№ ას-1535-1438-2012 18 თებერვალი, 2013 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

თეიმურაზ თოდრია (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ვასილ როინიშვილი, პაატა ქათამაძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – ნ. გ-ი (მოსარჩელე, შეგებებული სარჩელის მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე – ნ. მ-ი (მოპასუხე, შეგებებული სარჩელის მოსარჩელე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 9 ოქტომბრის გადაწყვეტილება

საკასაციო საჩივრის ავტორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება

დავის საგანი – ქმედების განხორციელების დაკისრება (ძირითად სარჩელში ), ზიანის ანაზღაურება, თანხის დაკისრება (შეგებებულ სარჩელში)

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ნ. გ-მა სარჩელი აღძრა სასამართლოში ნ. მ-ის წინააღმდეგ და მოითხოვა, მის სასარგებლოდ, ქ. თბილისში, ა-ის ქ. №77-ში მდებარე შენობა-ნაგებობა 8/1-ის ლეგალიზებაზე მოპასუხე ნ. მ-ის მიერ წერილობითი ნოტარიული თანხმობის მიცემის დავალება შემდეგი საფუძვლით: მოსარჩელის განმარტებით, მის საკუთრებაშია ქ. თბილისში, ა-ის №77-ში მდებარე უძრავი ნივთი, (3/4-ის მესაკუთრე არის თვითონ, ხოლო დარჩენილი 1/4-ის მესაკუთრე არის მოპასუხე ნ. მ-ი) ფართი გაცემული აქვს იჯარით, ამავე ეზოში ფლობდა ფარდულს, რომელიც ცალკე დგას და ასიოდე მეტრითაა დაშორებული თანასაკუთრებაში არსებულ უძრავ ნივთთან. 2007 წლამდე ფარდულის ნაცვლად ნებართვის გარეშე ააშენა შენობა-ნაგებობა, 8/1 ობიექტი, რომელსაც ვერ ირეგისტრირებს საკუთრებაში, ვინაიდან ნ. მ-ი არ აძლევს თანხმობას, რადგან ა-ის 77-ში მდებარე შენობა-ნაგებობა 1/4-ის ბინის თანამესაკუთრე და ამხანაგობის წევრი ნ. მ-ი უარს აცხადებს შენობა-ნაგებობა #8/1 ობიექტის ლეგალიზებაზე.

ნ. მ-მა სარჩელი არ ცნო და შეგებებული სარჩელით მოითხოვა ნ. გ-ისათვის მის სასარგებლოდ მიუღებელი ქირის სახით გადასახდელი 7139 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარისა და ზიანის ანაზღაურების სახით 714 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარის, სულ 7853 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარის გადახდის დაკისრება.

ნ. გ-მა შეგებებული სარჩელი არ ცნო და აღნიშნა, რომ მოსარჩელის მოთხოვნა ყველა ნაწილში უსაფუძვლო იყო, არც ხელშეკრულებებიდან გამოანგარიშებული თანხების ოდენობაა სწორი, ზიანის არსებობის ფაქტი კი, გაურკვეველია.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2012 წლის 21 მაისის გადაწყვეტილებით მოსარჩელე ნ. გ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, ასევე არ დაკმაყოფილდა ნ. მ-ის შეგებებული სარჩელი.

საქალაქო სასამართლოს დასახელებული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ორივე მხარემ.

ნ. მ-მა სააპელაციო საჩივრით მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილება.

ნ. გ-მა სააპელაციო საჩივრით მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 9 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით ნ. გ-ის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა, ნ. მ-ის სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა; თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2012 წლის 21 მაისის გადაწყვეტილების შეცვლით მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება; ნ. გ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა; ნ. მ-ს ნ. გ-ის სასარგებლოდ დაევალა ქ. თბილისში, ა-ის ქ. N77-ში მდებარე შენობა-ნაგებობა 8/1-ის ლეგალიზებაზე წერილობითი ნოტარიული თანხმობის მიცემა; ნ. მ-ის შეგებებული სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა; ნ. გ-ს ნ. მ-ის სასარგებლოდ დაეკისრა 4755,2 აშშ დოლარის ექვივალენტი ლარის გადახდა; ნ. მ-ის შეგებებული სარჩელი დანარჩენ ნაწილში არ დაკმაყოფილდა.

