№ ას-1456-1374-2012 1 თებერვალი, 2013 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

თეიმურაზ თოდრია (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ვასილ როინიშვილი, პაატა ქათამაძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – ი. გ-ე

მოწინააღმდეგე მხარე – ნ. ს-ე, თ. ს-ე, ი. ლ-ე

გასაჩივრებული განჩინება – ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 21 სექტემბრის განჩინება

საკასაციო საჩივრის ავტორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება

დავის საგანი – მემკვიდრედ და მესაკუთრედ ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ი. გ-ემ და ს. ს-ემ სარჩელი აღძრა სასამართლოში ვ. ს-ის უფლებამონაცვლეების ი. ლ-ის, ნ. ს-ისა და თ. ს-ის წინააღმდეგ და მოითხოვეს: ი. გ-ის ცნობა ნ. ს-ის დანაშთი, უძრავი ქონების ნახევრიდან 1/3 ნაწილზე მემკვიდრედ და მესაკუთრედ ცნობა, ასევე, ნ. ს-ის დანაშთი უძრავი ქონების ნახევრიდან 1/3 ნაწილზე ს. ს-ის მემკვიდრედ და მესაკუთრედ ცნობა.

მოპასუხეებმა სარჩელი არ ცნეს.

ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2012 წლის 19 ივნისის გადაწყვეტილებით საქალაქო სასამართლოს 2012 წლის 19 ივნისის გადაწყვეტილებით ს. ს-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა. ს. ს-ე ცნობილ იქნა ნ. ს-ის სახელზე რიცხული უძრავი ქონების (მდებარე ქ. ქუთაისი, დ-ის (ყოფილი ნ-ის ქ.) №2/ქ. ქუთაისი, გ-ის ქ. №37) ნახევრიდან - 1/3 ნაწილის მემკვიდრედ და მესაკუთრედ; ი. ლ-ეს, ნ. ს-ეს და თ. ს-ეს დაეკისრა წინასწარ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის ნაწილის- 450 ლარის ს. ს-ის სასარგებლოდ გადახდა. ი. გ-ის მოთხოვნა არ დაკმაყოფილდა. მოსარჩელეებს დაუბრუნდათ კალიგრაფიული ექსპერტიზის ჩატარებისთვის გადახდილი 200 ლარი.

საქალაქო სასამართლოს დასახელებული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ი. გ-ემ, მოითხოვა მისი ნაწილობრივ გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 31 სექტემბრის განჩინებით ი. გ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

პალატამ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ საქმეზე დადგენილი შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები: ნ. ს-ის გარდაცვალების შემდეგ, 2006 წლის 06 აგვისტოს, გაიხსნა ქ. ქუთაისში, ნ. დ-ის ქ. (ყოფილი ნ-ის ქ.) №/ ქ. ქუთაისში, ქ. გ-ი №37-ში მდებარე სამკვიდრო. ნ. ს-ეს გარდაცვალების შემდეგ დარჩა ორი პირველი რიგის მემკვიდრე, შვილები - ვ. და გ. ს-ეები. ნ. ს-ემ 2006 წლის 10 ივლისს შედგენილი ანდერძით მთელი თავისი ქონება უანდერძა უფროს შვილს ვ. ს-ეს.

საქმის განხილვის დროს ვ. ს-ის უფლებამონაცვლეებმა უარის თქვეს სადავო ქონების 2006 წლის 10 ივლისის ანდერძის შესაბამისად განკარგვის თაობაზე.

ნ. ს-ის შვილებიდან გ. ს-ე გარდაიცვალა 2007 წლის 26 თებერვალს, ხოლო ვ. ს-ე გარდაიცვალა 2011 წლის 20 მარტს.

გ. ს-ემ გარდაცვალებამდე ფაქტობრივი ფლობით მიიღო მამის, ნ. ს-ის დანაშთი ქონების კუთვნილი წილი (მთლიანი ქონების 1/2 ნაწილი). ქონების მეორე ნაწილი კი, მიიღო ნ. ს-ის უფროსმა შვილმა ვ. ს-ემ.

1991 წლიდან გარდაცვალებამდე, გ. ს-ე, არარეგისტრირებულ ქორწინებაში იმყოფებოდა ჯ. ჭ.-თან და მასთან თანაცხოვრების დროს შეეძინა შვილი - თ.ი.

ი. გ-ე 1988 წლის 19 მარტიდან რეგისტრირებულ ქორწინებაში იმყოფებოდა გ. ს-ესთან. მეუღლეებს 1989 წლის 1 იანვარს შეეძინათ შვილი - ს. ს-ე.

პალატამ არ გაიზიარა აპელანტის მითითება იმის თაობაზე, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ არასწორად დაადგინა ფაქტობრივი გარემოება მას და გ. ს-ეს შორის ქორწინების ფაქტობრივად შეწყვეტის შესახებ. აღნიშნულთან დაკავშირებით, მოპასუხე მხარეთა განმარტებებით, საქმის ფურცელ 43-45-ზე განთავსებული მორიგების აქტითა და იმ უდავო ფაქტობრივი გარემოების შეფასებით, რომ 1991 წლიდან გ. ს-ე არარეგისტრირებულ ქორწინებაში იმყოფებოდა ჯ. ჭ.-თან, რომელთანაც შეეძინა შვილი - თ., ასევე ი. გ-ე, მისივე განმარტებით, არ ყოფილა არც გ. ს-ის გასვენებაზე, ხოლო 1989 წლიდან არ უცხოვრია სადავო სახლში, პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ ი. გ-ესა და გ. ს-ეს შორის 1990 წლიდან შეწყვეტილი იყო ფაქტობრივი საქორწინო ურთიერთობა.

