№ ას-1486-1402-2012 11 თებერვალი, 2013 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

თეიმურაზ თოდრია (თავმჯდო.ე, მომხსენებელი),

ვასილ როინიშვილი, პაატა ქათამაძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – ო. გ-ა

მოწინააღმდეგე მხარე – ვ. ბ-ე

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 9 ოქტომბრის გადაწყვეტილება

საკასაციო საჩივრის ავტორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი – ნასყიდობის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე, ფულადი ვალდებულების შესრულება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ო. გ-ამ სარჩელი აღძრა სასამართლოში ვ. ბ-ის წინააღმდეგ და მოითხოვა მოპასუხისათვის, მის სასარგებლოდ, 24 952 ლარის დაკისრება შემდეგი საფუძვლებით: 2009 წლის 26 დეკემბერს მოპასუხე ვ. ბ-ემ მოსარჩელისაგან შეიძინა 24 952 ლარის ღირებულების 12 476 ცალი სათამაშო. თანხა მოპასუხეს უნდა გადაეხადა რამოდენიმე თვეში, თუმცა ვალდებულება დღემდე არ შეუსრულებია.

მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ მან მოსარჩელისგან მიიღო საქონელი, თუმცა ნასყიდობის სახელშეკრულებო ურთიერთობა მათ შორის არ არსებობდა, ვინაიდან ო. გ-ას საქონელი მასთან დროებით შესანახად იყო მიბარებული და მზად არის მოთხოვნისთანავე დაუბრუნოს იგი.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2012 წლის 11 მაისის გადაწყვეტილებით ო. გ-ას სარჩელი დაკმაყოფილდა; ვ. ბ-ეს ო. გ-ას სასარგებლოდ დაეკისრა 24 952 ლარის გადახდა.

საქალაქო სასამართლოს დასახელებული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ვ. ბ-ემ, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტიელბის მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 9 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით ვ. ბ-ის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა, გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2012 წლის 11 მაისის გადაწყვეტილება და მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, ო. გ-ას სარჩელი არ დაკმაყოფილდა შემდეგი დასაბუთებით:

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ო. გ-ას ვ. ბ-ისათვის გადაცემული ჰქონდა 24 952 ლარის ღირებულების საქონელი.

პალატამ გაიზიარა აპელანტის მოსაზრება იმასთან დაკავშირებით, რომ ო. გ-ას და ვ. ბ-ის შორის არსებული ურთიერთობა ვერ შეფასდებოდა ნასყიდობის შესახებ ხელშეკრულებად.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ მოცემულ საქმეზე მოდავე მხარეთა განმარტებები ურთიერთსაწინააღმდეგო იყო, კერძოდ, მოსარჩელე ო. გ-ას განცხადებით, მან მოპასუხეს გადასცა საქონელი, რომლის ღირებულება რამოდენიმე თვეში უნდა გადაეხადა მხარეს; მოპასუხის განმარტებით კი, იგი მეცნიერია, არ არის დაკავებული სამეწარმეო საქმიანობით, არ გააჩნია სავაჭრო ქსელი და ვერც შეძლებდა გადაცემული ნივთების რეალიზაციას, რადგან არ გააჩნდა ნივთებზე საკუთრებისა და მათი გასხვისების უფლება; მოპასუხე აღნიშნავს, რომ მოსარჩელეს ვ. ბ-ის მიერ დაქირავებულ ოფისში ამ ნივთების გადატანის სურვილი გაუჩნდა მას შემდეგ, როდესაც გაიგო 2009 წლის 2010 წლის 24 იანვარს ბ-ეების გვარის დალოცვის შესახებ; იმის გათვალისწინებით, რომ აღნიშნული გვარი მრავალრიცხოვანია, ო. გ-ამ გადაწყვიტა რეგისტრაციის დროს შეეთავაზებინა ამ დღეს მისული პირებისათვის მისი კუთვნილი სათამაშოები. მოპასუხე ასევე განმარტავს, რომ დასახელებული ნივთები სრულად არის შენახული და არაერთხელ მოთხოვა მხარეს ჩაბარებული ნივთების წაღება. მოსარჩელე დასახელებული ნივთების მოპასუხისათვის მიყიდვის დასადასტურებლად მიუთითებს გასავლის ზედდებულზე; ამ გარემოების დამადასტურებელი სხვა მტკიცებულება მის მიერ მოცემულ საქმეზე წარდგენილი არ არის. წარმოდგენილი გასავლის ზედდებულის მიხედვით, ო. გ-ამ ვ. ბ-ეს ჩააბარა, თავის მხრივ კი, ვ. ბ-ემ ჩაიბარა 24 952 ლარის ღირებულების საქონელი. პალატის შეფასებით, აღნიშნული დოკუმენტი არ მიუთითებდა მხარეთა ნებაზე ტვირთმიმღებისთვის დასახელებულ ნივთებზე საკუთრების უფლების გადაცემის შესახებ. ნასყიდობის ხელშეკრულების დადების შემთხვევაში კი, უნდა იკვეთებოდეს მხარეთა ნება ქონების განკარგვის, საკუთრების უფლების შემძენზე გადასვლის თაობაზე, რასაც მოცემულ შემთხვევაში, გასავლის ზედდებულზე მითითებით, ადგილი არ ჰქონია. ამდენად, იმ პირობებში, როდესაც მოდავე მხარეთა ახსნა-განმარტებები ურთიერთგამომრიცხავია, პალატის აზრით, მხოლოდ საქმეში წარმოდგენილი ზემოაღნიშნული შინაარსის გასავლის ზედდებული, ვერ მიიჩნეოდა მხარეთა შორის საქონლის ნასყიდობის დამადასტურებელ ერთადერთ უტყუარ მტკიცებულებად.