სააპელაციო სასამართლომ საქმეზე დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

მიწის (უძრავი ქონების შესახებ) საჯარო რეესტრის ამონაწერით დადგინდა, რომ ქ. თბილისში, დ. ა-ის გამზირი #77-ში, პირველ სართულზე მდებარე 34.00მ² ფართზე რეგისტრირებულია ნ. გ-ისა და ნ. მ-ის თანასაკუთრების უფლება. ნ. გ-ის იდეალური წილი თანსაკუთრებაში შეადგენს 3/4-ს, ხოლო ნ. მ-ის კი, - 1/3-ს (ტ.1. ს.ფ. 16, 17). ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა ,,სიახლის” 2010 წლის 07 მაისის კრების №20 ოქმით ამხანაგობის წევრ ნ. გ-ს უფლება მიეცა თბილისში, ა-ის გამზ. №77-ში მდებარე, მართლზომიერ მფლობელობაში არსებული №... რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთის საზღვრებში მყარად მდგარი (2007 წლის 01 იანვრამდე აშენებული) №8/1 შენობა-ნაგებობის ლეგალიზაციაზე (ტ.1. ს.ფ. 20). 2010 წლის 25 მაისს სსიპ ,,თბილისის არქიტექტურის სამსახურმა“ ნ. გ-ს დაუდგინა ხარვეზი თბილისში, ა-ის გამზ. №77-ში მდებარე №8/1 შენობა-ნაგებობის ლეგალიზაციაზე და დაავალა, ნ. მ-ის მიერ ნ. გ-ზე ობიექტის ლეგალიზაციაზე გაცემული თანხმობის წარდგენა (ტ.1. ს.ფ. 24, 25). ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის ,,სიახლე” 2010 წლის 16 სექტემბრის კრების №21 ოქმით გაირკვა, რომ ნ. მ-ს პრეტენზია ჰქონდა მისი კუთვნილი ფართის, დ. ა-ის №77-ში მდებარე შენობა-ნაგებობის ¼-ის, გაქირავებიდან წილის მიუღებლობაზე და ამ საკითხის გადაწყვეტამდე არ მისცემდა ნ. გ-ს მათი საზიარო ფართიდან ასიოდე მეტრით დაშორებულ ცალკე მდგომ №8/1 შენობა-ნაგებობის ლეგალიზებაზე თანხმობას, მიუხედავად იმისა, რომ თავისი არასრულწლოვანობის გამო მონაწილეობა არ მიუღია შენობა-ნაგებობის მოვლაში და აშენებაში. (ტ.1. ს.ფ. 26). თბილისის ,,არქიტექტურის სამსახურის’’ 2010 წლის 8 ნოემბრის №5530 ბრძანებით ნ. გ-ის განაცხადი ქ. თბილისის ა-ის №77-ში უნებართვოდ აშენებული №8/1 შენობა-ნაგებობის ლეგალიზებაზე დარჩა განუხილველი იმ საფუძვლით, რომ განმცხადებლის მიერ არ იქნა წარმოდგენილი ნ. მ-ის მიერ ნ. გ-ზე გაცემული თანხმობა ობიექტის ლეგალიზების თაობაზე (ტ.1. ს.ფ. 29-31). ქალაქ თბილისის მერიის 2010 წლის 30 დეკემბრის №4846 განკარგულებით მოქალაქე ნ. გ-ის ადმინისტრაციული საჩივარი არ დაკმაყოფილდა (ტ.1 ს.ფ. 33-37). 2011 წლის 22 მარტის თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის გადაწყვეტილებით მოსარჩელე ნ. გ-ის სარჩელი მოპასუხეების სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის, ქ. თბილისის მერიის, მესამე პირების ნ. მ-ის და ბმა ,,სიახლის” მიმართ, ინდივიდუალურ-ადმინისტრაციულ სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობისა და ინდივიდუალურ-ადმინისტრაციულ სამართლებრივი აქტის გამოცემის მოთხოვნით არ დაკმაყოფილდა.

სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა ნ. მ-ის მოსაზრება იმის თაობაზე, რომ ,,ნ. გ-ის მიერ, თბილისში, ა-ის გამზ. №77-ში მდებარე, მართლზომიერ მფლობელობაში არსებული №... რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთის საზღვრებში მყარად მდგარი №8/1 შენობა-ნაგებობის ლეგალიზებით ილახება ნ. მ-ის, როგორც ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის ერთ-ერთი წევრის უფლება იქედან გამომიდინარე, რომ ამ ფართის ლეგალიზებით ნ. მ-ის წილი საერთო საკუთრებაში მცირდება". აღნიშნულთან მიმართებით, პალატამ აღნიშნა, რომ ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა ,,სიახლის” უკლებლივ ყველა წევრი, გარდა ნ. მ-ისა, თანახმაა ნ. გ-მა მოახდინოს თბილისში, ა-ის გამზ. №77-ში მდებარე, მართლზომიერ მფლობელობაში არსებული №... რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთის საზღვრებში მყარად მდგარი №8/1 შენობა-ნაგებობის ლეგალიზება. ამასთან, საქმის მასალებით დასტურდება, რომ შენობა-ნაგებობა №8/1 განთავსებულია (აშენებულია) ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის ,,სიახლის” მიწაზე და ამდენად, იგი წარმოადგენს ამხანაგობის წევრების საერთო საკუთრებას. აქედან გამომდინარე, პალატას დადგენილად მიაჩნია, რომ შენობა-ნაგებობა №8/1 არ წარმოადგენს ნ. გ-ის ან/და ნ. მ-ის ინდივიდუალური საკუთრების საგანს, არც მათ თანსაკუთრებაში არსებული ბინის არსებით შემადგენელ ნაწილს, ან მის დამხმარე ფართს.

გარდა ამისა, სააპელაციო პალატამ ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ საქმეში წარმოდგენილი განცხადებით, ნ. გ-მა მზაობა გამოთქვა დაეთმო მისი გაზრდილი წილი ამხანაგობის საერთო საკუთრებაში არსებული ქონებიდან იმ შემთხვევაში, თუკი იგი მოახდენდა №8/1 შენობა-ნაგებობის ლეგალიზებას და მასზე საჯარო რეესტრში საკუთრების უფლების რეგისტრაციას (ტ.1. ს.ფ. 43). ზემოაღნიშნული ფაქტობრივი გარემოებების შეჯერების საფუძველზე, სააპელაციო პალატამ დაასკვნა, რომ ნ. გ-ის მიერ 8/1 შენობა-ნაგებობის ლეგალიზება გავლენას არ მოახდენს ამხანაგობის საერთო საკუთრებაში არსებულ ქონებაში ამხანაგობის წევრების, მათ შორის, ნ. მ-ის წილობრივ მონაწილეობაზე.

საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 115-ე და 170-ე მუხლებზე მითითებით პალატამ განმარტა, რომ მოცემულ შემთხვევაში, საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების შეფასების შედეგად, მიიღება შემდეგი ვითარება, კერძოდ, ერთ მხარეზე დგას ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის ერთ-ერთი წევრის (ნ. მ-ის) უფლება, არ მისცეს თანხმობა თბილისში, ა-ის გამზ. №77-ში მდებარე, მართლზომიერ მფლობელობაში არსებული №... რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთის საზღვრებში მყარად მდგარი №8/1 შენობა-ნაგებობის ლეგალიზებაზე, ხოლო მეორე მხარეს დგას ნ. გ-ის ინტერესი მოახდინოს მის მიერ მართლზომიერ მფლობელობაში არსებული №8/1 შენობა-ნაგებობის ლეგალიზება, რასაც ეთანხმებიან ამხანაგობის დანარჩენი წევრები და რაც აუცილებელია როგორც საჯარო წესრიგის დაცვისთვის, ნივთზე საჯარო რეესტრში საკუთრების უფლების რეგისტრირებისათვის, ასევე ნ. გ-ის უფლების განხორციელებისთვის. პალატამ მიიჩნია, რომ ნ. მ-ი მარტოოდენ იმ მიზნით იყენებდა თავის უფლებას უარი თქვას თანხმობის გაცემაზე, რომ ზიანი მიდგომოდა ნ. გ-ს და მისი ამგვარი მოქმედება მიზნად არ ისახავდა უფლების განხორციელების აუცილებლობით ნაკარნახევი ინტერესის დაცვას, რაც თავისთავად უთანაბრდებოდა უფლების ბოროტად გამოყენებას. მისი მითითება, თანხმობაზე უარის საფუძვლად მიუღებელი ქირის მოთხოვნის უფლებაზე, ვერ ჩაითვალებოდა უფლების მართლზომიერ განხორციელებად. აღნიშნული მოთხოვნა მას დაყენებული ჰქონდა სასარჩელო წესით და მისი დაკმაყოფილება- არდაკმაყოფილება არ ახდენდა გავლენას სასარჩელო მოთხოვნის ბედზე.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, პალატამ დაასკვნა, რომ ნ. მ-ს უნდა დავალებოდა ნ. გ-ის სასარგებლოდ ქ. თბილისში, ა-ის ქ. N77-ში მდებარე შენობა-ნაგებობა 8/1-ის ლეგალიზებაზე წერილობითი ნოტარიული თანხმობის მიცემა.

საჯარო რეესტრის ამონაწერით დადგინდა, რომ ქ. თბილისში, დ. ა-ის გამზირის #77-ში, პირველ სართულზე მდებარე 34.00მ² ფართზე რეგისტრირებულია ნ. გ-ისა და ნ. მ-ის თანასაკუთრების უფლება იდეალური წილის სახით, რაც ცხადყოფდა, რომ სადავო უძრავ ქონებაზე არსებობდა მოდავე მხარეთა საზიარო (წილადი) საკუთრების უფლება, რომელიც სამოქალაქო კოდექსის 955-ე მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული საკანონმდებლო დანაწესით ადგენს თითოეული მოწილის კუთვნილებას თავისი წილის თანაზომიერი ნაყოფის ნაწილზე. მოცემულ შემთხვევაში, პალატამ მიაიჩნია, რომ ნ. გ-ს არამართლზომიერად ჰქონდა მიღებული შემოსავალი ნ. მ-ის კუთვნილი უძრავი ქონების ნაწილის გაქირავების შედეგად, იმ ფაქტობრივი გარემოებიდან გამომდინარე, რომ სადავო ობიექტის ფლობისა და მესამე პირებისათვის გადაცემის უფლებამოსილება მას არ ჰქონდა მინიჭებული მესაკუთრისაგან. სამოქალაქო კოდექსის 955-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, თითოეულ მოწილეს ეკუთვნის თავისი წილის თანაზომიერი ნაყოფის ნაწილი. შესაბამისად, სააპელაციო პალატამ გაიზიარა ნ. მ-ის მოთხოვნა დ. ა-ის №77-ში მდებარე მისი კუთვნილი ფართის, კერძოდ, შენობა-ნაგებობის 1/4 ნაწილის გაქირავებიდან მიღებული შემოსავლის დაკისრების თაობაზე და ამ მიზნით დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

