საქმე №ას-1563-1466-2012 4 თებერვალი, 2013 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ბესარიონ ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

მოსამართლეები:

ვასილ როინიშვილი, თეიმურაზ თოდრია

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორები - დ.ბ-ი, თ.შ-ი (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე - დ.შ-ი (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 9 ოქტომბრის განჩინება

კასატორების მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი - ქორწინების განმავლობაში შეძენილი ქონების თანამესაკუთრედ ცნობა, ნასყიდობის ხელშეკრულების ნაწილობრივ ბათილად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

დ.შ-მა სარჩელი აღძრა სასამართლოში თ.შ-სა და დ.ბ-ის მიმართ ქ.თბილისში, მ-ის მე-4^ა მიკრო რაიონის მე-2 კორპუსში მდებარე N73 ბინისა და 36.65 კვ.მ სხვენის 1/2-ის მესაკუთრედ ცნობის, ასევე კუთვნილი წილის ნაწილში თ. და დ.ბ-ებს შორის 2011 წლის 28 თებერვალს დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობის მოთხოვნით შემდეგ გარემოებათა გამო:

2010 წლის 17 დეკემბერს დ. და თ.შ-მა 49000 აშშ დოლარად გაყიდეს მოსარჩელის სახელზე რიცხული ქ.თბილისში, მ-ის მე-2 მიკრო რაიონის მე-5 კორპუსში მდებარე N67 ბინა, საიდანაც დ.შ-მა მიიღო 15600 აშშ დოლარი, აღნიშნულით გადაიხადა ვალები, ხოლო დარჩენილი თანხით ქ.თბილისში, მ-ის მე-4^ა მიკრო რაიონის მე-2 კორპუსში შეიძინეს ერთოთახიანი N73 ბინა და სხვენი, აღნიშნული ქონება მეუღლეთა თანასაკუთრებას წარმოადგენს, მიუხედავად იმისა, რომ მხოლოდ თ.შ-ის სახელზეა რეგისტრირებული. 2011 წლის 28 თებერვალს უძრავი ქონება თ.შ-მა მიჰყიდა ძმას - დ.ბ-ს, ხოლო 2011 წლის 2 მარტს აღძრა სარჩელი განქორწინების თაობაზე. მოპასუხეებს შორის დადებული გარიგება მოჩვენებითია, ვინაიდან მიზნად ისახავს დ.შ-ის უფლების ანულირებას, მიიღოს წილი თანასაკუთრებიდან.

მოპასუხეებმა სარჩელი არ ცნეს და მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვეს შემდეგი საფუძვლებით:

თ.შ-ის განმარტებით, დ.შ-ის სახელზე რიცხული ბინის გაყიდვის შედეგად მიღებული 49000 აშშ დოლარიდან 16000 აშშ დოლარით მოსარჩელის პირადი ვალები დაიფარა, ხოლო დარჩენილი თანხა მეუღლეებმა გაიყვეს. სადავო უძრავი ქონება მან შეიძინა თავისი წილით რის გამოც ქონება მის ინდივიდუალურ საკუთრებას წარმოადგენს, ამასთან, მოპასუხეებს შორის დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულება ნამდვილია, რადგანაც გამყიდველმა მიიღო თანხა, ხოლო მისი ძმა საჯარო რეესტრში ქონების მესაკუთრედ აღირიცხა და დაეუფლა უძრავ ნივთს.

დ.ბ-ის განმარტებით, ბინის შეძენისას მან იცოდა, რომ უძრავი ქონება არ იყო სადავო მეუღლეებს შორის. გარიგება იყო ნამდვილი, ვინაიდან შემძენმა თანხა გადაიხადა და ამის შემდეგ დაეუფლა უძრავ ქონებას.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2012 წლის 14 თებერვლის გადაწყვეტილებით დ.შ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა, დ.შ-ი ცნობილ იქნა დ.ბ-ის საკუთრებად რიცხული, ქ.თბილისში, მ-ის მე-4^ა მიკრო რაიონის მე-2 კორპუსში მდებარე N73 ბინისა და ქ.თბილისში, მ-ის მე-4^ა მიკრო რაიონის მე-2 კორპუსში მდებარე 36.65 კვ.მ სხვენის 1/2-ის მესაკუთრედ, დ.შ-ის კუთვნილ 1/2 ნაწილში ბათილად იქნა ცნობილი თ. და დ.ბ-ებს შორის 2011 წლის 28 თებერვალს დადებული, საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიერ დამოწმებული ნასყიდობის ხელშეკრულება.