სადავო უძრავი ქონება მდებარე: ქ. ქუთაისი, ნ. დ-ის ქ. (ყოფილი ნ-ის ქ.) №2/ ქ. ქუთაისი, ქ. გ-ი №37 საკუთრების უფლებით რეგისტრირებულია 2006 წლის გარდაცვლილ ნ. ს-ის სახელზე.

2007 წლის 30 მარტს ნოტარიუსის მიერ გაცემული სამკვიდრო მოწმობის რ№ 2-172 საფუძველზე ვ. ს-ემ (ნ. ს-ის შვილი) და თ. ს-ემ (ნ. ს-ის შვილიშვილი და გ.ს შვილი) თანაბარ წილებში მიიღეს ნ. ს-ის დანაშთი სამკვიდროს ნაწილი (მიუღებელი აგვისტოს თვის პენსია და დანამატი.).

მტკიცებულებათა არარსებობის გამო, პალატამ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილად მიჩნეული ფაქტობრივი გარემოება იმის თაობაზე, რომ ი. გ-ეს, მეუღლის- გ. ს-ის გარდაცვალების შემდეგ, კანონით დადგენილ ვადაში არც ნოტარიუსისთვის მიუმართავს განცხადებით სამკვიდროს მიღების თაობაზე და არც ფაქტობრივი ფლობით დაუფლებია გ. ს-ის დანაშთ სამკვიდროს. აღნიშნული ფაქტობრივი გარემოებების დამადასტურებელი მტკიცებულებები აპელანტს (მოსარჩელეს ი. გ-ეს) სასამართლოსათვის არ წარმოუდგენია. მეტიც: ი. გ-ეს სადავოდ არ გაუხდია თავის მიერ სამკვიდრო ქონების დადგენილ ვადაში მიუღებლობა. მან სასამართლოს განცხადებითაც მიმართა სამკვიდროს მისაღებად დადგენილი კანიონიერი ვადის აღდგენის მოთხოვნით, რაც პირველი ინსტანციის სასამართლომ განუხილველად დატოვა (იხ. ოქმი, ი.გ-ის შუამდგომლობა სასამართლოს მიმართ, ამ განჩინების მტკიცებულებად დართვის შესახებ). პალატამ მიიჩნია, რომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4 მუხლისა და ამავე კოდექსის 102-ე მუხლის შესაბამისად, მტკიცების ტვირთი განსახილველ შემთხვევაში ეკისრებოდა მოსარჩელე მხარეს, ი. გ-ეს, რომელსაც სასამართლოსათვის უტყუარად უნდა დაედასტურებინა, რომ მან 2007 წელს, ანუ გ. ს-ის გარდაცვალების შემდგომ 6 თვიან ვადაში, ფაქტობრივი ფლობით მიიღო სამკვიდრო, ან წარადგინა განცხადება სამკვიდროს მიღების თაობაზე ნოტარიუსთან, რაც საქმეზე შეკრებილი მტკიცებულებებით - არ დასტურდება.

სააპელაციო პალატამ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1306-ე, 1307-ე, 1319-ე, 1328-ე და 1421-ე მუხლებით და იმის გათვალისწინებით, რომ საქმეში ასევე არ მოიპოვებოდა რაიმე მტკიცებულება, რომლითაც დადასტურდებოდა, რომ მოსარჩელემ გ.ს-ის გარდაცვალებიდან 6 თვის ვადაში მიმართა სანოტარო ორგანოს განცხადებით მემკვიდრეობის მიღებასთან დაკავშირებით, მიიჩნია, რომ ი. გ-ეს გ. ს-ის სამკვიდრო არ მიუღია, რის გამოც არ არსებობდა მისი სარჩელის დაკმაყოფილების ფაქტობრივი და სამართლებრივი საფუძვლები.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 21 სექტემბრის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ი. გ-ემ, მოითხოვა მისი გაუქმება და საქმის ხელახლა განსახილველად დაბრუნება იმავე სასამართლოსათვის იმ საფუძვლით, რომ სააპელაციო სასამართლომ არასწორად დაადგინა ფაქტობრივი გარემოება იმასთან დაკავსირებით, რომ მას და თავის მეუღლეს შორის სამოქალაქო კოდექსის 1341-ე მუხლის თანახმად, შეწყვეტილი იყო ქორწინება. ამასთან არასწორად დაადგინა, რომ მას, კანონით დადგენილ ვადაში არც ნოტარიუსისთვის მიუმართავს სამკიდროს მისაღებად და არც ფაქტობრივი ფლობით დაუფლებია გ. ს-ის სამკვიდროს, ვინაიდან, კასატორის განმარტებით, მან სწორდ კანონით დადგენილ ვადაში მიმართა ნოტარიუს ეთერ გზირიშვილს და მიიღო სამკვიდრო.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 3 დეკემბრის განჩინებით ი. გ-ის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ი. გ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ი. გ-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (1000 ლარი) 70% – 700 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ი. გ-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. კასატორ ი. გ-ეს (პირადი № ...) დაუბრუნდეს მის მიერ 2012 წლის 26 ნოემბერს საგადასახადო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (1000 ლარის) 70% – 700 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 3 0077 3150.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე თ. თოდრია

მოსამართლეები: ვ. როინიშვილი

პ. ქათამაძე