2010 წლის 28 აგვისტოს, ერთი მხრივ, ნ. გ-ს და მეორე მხრივ, ნოტარიუს ლ. გ-ს შორის დაიდო თბილისში, ა-ის გამზ. №77-ში მდებარე საოფისე 63მ² ფართის იჯარის ხელშეკრულება. საიჯარო ქირის ოდენობა განისაზღვრა ყოველთვიურად 765 აშშ დოლარის ოდენობით, ხოლო ხელშეკრულების მოქმედების ვადა - 2012 წლის 28 აგვისტომდე. აღნიშნული ხელშეკრულებით დადგენილმა საიჯარო ქირის ოდენობამ და ხელშეკრულების მოქმედების ვადამ ცვლილება განიცადა 2011 წლის 29 მარტს და საიჯარო ქირის ოდენობა განისაზღვრა 860 აშშ დოლარით; ამავე ცვლილებით დადგინდა მოიჯარის ვალდებულება თავად გადაეხადა 2011 წლის 01 იანვრიდან სახელმწიფო ბიუჯეტში სავალდებულო შენატანი ,,საშემოსავლო გადასახადის" სახით, რაც შეადგენდა საიჯარო ქირის 20%-ს, ხოლო ხელშეკრულების მოქმედების ვადა განისაზღვრა 2011 წლის 28 ივლისამდე (ტ.1. ს.ფ. 85, 86, 87).აღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ ნ. გ-მა 2010 წლის 28 აგვისტოდან 2011 წლის 01 იანვრამდე პერიოდში საიჯარო ქირის სახით მიიღო სულ 12 240 აშშ დოლარი (16 თვე X 765 აშშ დოლარზე); ხოლო 2011 წლის იანვრიდან 2011 წლის 28 ივლისამდე საიჯარო ქირის სახით მიღებული შემოსავალი ,,საშემოსავლო გადასახადის" გამოკლებით შეადგენდა 5 016,9 აშშ დოლარს (7 თვე X (860 აშშ დოლარს - 20% ,,საშემოსავლო გადასახადი" ანუ, 143,33 აშშ დოლარი = 716,7 აშშ დოლარს) 716,7 აშშ დოლარზე)). საბოლოოდ, დგინდება, რომ ამ ხელშეკრულებიდან ნ. გ-მა საიჯარო ქირის სახით მთლიანობაში მიიღო 17 256,9 აშშ დოლარი. საიდანაც ნ. მ-ის კუთვნილი წილი (1/4) წარმოადგენს 2019.2 აშშ დოლარს.

საქმის მასალებით დადგინდა, რომ იმავე საიჯარო ფართზე 2011 წლის 27 ივლისს კვლავ დაიდო იჯარის ხელშეკრულება ერთი მხრივ, ნ. გ-ს და მეორე მხრივ, ნოტარიუს ლ. გ-ს შორის 12 თვით და საიჯარო ქირის ოდენობა განისაზღვრა ყოველთვიურად 860 აშშ დოლარის ოდენობით ,,საშემოსავლო გადასახადის" გათვალისწინებით (ტ.1. ს.ფ. 82). ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო პალატამ დადგენილად ჩათვალა, რომ ნ. გ-მა 2011 წლის 27 ივლისიდან (12 თვის მანძილზე) საიჯარო ქირის სახით მიიღო სულ 8600 აშშ დოლარი (12 თვე X (860 აშშ დოლარს - 20% ,,საშემოსავლო გადასახადი" ანუ, 143,33 აშშ დოლარი = 716,7 აშშ დოლარს) 716,7 აშშ დოლარზე). საიდანაც ნ. მ-ის კუთვნილი წილი (1/4) წარმოადგენს 2150 აშშ დოლარს.

