემოებათა გამო:

პალატამ მიუთითა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 230-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, რომლის თანახმად, თუ სასამართლოს სხდომაზე არ გამოცხადდება მოპასუხე, რომელსაც გაეგზავნა შეტყობინება ამ კოდექსის 70-78-ე მუხლებით დადგენილი წესით, და მოსარჩელე შუამდგომლობს დაუსწრებელი გადაწყვეტილების გამოტანაზე, მაშინ სარჩელში მითითებული ფაქტობრივი გარემოებები დამტკიცებულად ითვლება. ამავე მუხლის მეორე ნაწილის მიხედვით, თუ სარჩელში მითითებული გარემოებები იურიდიულად ამართლებს სასარჩელო მოთხოვნას, სარჩელი დაკმაყოფილდება. წინააღმდეგ შემთხვევაში სასამართლო უარს ეტყვის მოსარჩელეს მის დაკმაყოფილებაზე.

სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, სააპელაციო მოპასუხის გამოუცხადებლობის გამო დაუსწრებელი გადაწყვეტილების გამოტანისათვის საჭირო იყო კიდევ ერთი პირობის არსებობა, კერძოდ, აპელანტის (სააპელაციო მოსარჩელის) მიერ მითითებული გარემოებები იურიდიულად უნდა ამართლებდეს (ასაბუთებდეს) აპელანტის მოთხოვნას.

მოცემულ შემთხვევაში, პალატამ მიიჩნია, რომ სააპელაციო საჩივარში (სარჩელში) მითითებული ფაქტები იურიდიულად არ ამართლებდა სააპელაციო საჩივრის მოთხოვნას (სასარჩელო მოთხოვნას), კერძოდ, პალატამ მიზანშეწონილად მიიჩნია განმარტება მასზე, რომ დანაწესის მიზანი, რომ აპელანტის (სააპელაციო მოსარჩელის) მიერ მითითებული გარემოებები იურიდიულად უნდა ამართლებდეს (ასაბუთებდეს) აპელანტის მოთხოვნას, არ შეიძლება გაგებული იქნეს ისე, რომ სასამართლო ბრმად მიენდოს მოსარჩელე მხარის მიერ მითითებულ გარემოებებს განსაკუთრებით მაშინ, როცა დავა უძრავ ნივთთან არის დაკავშირებული. სასამართლო მოვალეა გადაამოწმოს მოსარჩელის მიერ მითითებული ფაქტობრივი გარემოება, რომელიც ეხება კონკრეტულ შემთხვევაში სადავო უძრავი ნივთისადმი მოსარჩელის მესაკუთრეობას და უძრავი ქონებიდან წარმოშობილ მოთხოვნას ზიანის ანაზღაურების შესახებ. წინააღმდეგ შემთხვევაში შეიქმნება ისეთი სიტუაცია, რომ მხოლოდ მოსარჩელის ახსნა-განმარტება იქნება განმსაზღვრელი და შესაბამისად, ამ ფაქტობრივი გარემოების დადგენა მთლიანად დამოკიდებული იქნება მოსარჩელე მხარის კეთილსინდისიერებაზე. პალატის განმარტებით, მოცემულ შემთხვევაში, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება ემყარებოდა იმ ფაქტობრივ გარემოებას, რომ მოსარჩელის მოთხოვნა 12 560 აშშ დოლარის 2009 წელს გადაუხდელობის გამო 2009 წლიდან 2012 წლის მაისამდე აღნიშნული თანხის 2%-ის - სულ ჯამში 10 332 აშშ დოლარის მოპასუხისათვის გადახდის დაკისრების თაობაზე იყო დაუსაბუთებელი. იგი არ წარმოადგენდა მოსარჩელისათვის მიუღებელ შემოსავალს და ასევე ვერ იქნებოდა მოპასუხისათვის მიყენებული ზიანი, რადგან საქმის მასალებით დადგენილი იყო გარემოება იმის შესახებ, რომ მხარეები 12 560 აშშ დოლარის დაბრუნების თაობაზე შეთანხმდნენ არა 2009 წელს, არამედ 2012 წლის 09 მარტს გაფორმებული სესხისა და იპოთეკის ხელშეკრულებით, რომლის შესრულების ვადა ჯერ არ იყო დამდგარი. ამასთან, საქმეში არსებული მასალებით მოსარჩელე ვერ ადასტურებდა თუ რომელი უფლების განხორციელება წაერთვა მას ფ. გ-ას ქმედებით. საქმის მასალებით ასევე არ დასტურდებოდა ის გარემოება, რომ უშუალოდ მოპასუხის ქმედება იყო ვ. მ-ისათვის ზიანის მიყენების საფუძველი, ვინაიდან, ფ. გ-ას მიერ თბილისის სააღსრულებო ბიუროში წარდგენილი სააღსრულებო ფურცლის საფუძველზე დაწყებული აუქციონის პროცესში უძრავი ქონება უკვე წარმოადგენდა ნ. კ-ის საკუთრებას. მითითებული ფაქტების საწინააღმდეგო გარემოებები კი, სააპელაციო საჩივარში არ ყოფილა აღნიშნული და იგი შეიცავდა მხოლოდ მითითებას იმ გარემოებაზე, რომელიც აღნიშნული იყო სარჩელში. შესაბამისად, პალატამ მიიჩნია, რომ ეს გარემოებები, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 992-ე და 411-ე მუხლების საფუძველზე, იურიდიულად არ ამართლებდა სააპელაციო საჩივრის მოთხოვნას, რაც ცხადყოფდა, რომ ვ. მ-ის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილებას არ ექვემდებარებოდა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 21 სექტემბრის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ვ. მ-მა, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახლი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება იმ საფუძვლით, რომ ფ. გ-ამ იცოდა, რომ თავისი ქმედებით მას დიდ მატერიალურ, მორალურ და ქონებრივ ზიანს მიაყენებდა, თუმცა, მიუხედავად ამისა, მან შეგნებულად თაღლითურად, მოტყუებით გამოსძალა ფული, რის გამოც დაირღვა შეთანხმება მას და ნ. კ-ს შორის, რისთვისაც იგი იძულებული გახდა ნ. კ-ისათვის დაებრუნებინა გადახდილი თანხა. აღნიშნულის გამო კი, იგი დღესდღეობით ქირით ცხოვრობს. მიუხედავად იმისა, რომ დასახელებული ყველა გარემოება დადასტურდა სასამართლო სხდომაზე, პალატამ მაინც არ გაითვალისწინა და სარჩელი უსაფუძვლოდ არ დააკმაყოფილა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 15 ნოემბრის განჩინებით ვ. მ-ის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ვ. მ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ნანა ფრუიძის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

„სახელმწიფო ბაჟის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-5 მუხლის პირველი პუნქტის „მ“ ქვეპუნქტის თანახმად, ვ. მ-ი, როგორც ინვალიდობის მქონე პირი, გათავისუფლებულია სახელმწიფო ბაჟის გადახდის ვალდებულებისაგან.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ვ. მ-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე თ. თოდრია

მოსამართლეები: ვ. როინიშვილი

ბ. ალავიძე