სამოქალაქო კოდექსის 316-ე, 317-ე და 477-ე მუხლებზე მითითებით, იმის გათვალისწინებით, რომ მოსარჩელემ ვერ უზრუნველყო თავისი მტკიცების ტვირთის სათანადოდ რეალიზება და ვერ წარადგინა მხარეთა შორის ნასყიდობის ხელშეკრულების არსებობის დამადასტურებელი მტკიცებულებები, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ უსაფუძვლო იყო მოსარჩელის მოთხოვნა მოპასუხის მიმართ, ნასყიდობის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე ფულადი ვალდებულების შესრულების თაობაზე; რაც შეეხება ე.წ. ,,გასავლის ზედდებულს“, პალატამ აღნიშნა, რომ იგი ადასტურებდა მხოლოდ მოსარჩელის მიერ მოპასუხისათვის მასში აღნიშნული ნივთების ჩაბარების ფაქტს, შესაბამისად, ამ მტკიცებულებით არ დასტურდებოდა მოსარჩელის მიერ მითითებული ის გარემოება, რომ მხარეთა შორის დაიდო ნასყიდობის ხელშეკრულება თანხის სამომავლოდ _ (ხელშეკრულების დადებიდან რამდენიმე თვეში) გადახდის პირობით.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 9 ოქტომბრის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ო. გ-ამ, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება იმ საფუძვლით, რომ სასამართლომ არ შეაფასა საქმეზე წარმოდგენილი მტკიცებულებები და გადაწყვეტილება გამოიტანა მხოლოდ მოწინააღმდეგე მხარის ახსნა-განმარტებებზე დაყდრნობით, კერძოდ, მტკიცებულებად ჩათვალა ვ. ბ-ის განმარტება იმის შესახებ თითქოსდა ნივთები კი არ ჰქონდა ნაყიდი, არამედ – წაღებული შენახვის უფლებით. კასატორის შეხედულებით, მიბარების ან შენახვის უფლებით რომ ყოფილიყო გადაცემული საქონელი, ამის შესახებ უნდა ყოფილიყო ხელშეკრულება და არა გასვლის ორდერი, რაც სასამართლომ არასწორად მიიჩნია. ამასთან, სასამართლომ არ გაითვალისწინა ის გარემოებაც, რომ ვ. ბ-ეს არასდროს მიუმართავს მოსარჩელისათვის საქონლის დაბრუნების თაობაზე და არც წერილობით უცნობებია, მიუხედავად ამისა, სასამართლომ მაინც დადგენილად ჩათვალა აღნიშნული ფაქტი.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 5 დეკემბრის განჩინებით ო. გ-ას საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ო. გ-ას საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ო. გ-ას საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (1247.60) ლარის 70% – 873.32 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ო. გ-ას საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. კასატორ ო. გ-ას (პირადი № ...) დაუბრუნდეს მის მიერ 2012 წლის 3 დეკემბერს საგადასახადო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (1247.60) ლარის 70% – 873.32 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 3 0077 3150.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდო.ე თ. თოდრია

მოსამართლეები: ვ. როინიშვილი

პ. ქათამაძე