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს დ.ბ-მა და თ.შ-მა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 9 ოქტომბრის განჩინებით თ.შ-სა და დ.ბ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2012 წლის 14 თებერვლის გადაწყვეტილება შემდეგი დასაბუთებით:

სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ დ.ბ-მა იცოდა თ.შ-ის მეუღლის თაობაზე, რომელთანაც იგი რეგისტრირებულ ქორწინებაში იმყოფებოდა, შესაბამისად, დ.ბ-მა იცოდა, რომ თ.შ-ის მეუღლე დ.შ-ი ქ.თბილისში, მ-ის მე-4^ა მიკრო რაიონის მე-2 კორპუსში მდებარე N73 ბინისა და 36.65 კვ.მ სხვენის ½ წილზე უფლებამოსილ პირს წარმოადგენდა. დ.შ-ი და თ.შ-ი რეგისტრირებულ ქორწინებაში იმყოფებოდნენ 1998 წლის 12 თებერვლიდან. 2008 წლის 15 სექტემბერს დ.შ-მა ქ.თბილისში, მ-ის მე-2 მიკრო რაიონის მე-5 კორპუსში შეიძინა N67 ბინა, რომელიც 2010 წლის 17 დეკემბერს 49000 აშშ დოლარად მიჰყიდა ზ. ფ-ს. 2010 წლის 22 დეკემბერს თ.შ-მა ქ.თბილისში, მ-ის მე-4^ა მიკრო რაიონის მე-2 კორპუსში 18000 აშშ დოლარად შეიძინა N73 ბინა და 36.65 კვ.მ სხვენი და საჯარო რეესტრში დარეგისტრირდა ამ უძრავი ქონების მესაკუთრედ. თ.შ-მა სადავო ბინა და სხვენი შეიძინა დ.შ-ის სახელზე რიცხული ბინის გასხვისების შედეგად მიღებული თანხის ნაწილით. 2011 წლის 28 თებერვალს თ. ბ-სა (იმავე შ-ს) და დ.ბ-ს შორის გაფორმდა ნასყიდობის ხელშეკრულება, რომლის საფუძველზეც დ.ბ-ი საჯარო რეესტრში დარეგისტრირდა ქ.თბილისში, მ-ის მე-4^ა მიკრო რაიონის მე-2 კორპუსში მდებარე N73 ბინისა და 36.65 კვ.მ სხვენის მესაკუთრედ. 2011 წლის 2 მარტს თ.შ-მა სარჩელი აღძრა სასამართლოში დ.შ-ის მიმართ განქორწინების, შვილების საცხოვრებელ ადგილად დედის საცხოვრებელი ადგილის განსაზღვრისა და ალიმენტის დაკისრების მოთხოვნით.

დ.ბ-ი თ.შ-ის ძმაა. სასამართლოს მოსაზრებით, რეგისტრირებულ ქორწინებაში მყოფი პირის მიერ ამა თუ იმ ქონებაზე უფლების არსებობა ნებისმიერი მესამე პირისათვის წარმოშობს ვარაუდს იმასთან დაკავშირებით, რომ ქონებაზე უფლებამოსილ პირს წარმოადგენს ასევე მესაკუთრის მეუღლე. მეუღლეთა შორის უთანხმოების არსებობის პირობებში ასეთ ქონებაზე უფლების მოპოვება პირდაპირ მიუთითებს უფლების შემძენის მხრიდან ერთ–ერთი მეუღლის ინტერესების უგულვებელყოფაზე. სადავო ნასყიდობის ხელშეკრულება დადებულია არა გარეშე პირებს, არამედ და-ძმას შორის. პალატის მოსაზრებით, თ.შ-ის ძმა თ.შ-ის ქმედების მიმართ კეთილსინდისიერად ვერ მიიჩნევა. მოცემულ შემთხვევაში სახეზეა ოჯახური ურთიერთობა ნასყიდობის ხელშეკრულების მხარეებს შორის. ასეთ ურთიერთობაში, ჩვეულებრივ, და-ძმამ იცის ერთმანეთის ქონებრივი მდგომარეობის შესახებ, ხოლო სხვაგვარი შემთხვევა წარმოადგენს გამონაკლისს. მყიდველ დ.ბ-ს, როგორც გამყიდველ თ.შ-ის ძმას, გონივრული წინდახედულობის ფარგლებში შეეძლო და უნდა სცოდნოდა კიდეც, რომ უძრავი ქონება, რომელზეც მას და თ.შ-ს შორის გაფორმდა ნასყიდობის ხელშეკრულება, წარმოადგენდა თ.შ-სა და მისი მეუღლის თანასაკუთრებას, შესაბამისად, მყიდველი კეთილსინდისიერ შემძენად სასამართლომ არ ჩათვალა. გაზიარებულ იქნა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების მითითება, რომ ქ.თბილისში, მ-ის მე-4^ა მიკრო რაიონის მე-2 კორპუსში მდებარე N73 ბინა და 36.65 კვ.მ სხვენი წარმოადგენდა მეუღლეთა თანასაკუთრებას სამოქალაქო კოდექსის 1151–ე, 1158–ე, 1159–ე, 1164–ე, 1168–ე მუხლების შესაბამისად.