სააპელაციო პალატი მითითებით, 2010 წლის 10 მარტის იჯარის ხელშეკრულებაზე, რომელიც ერთი მხრივ, ნ. გ-ს და მეორე მხრივ, ინდ. მეწარმე თ. მ-ეს შორის დაიდო თბილისში, ა-ის გამზ. №77-ში მდებარე საოფისე ფართის 1/16 ნაწილზე (5^მ ფართზე). საიჯარო ქირის ოდენობა განისაზღვრა ყოველთვიურად 100 დოლარის ოდენობით. ხელშეკრულების მოქმედების ვადა - 2012 წლის 10 მარტამდე. აღნიშნული ხელშეკრულებით დადგენილი საიჯარო ქირის ოდენობამ ცვლილება განიცადა 2011 წლის 10 თებერვალს და მისი ოდენობა განისაზღვრა 115 აშშ დოლარით; ამავე ცვლილებით დადგინდა მოიჯარის ახალი ვალდებულება თავად გადაეხადა 2011 წლის 01 იანვრიდან სახელმწიფო ბიუჯეტში სავალდებულო შენატანი ,,საშემოსავლო გადასახადის" სახით, რაც შეადგენდა საიჯარო ქირის 20%-ს (ტ.1. ს.ფ. 153, 154). აღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიაჩნია, რომ ნ. გ-მა 2010 წლის 01 მარტიდან 2011 წლის 10 თებერვლამდე საიჯარო ქირის სახით მიიღო სულ 1 100 ლარი (11 თვე X 100 ლარზე); ხოლო 2011 წლის 10 თებერვლიდან 2012 წლის 10 მარტამდე მისი საიჯარო ქირის სახით მიღებული შემოსავალი ,,საშემოსავლო გადასახადის" გამოკლებით შეადგენდა 1 245 აშშ დოლარს (13 თვე X (115 აშშ დოლარს - 20% ,,საშემოსავლო გადასახადი" ანუ, 23 აშშ დოლარი = 95,8 აშშ დოლარს) 95,8 აშშ დოლარზე). საიდანაც ნ. მ-ის კუთვნილი წილი (1/4) წარმოადგენს 586 აშშ დოლარს.

საბოლოოდ, პალატამ დასასკვნა, რომ ნ. მ-ის მოთხოვნა საზიარო საგნის განკარგვით მიღებული შემოსავლის დაკისრების თაობაზე ნაწილობრივ დაკმაყოფილებას ექვემდებარებოდა.

სააპელაციო სასამართლომ დაუსაბუთებლად მიიჩნია სააპელაციო საჩივრის არგუმენტი 2007 წლის 07 მაისს ს. ზ-ს, როგორც არასრულწლოვანი ნ. მ-ის მეურვესა და დ. დ-ეს შორის გაფორმებული იჯარის ხელშეკრულებიდან მიღებული თანხის (7X125 აშშ დოლარზე) 875 აშშ დოლარის მოპასუხისთვის დაკისრების შესახებ.

აღნიშნულთან დაკავშირებით, სააპელაციო პალატამ მიუთითა 2007 წლის 07 მაისის იჯარის ხელშეკრულებაზე, რომელიც ერთის მხრივ, ს. ზ-ს, როგორც არასრულწლოვანი ნ. მ-ის მეურვეს და მეორეს მხრივ, დ. დ-ეს შორის დაიდო თბილისში, ა-ის გამზ. №77-ში მდებარე საცხოვრებელი სახლის 1/4 ნაწილზე დაახლოებით (23^მ ფართზე). საიჯარო ქირის ოდენობა განისაზღვრა ყოველთვიურად 125 აშშ დოლარის ოდენობით. ხელშეკრულების მოქმედების ვადა განისაზღვრა 18 თვით (ტ.1. ს.ფ. 78). აღნიშნულ სამართლებრივ ურთიერთობში მეიჯარეს წარმოადგენდა სწორედ ს. ზ-ი, როგორც არასრულწლოვანი ნ. მ-ის მეურვე და საიჯარო სამართალურთიერთობის მხარედ ნ. გ-ი არ ყოფიოლა მითითებული. აპელანტის მოსაზრება იმის თაობაზე, რომ საიჯარო ქირას იღებდა ნ. გ-ი, პალატის მოსაზრებით, მხოლოდ მის განმარტებას ეფუძნებოდა და იგი რაიმე მტკიცებულებით გამყარებული არ იყო.