პალატამ მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 50–ე მუხლზე, 1160–ე მუხლზე, რომლითაც მეუღლეთა ქონების განკარგვისათვის დადგენილია მეორე მეუღლის თანხმობის აუცილებლობა და აღნიშნა, რომ ამგვარი შეთანხმების არარსებობის პირობებში, ერთ–ერთი მეუღლის მიერ ქონების განკარგვა წარმოადგენს კანონის დარღვევით დადებულ გარიგებას და იგი ბათილად უნდა იქნეს ცნობილი. სამოქალაქო კოდექსის 1160–ე მუხლი, მეუღლეთა შეთანხმების არარსებობის პირობებში, ერთ–ერთი მეუღლის მიერ ქონების განკარგვისას იცავს შემძენის ინტერესებს და ადგენს, რომ მეუღლეთა თანასაკუთრებაში არსებული ქონების განკარგვასთან დაკავშირებით ერთის მიერ დადებული გარიგება ვერ იქნება ბათილად ცნობილი მეორის მოთხოვნით იმ საფუძველზე, რომ: ა) მან არ იცოდა გარიგების შესახებ, ბ) ის არ ეთანხმებოდა გარიგებას. აღნიშნული ნორმით დაცულია შემძენის ინტერესი იმ მეუღლის პრეტენზიისაგან, რომელიც საჯარო რეესტრში ქონების მესაკუთრედ რეგისტრირებული არ იყო, თუმცა, მას, აღნიშნული უფლება გააჩნდა რეგისტრირებული ქორწინების პირობებში ქონების შეძენის საფუძვლით. სამოქალაქო კოდექსის 1160-ე მუხლის ამავე კოდექსის 185-ე და 312-ე მუხლებთან ერთობლიობაში განხილვის გზით სასამართლომ განმარტა, რომ მეუღლეთა თანასაკუთრებაში არსებული ქონების შეძენისას კანონი იცავს მხოლოდ კეთილსინდისიერი შემძენის ინტერესებს ქონების თანამესაკუთრედ არარეგისტრირებული მეუღლის პრეტენზიისაგან. სასამართლოს მითითებით, სამოქალაქო კოდექსის 1160–ე მუხლის ხსენებული რედაქცია 2007 წლის 29 ივლისის ცვლილების შედეგად ჩამოყალიბდა და აღნიშნულ ცვლილებასთან ერთად საჯარო რეესტრის მონაცემთა უტყუარობისა და სისრულის პრეზუმფციის დამდგენ 312–ე მუხლს დაემატა მე–3 და მე–4 ნაწილები, სადაც განმტკიცებულია საჯარო რეესტრში რეგისტრირებული მესაკუთრის უფლების ნამდვილად მიჩნევა, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც შემძენმა იცოდა ქონებაზე სხვა უფლებამოსილი პირის არსებობის თაობაზე. მართალია, სამოქალაქო კოდექსის 1160–ე მუხლი მეუღლეთა საერთო ქონების განკარგვის წესს განსაზღვრავს კეთილსინდისიერების პრინციპზე მითითების გარეშე, მაგრამ კეთილსინდისიერების ფაქტის არსებითი მნიშვნელობა უძრავ ქონებაზე უფლების მოპოვებისას რეგლამენტირებულია სამოქალაქო კოდექსის 312–ე მუხლში, გარდა ამისა, ნებისმიერი სახის სამოქალაქო სამართლებრივი ურთიერთობის რეგულირებისათვის მხარეთა მიერ კეთილსინდისიერების პრინციპით მოქმედების ვალდებულებას ადგენს სამოქალაქო კოდექსის მე–8 მუხლის მე–3 ნაწილი. მეუღლეთა თანასაკუთრებაში არსებული ქონების გასხვისების დროს გარიგება ნამდვილად მხოლოდ შემძენის კეთილსინდისიერების პირობებში მიიჩნევა. ამ თვალსაზრისით პალატამ მიუთითა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს დიდი პალატის განჩინებაზე და აღნიშნა, რომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსში 2007 წლის 29 ივლისს განხორციელებული ცვლილების შედეგად მითითებული პრაქტიკის საკანონმდებლო რეგლამენტაცია განხორციელდა, კერძოდ, 1160-ე და 312-ე მუხლებით დადგინდა, რომ მეუღლეთა თანასაკუთრებაში არსებული ქონების განკარგვასთან დაკავშირებით ერთის მიერ დადებული გარიგება ვერ იქნება ბათილად ცნობილი მეორის მოთხოვნით იმ საფუძველზე, რომ მან არ იცოდა გარიგების შესახებ ან ის არ ეთანხმებოდა გარიგებას, შესაბამისად, თუ მესაკუთრე უძრავ ქონებას გაასხვისებს ან უფლებრივად დატვირთავს, დაუშვებელია გარიგების დადებისას (უფლების რეგისტრაციისას) თანამესაკუთრის თანხმობის მოთხოვნა, თუ იგი ასეთად არ არის რეგისტრირებული საჯარო რეესტრში. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს დიდი პალატის მიერ დადგენილი ერთგვაროვანი პრაქტიკის გამოყენების გზით, სასამართლომ აღნიშნა, რომ სამოქალაქო კოდექსის 185-ე მუხლით გათვალისწინებული სანივთო სამართლებრივი ნორმა არ შეიძლება ჩაითვალოს ზოგად ნორმად ამავე კოდექსის 1160-ე მუხლით გათვალისწინებულ საოჯახო სამართლის ნორმასთან მიმართებაში. 2007 წლის 29 ივლისს განხორციელებული ცვლილების შედეგად ჩამოყალიბებული რედაქციით 1160-ე მუხლს არ მინიჭებია სპეციალური ნორმის სტატუსი და დანიშნულება შემძენის კეთილსინდისერების დაცვის კუთხით. გარდა ზემოაღნიშნულისა, პალატის მოსაზრებით, დ.ბ-ის დამოკიდებულება სადავო ქონების განკარგვის დამაბრკოლებელი გარემოებების მიმართ, ვერ მიიჩნევა კეთილსინდისიერად ვერც სამოქალაქო კოდექსის მე-8 მუხლის მე-3 ნაწილის კონტექსტში. შესაბამისად, გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით მართლზომიერად დაკმაყოფილდა დ.შ-ის სარჩელი დ.ბ-ის საკუთრებაში რიცხული უძრავი ქონების 1/2-ის მესაკუთრედ ცნობისა და დ.შ-ის კუთვნილი 1/2 ნაწილში 2011 წლის 28 თებერვალს დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობის შესახებ. პალატამ ასევე მიუთითა აპელანტის პრეტენზიაზე, რომ მტკიცების საგანში შემავალ გარემოებას არ წარმოადგენდა და სასამართლოს არ უნდა ემსჯელა ისეთ საკითხებზე, როგორიცაა პირადი ვალის საკითხი და ფაქტი იმის თაობაზე, გასხვისებული ბინის დარჩენილი საფასურიდან დ.შ-მა მიიღო თუ არა რამე. სასამართლოს მითითებით, იმ შემთხვევაში, თუ დ.ბ-ი და თ.შ-ი დაადასტურებდნენ, რომ 2010 წელს უძრავი ქონების გაყიდვის შედეგად დაიფარა დ.შ-ის პირადი და არა საერთო ვალი და დ.შ-მა მიიღო ბინის დარჩენილი ღირებულებიდან მისი წილი, აღნიშნული ფაქტობრივი გარემოებები სწორედაც, რომ დ.შ-ის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ფაქტობრივი წინაპირობა იქნებოდა. მოცემულ შემთხვევაში, პირველი ინსტანციის სასამართლომ აღნიშნულ ფაქტებზე იმსჯელა და მტკიცებულებათა არარსებობის პირობებში დადგენილად მიიჩნია, რომ მითითებული ვალი არ წარმოადგენდა პირად ვალს, დ.შ-ს ბინის დარჩენილი ღირებულებიდან წილი მიღებული არ ჰქონია. მითითებული ფაქტობრივი გარემოებები არა თუ საცილო გახდა სააპელაციო ინსტანციის სასამართლოში, არამედ აპელანტმა აღნიშნული ფაქტები მტკიცების საგანში შემავალ გარემოებებად საერთოდ არ მიიჩნია, რის გამოც სააპელაციო პალატამ იმსჯელა მხოლოდ სააპელაციო საჩივარში სადავოდ გამხდარ სამართლებრივ შეფასებაზე და მიიჩნია, რომ ზემოაღნიშნული ნორმატიული ბაზისა და სასამართლო პრაქტიკის მიხედვით, დ.ბ-სა და თ.შ-ის სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილების სამართლებრივი წინაპირობა არ არსებობს.

სააპელაციო პალატის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს დ.ბ-მა და თ.შ-მა, მოითხოვეს გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით მათი სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილება, კერძოდ, მოსარჩელისათვის მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი საფუძვლებით:

გასაჩივრებული განჩინებით სასამართლოს ყოველმხრივ და სრულად არ გამოუკვლევია საქმის გარემოებები. დავა აღძრულია მოსარჩელის მეუღლისა და მისი ძმის მიმართ და სასამართლოს არ გაუმიჯნავს მოპასუხე და-ძმის მიერ მითითებული დავის სამართლებრივი საფუძველი და ცალ-ცალკე არ მიუცია ამ საფუძვლებისათვის შეფასება. საქმის მასალებით დადგენილი არ არის დ.ბ-ის არაკეთილსინდისიერების ფაქტი, აღნიშნული საკითხის კვლევისას სასამართლო უნდა დაყრდნობოდა უტყუარ მტკიცებულებას და არა მის ზოგად მოსაზრებებს, აღნიშნულით სასამართლომ დაარღვია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლი, უძრავ ქონებაზე უფლებათა რეგისტრაციის სამოქალაქო კანონმდებლობის განმარტებანი, საქმე მნიშვნელოვანია ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის დადგენის თვალსაზრისითაც, რადგანაც მეუღლის მიერ ქონების გასხვისებისას სამოქალაქო კოდექსის 56-ე მუხლის გამოყენება ამავე კოდექსის 1160-ე მუხლის არსებობის პირობებში, დაუშვებელია. სამოქალაქო კოდექსის 56-ე მუხლით რეგულირდება შემთხვევა, როდესაც გარიგების ორივე მხარე მოჩვენებითად მოქმედებდა, რაც, მოცემულ შემთხვევაში, არ დასტურდება, საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებებით ირკვევა ისიც, რომ შემძენი იხდიდა კომუნალურ გადასახადებს. სასამართლომ არ გაითვალისწინა, რომ დ.ბ-მა მის სახელზე აღრიცხა სადავო სახლი და სხვენი, რითაც დადგა გარიგებით განსაზღვრული სამართლებრივი შედეგი, მან გადაიხადა ნასყიდობის ფასი, გაფორმების შემდეგ დაეუფლა ქონებას, გაარემონტა იგი, რაც ადასტურებს შემძენის კეთილსინდისიერებას. სასამართლომ არასწორად არ გაიზიარა კასატორის განმარტება (რომელიც, მართალია, პირველი ინსტანციის წესით საქმის განხილვისას სასამართლოს შეფასების საგანი არ იყო და მხარემ სააპელაციო სასამართლოს მთავარ სხდომაზე აღნიშნა), რომ მხოლოდ ნათესაური კავშირი არაკეთილსინდისიერ შემძენად პირის მიჩნევისათვის საკმარისი არ არის, საპროცესო კანონმდებლობის ანალოგიით გამოყენება ადასტურებს, რომ და-ძმა მხოლოდ მაშინ მიიჩნევიან ოჯახის წევრებად, როდესაც ერთად ცხოვრობენ, რაც, მოცემულ შემთხვევაში, დადასტურებული არ არის, უდავოა, რომ მეუღლეები: დ. და თ.შ-ბი სადავო ბინის შეძენამდე ცხოვრობდნენ ერთად. შემძენის კეთილსინდისიერების საკითხის მოწმის ჩვენებაზე დაყრდნობით დადგენა მოქმედი კანონმდებლობიდან არ გამომდინარეობს, მით უმეტეს, რომ მოწმემ მიუთითა „განაწყენებაზე“, რაც ცოლ-ქმრის დაძაბული ურთიერთობით იყო განპირობებული. განქორწინების მოთხოვნის ნაწილში საქმის ცალკე წარმოებად გამოყოფამდე მოსარჩელე მეუღლეს ადანაშაულებდა ღალატში და სწორედ ამ გარემოებაზე მიუთითებდა მოწმე, რაც სასამართლომ არასწორად შეაფასა. საყურადღებოა, რომ დ.ბ-ს არ უნდა სცოდნოდა მეუღლეთა შესაძლო თანასაკუთრებაზეც, რადგანაც დ.