სააპელაციო საჩივრის ავტორის პრეტენზია 2009 წლის იანვრისა და იმავე წლის აგვისტოს პერიოდში საიჯარო ქირის სახით მიღებული შემოსავლის ნ.გ-ისთვის დაკისრებაზე, პალატამ ასევე დაუსაბუთებლად მიიჩნია, იქედან გამომდინარე, რომ მითითებულ პერიოდზე სახელშეკრულებო ურთიერთობის არსებობის დამადასტურებელი მტკიცებულება ნ. მ-ს არ წარმოუდგენია.

სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა ნ. გ-ის მოსაზრება იმის თაობაზე, რომ მთელი ამ წლების მანძილზე იჯარის ხელშეკრულებებს დებდა და იღებდა საიჯარო ქირას უძრავი ქონების მხოლოდ თავის კუთვნილ 3/4 ნაწილზე. სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, აპელანტის მიერ მითითებული არგუმენტი წარმოადგენდა ერთ-ერთ საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ფაქტობრივ გარემოებას, რომლის დასადასტურებლად საქმეში წარმოდგენილი დოკუმენტი, კერძოდ, ერთ-ერთი მოიჯარის, ნოტარიუს ლ. გ-ის წერილი, საკმარისი არ არის.

გარდა ამისა, სააპელაციო პალატამ ყურადღებას გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ საჯარო რეესტრის მონაცემებით მხარეთა თანსაკუთრების უფლება თბილისში, დ. ა-ის გამზირი #77-ში რეგისტრირებულია მხოლოდ 34.00მ² ფართზე (ტ.1. ს.ფ. 16). თუმცა მხარეები ადასტურებენ, რომ ფართი რეალურად მეტია. საქმეში წარმოდგენილი 2010 წლის 28 აგვისტოს იჯარის ხელშეკრულება (ნ. გ-ს და ლ. გ-ს შორის) დადებულია 63მ² ფართზე და იმავე წლის 10 მარტის იჯარის ხელშეკრულება (ნ. გ-ს და ინდ. მეწარმე თ. მ-ეს შორის) დადებულია 5^მ ფართზე, მთლიანობაში საიჯარო წესით დაიტვირთა 68მ². საქმეში არსებული 2012 წლის 11 ივლისის აუდიტორული დასკვნის მიხედვით აღნიშნული ბინის ფართია 69,85მ² (ტ.1. ს.ფ. 149).

სააპელაციო პალატის მოსაზრებით, ზემოაღნიშნული ფაქტობრივი გარემოებები აქარწყლებდა ნ. გ-ის არგუმენტს იმის თაობაზე, რომ იჯარის ხელშეკრულებებს (სადაც საიჯარო ფართის ოდენობა 63 კვ.მ.ია მითითებული) დებდა და იღებდა საიჯარო ქირას უძრავი ქონების მხოლოდ თავის კუთვნილ 3/4 ნაწილზე, ვინაიდან, საგანზე საზიარო უფლების არსებობის პირობებში, მოპასუხის პოზიციის მართებულობის შემთხვევაში, ფართის სრული ოდენობა უნდა ყოფილიყო 84 კვ.მ., რაც საქმეში წარმოდგენილი არცერთი მტკიცებულებით არ დასტურდებოდა.

რაც შეეხება ნ. გ-ის მითითებას იმ გარემოებაზე, რომ ნ. მ-ს და მის კანონიერ წარმომადგენელს მონაწილეობა არ მიუღიათ თბილისში, დ. ა-ის გამზირი #77-ში მდებარე თანსაკუთრებაში არსებულ ნივთზე მიმდინარე და აუცილებელი რემონტის ჩატარებაში, რაც აუცილებელი იყო უძრავი ნივთის შენარჩუნებისათვის და ექსპლუატაციისათვის, სააპელაციო პალატამ ჩათვალა, რომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 248-ე მუხლის საფუძველზე, სასარჩელო მოთხოვნის ფარგლების გათვალისწინებით, მასზე ვერ იმსჯელებდა, ვინაიდან, უძრავ ნივთზე გაწეული რემონტის ანაზღაურების შესახებ მოთხოვნა ნ. გ-ს არ დაუყენებია.

სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა ნ. მ-ის მოთხოვნის დასაბუთებულობა ქირავნობის თანხის დროული მიუღებლობით გამოწვეული ზიანის ანაზღაურების ნაწილში, ვინაიდან აღნიშნა, რომ სსსკ-ის მე-4 და 102-ე მუხლების საფუძველზე, აპელანტს არ წარმოუდგენია შესაბამისი მტკიცებულებები, რომლის საფუძველზეც დადგინდებოდა, რომ თანხის დროული მიღების შედეგად აპელანტი მიიღებდა მოგებას მისი 10%-ის ოდენობით.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 9 ოქტომბრის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ნ. გ-მა, მოითხოვა მისი გაუქმება ნ. მ-ს სასარგებლოდ თანხის დაკისრების ნაწილში და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით აღნიშნულ ნაწილში მოწინააღმდეგე მხარის მოთხოვნაზე უარის თქმა შემდეგი საფუძვლებით: კასატორის განმარტებით, სასამართლომ სამართლებრივად არ შეაფასა და არ გამოიკვლია მტკიცებულება, რომლითაც დგინდებოდა, რომ ნ. გ-მა იჯარის ხელშეკრულებები გააფორმა კუთვნილი ¾ წილისა და მისი პროპორციული ფართის ფარგლებში. ამასთან, საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებებით დასტურდებოდა, რომ ნ. მ-მა (მეურვის მეშვეობით), ნ. გ-ისაგან დამოუკიდებლად, 2007 წლის 7 მაისს გააფორმა იჯარის ხელშეკრულება 18 თვით და ამ ხელშეკრულების საფუძველზე იღებდა შემოსავალს, რაც ცხადყოფდა, რომ ნ. მ-ი თავის წილს ნ. გ-ისგან დამოუკიდებლად მართავდა, რაც დასტურდება დ. დ-ესთან დადებული ხელშეკრულებით. სასმართლომ კი, თავისი დასკვნა ნ. გ-ის მიერ ნ. მ-ის კუთვნილი ¼ წილის განკარგვაზე გააკეთა მტკიცებულებების არასწორი შეფასებით და საჯარო რეესტრის ჩანაწერის უგულებელყოფით.

კასატორის მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლომ დაარღვია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 248-ე მუხლი, მაშინ, როდესაც გასცდა ნ. მ-ის მოთხოვნის ფარგლებს, კერძოდ, ნ. მ-ი 2011 წლის 27 ივლისის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე, ითხოვდა ქირის თანხის ¼ წილს 2012 წლის მარტის ჩათვლით, სასამართლომ კი, მას მიაკუთვნა ქირის თანხა 2012 წლის ივლისის ჩათვლით.

კასატორის აზრით, სასამართლომ არასწორად დაადგინა საზიარო საგნის ფართობი და არ შეაფასა საქმეში არსებული მტკიცებულებები სრულად და ობიექტურად, ამასთან სასამართლომ არასწორად გამოიანგარიშა ხელშეკრულებიდან გამომდინარე საშემოსავლო გადასახადის 20%, რის გამოც გაზრდილია დაკისრებული თანხის ოდენობდა. გარდა ამისა, პალატამ არასწორად დააკისრა ნ. გ-ს ნ. მ-ის მიერ წარმომადგენლისათვის გაწეული ხარჯი.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 10 დეკემბრის განჩინებით ნ. გ-ის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ნ. გ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ნ. გ-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (395) ლარის 70% – 276.5 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ნ. გ-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. კასატორ ნ. გ-ს (პირადი № ...) დაუბრუნდეს მამუკა ნაცვალაძის მიერ (პირადი № ...) მიერ 2012 წლის 26 ნოემბერს საგადასახადო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (395) ლარის 70% – 276.5 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 3 0077 3150.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე თ. თოდრია

მოსამართლეები: ვ. როინიშვილი

პ. ქათამაძე