შ-ს სადავო ბინაში არ უცხოვრია, ბინის შეძენიდან რამდენიმე თვის განმავლობაში, მას სადავო ქონებაზე საკუთრების უფლების რეგისტრაცია არ მოუთხოვია, ბინის შეძენამდე დიდი ხნით ადრე დაიწყო მეუღლეთა დაძაბული ურთიერთობა და მათი თანაცხოვრება ფორმალურ ხასიათს ატარებდა, სწორედ ამ საფუძვლით ცნო სრულად დ.შ-მა სარჩელი განქორწინების ნაწილში, ზემოაღნიშნული გარემოებებით კი დასტურდება დ.ბ-ის მოსაზრება, რომ მის დასა და სიძეს საბოლოოდ გადაწყვეტილი ჰქონდათ განქორწინება, ხოლო თანხის სიდედრისათვის გადაცემა და ბინის ცოლის სახელზე აღრიცხვა ლოგიკურად, ხაზს უსვამს მეუღლეთა შორის ქონებრივი შეთანხმების არსებობას. სამართლის განვითარების თვალსაზრისით დავა მნიშვნელოვანია, რამდენადაც შეფასება უნდა მიეცეს სამოქალაქო კოდექსის 1160-ე მუხლს და 56-ე მუხლს იმ თვალსაზრისით, როდესაც საქმის მასალებით დასტურდება 477-ე მუხლით განსაზღვრული სამართლებრივი შედეგის დადგომა, ასევე არასწორია სასამართლოს მითითება „ჩვენ საზოგადოებაზე“, რომ ძმამ უნდა იცოდეს ყველაფერი დის თაობაზე, ხოლო სასამართლო პრაქტიკის მითითებით გადაწვეტილება დასაბუთებულად არ შეიძლება ჩაითვალოს, რადგანაც ის სხვა შემთხვევას შეეხება. კასატორმა წარმოადგინა პრეტენზია ფაქტობრივი გარემოებების თაობაზე და აღნიშნა, რომ სასამართლომ დისა და სიძის დაძაბული ურთიერთობის თაობაზე ძმის ინფორმირება არასწორად მიიჩნია შემძენის კეთილსინდისიერების განმსაზღვრელ გარემოებად. სასამართლომ ცალმხრივად მიუთითა თ.შ-ის პოზიციაზე დ.შანშიაშვილის მიერ პირადი ვალებისა და ბინის რეალიზაციით მიღებული თანხის ნაწილის გამყიდველის მიერ მიღების ფაქტის დადასტურება სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის საფუძველი შეიძლებოდა გამხდარიყო. სასამართლო მსჯელობს და-ძმის მიმართ ერთობლიობაში, რაც არასწორია, ერთ საქმეში მხარედ და-ძმის მონაწილოება მათი ერთ მხარედ მიჩნევის წინაპირობა არ არის, დადასტურების შემთხვევაშიც კი, თ.შ-ის არაკეთილსინდისიერება დ.ბ-ის კეთილსინდისიერებაზე გავლენას ვერ იქონიებდა, რადგანაც და-ძმა ერთი ოჯახის წევრები არ არიან.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 26 დეკემბრის განჩინებით დ.ბ-სა და თ.შ-ის საკასაციო საჩივარი წარმოებაში იქნა მიღებული სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლითა და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა დ.ბ-სა და თ.შ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთმითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას დ.ბ-სა და თ.შ-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორსებს უნდა დაუბრუნდეთ სახელმწიფო ბაჟის სახით ლ. ლ-ას მიერ 2012 წლის 18 დეკემბერს №5555 საგადახდო დავალებით გადახდილი 848,80 ლარის 70% – 594,16 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. დ.ბ-სა და თ.შ-ის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.

2. კასატორებს დ.ბ-სა (პ/N...) და თ.შ-ს (პ/N...) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეთ სახელმწიფო ბაჟის სახით ლ. ლ-ას მიერ 2012 წლის 18 დეკემბერს №... საგადახდო დავალებით გადახდილი 848,80 ლარის 70% – 594,16 ლარი.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ბ. ალავიძე

მოსამართლეები: ვ. როინიშვილი

თ. თოდრია